Giáo trình Hán ngữ So sánh Trạng ngữ và Phó từ trong tiếng Trung - Tác giả Nguyễn Minh Vũ
So sánh Trạng ngữ và Phó từ trong tiếng Trung là nội dung giáo án bài giảng ngữ pháp tiếng Trung tiếp theo của Thạc sỹ Nguyễn Minh Vũ trong hệ thống học tiếng Trung online CHINEMASTER education (MASTEREDU).
Tác giả Nguyễn Minh Vũ
Tên tác phẩm Giáo trình Hán ngữ So sánh Trạng ngữ và Phó từ trong tiếng Trung
Trong ngữ pháp tiếng Trung hiện đại, Trạng ngữ (状语) và Phó từ (副词) là hai khái niệm rất quan trọng nhưng thường bị người học nhầm lẫn. Phó từ là một loại từ, còn trạng ngữ là một thành phần ngữ pháp trong câu. Vì vậy, chúng có quan hệ chặt chẽ nhưng không hoàn toàn giống nhau.
1. Trạng ngữ trong tiếng Trung là gì
Trạng ngữ trong tiếng Trung gọi là:
状语
zhuàngyǔ
Trạng ngữ là thành phần đứng trước động từ hoặc tính từ để bổ sung ý nghĩa về cách thức, thời gian, mức độ, phạm vi, nguyên nhân, mục đích… của hành động hoặc trạng thái.
Nói đơn giản:
Trạng ngữ giúp trả lời các câu hỏi như:
Khi nào
Ở đâu
Như thế nào
Bao nhiêu
Vì sao
Bằng cách nào
Vị trí cơ bản của trạng ngữ:
Chủ ngữ + Trạng ngữ + Động từ
Ví dụ:
他认真学习。
Tā rènzhēn xuéxí.
Anh ấy học tập chăm chỉ.
Trạng ngữ: 认真
Động từ trung tâm: 学习
2. Ví dụ trạng ngữ trong câu
Ví dụ 1
他慢慢地走。
Tā mànmàn de zǒu.
Anh ấy đi chậm rãi.
Trạng ngữ: 慢慢地
Trung tâm ngữ: 走
Ví dụ 2
我们明天开会。
Wǒmen míngtiān kāihuì.
Ngày mai chúng tôi họp.
Trạng ngữ: 明天
Động từ: 开会
Ví dụ 3
他在教室学习。
Tā zài jiàoshì xuéxí.
Anh ấy học ở lớp.
Trạng ngữ: 在教室
Động từ: 学习
Ví dụ 4
老师非常满意。
Lǎoshī fēicháng mǎnyì.
Giáo viên rất hài lòng.
Trạng ngữ: 非常
Trung tâm: 满意
3. Các loại trạng ngữ phổ biến trong tiếng Trung
3.1 Trạng ngữ thời gian
Biểu thị thời gian xảy ra hành động.
Ví dụ:
今天我们上课。
Jīntiān wǒmen shàngkè.
Hôm nay chúng tôi học.
Trạng ngữ: 今天
Ví dụ:
昨天他去了北京。
Zuótiān tā qù le Běijīng.
Hôm qua anh ấy đi Bắc Kinh.
Trạng ngữ: 昨天
3.2 Trạng ngữ nơi chốn
Ví dụ:
他在图书馆学习。
Tā zài túshūguǎn xuéxí.
Anh ấy học ở thư viện.
Trạng ngữ: 在图书馆
3.3 Trạng ngữ cách thức
Ví dụ:
他认真地工作。
Tā rènzhēn de gōngzuò.
Anh ấy làm việc chăm chỉ.
Trạng ngữ: 认真地
3.4 Trạng ngữ mức độ
Ví dụ:
我很喜欢汉语。
Wǒ hěn xǐhuan Hànyǔ.
Tôi rất thích tiếng Trung.
Trạng ngữ: 很
3.5 Trạng ngữ phạm vi
Ví dụ:
大家都来了。
Dàjiā dōu lái le.
Mọi người đều đến.
Trạng ngữ: 都
4. Phó từ trong tiếng Trung là gì
Phó từ trong tiếng Trung gọi là:
副词
fùcí
Phó từ là một loại từ dùng để bổ nghĩa cho động từ hoặc tính từ, biểu thị mức độ, thời gian, phạm vi, phủ định, khả năng…
Phó từ không thể đứng một mình làm vị ngữ, mà phải đi kèm động từ hoặc tính từ.
Ví dụ:
很
hěn
rất
非常
fēicháng
rất
都
dōu
đều
也
yě
cũng
不
bù
không
5. Ví dụ phó từ trong câu
Ví dụ 1
我很喜欢汉语。
Wǒ hěn xǐhuan Hànyǔ.
Tôi rất thích tiếng Trung.
Phó từ: 很
Ví dụ 2
他也去北京。
Tā yě qù Běijīng.
Anh ấy cũng đi Bắc Kinh.
Phó từ: 也
Ví dụ 3
大家都知道。
Dàjiā dōu zhīdào.
Mọi người đều biết.
Phó từ: 都
Ví dụ 4
我不认识他。
Wǒ bù rènshi tā.
Tôi không quen anh ấy.
Phó từ: 不
6. Các loại phó từ phổ biến
6.1 Phó từ mức độ
很
非常
特别
太
Ví dụ:
他非常高兴。
Tā fēicháng gāoxìng.
Anh ấy rất vui.
6.2 Phó từ thời gian
已经
刚刚
马上
常常
Ví dụ:
他已经来了。
Tā yǐjīng lái le.
Anh ấy đã đến.
6.3 Phó từ phủ định
不
没
Ví dụ:
我不去。
Wǒ bù qù.
Tôi không đi.
6.4 Phó từ phạm vi
都
也
只
仅
Ví dụ:
他们都喜欢学习汉语。
Tāmen dōu xǐhuan xuéxí Hànyǔ.
Họ đều thích học tiếng Trung.
7. Sự khác nhau giữa Trạng ngữ và Phó từ
Điểm khác nhau quan trọng nhất là:
Phó từ là loại từ
Trạng ngữ là thành phần câu
Bảng so sánh:
Phó từ (副词)
Là từ loại
Dùng để bổ nghĩa cho động từ hoặc tính từ
Ví dụ: 很, 不, 都, 也
Trạng ngữ (状语)
Là thành phần ngữ pháp trong câu
Có thể được tạo bởi nhiều loại từ
Ví dụ: 今天, 在北京, 很, 慢慢地
8. Quan hệ giữa Trạng ngữ và Phó từ
Nhiều phó từ khi đứng trong câu sẽ đóng vai trò trạng ngữ.
Ví dụ:
他很高兴。
Tā hěn gāoxìng.
Anh ấy rất vui.
Trong câu này:
很 là phó từ
很 cũng đóng vai trò trạng ngữ trong câu.
Ví dụ:
大家都来了。
Dàjiā dōu lái le.
都 là phó từ
都 cũng là trạng ngữ.
9. Ví dụ so sánh rõ ràng
Ví dụ 1
他认真学习汉语。
Tā rènzhēn xuéxí Hànyǔ.
认真 là tính từ
Trong câu này nó đóng vai trò trạng ngữ
Ví dụ 2
他非常认真。
Tā fēicháng rènzhēn.
非常 là phó từ
非常 đóng vai trò trạng ngữ
Tổng kết
Có thể tóm tắt như sau:
Phó từ (副词)
là loại từ
bổ nghĩa cho động từ hoặc tính từ
Trạng ngữ (状语)
là thành phần trong câu
đứng trước động từ hoặc tính từ
có thể do nhiều loại từ tạo thành
Quan hệ giữa hai khái niệm:
nhiều phó từ khi sử dụng trong câu sẽ trở thành trạng ngữ.
Để hiểu rõ Trạng ngữ (状语) và Phó từ (副词) trong tiếng Trung, cần nhớ nguyên tắc quan trọng sau:
Phó từ (副词) là từ loại.
Trạng ngữ (状语) là thành phần ngữ pháp trong câu.
Một phó từ khi đứng trước động từ hoặc tính từ trong câu thường đóng vai trò trạng ngữ. Tuy nhiên không phải mọi trạng ngữ đều là phó từ, vì trạng ngữ có thể được tạo bởi danh từ, cụm giới từ, cụm động từ hoặc tính từ.
Dưới đây là hệ thống ví dụ rất phong phú để thấy rõ sự khác nhau này.
1. Ví dụ phó từ làm trạng ngữ
Trong các ví dụ sau:
Phó từ = loại từ
Trong câu nó đóng vai trò trạng ngữ
Ví dụ nhóm phó từ mức độ
Ví dụ 1
我很喜欢汉语。
Wǒ hěn xǐhuan Hànyǔ.
Tôi rất thích tiếng Trung.
Phó từ: 很
Trạng ngữ: 很
Động từ trung tâm: 喜欢
Ví dụ 2
他非常高兴。
Tā fēicháng gāoxìng.
Anh ấy rất vui.
Phó từ: 非常
Trạng ngữ: 非常
Tính từ trung tâm: 高兴
Ví dụ 3
这个问题特别重要。
Zhège wèntí tèbié zhòngyào.
Vấn đề này đặc biệt quan trọng.
Phó từ: 特别
Trạng ngữ: 特别
Ví dụ 4
这本书太贵了。
Zhè běn shū tài guì le.
Cuốn sách này quá đắt.
Phó từ: 太
Trạng ngữ: 太
Ví dụ nhóm phó từ phủ định
Ví dụ 5
我不去北京。
Wǒ bù qù Běijīng.
Tôi không đi Bắc Kinh.
Phó từ: 不
Trạng ngữ: 不
Động từ: 去
Ví dụ 6
他没吃饭。
Tā méi chī fàn.
Anh ấy chưa ăn cơm.
Phó từ: 没
Trạng ngữ: 没
Ví dụ 7
我从来不迟到。
Wǒ cónglái bù chídào.
Tôi chưa bao giờ đến muộn.
Phó từ: 不
Trạng ngữ: 不
Ví dụ nhóm phó từ phạm vi
Ví dụ 8
大家都来了。
Dàjiā dōu lái le.
Mọi người đều đến.
Phó từ: 都
Trạng ngữ: 都
Ví dụ 9
他也喜欢中国文化。
Tā yě xǐhuan Zhōngguó wénhuà.
Anh ấy cũng thích văn hóa Trung Quốc.
Phó từ: 也
Trạng ngữ: 也
Ví dụ 10
我只买了一本书。
Wǒ zhǐ mǎi le yì běn shū.
Tôi chỉ mua một cuốn sách.
Phó từ: 只
Trạng ngữ: 只
Ví dụ nhóm phó từ thời gian
Ví dụ 11
他已经回家了。
Tā yǐjīng huí jiā le.
Anh ấy đã về nhà.
Phó từ: 已经
Trạng ngữ: 已经
Ví dụ 12
老师刚刚离开。
Lǎoshī gānggāng líkāi.
Giáo viên vừa mới rời đi.
Phó từ: 刚刚
Trạng ngữ: 刚刚
Ví dụ 13
我马上开始学习。
Wǒ mǎshàng kāishǐ xuéxí.
Tôi sẽ bắt đầu học ngay.
Phó từ: 马上
Trạng ngữ: 马上
2. Ví dụ trạng ngữ không phải là phó từ
Trạng ngữ không chỉ là phó từ. Nhiều từ loại khác cũng có thể làm trạng ngữ.
2.1 Danh từ làm trạng ngữ (thời gian)
Ví dụ 1
今天我们上课。
Jīntiān wǒmen shàngkè.
Hôm nay chúng tôi học.
Trạng ngữ: 今天
Loại từ: danh từ thời gian
Ví dụ 2
明天我去上海。
Míngtiān wǒ qù Shànghǎi.
Ngày mai tôi đi Thượng Hải.
Trạng ngữ: 明天
Ví dụ 3
去年他去了中国。
Qùnián tā qù le Zhōngguó.
Năm ngoái anh ấy đi Trung Quốc.
Trạng ngữ: 去年
2.2 Cụm giới từ làm trạng ngữ
Ví dụ 4
他在图书馆学习。
Tā zài túshūguǎn xuéxí.
Anh ấy học ở thư viện.
Trạng ngữ: 在图书馆
Ví dụ 5
我跟朋友一起吃饭。
Wǒ gēn péngyou yìqǐ chīfàn.
Tôi ăn cơm cùng bạn.
Trạng ngữ: 跟朋友一起
Ví dụ 6
老师给我们讲课。
Lǎoshī gěi wǒmen jiǎngkè.
Giáo viên giảng bài cho chúng tôi.
Trạng ngữ: 给我们
2.3 Tính từ làm trạng ngữ
Ví dụ 7
他认真学习。
Tā rènzhēn xuéxí.
Anh ấy học tập chăm chỉ.
Trạng ngữ: 认真
Ví dụ 8
孩子高兴地笑了。
Háizi gāoxìng de xiào le.
Đứa trẻ cười vui vẻ.
Trạng ngữ: 高兴地
Ví dụ 9
他慢慢地走。
Tā mànmàn de zǒu.
Anh ấy đi chậm rãi.
Trạng ngữ: 慢慢地
3. Ví dụ câu có nhiều trạng ngữ
Trong tiếng Trung một câu có thể có nhiều trạng ngữ cùng lúc.
Ví dụ 1
他昨天在图书馆认真学习汉语。
Tā zuótiān zài túshūguǎn rènzhēn xuéxí Hànyǔ.
Anh ấy hôm qua học tiếng Trung chăm chỉ ở thư viện.
Trạng ngữ gồm:
昨天 (thời gian)
在图书馆 (nơi chốn)
认真 (cách thức)
Ví dụ 2
我今天晚上在家认真写作业。
Wǒ jīntiān wǎnshang zài jiā rènzhēn xiě zuòyè.
Tôi tối nay ở nhà chăm chỉ làm bài tập.
Trạng ngữ:
今天晚上
在家
认真
Ví dụ 3
老师昨天已经给我们讲过这个问题。
Lǎoshī zuótiān yǐjīng gěi wǒmen jiǎng guo zhège wèntí.
Giáo viên hôm qua đã giảng cho chúng tôi vấn đề này.
Trạng ngữ:
昨天
已经
给我们
4. Ví dụ so sánh để thấy rõ Trạng ngữ và Phó từ
Ví dụ A
他很认真。
Tā hěn rènzhēn.
很 = phó từ
很 = trạng ngữ
Ví dụ B
他认真学习。
认真 = tính từ
认真 = trạng ngữ
→ trạng ngữ không phải phó từ
Ví dụ C
今天他很认真地学习。
Trạng ngữ gồm:
今天 (danh từ)
很 (phó từ)
认真地 (tính từ)
Tổng kết
Phó từ (副词)
là từ loại
ví dụ: 很, 不, 都, 也, 已经
Trạng ngữ (状语)
là thành phần trong câu
đứng trước động từ hoặc tính từ
có thể do nhiều loại từ tạo thành
Quan hệ giữa hai khái niệm:
phó từ khi đứng trong câu thường đóng vai trò trạng ngữ
nhưng trạng ngữ không chỉ có phó từ.
Tác giả Nguyễn Minh Vũ
Tên tác phẩm Giáo trình Hán ngữ So sánh Trạng ngữ và Phó từ trong tiếng Trung
Last edited: