Hệ thống nhân vật: Nhân vật xuyên suốt giáo án: thầy Nguyễn Minh Vũ (阮明武) giữ vai trò giáo viên trung tâm; bốn học viên nữ là Đinh Thùy Dương (丁垂杨), Lê Vân Anh (黎云英), Thủy Tiên (水仙) và Phương Linh (芳玲). Không sử dụng nhân vật có tên ngoài danh sách này. Tên người xuất hiện trong ví dụ ngữ pháp phải thống nhất với nhân vật của bài.
Tác giả: Nguyễn Minh Vũ · ChineMaster EDU · Giáo án ngữ pháp HSK 1 · ngày 17/11/2026
5 bài giảng mới nhất cùng chuyên mục
1. Đại từ chỉ thị 这、那、这儿、那儿、这里、那里、这些、那些、有的、这个、那个、有些 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
2. Hệ thống đại từ nhân xưng 我、你、您、他、她、我们、你们、他们、她们、它、它们、大家 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
3. Hệ thống đại từ nghi vấn 多、多少、几、哪、哪儿、哪里、哪些、什么、谁、怎么、怎么样 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
4. Động từ ly hợp 离合词: 看病、睡觉、说话、上课、下课、上班、下班、生病 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
5. Động từ năng nguyện 可以 – khả năng được phép, tính chấp nhận và đề nghị lịch sự – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
Trình độ: HSK 1 · Phân loại: Từ loại → số từ · Nội dung trọng điểm: Số từ tiếng Trung 一、二/两、三、四、五、六、七、八、九、零、十、百、半、千. Đây là bài giảng chuyên sâu theo khung ngữ pháp HSK 2026, không phải văn bản chép nguyên đề cương.
Số từ 数词 biểu thị số lượng, thứ tự, trị số, thời gian và số hiệu. Bài này khảo sát đúng nhóm HSK 1: 一、二/两、三、四、五、六、七、八、九、零、十、百、半、千, chú trọng cách ghép số, cách nói lượng, đặc điểm 二/两 và 半.
5 bài giảng liên quan nhất
1. Ngữ pháp HSK 3 不如 theo giáo trình chuẩn HSK của tác giả Nguyễn Minh Vũ
2. Động từ năng nguyện 想 và 要 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
3. Động từ năng nguyện 会 và 能 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
4. Danh từ phương vị 上、下、里、外、前、后 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
5. Hậu tố —们 và —边 trong tiếng Trung – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
Các số có thể đọc đơn lẻ, ghép theo hàng chục–trăm–nghìn hoặc kết hợp lượng từ. Bài học cần tách phép tạo số và cấu trúc cú pháp: 二十 là hai mươi, 两个人 là hai người, 第二个人 là người thứ hai.
Mục tiêu bài học: hiểu đúng chức năng, lựa chọn chính xác cấu trúc; phân biệt cách dùng gần nghĩa; chuyển từ nhận diện sang tự đặt câu, xử lý tình huống và viết đoạn văn. Các câu được ghi bốn dòng Hán giản thể, Pinyin có dấu, Việt, Anh. Một số mẫu mở rộng phục vụ giảng chuyên sâu có thể vượt khỏi phạm vi từ vựng chính thức HSK 1; cần phân tầng khi dạy.
Công thức: 一、二、三...十
一 đến 十 tạo nền tảng đếm, viết chữ số, đọc số điện thoại hoặc gọi tên các vị trí. Khi là số hiệu, cách đọc có thể khác cách nói số lượng; không coi số tự nhiên là một từ loại tương đương lượng từ.
Trong lời nói, 一 có quy tắc biến thanh theo âm tiết sau, nhưng ở số hiệu và thứ tự có thể duy trì yī.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Công thức: 二 + hàng số/nhãn; 两 + lượng từ + danh từ
二 thường dùng trong 二十, 第二, 二号; 两 thường dùng khi đếm hai đối tượng: 两个人、两本书. Trong 两百/两千, 两 rất thông dụng khi chỉ hàng trăm/hàng nghìn, cùng tồn tại 二百/二千 tùy phong cách.
Người học nên luyện tình huống đếm người và đọc phòng/tầng để không suy “hai” luôn dịch một cách duy nhất.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Công thức: 十 + số; số + 十 + số; số + 百/千 (+ 零 + số)
十一 = 11, 二十 = 20, 二十三 = 23, 一百 = 100, 一百零二 = 102. Khi có một hàng bị khuyết ở giữa, 零 được đọc để thể hiện khoảng trống.
Học viên tách bậc số trước khi phát âm, tránh hoán đổi vị trí số giống tiếng Việt mà không so sánh.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Công thức: 半 + lượng từ/N; 一 + lượng từ + 半
半 nghĩa nửa. 半天 là nửa ngày; 一个半小时 là một tiếng rưỡi, cách nói thời lượng phải đặt 半 đúng sau lượng từ hoặc sau số lượng đã hoàn chỉnh.
Không coi 半 luôn là con số độc lập có thể đặt ở mọi chỗ; lựa chọn cấu trúc phụ thuộc đơn vị đếm.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Công thức: 数词 + 量词 + 名词
Tổ hợp số + lượng từ + danh từ là kiểu cơ bản: 三本书、五个人、两杯茶. Khi diễn tả thứ tự cần 第 để phân biệt 第三本书 với 三本书.
Có thể hỏi bằng 几 hoặc 多少, và câu đáp phải khớp lượng từ của danh từ.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Công thức: 数词 + 元/块; 数词 + 点/分
一百二十元 là 120 tệ; 二号房间 là phòng số hai; 三点半 là ba rưỡi. Đây là ba cơ chế định danh khác nhau, không tùy tiện thêm lượng từ 个 hoặc 第.
Số điện thoại thường đọc từng chữ số; 一 nhiều khi đọc yāo trong số điện thoại, là điểm cần giải thích riêng khi thực hành.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
二 và 两 phải học theo kiểu cấu trúc: lượng từ đếm vật khác số hiệu, thứ tự và số lớn.
Số ghép theo hàng chục–trăm–nghìn cần đọc từ bậc cao xuống thấp, không nhảy bậc tùy tiện.
半 có cấu trúc riêng, đặc biệt 一个半小时 khác 半个小时.
第 biểu thị thứ tự trong khi số thường trả lời số lượng; cả hai có thể xuất hiện trong cùng chủ đề bài học.
Các phép tính cơ bản và cách nói giá tiền là ứng dụng rất tốt để kiểm tra khả năng biến số từ thành cụm số lượng.
Bảng dưới đây ghi cách nói cần sửa trong nghĩa/ngữ cảnh nêu ra. Không áp dụng đánh dấu sai như một lệnh cấm tuyệt đối nếu biểu thức có thể đúng với bối cảnh khác. Khi chữa bài, giáo viên giải thích vị trí thành phần, nghĩa và điều kiện kết hợp, không chỉ cung cấp đáp án.
Phần này tập trung hệ thống câu mẫu thật theo từng bối cảnh, không gán máy móc một câu cho một công thức khi câu chứa đồng thời nhiều hiện tượng ngữ pháp. Mỗi ví dụ có bốn dòng Hán – Pinyin – Việt – Anh; giáo viên đối chiếu cấu trúc ở phần 2 để nhận diện đúng ngữ nghĩa.
Ví dụ 1一、二、三、四、五。
Yī, èr, sān, sì, wǔ.
Một, hai, ba, bốn, năm.
One, two, three, four, five.
Ví dụ 2六、七、八、九、十。
Liù, qī, bā, jiǔ, shí.
Sáu, bảy, tám, chín, mười.
Six, seven, eight, nine, ten.
Ví dụ 3我有两本书。
Wǒ yǒu liǎng běn shū.
Tôi có hai cuốn sách.
I have two books.
Ví dụ 4教室里有三个人。
Jiàoshì lǐ yǒu sān ge rén.
Trong lớp có ba người.
There are three people in the classroom.
Ví dụ 5他住在二楼。
Tā zhù zài èr lóu.
Anh ấy ở tầng hai.
He lives on the second floor.
Ví dụ 6我们学习第二课。
Wǒmen xuéxí dì èr kè.
Chúng tôi học bài hai.
We are studying Lesson Two.
Ví dụ 7我有二十元。
Wǒ yǒu èr shí yuán.
Tôi có hai mươi tệ.
I have twenty yuan.
Ví dụ 8这个苹果十元。
Zhège píngguǒ shí yuán.
Quả táo này giá mười tệ.
This apple costs ten yuan.
Ví dụ 9这本书是二十三元。
Zhè běn shū shì èr shí sān yuán.
Quyển sách này có giá hai mươi ba tệ.
This book costs twenty-three yuan.
Ví dụ 10今天有一百个学生。
Jīntiān yǒu yì bǎi ge xuésheng.
Hôm nay có một trăm học sinh.
There are one hundred students today.
Ví dụ 11那家学校有一千个学生。
Nà jiā xuéxiào yǒu yì qiān ge xuésheng.
Trường kia có một nghìn học sinh.
That school has one thousand students.
Ví dụ 12我只有一百零二元。
Wǒ zhǐyǒu yì bǎi líng èr yuán.
Tôi chỉ có một trăm linh hai tệ.
I only have one hundred and two yuan.
Ví dụ 13我想买三杯茶。
Wǒ xiǎng mǎi sān bēi chá.
Tôi muốn mua ba cốc trà.
I want to buy three cups of tea.
Ví dụ 14我们今天学十个汉字。
Wǒmen jīntiān xué shí ge Hànzì.
Hôm nay chúng tôi học mười chữ Hán.
Today we learn ten Chinese characters.
Ví dụ 15我休息了半天。
Wǒ xiūxi le bàntiān.
Tôi nghỉ nửa ngày.
I rested for half a day.
Ví dụ 16他学习了一个半小时。
Tā xuéxí le yí ge bàn xiǎoshí.
Anh ấy học một tiếng rưỡi.
He studied for an hour and a half.
Ví dụ 17现在三点半。
Xiànzài sān diǎnbàn.
Bây giờ là ba giờ rưỡi.
It is half past three.
Ví dụ 18我们五点下课。
Wǒmen wǔ diǎn xiàkè.
Chúng tôi tan học lúc năm giờ.
Our class ends at five.
Ví dụ 19我要第二本书,不要第三本。
Wǒ yào dì èr běn shū, búyào dì sān běn.
Tôi lấy quyển thứ hai, không lấy quyển thứ ba.
I want the second book, not the third.
Ví dụ 20这家商店有两百个杯子。
Zhè jiā shāngdiàn yǒu liǎng bǎi ge bēizi.
Cửa hàng này có hai trăm chiếc cốc.
This store has two hundred cups.
Bài tập miệng tại lớp: chọn hai cặp ví dụ gần nhau, trình bày cấu trúc và giải thích điểm khác biệt. Sau đó học viên tự chuyển đổi thành câu nghi vấn, câu phủ định hoặc thay đổi một thông tin theo điều kiện riêng của từng mẫu; không coi mọi dạng chuyển đổi là hợp lệ.
Tình huống: bài học về đọc số, đếm số lượng và phân biệt số thứ tự với số đếm trong lớp.
丁垂杨:老师,我们今天学几个数字?
Dīng Chuí Yáng: Lǎoshī, wǒmen jīntiān xué jǐ ge shùzì?
Đinh Thùy Dương: Thưa thầy, hôm nay chúng ta học mấy chữ số?
Dinh Thuy Duong: Teacher, how many numbers will we study today?
阮明武:我们先学一到十。
Ruǎn Míng Wǔ: Wǒmen xiān xué yí dào shí.
Nguyễn Minh Vũ: Chúng ta học từ một đến mười trước.
Nguyen Minh Vu: We will first learn one through ten.
黎云英:我会说一到十,也会说二十。
Lí Yún Yīng: Wǒ huì shuō yí dào shí, yě huì shuō èr shí.
Lê Vân Anh: Em biết đếm từ một đến mười và cả hai mươi.
Le Van Anh: I can count one to ten and say twenty too.
阮明武:很好,那二十三怎么说?
Ruǎn Míng Wǔ: Hěn hǎo, nà èr shí sān zěnme shuō?
Nguyễn Minh Vũ: Tốt lắm, vậy nói hai mươi ba thế nào?
Nguyen Minh Vu: Good. How do you say twenty-three?
水仙:二十加三,就是二十三。
Shuǐ Xiān: Èr shí jiā sān, jiùshì èr shí sān.
Thủy Tiên: Hai mươi cộng ba là hai mươi ba.
Thuy Tien: Twenty plus three is twenty-three.
阮明武:我们现在看两本书。
Ruǎn Míng Wǔ: Wǒmen xiànzài kàn liǎng běn shū.
Nguyễn Minh Vũ: Bây giờ chúng ta xem hai cuốn sách.
Nguyen Minh Vu: We are looking at two books now.
芳玲:为什么不是二本书?
Fāng Líng: Wèishénme bù shì èr běn shū?
Phương Linh: Tại sao không nói 二本书?
Phuong Linh: Why do we not normally say 二本书?
阮明武:数量是两个的时候,通常用两本书。
Ruǎn Míng Wǔ: Shùliàng shì liǎng ge de shíhou, tōngcháng yòng liǎng běn shū.
Nguyễn Minh Vũ: Khi số lượng là hai, thường nói 两本书.
Nguyen Minh Vu: For a quantity of two, we usually say 两本书.
丁垂杨:那第二本书是什么意思?
Dīng Chuí Yáng: Nà dì èr běn shū shì shénme yìsi?
Đinh Thùy Dương: Vậy 第二本书 có nghĩa gì?
Dinh Thuy Duong: What does 第二本书 mean then?
阮明武:它表示顺序,不是数量。
Ruǎn Míng Wǔ: Tā biǎoshì shùnxù, bù shì shùliàng.
Nguyễn Minh Vũ: Nó chỉ thứ tự chứ không phải số lượng.
Nguyen Minh Vu: It indicates order, not quantity.
黎云英:我明白了,第二本书是书的顺序。
Lí Yún Yīng: Wǒ míngbai le, dì èr běn shū shì shū de shùnxù.
Lê Vân Anh: Em hiểu rồi, quyển thứ hai là vị trí trong thứ tự.
Le Van Anh: I understand; the second book refers to its order.
阮明武:对,我们再说一百、两百和一千。
Ruǎn Míng Wǔ: Duì, wǒmen zàishuō yì bǎi, liǎng bǎi hé yì qiān.
Nguyễn Minh Vũ: Đúng, giờ chúng ta luyện một trăm, hai trăm và một nghìn.
Nguyen Minh Vu: Right, now let us practise one hundred, two hundred and one thousand.
Những câu thoại trên liên kết thành một nhiệm vụ giao tiếp thay vì từng cặp câu rời. Giáo viên yêu cầu học viên xác định ai hỏi, ai đưa thông tin, ai nhờ hỗ trợ và lời đáp thay đổi ra sao khi chuyển từ quan hệ thân mật sang lịch sự. Chọn ít nhất ba câu trong hội thoại, giải thích vì sao dùng đúng trọng điểm bài học và thử thay một yếu tố mà không làm sai cấu trúc.
Hoạt động nhóm: đóng vai lần thứ hai nhưng thay bối cảnh lớp học bằng bối cảnh tại cơ quan hoặc gia đình. Không được chỉ đọc lại nguyên văn; phải tự chọn một mẫu công thức đã học và nêu lý do lựa chọn.
Tình huống bổ sung nhằm kéo dài mạch trao đổi và tạo thêm dữ liệu thực hành nói. Nhân vật sử dụng đúng tên chữ Hán, Pinyin, tiếng Việt và tiếng Anh; mỗi lượt có bốn dòng liền nhau. Học viên có thể thay vai rồi tự nối tiếp cuộc thoại sau lượt cuối.
水仙:你们班有多少个学生?
Shuǐ Xiān: Nǐmen bān yǒu duōshao ge xuésheng?
Thủy Tiên: Lớp các bạn có bao nhiêu học viên?
Thuy Tien: How many students are in your class?
阮明武:我们班有二十个学生。
Ruǎn Míng Wǔ: Wǒmen bān yǒu èrshí ge xuésheng.
Nguyễn Minh Vũ: Lớp chúng tôi có hai mươi học viên.
Nguyen Minh Vu: There are twenty students in our class.
芳玲:你们今天学第几课?
Fāng Líng: Nǐmen jīntiān xué dì jǐ kè?
Phương Linh: Hôm nay các bạn học bài thứ mấy?
Phuong Linh: Which lesson are you studying today?
阮明武:我们学第二课,不是第三课。
Ruǎn Míng Wǔ: Wǒmen xué dì èr kè, bú shì dì sān kè.
Nguyễn Minh Vũ: Chúng tôi học bài thứ hai, không phải bài thứ ba.
Nguyen Minh Vu: We are studying lesson two, not lesson three.
丁垂杨:这本书多少钱?
Dīng Chuí Yáng: Zhè běn shū duōshao qián?
Đinh Thùy Dương: Cuốn sách này giá bao nhiêu?
Dinh Thuy Duong: How much does this book cost?
阮明武:二十三元,买两本一共四十六元。
Ruǎn Míng Wǔ: Èrshísān yuán, mǎi liǎng běn yígòng sìshíliù yuán.
Nguyễn Minh Vũ: Hai mươi ba tệ, mua hai cuốn tổng cộng bốn mươi sáu tệ.
Nguyen Minh Vu: Twenty-three yuan; two copies cost forty-six yuan altogether.
黎云英:现在几点了?
Lí Yún Yīng: Xiànzài jǐ diǎn le?
Lê Vân Anh: Bây giờ là mấy giờ rồi?
Le Van Anh: What time is it now?
阮明武:现在三点半,我们还有半个小时。
Ruǎn Míng Wǔ: Xiànzài sān diǎn bàn, wǒmen hái yǒu bàn ge xiǎoshí.
Nguyễn Minh Vũ: Bây giờ là ba giờ rưỡi, chúng ta còn nửa tiếng.
Nguyen Minh Vu: It is half past three, and we have half an hour left.
Bài văn liên kết các câu trong một tình huống nhất quán. Mỗi câu có bốn dòng để học viên tự đọc, giáo viên phân tích rồi yêu cầu học viên tóm tắt hoặc kể lại theo ngôi khác.
Câu 1今天我去商店买书。
Jīntiān wǒ qù shāngdiàn mǎi shū.
Hôm nay tôi đến cửa hàng mua sách.
Today I go to a store to buy books.
Câu 2我带了一百元。
Wǒ dài le yì bǎi yuán.
Tôi mang một trăm tệ.
I bring one hundred yuan.
Câu 3我先买了两本练习书。
Wǒ xiān mǎi le liǎng běn liànxí shū.
Tôi mua hai cuốn sách bài tập trước.
I first buy two exercise books.
Câu 4第一本书二十元,第二本书三十元。
Dì yī běn shū èr shí yuán, dì èr běn shū sān shí yuán.
Quyển đầu giá hai mươi tệ, quyển thứ hai giá ba mươi.
The first book costs twenty yuan, and the second costs thirty.
Câu 5我还买了一杯茶,十元。
Wǒ hái mǎi le yì bēi chá, shí yuán.
Tôi còn mua một cốc trà, giá mười tệ.
I also buy a cup of tea for ten yuan.
Câu 6一共花了六十元。
Yígòng huā le liù shí yuán.
Tổng cộng tôi đã tiêu sáu mươi tệ.
Altogether I spend sixty yuan.
Câu 7现在我还有四十元。
Xiànzài wǒ hái yǒu sì shí yuán.
Bây giờ tôi còn bốn mươi tệ.
Now I have forty yuan left.
Câu 8下午我学习了一个半小时。
Xiàwǔ wǒ xuéxí le yí ge bàn xiǎoshí.
Buổi chiều tôi học một tiếng rưỡi.
In the afternoon I study for an hour and a half.
Câu 9晚上我再读十个汉字。
Wǎnshang wǒ zài dú shí ge Hànzì.
Buổi tối tôi đọc lại mười chữ Hán.
In the evening I read ten Chinese characters again.
Trọng điểm 1 – Số cơ bản và giá trị: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 一、二、三...十. 一 đến 十 tạo nền tảng đếm, viết chữ số, đọc số điện thoại hoặc gọi tên các vị trí. Khi là số hiệu, cách đọc có thể khác cách nói số lượng; không coi số tự nhiên là một từ loại tương đương lượng từ.
Trọng điểm 2 – 二 và 两: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 二 + hàng số/nhãn; 两 + lượng từ + danh từ. 二 thường dùng trong 二十, 第二, 二号; 两 thường dùng khi đếm hai đối tượng: 两个人、两本书. Trong 两百/两千, 两 rất thông dụng khi chỉ hàng trăm/hàng nghìn, cùng tồn tại 二百/二千 tùy phong cách.
Trọng điểm 3 – Số hàng chục, trăm và nghìn: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 十 + số; số + 十 + số; số + 百/千 (+ 零 + số). 十一 = 11, 二十 = 20, 二十三 = 23, 一百 = 100, 一百零二 = 102. Khi có một hàng bị khuyết ở giữa, 零 được đọc để thể hiện khoảng trống.
Trọng điểm 4 – 半 và lượng không nguyên: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 半 + lượng từ/N; 一 + lượng từ + 半. 半 nghĩa nửa. 半天 là nửa ngày; 一个半小时 là một tiếng rưỡi, cách nói thời lượng phải đặt 半 đúng sau lượng từ hoặc sau số lượng đã hoàn chỉnh.
Trọng điểm 5 – Số từ, lượng từ và danh từ: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 数词 + 量词 + 名词. Tổ hợp số + lượng từ + danh từ là kiểu cơ bản: 三本书、五个人、两杯茶. Khi diễn tả thứ tự cần 第 để phân biệt 第三本书 với 三本书.
Trọng điểm 6 – Đọc giá cả, số hiệu và mốc giờ: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 数词 + 元/块; 数词 + 点/分. 一百二十元 là 120 tệ; 二号房间 là phòng số hai; 三点半 là ba rưỡi. Đây là ba cơ chế định danh khác nhau, không tùy tiện thêm lượng từ 个 hoặc 第.
Thực hiện ba mức độ: đọc diễn cảm từng câu, kể lại bài bằng ngôi “tôi” hoặc “chúng tôi”, cuối cùng đổi một tình tiết mà vẫn duy trì cấu trúc ngữ pháp chính. Giáo viên kiểm tra tính tự nhiên của tổ hợp, không chỉ đúng chữ Hán và dấu Pinyin.
Sau bài văn chính, bốn câu mới phát triển thêm bối cảnh và ngữ pháp trọng điểm. Học viên đọc nối với đoạn văn trước, chọn một câu làm chủ đề và luyện kể lại theo góc nhìn của người tham gia. Các từ vượt phạm vi vốn từ nền tảng dùng cho phân tầng giảng chuyên sâu.
明天我们班有二十个学生来上课。
Míngtiān wǒmen bān yǒu èrshí ge xuésheng lái shàngkè.
Ngày mai lớp chúng tôi có hai mươi học viên đến học.
Tomorrow twenty students will attend our class.
老师准备了十本书和三十张练习纸。
Lǎoshī zhǔnbèi le shí běn shū hé sānshí zhāng liànxí zhǐ.
Thầy chuẩn bị mười cuốn sách và ba mươi tờ giấy bài tập.
The teacher has prepared ten books and thirty exercise sheets.
我们先读第一课,再读第二课。
Wǒmen xiān dú dì yī kè, zài dú dì èr kè.
Chúng tôi đọc bài một trước rồi đọc bài hai.
We read lesson one first, then lesson two.
上课一个半小时以后,大家休息半个小时。
Shàngkè yí ge bàn xiǎoshí yǐhòu, dàjiā xiūxi bàn ge xiǎoshí.
Sau một tiếng rưỡi học, mọi người nghỉ nửa tiếng.
After an hour and a half of class, everyone rests for half an hour.
Danh sách từ vựng được đánh số, mỗi mục giữ đúng thứ tự bốn dòng. Phân biệt từ trọng tâm của khung HSK và từ bổ trợ để dạy chuyên sâu: sự xuất hiện trong bài không đồng nghĩa mọi từ đều thuộc danh mục HSK 1.
Quy trình học và dạy: nhận diện → giải thích → tạo câu → đối chiếu → hội thoại → bài văn → chữa lỗi → tự đánh giá. Mỗi học viên cần tự tạo tối thiểu ba câu mới và một lượt hội thoại, không lấy việc ghi nhớ máy móc ví dụ làm tiêu chí duy nhất.
ChineMaster EDU – Giáo trình ngữ pháp tiếng Trung ứng dụng. Đề mục đối chiếu trực tiếp từ bộ dữ liệu HSK 2026 do người dùng cung cấp; phần giáo án, hội thoại, bài tập là nội dung biên soạn phục vụ giảng dạy.
Số từ, lượng từ và thứ tự đọc. 一、二、两、三…千, 半 được học song song với lượng từ và cách nói tuổi, tiền, thời gian.
Điểm cần phân biệt: 二 thường dùng trong số đếm nguyên hoặc số thứ tự; 两 thường xuất hiện trước lượng từ; không nói 两十. 一 thay thanh theo ngữ cảnh phát âm.
Vận dụng tại lớp: Thầy hướng dẫn đếm số học viên, giờ học và giá sách rồi kiểm tra cách nói 二/两.
Chuyên mục này tổ chức bài giảng theo năm cơ chế đặc thù của trọng điểm 11: Đọc và kết hợp số cơ bản; 二 và 两; Số nhiều chữ số và 零; 半 và biểu thức một nửa; Số lượng và số thứ tự. Giảng viên triển khai từ nhận diện hình thức đến điều kiện sử dụng rồi mới yêu cầu nói, viết. Không xem các công thức là sơ đồ hoán đổi tự do cho mọi từ vựng.
Công thức giảng dạy: 一、二、三、四、五、六、七、八、九、十.
Tách việc nhớ mặt chữ, âm đọc, giá trị số khỏi việc dùng số trong cụm danh từ. Một chữ số chưa tạo thành số lượng danh ngữ nếu ngữ cảnh cần lượng từ.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 1 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “一、二、三、四、五、六、七、八、九、十”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Đọc và kết hợp số cơ bản”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: Tách việc nhớ mặt chữ, âm đọc, giá trị số khỏi việc dùng số trong cụm danh từ. Một chữ số chưa tạo thành số lượng danh ngữ nếu ngữ cảnh cần lượng từ. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Công thức giảng dạy: 二/两 + đơn vị phù hợp.
二 thường dùng đọc số thứ tự, số đếm độc lập, mã số hoặc trước 十; 两 thường trước lượng từ trong biểu thức số lượng: 两个人. Với số hàng trăm/hàng nghìn có những biến thể cần phân tích theo thói quen nói.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 2 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “二/两 + đơn vị phù hợp”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “二 và 两”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 二 thường dùng đọc số thứ tự, số đếm độc lập, mã số hoặc trước 十; 两 thường trước lượng từ trong biểu thức số lượng: 两个人. Với số hàng trăm/hàng nghìn có những biến thể cần phân tích theo thói quen nói. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Công thức giảng dạy: trăm/nghìn + 零 + phần còn lại.
零 biểu thị vị trí khuyết trong số đọc; không tùy tiện lược bỏ khi làm mất thông tin vị trí. Việc đọc số điện thoại theo từng chữ số khác với đọc số lượng.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 3 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “trăm/nghìn + 零 + phần còn lại”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Số nhiều chữ số và 零”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 零 biểu thị vị trí khuyết trong số đọc; không tùy tiện lược bỏ khi làm mất thông tin vị trí. Việc đọc số điện thoại theo từng chữ số khác với đọc số lượng. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Công thức giảng dạy: 一 + lượng từ + 半 / 半 + lượng từ.
Các mẫu 一个半小时, 半天 cần học như cấu trúc đã quy ước; thứ tự của 半 và lượng từ thay đổi theo đơn vị.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 4 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “一 + lượng từ + 半 / 半 + lượng từ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “半 và biểu thức một nửa”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: Các mẫu 一个半小时, 半天 cần học như cấu trúc đã quy ước; thứ tự của 半 và lượng từ thay đổi theo đơn vị. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Công thức giảng dạy: số + lượng từ + N / 第 + số + N.
Ba cuốn sách khác cuốn thứ ba. Dạy xen số với lượng từ, 第 và ngày tháng để tránh đồng nhất đếm với xếp thứ tự.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 5 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “số + lượng từ + N / 第 + số + N”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Số lượng và số thứ tự”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: Ba cuốn sách khác cuốn thứ ba. Dạy xen số với lượng từ, 第 và ngày tháng để tránh đồng nhất đếm với xếp thứ tự. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Cơ chế cần phát hiện: Số từ, lượng từ và thứ tự đọc. 一、二、两、三…千, 半 được học song song với lượng từ và cách nói tuổi, tiền, thời gian.
Hạn chế khi thay thành phần: 二 thường dùng trong số đếm nguyên hoặc số thứ tự; 两 thường xuất hiện trước lượng từ; không nói 两十. 一 thay thanh theo ngữ cảnh phát âm.
一、二、三、四、五。
Yī, èr, sān, sì, wǔ.
Một, hai, ba, bốn, năm.
One, two, three, four, five.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “一” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
六、七、八、九、十。
Liù, qī, bā, jiǔ, shí.
Sáu, bảy, tám, chín, mười.
Six, seven, eight, nine, ten.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “六” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
我有两本书。
Wǒ yǒu liǎng běn shū.
Tôi có hai cuốn sách.
I have two books.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “两” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
教室里有三个人。
Jiàoshì lǐ yǒu sān ge rén.
Trong lớp có ba người.
There are three people in the classroom.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “三” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
他住在二楼。
Tā zhù zài èr lóu.
Anh ấy ở tầng hai.
He lives on the second floor.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “二” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
我们学习第二课。
Wǒmen xuéxí dì èr kè.
Chúng tôi học bài hai.
We are studying Lesson Two.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “二” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
我有二十元。
Wǒ yǒu èr shí yuán.
Tôi có hai mươi tệ.
I have twenty yuan.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “二” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
这个苹果十元。
Zhège píngguǒ shí yuán.
Quả táo này giá mười tệ.
This apple costs ten yuan.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “十” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
这本书是二十三元。
Zhè běn shū shì èr shí sān yuán.
Quyển sách này có giá hai mươi ba tệ.
This book costs twenty-three yuan.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “二” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
今天有一百个学生。
Jīntiān yǒu yì bǎi ge xuésheng.
Hôm nay có một trăm học sinh.
There are one hundred students today.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “一” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
阮明武老师提醒大家:“那家学校有一千个学生。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Nà jiā xuéxiào yǒu yì qiān ge xuésheng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Trường kia có một nghìn học sinh.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “That school has one thousand students.”
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “一” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
我只有一百零二元。
Wǒ zhǐyǒu yì bǎi líng èr yuán.
Tôi chỉ có một trăm linh hai tệ.
I only have one hundred and two yuan.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “一” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
Đoạn hội thoại ở Phần 6 sử dụng thầy Nguyễn Minh Vũ làm người điều phối hoạt động. Đinh Thùy Dương, Lê Vân Anh, Thủy Tiên và Phương Linh là bốn học viên duy nhất. Khi phân tích cần xác định ai hỏi, ai đáp, ai đề nghị làm rõ, và lượt sau có trả lời đúng câu hỏi trước không.
Trục hội thoại: Thầy hướng dẫn đếm số học viên, giờ học và giá sách rồi kiểm tra cách nói 二/两.
丁垂杨:老师,我们今天学几个数字?
Dīng Chuí Yáng: Lǎoshī, wǒmen jīntiān xué jǐ ge shùzì?
Đinh Thùy Dương: Thưa thầy, hôm nay chúng ta học mấy chữ số?
Dinh Thuy Duong: Teacher, how many numbers will we study today?
Điểm phân tích: Ở lượt 1, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
阮明武:我们先学一到十。
Ruǎn Míng Wǔ: Wǒmen xiān xué yí dào shí.
Nguyễn Minh Vũ: Chúng ta học từ một đến mười trước.
Nguyen Minh Vu: We will first learn one through ten.
Điểm phân tích: Ở lượt 2, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
水仙:二十加三,就是二十三。
Shuǐ Xiān: Èr shí jiā sān, jiùshì èr shí sān.
Thủy Tiên: Hai mươi cộng ba là hai mươi ba.
Thuy Tien: Twenty plus three is twenty-three.
Điểm phân tích: Ở lượt 5, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
阮明武:我们现在看两本书。
Ruǎn Míng Wǔ: Wǒmen xiànzài kàn liǎng běn shū.
Nguyễn Minh Vũ: Bây giờ chúng ta xem hai cuốn sách.
Nguyen Minh Vu: We are looking at two books now.
Điểm phân tích: Ở lượt 6, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
黎云英:我明白了,第二本书是书的顺序。
Lí Yún Yīng: Wǒ míngbai le, dì èr běn shū shì shū de shùnxù.
Lê Vân Anh: Em hiểu rồi, quyển thứ hai là vị trí trong thứ tự.
Le Van Anh: I understand; the second book refers to its order.
Điểm phân tích: Ở lượt 11, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
阮明武:对,我们再说一百、两百和一千。
Ruǎn Míng Wǔ: Duì, wǒmen zàishuō yì bǎi, liǎng bǎi hé yì qiān.
Nguyễn Minh Vũ: Đúng, giờ chúng ta luyện một trăm, hai trăm và một nghìn.
Nguyen Minh Vu: Right, now let us practise one hundred, two hundred and one thousand.
Điểm phân tích: Ở lượt 12, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
丁垂杨:这本书多少钱?
Dīng Chuí Yáng: Zhè běn shū duōshao qián?
Đinh Thùy Dương: Cuốn sách này giá bao nhiêu?
Dinh Thuy Duong: How much does this book cost?
Điểm phân tích: Ở lượt 17, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
阮明武:二十三元,买两本一共四十六元。
Ruǎn Míng Wǔ: Èrshísān yuán, mǎi liǎng běn yígòng sìshíliù yuán.
Nguyễn Minh Vũ: Hai mươi ba tệ, mua hai cuốn tổng cộng bốn mươi sáu tệ.
Nguyen Minh Vu: Twenty-three yuan; two copies cost forty-six yuan altogether.
Điểm phân tích: Ở lượt 18, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
Bài văn ở Phần 7 được xem là một chỉnh thể, không phải tập hợp các câu rời rạc. Người đọc cần theo dõi thời gian, địa điểm, người tham gia, mục đích hoạt động và thay đổi thông tin giữa các câu. Trong khi khai thác chuyên đề này, hãy đặc biệt chú ý: 一、二、两、三…千, 半 được học song song với lượng từ và cách nói tuổi, tiền, thời gian.
Yêu cầu khi viết lại: Duy trì bốn nhân vật nữ trong nhóm học viên; thầy Nguyễn Minh Vũ có vai trò hướng dẫn, giao nhiệm vụ hoặc giải thích. Không thêm nhân vật có tên khác. Nếu muốn trình bày ví dụ từ ngữ xưng hô, hãy chỉ rõ đó là từ ngữ minh họa, không phải một thành viên mới.
阮明武老师提醒大家:“那家学校有一千个学生。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Nà jiā xuéxiào yǒu yì qiān ge xuésheng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Trường kia có một nghìn học sinh.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “That school has one thousand students.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “一” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师举例说:“我休息了半天。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒ xiūxi le bàntiān.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Tôi nghỉ nửa ngày.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “I rested for half a day.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “半” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师说:“我要第二本书,不要第三本。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ yào dì èr běn shū, búyào dì sān běn.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tôi lấy quyển thứ hai, không lấy quyển thứ ba.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “I want the second book, not the third.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “二” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
上课时,阮明武老师问:“很好,那二十三怎么说?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Hěn hǎo, nà èr shí sān zěnme shuō?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Tốt lắm, vậy nói hai mươi ba thế nào?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Good. How do you say twenty-three?”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “二” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师提醒大家:“数量是两个的时候,通常用两本书。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Shùliàng shì liǎng ge de shíhou, tōngcháng yòng liǎng běn shū.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Khi số lượng là hai, thường nói 两本书.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “For a quantity of two, we usually say 两本书.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “两” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师举例说:“我们班有二十个学生。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒmen bān yǒu èrshí ge xuésheng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Lớp chúng tôi có hai mươi học viên.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “There are twenty students in our class.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “二” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师说:“我带了一百元。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ dài le yì bǎi yuán.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tôi mang một trăm tệ.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “I bring one hundred yuan.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “一” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师说:“一共花了六十元。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Yígòng huā le liù shí yuán.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tổng cộng tôi đã tiêu sáu mươi tệ.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Altogether I spend sixty yuan.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “一” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
Hệ thống bài tập này đánh giá khả năng tự giải thích và tái sử dụng cấu trúc. Đối với bài dịch, không mặc định chỉ có một cách trả lời duy nhất; cách dùng phải tự nhiên và giữ đúng nghĩa, chứ không chỉ giữ lại các từ đơn lẻ.
Nguyên tắc chấm: Không chỉ đánh giá chọn đúng từ mà còn đánh giá tính đúng cú pháp, nghĩa của toàn câu, logic hội thoại, cách xưng hô và hiệu quả truyền đạt. Với trọng điểm này, phải phân biệt rõ: 二 thường dùng trong số đếm nguyên hoặc số thứ tự; 两 thường xuất hiện trước lượng từ; không nói 两十. 一 thay thanh theo ngữ cảnh phát âm.
一、二、三、四、五。
Yī, èr, sān, sì, wǔ.
Một, hai, ba, bốn, năm.
One, two, three, four, five.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
六、七、八、九、十。
Liù, qī, bā, jiǔ, shí.
Sáu, bảy, tám, chín, mười.
Six, seven, eight, nine, ten.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
我有两本书。
Wǒ yǒu liǎng běn shū.
Tôi có hai cuốn sách.
I have two books.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
教室里有三个人。
Jiàoshì lǐ yǒu sān ge rén.
Trong lớp có ba người.
There are three people in the classroom.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
他住在二楼。
Tā zhù zài èr lóu.
Anh ấy ở tầng hai.
He lives on the second floor.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
我们学习第二课。
Wǒmen xuéxí dì èr kè.
Chúng tôi học bài hai.
We are studying Lesson Two.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
我有二十元。
Wǒ yǒu èr shí yuán.
Tôi có hai mươi tệ.
I have twenty yuan.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
这个苹果十元。
Zhège píngguǒ shí yuán.
Quả táo này giá mười tệ.
This apple costs ten yuan.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
Ở sáu bài đối chiếu, câu trả lời phải chỉ ra khác nhau tối thiểu một điểm về nghĩa, đối tượng quy chiếu, vị trí, mức độ lịch sự hoặc điều kiện kết hợp. Ở các nhiệm vụ sáng tạo, người học cần giữ đúng hệ thống nhân vật và xây dựng lượt đáp hợp logic. Bài viết chỉ được chấm đạt khi câu đúng, các sự kiện trong đoạn không tự mâu thuẫn và người đọc xác định được ai đang nói với ai.
Kết luận chuyên biệt: Thầy hướng dẫn đếm số học viên, giờ học và giá sách rồi kiểm tra cách nói 二/两.
Nêu một tình huống gần gũi, cho học viên tự dịch và dùng lỗi thường gặp làm tình huống nhận diện; chưa tiết lộ ngay công thức, yêu cầu dự đoán theo ngữ cảnh.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Đọc và kết hợp số cơ bản” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “一、二、三、四、五、六、七、八、九、十”. Tách việc nhớ mặt chữ, âm đọc, giá trị số khỏi việc dùng số trong cụm danh từ. Một chữ số chưa tạo thành số lượng danh ngữ nếu ngữ cảnh cần lượng từ.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Cho học viên đối chiếu hai câu chỉ khác một yếu tố ngữ pháp; hỏi nghĩa nào thay đổi và có phải điều kiện dùng khác nhau hay không.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “二 và 两” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “二/两 + đơn vị phù hợp”. 二 thường dùng đọc số thứ tự, số đếm độc lập, mã số hoặc trước 十; 两 thường trước lượng từ trong biểu thức số lượng: 两个人. Với số hàng trăm/hàng nghìn có những biến thể cần phân tích theo thói quen nói.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Viết cấu trúc lên bảng và đánh dấu phần bắt buộc, phần có thể thay. Phân biệt từ loại với chức năng cú pháp ở cấp cụm và câu.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Số nhiều chữ số và 零” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “trăm/nghìn + 零 + phần còn lại”. 零 biểu thị vị trí khuyết trong số đọc; không tùy tiện lược bỏ khi làm mất thông tin vị trí. Việc đọc số điện thoại theo từng chữ số khác với đọc số lượng.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Kiểm tra tính tự nhiên khi thay danh từ, động từ, người nói, người nghe; cho học viên tự tìm một phản ví dụ có ngữ cảnh cụ thể.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “半 và biểu thức một nửa” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “一 + lượng từ + 半 / 半 + lượng từ”. Các mẫu 一个半小时, 半天 cần học như cấu trúc đã quy ước; thứ tự của 半 và lượng từ thay đổi theo đơn vị.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Đặt tình huống giao tiếp có thời gian giới hạn, học viên trả lời trước bằng lời, sau đó mới đối chiếu văn bản với Pinyin.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Số lượng và số thứ tự” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “số + lượng từ + N / 第 + số + N”. Ba cuốn sách khác cuốn thứ ba. Dạy xen số với lượng từ, 第 và ngày tháng để tránh đồng nhất đếm với xếp thứ tự.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Phân vai hỏi – đáp – người quan sát; sau mỗi hai lượt nói dừng để kiểm tra câu mới có liên kết thông tin với câu trước hay không.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Đọc và kết hợp số cơ bản” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “一、二、三、四、五、六、七、八、九、十”. Tách việc nhớ mặt chữ, âm đọc, giá trị số khỏi việc dùng số trong cụm danh từ. Một chữ số chưa tạo thành số lượng danh ngữ nếu ngữ cảnh cần lượng từ.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Đọc đoạn văn có mục tiêu, tìm câu mang cấu trúc trọng tâm và giải thích vai trò của nó trong tiến trình thông tin.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “二 và 两” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “二/两 + đơn vị phù hợp”. 二 thường dùng đọc số thứ tự, số đếm độc lập, mã số hoặc trước 十; 两 thường trước lượng từ trong biểu thức số lượng: 两个人. Với số hàng trăm/hàng nghìn có những biến thể cần phân tích theo thói quen nói.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Yêu cầu đoạn văn dùng ít nhất hai biến thể cấu trúc, có liên kết ý và một tình huống kết thúc cụ thể.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Số nhiều chữ số và 零” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “trăm/nghìn + 零 + phần còn lại”. 零 biểu thị vị trí khuyết trong số đọc; không tùy tiện lược bỏ khi làm mất thông tin vị trí. Việc đọc số điện thoại theo từng chữ số khác với đọc số lượng.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
100 mẫu câu dưới đây được chọn và phân loại theo chức năng giao tiếp của trọng điểm. Mỗi câu có đủ bốn dòng: Hán giản thể, Pinyin có dấu, bản dịch tiếng Việt và tiếng Anh. Các câu có lời dẫn của thầy Nguyễn Minh Vũ dùng làm mẫu luyện nghe – đáp và phân tích câu trên lớp; không tạo thêm nhân vật ngoài hệ thống đã quy định.
1. 一、二、三、四、五。
Yī, èr, sān, sì, wǔ.
Một, hai, ba, bốn, năm.
One, two, three, four, five.
2. 六、七、八、九、十。
Liù, qī, bā, jiǔ, shí.
Sáu, bảy, tám, chín, mười.
Six, seven, eight, nine, ten.
3. 我有两本书。
Wǒ yǒu liǎng běn shū.
Tôi có hai cuốn sách.
I have two books.
4. 教室里有三个人。
Jiàoshì lǐ yǒu sān ge rén.
Trong lớp có ba người.
There are three people in the classroom.
5. 他住在二楼。
Tā zhù zài èr lóu.
Anh ấy ở tầng hai.
He lives on the second floor.
6. 我们学习第二课。
Wǒmen xuéxí dì èr kè.
Chúng tôi học bài hai.
We are studying Lesson Two.
7. 我有二十元。
Wǒ yǒu èr shí yuán.
Tôi có hai mươi tệ.
I have twenty yuan.
8. 这个苹果十元。
Zhège píngguǒ shí yuán.
Quả táo này giá mười tệ.
This apple costs ten yuan.
9. 这本书是二十三元。
Zhè běn shū shì èr shí sān yuán.
Quyển sách này có giá hai mươi ba tệ.
This book costs twenty-three yuan.
10. 今天有一百个学生。
Jīntiān yǒu yì bǎi ge xuésheng.
Hôm nay có một trăm học sinh.
There are one hundred students today.
11. 阮明武老师提醒大家:“那家学校有一千个学生。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Nà jiā xuéxiào yǒu yì qiān ge xuésheng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Trường kia có một nghìn học sinh.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “That school has one thousand students.”
12. 我只有一百零二元。
Wǒ zhǐyǒu yì bǎi líng èr yuán.
Tôi chỉ có một trăm linh hai tệ.
I only have one hundred and two yuan.
13. 我想买三杯茶。
Wǒ xiǎng mǎi sān bēi chá.
Tôi muốn mua ba cốc trà.
I want to buy three cups of tea.
14. 我们今天学十个汉字。
Wǒmen jīntiān xué shí ge Hànzì.
Hôm nay chúng tôi học mười chữ Hán.
Today we learn ten Chinese characters.
15. 阮明武老师举例说:“我休息了半天。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒ xiūxi le bàntiān.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Tôi nghỉ nửa ngày.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “I rested for half a day.”
16. 他学习了一个半小时。
Tā xuéxí le yí ge bàn xiǎoshí.
Anh ấy học một tiếng rưỡi.
He studied for an hour and a half.
17. 现在三点半。
Xiànzài sān diǎnbàn.
Bây giờ là ba giờ rưỡi.
It is half past three.
18. 我们五点下课。
Wǒmen wǔ diǎn xiàkè.
Chúng tôi tan học lúc năm giờ.
Our class ends at five.
19. 阮明武老师说:“我要第二本书,不要第三本。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ yào dì èr běn shū, búyào dì sān běn.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tôi lấy quyển thứ hai, không lấy quyển thứ ba.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “I want the second book, not the third.”
20. 这家商店有两百个杯子。
Zhè jiā shāngdiàn yǒu liǎng bǎi ge bēizi.
Cửa hàng này có hai trăm chiếc cốc.
This store has two hundred cups.
21. 我们先学一到十。
Wǒmen xiān xué yí dào shí.
Chúng ta học từ một đến mười trước.
We will first learn one through ten.
22. 我会说一到十,也会说二十。
Wǒ huì shuō yí dào shí, yě huì shuō èr shí.
Em biết đếm từ một đến mười và cả hai mươi.
I can count one to ten and say twenty too.
23. 上课时,阮明武老师问:“很好,那二十三怎么说?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Hěn hǎo, nà èr shí sān zěnme shuō?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Tốt lắm, vậy nói hai mươi ba thế nào?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Good. How do you say twenty-three?”
24. 二十加三,就是二十三。
Èr shí jiā sān, jiùshì èr shí sān.
Hai mươi cộng ba là hai mươi ba.
Twenty plus three is twenty-three.
25. 我们现在看两本书。
Wǒmen xiànzài kàn liǎng běn shū.
Bây giờ chúng ta xem hai cuốn sách.
We are looking at two books now.
26. 为什么不是二本书?
Wèishénme bù shì èr běn shū?
Tại sao không nói 二本书?
Why do we not normally say 二本书?
27. 阮明武老师提醒大家:“数量是两个的时候,通常用两本书。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Shùliàng shì liǎng ge de shíhou, tōngcháng yòng liǎng běn shū.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Khi số lượng là hai, thường nói 两本书.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “For a quantity of two, we usually say 两本书.”
28. 那第二本书是什么意思?
Nà dì èr běn shū shì shénme yìsi?
Vậy 第二本书 có nghĩa gì?
What does 第二本书 mean then?
29. 我明白了,第二本书是书的顺序。
Wǒ míngbai le, dì èr běn shū shì shū de shùnxù.
Em hiểu rồi, quyển thứ hai là vị trí trong thứ tự.
I understand; the second book refers to its order.
30. 对,我们再说一百、两百和一千。
Duì, wǒmen zàishuō yì bǎi, liǎng bǎi hé yì qiān.
Đúng, giờ chúng ta luyện một trăm, hai trăm và một nghìn.
Right, now let us practise one hundred, two hundred and one thousand.
31. 阮明武老师举例说:“我们班有二十个学生。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒmen bān yǒu èrshí ge xuésheng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Lớp chúng tôi có hai mươi học viên.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “There are twenty students in our class.”
32. 我们学第二课,不是第三课。
Wǒmen xué dì èr kè, bú shì dì sān kè.
Chúng tôi học bài thứ hai, không phải bài thứ ba.
We are studying lesson two, not lesson three.
33. 二十三元,买两本一共四十六元。
Èrshísān yuán, mǎi liǎng běn yígòng sìshíliù yuán.
Hai mươi ba tệ, mua hai cuốn tổng cộng bốn mươi sáu tệ.
Twenty-three yuan; two copies cost forty-six yuan altogether.
34. 现在三点半,我们还有半个小时。
Xiànzài sān diǎn bàn, wǒmen hái yǒu bàn ge xiǎoshí.
Bây giờ là ba giờ rưỡi, chúng ta còn nửa tiếng.
It is half past three, and we have half an hour left.
35. 阮明武老师说:“我带了一百元。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ dài le yì bǎi yuán.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tôi mang một trăm tệ.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “I bring one hundred yuan.”
36. 我先买了两本练习书。
Wǒ xiān mǎi le liǎng běn liànxí shū.
Tôi mua hai cuốn sách bài tập trước.
I first buy two exercise books.
37. 第一本书二十元,第二本书三十元。
Dì yī běn shū èr shí yuán, dì èr běn shū sān shí yuán.
Quyển đầu giá hai mươi tệ, quyển thứ hai giá ba mươi.
The first book costs twenty yuan, and the second costs thirty.
38. 我还买了一杯茶,十元。
Wǒ hái mǎi le yì bēi chá, shí yuán.
Tôi còn mua một cốc trà, giá mười tệ.
I also buy a cup of tea for ten yuan.
39. 阮明武老师说:“一共花了六十元。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Yígòng huā le liù shí yuán.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tổng cộng tôi đã tiêu sáu mươi tệ.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Altogether I spend sixty yuan.”
40. 现在我还有四十元。
Xiànzài wǒ hái yǒu sì shí yuán.
Bây giờ tôi còn bốn mươi tệ.
Now I have forty yuan left.
41. 下午我学习了一个半小时。
Xiàwǔ wǒ xuéxí le yí ge bàn xiǎoshí.
Buổi chiều tôi học một tiếng rưỡi.
In the afternoon I study for an hour and a half.
42. 晚上我再读十个汉字。
Wǎnshang wǒ zài dú shí ge Hànzì.
Buổi tối tôi đọc lại mười chữ Hán.
In the evening I read ten Chinese characters again.
43. 阮明武老师提醒大家:“明天我们班有二十个学生来上课。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Míngtiān wǒmen bān yǒu èrshí ge xuésheng lái shàngkè.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Ngày mai lớp chúng tôi có hai mươi học viên đến học.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Tomorrow twenty students will attend our class.”
44. 老师准备了十本书和三十张练习纸。
Lǎoshī zhǔnbèi le shí běn shū hé sānshí zhāng liànxí zhǐ.
Thầy chuẩn bị mười cuốn sách và ba mươi tờ giấy bài tập.
The teacher has prepared ten books and thirty exercise sheets.
45. 我们先读第一课,再读第二课。
Wǒmen xiān dú dì yī kè, zài dú dì èr kè.
Chúng tôi đọc bài một trước rồi đọc bài hai.
We read lesson one first, then lesson two.
46. 上课一个半小时以后,大家休息半个小时。
Shàngkè yí ge bàn xiǎoshí yǐhòu, dàjiā xiūxi bàn ge xiǎoshí.
Sau một tiếng rưỡi học, mọi người nghỉ nửa tiếng.
After an hour and a half of class, everyone rests for half an hour.
47. 阮明武老师举例说:“一”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Yī”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Một.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “One.”
48. 二
Èr
Hai (số hiệu/thứ tự).
Two.
49. 两
Liǎng
Hai (số lượng).
Two.
50. 十
Shí
Mười.
Ten.
51. 阮明武老师说:“百”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Bǎi”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Trăm.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Hundred.”
52. 千
Qiān
Nghìn.
Thousand.
53. 零
Líng
Không, lẻ trong số ghép.
Zero.
54. 半
Bàn
Nửa.
Half.
55. 阮明武老师说:“二十”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Èr shí”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Hai mươi.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Twenty.”
56. 一百
Yì bǎi
Một trăm.
One hundred.
57. 两百
Liǎng bǎi
Hai trăm.
Two hundred.
58. 一个半小时
Yí ge bàn xiǎoshí
Một tiếng rưỡi.
One and a half hours.
59. 阮明武老师提醒大家:“三点半”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Sān diǎnbàn”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Ba giờ rưỡi.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Half past three.”
60. 教室里有四个人。
Jiàoshì lǐ yǒu sì ge rén.
Trong lớp có bốn người.
There are four people in the classroom.
61. 明天有一百个学生。
Míngtiān yǒu yì bǎi ge xuésheng.
Ngày mai có một trăm học sinh.
There are one hundred students tomorrow.
62. 我们明天学十个汉字。
Wǒmen míngtiān xué shí ge Hànzì.
Ngày mai chúng tôi học mười chữ Hán.
Tomorrow we learn ten Chinese characters.
63. 阮明武老师举例说:“我们学第二课,不是第四课。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒmen xué dì èr kè, bú shì dì sì kè.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Chúng tôi học bài thứ hai, không phải bài thứ tư.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “We are studying lesson two, not lesson Four.”
64. 我还买了两杯茶,十元。
Wǒ hái mǎi le liǎng bēi chá, shí yuán.
Tôi còn mua hai cốc trà, giá mười tệ.
I also buy two cups of tea for ten yuan.
65. 上午我学习了一个半小时。
Shàngwǔ wǒ xuéxí le yí ge bàn xiǎoshí.
Buổi sáng tôi học một tiếng rưỡi.
In the morning I study for an hour and a half.
66. 后天我们班有二十个学生来上课。
Hòutiān wǒmen bān yǒu èrshí ge xuésheng lái shàngkè.
Ngày kia lớp chúng tôi có hai mươi học viên đến học.
The day after tomorrow twenty students will attend our class.
67. 阮明武老师说:“麻烦问一下,这本书多少钱?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Máfan wèn yíxià, zhè běn shū duōshao qián?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Phiền cho tôi hỏi, cuốn sách này giá bao nhiêu?”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “May I ask, how much does this book cost?”
68. 黎云英说:“我只有一百零二元。”
Lí Yún Yīng shuō: “Wǒ zhǐyǒu yì bǎi líng èr yuán.”
Lê Vân Anh nói: “Tôi chỉ có một trăm linh hai tệ.”
Le Van Anh says, “I only have one hundred and two yuan.”
69. 黎云英说:“二十加三,就是二十三。”
Lí Yún Yīng shuō: “Èr shí jiā sān, jiùshì èr shí sān.”
Lê Vân Anh nói: “Hai mươi cộng ba là hai mươi ba.”
Le Van Anh says, “Twenty plus three is twenty-three.”
70. 丁垂杨说:“那家学校有一千个学生。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Nà jiā xuéxiào yǒu yì qiān ge xuésheng.”
Đinh Thùy Dương nói: “Trường kia có một nghìn học sinh.”
Dinh Thuy Duong says, “That school has one thousand students.”
71. 芳玲问:“很好,那二十三怎么说?”
Fāng Líng wèn: “Hěn hǎo, nà èr shí sān zěnme shuō?”
Phương Linh hỏi: “Tốt lắm, vậy nói hai mươi ba thế nào?”
Phuong Linh asks, “Good. How do you say twenty-three?”
72. 黎云英说:“明天我们班有二十个学生来上课。”
Lí Yún Yīng shuō: “Míngtiān wǒmen bān yǒu èrshí ge xuésheng lái shàngkè.”
Lê Vân Anh nói: “Ngày mai lớp chúng tôi có hai mươi học viên đến học.”
Le Van Anh says, “Tomorrow twenty students will attend our class.”
73. 黎云英说:“今天有一百个学生。”
Lí Yún Yīng shuō: “Jīntiān yǒu yì bǎi ge xuésheng.”
Lê Vân Anh nói: “Hôm nay có một trăm học sinh.”
Le Van Anh says, “There are one hundred students today.”
74. 丁垂杨说:“这本书是二十三元。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Zhè běn shū shì èr shí sān yuán.”
Đinh Thùy Dương nói: “Quyển sách này có giá hai mươi ba tệ.”
Dinh Thuy Duong says, “This book costs twenty-three yuan.”
75. 黎云英说:“我们先学一到十。”
Lí Yún Yīng shuō: “Wǒmen xiān xué yí dào shí.”
Lê Vân Anh nói: “Chúng ta học từ một đến mười trước.”
Le Van Anh says, “We will first learn one through ten.”
76. 丁垂杨说:“现在我还有四十元。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Xiànzài wǒ hái yǒu sì shí yuán.”
Đinh Thùy Dương nói: “Bây giờ tôi còn bốn mươi tệ.”
Dinh Thuy Duong says, “Now I have forty yuan left.”
77. 黎云英说:“我有二十元。”
Lí Yún Yīng shuō: “Wǒ yǒu èr shí yuán.”
Lê Vân Anh nói: “Tôi có hai mươi tệ.”
Le Van Anh says, “I have twenty yuan.”
78. 黎云英说:“这家商店有两百个杯子。”
Lí Yún Yīng shuō: “Zhè jiā shāngdiàn yǒu liǎng bǎi ge bēizi.”
Lê Vân Anh nói: “Cửa hàng này có hai trăm chiếc cốc.”
Le Van Anh says, “This store has two hundred cups.”
79. 丁垂杨说:“我要第二本书,不要第三本。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Wǒ yào dì èr běn shū, búyào dì sān běn.”
Đinh Thùy Dương nói: “Tôi lấy quyển thứ hai, không lấy quyển thứ ba.”
Dinh Thuy Duong says, “I want the second book, not the third.”
80. 黎云英说:“对,我们再说一百、两百和一千。”
Lí Yún Yīng shuō: “Duì, wǒmen zàishuō yì bǎi, liǎng bǎi hé yì qiān.”
Lê Vân Anh nói: “Đúng, giờ chúng ta luyện một trăm, hai trăm và một nghìn.”
Le Van Anh says, “Right, now let us practise one hundred, two hundred and one thousand.”
81. 黎云英说:“我还买了一杯茶,十元。”
Lí Yún Yīng shuō: “Wǒ hái mǎi le yì bēi chá, shí yuán.”
Lê Vân Anh nói: “Tôi còn mua một cốc trà, giá mười tệ.”
Le Van Anh says, “I also buy a cup of tea for ten yuan.”
82. 丁垂杨说:“教室里有三个人。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Jiàoshì lǐ yǒu sān ge rén.”
Đinh Thùy Dương nói: “Trong lớp có ba người.”
Dinh Thuy Duong says, “There are three people in the classroom.”
83. 黎云英说:“现在三点半。”
Lí Yún Yīng shuō: “Xiànzài sān diǎnbàn.”
Lê Vân Anh nói: “Bây giờ là ba giờ rưỡi.”
Le Van Anh says, “It is half past three.”
84. 老师,我们今天学几个数字?
Lǎoshī, wǒmen jīntiān xué jǐ ge shùzì?
Thưa thầy, hôm nay chúng ta học mấy chữ số?
Teacher, how many numbers will we study today?
85. 它表示顺序,不是数量。
Tā biǎoshì shùnxù, bù shì shùliàng.
Nó chỉ thứ tự chứ không phải số lượng.
It indicates order, not quantity.
86. 你们班有多少个学生?
Nǐmen bān yǒu duōshao ge xuésheng?
Lớp các bạn có bao nhiêu học viên?
How many students are in your class?
87. 上课时,阮明武老师问:“你们今天学第几课?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Nǐmen jīntiān xué dì jǐ kè?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Hôm nay các bạn học bài thứ mấy?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Which lesson are you studying today?”
88. 这本书多少钱?
Zhè běn shū duōshao qián?
Cuốn sách này giá bao nhiêu?
How much does this book cost?
89. 现在几点了?
Xiànzài jǐ diǎn le?
Bây giờ là mấy giờ rồi?
What time is it now?
90. 今天我去商店买书。
Jīntiān wǒ qù shāngdiàn mǎi shū.
Hôm nay tôi đến cửa hàng mua sách.
Today I go to a store to buy books.
91. 上课时,阮明武老师问:“老师,我们明天学几个数字?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Lǎoshī, wǒmen míngtiān xué jǐ ge shùzì?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Thưa thầy, ngày mai chúng ta học mấy chữ số?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Teacher, how many numbers will we study tomorrow?”
92. 你们明天学第几课?
Nǐmen míngtiān xué dì jǐ kè?
Ngày mai các bạn học bài thứ mấy?
Which lesson are you studying tomorrow?
93. 明天我去商店买书。
Míngtiān wǒ qù shāngdiàn mǎi shū.
Ngày mai tôi đến cửa hàng mua sách.
Tomorrow I go to a store to buy books.
94. 不好意思,老师,我们今天学几个数字?
Bù hǎoyìsi, lǎoshī, wǒmen jīntiān xué jǐ ge shùzì?
Xin lỗi, thưa thầy, hôm nay chúng ta học mấy chữ số?
Excuse me, teacher, how many numbers will we study today?
95. 阮明武老师举例说:“请问,你们班有多少个学生?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Qǐngwèn, nǐmen bān yǒu duōshao ge xuésheng?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Xin hỏi, lớp các bạn có bao nhiêu học viên?”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Excuse me, how many students are in your class?”
96. 黎云英问:“你们今天学第几课?”
Lí Yún Yīng wèn: “Nǐmen jīntiān xué dì jǐ kè?”
Lê Vân Anh hỏi: “Hôm nay các bạn học bài thứ mấy?”
Le Van Anh asks, “Which lesson are you studying today?”
97. 阮明武老师说:“一、二、三、四、五。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Yī, èr, sān, sì, wǔ.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Một, hai, ba, bốn, năm.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “One, two, three, four, five.”
98. 阮明武老师说:“六、七、八、九、十。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Liù, qī, bā, jiǔ, shí.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Sáu, bảy, tám, chín, mười.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Six, seven, eight, nine, ten.”
99. 阮明武老师提醒大家:“我有两本书。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Wǒ yǒu liǎng běn shū.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Tôi có hai cuốn sách.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “I have two books.”
100. 阮明武老师举例说:“教室里有三个人。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Jiàoshì lǐ yǒu sān ge rén.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Trong lớp có ba người.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “There are three people in the classroom.”
Học liệu ChineMaster EDU: ChineMaster EDU · diễn đàn tiếng Trung ChineMaster EDU
Tác giả: Nguyễn Minh Vũ · ChineMaster EDU · Giáo án ngữ pháp HSK 1 · ngày 17/11/2026
5 bài giảng mới nhất cùng chuyên mục
1. Đại từ chỉ thị 这、那、这儿、那儿、这里、那里、这些、那些、有的、这个、那个、有些 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
2. Hệ thống đại từ nhân xưng 我、你、您、他、她、我们、你们、他们、她们、它、它们、大家 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
3. Hệ thống đại từ nghi vấn 多、多少、几、哪、哪儿、哪里、哪些、什么、谁、怎么、怎么样 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
4. Động từ ly hợp 离合词: 看病、睡觉、说话、上课、下课、上班、下班、生病 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
5. Động từ năng nguyện 可以 – khả năng được phép, tính chấp nhận và đề nghị lịch sự – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
Phần 1. Mục tiêu bài học, bối cảnh và kiến thức tiên quyết
Trình độ: HSK 1 · Phân loại: Từ loại → số từ · Nội dung trọng điểm: Số từ tiếng Trung 一、二/两、三、四、五、六、七、八、九、零、十、百、半、千. Đây là bài giảng chuyên sâu theo khung ngữ pháp HSK 2026, không phải văn bản chép nguyên đề cương.
Số từ 数词 biểu thị số lượng, thứ tự, trị số, thời gian và số hiệu. Bài này khảo sát đúng nhóm HSK 1: 一、二/两、三、四、五、六、七、八、九、零、十、百、半、千, chú trọng cách ghép số, cách nói lượng, đặc điểm 二/两 và 半.
5 bài giảng liên quan nhất
1. Ngữ pháp HSK 3 不如 theo giáo trình chuẩn HSK của tác giả Nguyễn Minh Vũ
2. Động từ năng nguyện 想 và 要 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
3. Động từ năng nguyện 会 và 能 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
4. Danh từ phương vị 上、下、里、外、前、后 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
5. Hậu tố —们 và —边 trong tiếng Trung – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
Các số có thể đọc đơn lẻ, ghép theo hàng chục–trăm–nghìn hoặc kết hợp lượng từ. Bài học cần tách phép tạo số và cấu trúc cú pháp: 二十 là hai mươi, 两个人 là hai người, 第二个人 là người thứ hai.
Mục tiêu bài học: hiểu đúng chức năng, lựa chọn chính xác cấu trúc; phân biệt cách dùng gần nghĩa; chuyển từ nhận diện sang tự đặt câu, xử lý tình huống và viết đoạn văn. Các câu được ghi bốn dòng Hán giản thể, Pinyin có dấu, Việt, Anh. Một số mẫu mở rộng phục vụ giảng chuyên sâu có thể vượt khỏi phạm vi từ vựng chính thức HSK 1; cần phân tầng khi dạy.
Phần 2. Khái niệm, chức năng cú pháp và điều kiện sử dụng
2.1. Số cơ bản và giá trị
Công thức: 一、二、三...十
一 đến 十 tạo nền tảng đếm, viết chữ số, đọc số điện thoại hoặc gọi tên các vị trí. Khi là số hiệu, cách đọc có thể khác cách nói số lượng; không coi số tự nhiên là một từ loại tương đương lượng từ.
Trong lời nói, 一 có quy tắc biến thanh theo âm tiết sau, nhưng ở số hiệu và thứ tự có thể duy trì yī.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
2.2. 二 và 两
Công thức: 二 + hàng số/nhãn; 两 + lượng từ + danh từ
二 thường dùng trong 二十, 第二, 二号; 两 thường dùng khi đếm hai đối tượng: 两个人、两本书. Trong 两百/两千, 两 rất thông dụng khi chỉ hàng trăm/hàng nghìn, cùng tồn tại 二百/二千 tùy phong cách.
Người học nên luyện tình huống đếm người và đọc phòng/tầng để không suy “hai” luôn dịch một cách duy nhất.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
2.3. Số hàng chục, trăm và nghìn
Công thức: 十 + số; số + 十 + số; số + 百/千 (+ 零 + số)
十一 = 11, 二十 = 20, 二十三 = 23, 一百 = 100, 一百零二 = 102. Khi có một hàng bị khuyết ở giữa, 零 được đọc để thể hiện khoảng trống.
Học viên tách bậc số trước khi phát âm, tránh hoán đổi vị trí số giống tiếng Việt mà không so sánh.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
2.4. 半 và lượng không nguyên
Công thức: 半 + lượng từ/N; 一 + lượng từ + 半
半 nghĩa nửa. 半天 là nửa ngày; 一个半小时 là một tiếng rưỡi, cách nói thời lượng phải đặt 半 đúng sau lượng từ hoặc sau số lượng đã hoàn chỉnh.
Không coi 半 luôn là con số độc lập có thể đặt ở mọi chỗ; lựa chọn cấu trúc phụ thuộc đơn vị đếm.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
2.5. Số từ, lượng từ và danh từ
Công thức: 数词 + 量词 + 名词
Tổ hợp số + lượng từ + danh từ là kiểu cơ bản: 三本书、五个人、两杯茶. Khi diễn tả thứ tự cần 第 để phân biệt 第三本书 với 三本书.
Có thể hỏi bằng 几 hoặc 多少, và câu đáp phải khớp lượng từ của danh từ.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
2.6. Đọc giá cả, số hiệu và mốc giờ
Công thức: 数词 + 元/块; 数词 + 点/分
一百二十元 là 120 tệ; 二号房间 là phòng số hai; 三点半 là ba rưỡi. Đây là ba cơ chế định danh khác nhau, không tùy tiện thêm lượng từ 个 hoặc 第.
Số điện thoại thường đọc từng chữ số; 一 nhiều khi đọc yāo trong số điện thoại, là điểm cần giải thích riêng khi thực hành.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Phần 3. Các tầng ý nghĩa, ngữ dụng và cách phân biệt trong giao tiếp
3.1. 二 và 两 phải học theo kiểu cấu trúc: lượng từ đếm vật khác số hiệu, thứ tự và số lớn
二 và 两 phải học theo kiểu cấu trúc: lượng từ đếm vật khác số hiệu, thứ tự và số lớn.
3.2. Số ghép theo hàng chục–trăm–nghìn cần đọc từ bậc cao xuống thấp, không nhảy bậc tùy tiện
Số ghép theo hàng chục–trăm–nghìn cần đọc từ bậc cao xuống thấp, không nhảy bậc tùy tiện.
3.3. 半 có cấu trúc riêng, đặc biệt 一个半小时 khác 半个小时
半 có cấu trúc riêng, đặc biệt 一个半小时 khác 半个小时.
3.4. 第 biểu thị thứ tự trong khi số thường trả lời số lượng
第 biểu thị thứ tự trong khi số thường trả lời số lượng; cả hai có thể xuất hiện trong cùng chủ đề bài học.
3.5. Các phép tính cơ bản và cách nói giá tiền là ứng dụng rất tốt để kiểm tra khả năng biến…
Các phép tính cơ bản và cách nói giá tiền là ứng dụng rất tốt để kiểm tra khả năng biến số từ thành cụm số lượng.
Phần 4. Đối chiếu và lỗi sai của người học tiếng Trung
Bảng dưới đây ghi cách nói cần sửa trong nghĩa/ngữ cảnh nêu ra. Không áp dụng đánh dấu sai như một lệnh cấm tuyệt đối nếu biểu thức có thể đúng với bối cảnh khác. Khi chữa bài, giáo viên giải thích vị trí thành phần, nghĩa và điều kiện kết hợp, không chỉ cung cấp đáp án.
| Cách nói cần sửa | Cách nói đề xuất | Vì sao? |
|---|---|---|
| 我有二本书。(ý: đếm hai cuốn) | 我有两本书。 | Khi đếm hai đồ vật có lượng từ 本, 两 thông dụng hơn. |
| 第二个和第三个是两三个。(ý: có hai người thứ hai và thứ ba) | 第二个和第三个是两个人。 | Số thứ tự và số lượng là hai khái niệm khác nhau. |
| 我买半个一苹果。 | 我买半个苹果。 | 半 đứng trước lượng từ/đơn vị để tạo nửa quả táo. |
| 他有百一元。(ý: một trăm tệ) | 他有一百元。 | Hàng trăm gồm hệ số đặt trước 百. |
| 现在三半点。(ý: 3 giờ 30) | 现在三点半。 | 半 đứng sau 点 khi nói giờ rưỡi. |
Phần 5. Hệ thống 20–22 mẫu câu minh họa và thực hành chuyển đổi
Phần này tập trung hệ thống câu mẫu thật theo từng bối cảnh, không gán máy móc một câu cho một công thức khi câu chứa đồng thời nhiều hiện tượng ngữ pháp. Mỗi ví dụ có bốn dòng Hán – Pinyin – Việt – Anh; giáo viên đối chiếu cấu trúc ở phần 2 để nhận diện đúng ngữ nghĩa.
5.1. Nhóm câu mẫu 1–5 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh
Ví dụ 1一、二、三、四、五。
Yī, èr, sān, sì, wǔ.
Một, hai, ba, bốn, năm.
One, two, three, four, five.
Ví dụ 2六、七、八、九、十。
Liù, qī, bā, jiǔ, shí.
Sáu, bảy, tám, chín, mười.
Six, seven, eight, nine, ten.
Ví dụ 3我有两本书。
Wǒ yǒu liǎng běn shū.
Tôi có hai cuốn sách.
I have two books.
Ví dụ 4教室里有三个人。
Jiàoshì lǐ yǒu sān ge rén.
Trong lớp có ba người.
There are three people in the classroom.
Ví dụ 5他住在二楼。
Tā zhù zài èr lóu.
Anh ấy ở tầng hai.
He lives on the second floor.
5.2. Nhóm câu mẫu 6–10 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh
Ví dụ 6我们学习第二课。
Wǒmen xuéxí dì èr kè.
Chúng tôi học bài hai.
We are studying Lesson Two.
Ví dụ 7我有二十元。
Wǒ yǒu èr shí yuán.
Tôi có hai mươi tệ.
I have twenty yuan.
Ví dụ 8这个苹果十元。
Zhège píngguǒ shí yuán.
Quả táo này giá mười tệ.
This apple costs ten yuan.
Ví dụ 9这本书是二十三元。
Zhè běn shū shì èr shí sān yuán.
Quyển sách này có giá hai mươi ba tệ.
This book costs twenty-three yuan.
Ví dụ 10今天有一百个学生。
Jīntiān yǒu yì bǎi ge xuésheng.
Hôm nay có một trăm học sinh.
There are one hundred students today.
5.3. Nhóm câu mẫu 11–15 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh
Ví dụ 11那家学校有一千个学生。
Nà jiā xuéxiào yǒu yì qiān ge xuésheng.
Trường kia có một nghìn học sinh.
That school has one thousand students.
Ví dụ 12我只有一百零二元。
Wǒ zhǐyǒu yì bǎi líng èr yuán.
Tôi chỉ có một trăm linh hai tệ.
I only have one hundred and two yuan.
Ví dụ 13我想买三杯茶。
Wǒ xiǎng mǎi sān bēi chá.
Tôi muốn mua ba cốc trà.
I want to buy three cups of tea.
Ví dụ 14我们今天学十个汉字。
Wǒmen jīntiān xué shí ge Hànzì.
Hôm nay chúng tôi học mười chữ Hán.
Today we learn ten Chinese characters.
Ví dụ 15我休息了半天。
Wǒ xiūxi le bàntiān.
Tôi nghỉ nửa ngày.
I rested for half a day.
5.4. Nhóm câu mẫu 16–20 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh
Ví dụ 16他学习了一个半小时。
Tā xuéxí le yí ge bàn xiǎoshí.
Anh ấy học một tiếng rưỡi.
He studied for an hour and a half.
Ví dụ 17现在三点半。
Xiànzài sān diǎnbàn.
Bây giờ là ba giờ rưỡi.
It is half past three.
Ví dụ 18我们五点下课。
Wǒmen wǔ diǎn xiàkè.
Chúng tôi tan học lúc năm giờ.
Our class ends at five.
Ví dụ 19我要第二本书,不要第三本。
Wǒ yào dì èr běn shū, búyào dì sān běn.
Tôi lấy quyển thứ hai, không lấy quyển thứ ba.
I want the second book, not the third.
Ví dụ 20这家商店有两百个杯子。
Zhè jiā shāngdiàn yǒu liǎng bǎi ge bēizi.
Cửa hàng này có hai trăm chiếc cốc.
This store has two hundred cups.
Bài tập miệng tại lớp: chọn hai cặp ví dụ gần nhau, trình bày cấu trúc và giải thích điểm khác biệt. Sau đó học viên tự chuyển đổi thành câu nghi vấn, câu phủ định hoặc thay đổi một thông tin theo điều kiện riêng của từng mẫu; không coi mọi dạng chuyển đổi là hợp lệ.
Phần 6. Hội thoại ứng dụng có tình huống và diễn biến
Tình huống: bài học về đọc số, đếm số lượng và phân biệt số thứ tự với số đếm trong lớp.
6.1. Mở đầu và xác định tình huống
丁垂杨:老师,我们今天学几个数字?
Dīng Chuí Yáng: Lǎoshī, wǒmen jīntiān xué jǐ ge shùzì?
Đinh Thùy Dương: Thưa thầy, hôm nay chúng ta học mấy chữ số?
Dinh Thuy Duong: Teacher, how many numbers will we study today?
阮明武:我们先学一到十。
Ruǎn Míng Wǔ: Wǒmen xiān xué yí dào shí.
Nguyễn Minh Vũ: Chúng ta học từ một đến mười trước.
Nguyen Minh Vu: We will first learn one through ten.
黎云英:我会说一到十,也会说二十。
Lí Yún Yīng: Wǒ huì shuō yí dào shí, yě huì shuō èr shí.
Lê Vân Anh: Em biết đếm từ một đến mười và cả hai mươi.
Le Van Anh: I can count one to ten and say twenty too.
阮明武:很好,那二十三怎么说?
Ruǎn Míng Wǔ: Hěn hǎo, nà èr shí sān zěnme shuō?
Nguyễn Minh Vũ: Tốt lắm, vậy nói hai mươi ba thế nào?
Nguyen Minh Vu: Good. How do you say twenty-three?
水仙:二十加三,就是二十三。
Shuǐ Xiān: Èr shí jiā sān, jiùshì èr shí sān.
Thủy Tiên: Hai mươi cộng ba là hai mươi ba.
Thuy Tien: Twenty plus three is twenty-three.
阮明武:我们现在看两本书。
Ruǎn Míng Wǔ: Wǒmen xiànzài kàn liǎng běn shū.
Nguyễn Minh Vũ: Bây giờ chúng ta xem hai cuốn sách.
Nguyen Minh Vu: We are looking at two books now.
6.2. Xử lý nhiệm vụ và kết thúc
芳玲:为什么不是二本书?
Fāng Líng: Wèishénme bù shì èr běn shū?
Phương Linh: Tại sao không nói 二本书?
Phuong Linh: Why do we not normally say 二本书?
阮明武:数量是两个的时候,通常用两本书。
Ruǎn Míng Wǔ: Shùliàng shì liǎng ge de shíhou, tōngcháng yòng liǎng běn shū.
Nguyễn Minh Vũ: Khi số lượng là hai, thường nói 两本书.
Nguyen Minh Vu: For a quantity of two, we usually say 两本书.
丁垂杨:那第二本书是什么意思?
Dīng Chuí Yáng: Nà dì èr běn shū shì shénme yìsi?
Đinh Thùy Dương: Vậy 第二本书 có nghĩa gì?
Dinh Thuy Duong: What does 第二本书 mean then?
阮明武:它表示顺序,不是数量。
Ruǎn Míng Wǔ: Tā biǎoshì shùnxù, bù shì shùliàng.
Nguyễn Minh Vũ: Nó chỉ thứ tự chứ không phải số lượng.
Nguyen Minh Vu: It indicates order, not quantity.
黎云英:我明白了,第二本书是书的顺序。
Lí Yún Yīng: Wǒ míngbai le, dì èr běn shū shì shū de shùnxù.
Lê Vân Anh: Em hiểu rồi, quyển thứ hai là vị trí trong thứ tự.
Le Van Anh: I understand; the second book refers to its order.
阮明武:对,我们再说一百、两百和一千。
Ruǎn Míng Wǔ: Duì, wǒmen zàishuō yì bǎi, liǎng bǎi hé yì qiān.
Nguyễn Minh Vũ: Đúng, giờ chúng ta luyện một trăm, hai trăm và một nghìn.
Nguyen Minh Vu: Right, now let us practise one hundred, two hundred and one thousand.
6.3. Phân tích tình huống và chuyển giao tiếp sang ngôn ngữ chủ động
Những câu thoại trên liên kết thành một nhiệm vụ giao tiếp thay vì từng cặp câu rời. Giáo viên yêu cầu học viên xác định ai hỏi, ai đưa thông tin, ai nhờ hỗ trợ và lời đáp thay đổi ra sao khi chuyển từ quan hệ thân mật sang lịch sự. Chọn ít nhất ba câu trong hội thoại, giải thích vì sao dùng đúng trọng điểm bài học và thử thay một yếu tố mà không làm sai cấu trúc.
Hoạt động nhóm: đóng vai lần thứ hai nhưng thay bối cảnh lớp học bằng bối cảnh tại cơ quan hoặc gia đình. Không được chỉ đọc lại nguyên văn; phải tự chọn một mẫu công thức đã học và nêu lý do lựa chọn.
6.4. Hội thoại thực hành mở rộng – tám lượt theo tình huống mới
Tình huống bổ sung nhằm kéo dài mạch trao đổi và tạo thêm dữ liệu thực hành nói. Nhân vật sử dụng đúng tên chữ Hán, Pinyin, tiếng Việt và tiếng Anh; mỗi lượt có bốn dòng liền nhau. Học viên có thể thay vai rồi tự nối tiếp cuộc thoại sau lượt cuối.
水仙:你们班有多少个学生?
Shuǐ Xiān: Nǐmen bān yǒu duōshao ge xuésheng?
Thủy Tiên: Lớp các bạn có bao nhiêu học viên?
Thuy Tien: How many students are in your class?
阮明武:我们班有二十个学生。
Ruǎn Míng Wǔ: Wǒmen bān yǒu èrshí ge xuésheng.
Nguyễn Minh Vũ: Lớp chúng tôi có hai mươi học viên.
Nguyen Minh Vu: There are twenty students in our class.
芳玲:你们今天学第几课?
Fāng Líng: Nǐmen jīntiān xué dì jǐ kè?
Phương Linh: Hôm nay các bạn học bài thứ mấy?
Phuong Linh: Which lesson are you studying today?
阮明武:我们学第二课,不是第三课。
Ruǎn Míng Wǔ: Wǒmen xué dì èr kè, bú shì dì sān kè.
Nguyễn Minh Vũ: Chúng tôi học bài thứ hai, không phải bài thứ ba.
Nguyen Minh Vu: We are studying lesson two, not lesson three.
丁垂杨:这本书多少钱?
Dīng Chuí Yáng: Zhè běn shū duōshao qián?
Đinh Thùy Dương: Cuốn sách này giá bao nhiêu?
Dinh Thuy Duong: How much does this book cost?
阮明武:二十三元,买两本一共四十六元。
Ruǎn Míng Wǔ: Èrshísān yuán, mǎi liǎng běn yígòng sìshíliù yuán.
Nguyễn Minh Vũ: Hai mươi ba tệ, mua hai cuốn tổng cộng bốn mươi sáu tệ.
Nguyen Minh Vu: Twenty-three yuan; two copies cost forty-six yuan altogether.
黎云英:现在几点了?
Lí Yún Yīng: Xiànzài jǐ diǎn le?
Lê Vân Anh: Bây giờ là mấy giờ rồi?
Le Van Anh: What time is it now?
阮明武:现在三点半,我们还有半个小时。
Ruǎn Míng Wǔ: Xiànzài sān diǎn bàn, wǒmen hái yǒu bàn ge xiǎoshí.
Nguyễn Minh Vũ: Bây giờ là ba giờ rưỡi, chúng ta còn nửa tiếng.
Nguyen Minh Vu: It is half past three, and we have half an hour left.
Phần 7. Bài văn ứng dụng tổng hợp và bản dịch ba ngôn ngữ
7.1. Bài văn tiếng Trung có Pinyin và đối chiếu Việt – Anh
Bài văn liên kết các câu trong một tình huống nhất quán. Mỗi câu có bốn dòng để học viên tự đọc, giáo viên phân tích rồi yêu cầu học viên tóm tắt hoặc kể lại theo ngôi khác.
Câu 1今天我去商店买书。
Jīntiān wǒ qù shāngdiàn mǎi shū.
Hôm nay tôi đến cửa hàng mua sách.
Today I go to a store to buy books.
Câu 2我带了一百元。
Wǒ dài le yì bǎi yuán.
Tôi mang một trăm tệ.
I bring one hundred yuan.
Câu 3我先买了两本练习书。
Wǒ xiān mǎi le liǎng běn liànxí shū.
Tôi mua hai cuốn sách bài tập trước.
I first buy two exercise books.
Câu 4第一本书二十元,第二本书三十元。
Dì yī běn shū èr shí yuán, dì èr běn shū sān shí yuán.
Quyển đầu giá hai mươi tệ, quyển thứ hai giá ba mươi.
The first book costs twenty yuan, and the second costs thirty.
Câu 5我还买了一杯茶,十元。
Wǒ hái mǎi le yì bēi chá, shí yuán.
Tôi còn mua một cốc trà, giá mười tệ.
I also buy a cup of tea for ten yuan.
Câu 6一共花了六十元。
Yígòng huā le liù shí yuán.
Tổng cộng tôi đã tiêu sáu mươi tệ.
Altogether I spend sixty yuan.
Câu 7现在我还有四十元。
Xiànzài wǒ hái yǒu sì shí yuán.
Bây giờ tôi còn bốn mươi tệ.
Now I have forty yuan left.
Câu 8下午我学习了一个半小时。
Xiàwǔ wǒ xuéxí le yí ge bàn xiǎoshí.
Buổi chiều tôi học một tiếng rưỡi.
In the afternoon I study for an hour and a half.
Câu 9晚上我再读十个汉字。
Wǎnshang wǒ zài dú shí ge Hànzì.
Buổi tối tôi đọc lại mười chữ Hán.
In the evening I read ten Chinese characters again.
7.2. Phân tích ngữ pháp trong bài văn
Trọng điểm 1 – Số cơ bản và giá trị: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 一、二、三...十. 一 đến 十 tạo nền tảng đếm, viết chữ số, đọc số điện thoại hoặc gọi tên các vị trí. Khi là số hiệu, cách đọc có thể khác cách nói số lượng; không coi số tự nhiên là một từ loại tương đương lượng từ.
Trọng điểm 2 – 二 và 两: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 二 + hàng số/nhãn; 两 + lượng từ + danh từ. 二 thường dùng trong 二十, 第二, 二号; 两 thường dùng khi đếm hai đối tượng: 两个人、两本书. Trong 两百/两千, 两 rất thông dụng khi chỉ hàng trăm/hàng nghìn, cùng tồn tại 二百/二千 tùy phong cách.
Trọng điểm 3 – Số hàng chục, trăm và nghìn: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 十 + số; số + 十 + số; số + 百/千 (+ 零 + số). 十一 = 11, 二十 = 20, 二十三 = 23, 一百 = 100, 一百零二 = 102. Khi có một hàng bị khuyết ở giữa, 零 được đọc để thể hiện khoảng trống.
Trọng điểm 4 – 半 và lượng không nguyên: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 半 + lượng từ/N; 一 + lượng từ + 半. 半 nghĩa nửa. 半天 là nửa ngày; 一个半小时 là một tiếng rưỡi, cách nói thời lượng phải đặt 半 đúng sau lượng từ hoặc sau số lượng đã hoàn chỉnh.
Trọng điểm 5 – Số từ, lượng từ và danh từ: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 数词 + 量词 + 名词. Tổ hợp số + lượng từ + danh từ là kiểu cơ bản: 三本书、五个人、两杯茶. Khi diễn tả thứ tự cần 第 để phân biệt 第三本书 với 三本书.
Trọng điểm 6 – Đọc giá cả, số hiệu và mốc giờ: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 数词 + 元/块; 数词 + 点/分. 一百二十元 là 120 tệ; 二号房间 là phòng số hai; 三点半 là ba rưỡi. Đây là ba cơ chế định danh khác nhau, không tùy tiện thêm lượng từ 个 hoặc 第.
7.3. Nhiệm vụ trình bày và kể lại
Thực hiện ba mức độ: đọc diễn cảm từng câu, kể lại bài bằng ngôi “tôi” hoặc “chúng tôi”, cuối cùng đổi một tình tiết mà vẫn duy trì cấu trúc ngữ pháp chính. Giáo viên kiểm tra tính tự nhiên của tổ hợp, không chỉ đúng chữ Hán và dấu Pinyin.
7.4. Bài văn mở rộng – diễn tiến sự việc và kiến thức tổng hợp
Sau bài văn chính, bốn câu mới phát triển thêm bối cảnh và ngữ pháp trọng điểm. Học viên đọc nối với đoạn văn trước, chọn một câu làm chủ đề và luyện kể lại theo góc nhìn của người tham gia. Các từ vượt phạm vi vốn từ nền tảng dùng cho phân tầng giảng chuyên sâu.
明天我们班有二十个学生来上课。
Míngtiān wǒmen bān yǒu èrshí ge xuésheng lái shàngkè.
Ngày mai lớp chúng tôi có hai mươi học viên đến học.
Tomorrow twenty students will attend our class.
老师准备了十本书和三十张练习纸。
Lǎoshī zhǔnbèi le shí běn shū hé sānshí zhāng liànxí zhǐ.
Thầy chuẩn bị mười cuốn sách và ba mươi tờ giấy bài tập.
The teacher has prepared ten books and thirty exercise sheets.
我们先读第一课,再读第二课。
Wǒmen xiān dú dì yī kè, zài dú dì èr kè.
Chúng tôi đọc bài một trước rồi đọc bài hai.
We read lesson one first, then lesson two.
上课一个半小时以后,大家休息半个小时。
Shàngkè yí ge bàn xiǎoshí yǐhòu, dàjiā xiūxi bàn ge xiǎoshí.
Sau một tiếng rưỡi học, mọi người nghỉ nửa tiếng.
After an hour and a half of class, everyone rests for half an hour.
Phần 8. Từ vựng, tổ hợp và hướng mở rộng
Danh sách từ vựng được đánh số, mỗi mục giữ đúng thứ tự bốn dòng. Phân biệt từ trọng tâm của khung HSK và từ bổ trợ để dạy chuyên sâu: sự xuất hiện trong bài không đồng nghĩa mọi từ đều thuộc danh mục HSK 1.
- 一
Yī
Một.
One. - 二
Èr
Hai (số hiệu/thứ tự).
Two. - 两
Liǎng
Hai (số lượng).
Two. - 十
Shí
Mười.
Ten. - 百
Bǎi
Trăm.
Hundred. - 千
Qiān
Nghìn.
Thousand. - 零
Líng
Không, lẻ trong số ghép.
Zero. - 半
Bàn
Nửa.
Half. - 二十
Èr shí
Hai mươi.
Twenty. - 一百
Yì bǎi
Một trăm.
One hundred. - 两百
Liǎng bǎi
Hai trăm.
Two hundred. - 一个半小时
Yí ge bàn xiǎoshí
Một tiếng rưỡi.
One and a half hours. - 三点半
Sān diǎnbàn
Ba giờ rưỡi.
Half past three.
Phần 9. Bài tập củng cố – phân loại, chữa lỗi, chuyển đổi và dịch câu
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 一、二、三...十 trong tình huống của bài.
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 二 + hàng số/nhãn; 两 + lượng từ + danh từ trong tình huống của bài.
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 十 + số; số + 十 + số; số + 百/千 (+ 零 + số) trong tình huống của bài.
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 半 + lượng từ/N; 一 + lượng từ + 半 trong tình huống của bài.
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 数词 + 量词 + 名词 trong tình huống của bài.
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 数词 + 元/块; 数词 + 点/分 trong tình huống của bài.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 我有二本书。(ý: đếm hai cuốn). Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 第二个和第三个是两三个。(ý: có hai người thứ hai và thứ ba). Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 我买半个一苹果。. Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 他有百一元。(ý: một trăm tệ). Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 现在三半点。(ý: 3 giờ 30). Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Dịch Việt → Trung: Tôi có hai cuốn sách.
- Dịch Việt → Trung: Chúng tôi học bài hai.
- Dịch Việt → Trung: Quyển sách này có giá hai mươi ba tệ.
- Dịch Việt → Trung: Tôi chỉ có một trăm linh hai tệ.
- Dịch Việt → Trung: Tôi nghỉ nửa ngày.
- Dịch Việt → Trung: Chúng tôi tan học lúc năm giờ.
- Dịch Việt → Trung: Tôi mang một trăm tệ.
- Dịch Việt → Trung: Tôi còn mua một cốc trà, giá mười tệ.
- Dịch Việt → Trung: Buổi chiều tôi học một tiếng rưỡi.
- Viết câu đáp lại hoặc diễn đạt câu tiếng Việt trong hội thoại: Chúng ta học từ một đến mười trước.
- Viết câu đáp lại hoặc diễn đạt câu tiếng Việt trong hội thoại: Bây giờ chúng ta xem hai cuốn sách.
- Viết câu đáp lại hoặc diễn đạt câu tiếng Việt trong hội thoại: Nó chỉ thứ tự chứ không phải số lượng.
Phần 10. Đáp án kèm phương pháp giải thích
- Nhận diện Số cơ bản và giá trị. Công thức: 一、二、三...十. 一 đến 十 tạo nền tảng đếm, viết chữ số, đọc số điện thoại hoặc gọi tên các vị trí. Khi là số hiệu, cách đọc có thể khác cách nói số lượng; không coi số tự nhiên là một từ loại tương đương lượng từ.
- Nhận diện 二 và 两. Công thức: 二 + hàng số/nhãn; 两 + lượng từ + danh từ. 二 thường dùng trong 二十, 第二, 二号; 两 thường dùng khi đếm hai đối tượng: 两个人、两本书. Trong 两百/两千, 两 rất thông dụng khi chỉ hàng trăm/hàng nghìn, cùng tồn tại 二百/二千 tùy phong cách.
- Nhận diện Số hàng chục, trăm và nghìn. Công thức: 十 + số; số + 十 + số; số + 百/千 (+ 零 + số). 十一 = 11, 二十 = 20, 二十三 = 23, 一百 = 100, 一百零二 = 102. Khi có một hàng bị khuyết ở giữa, 零 được đọc để thể hiện khoảng trống.
- Nhận diện 半 và lượng không nguyên. Công thức: 半 + lượng từ/N; 一 + lượng từ + 半. 半 nghĩa nửa. 半天 là nửa ngày; 一个半小时 là một tiếng rưỡi, cách nói thời lượng phải đặt 半 đúng sau lượng từ hoặc sau số lượng đã hoàn chỉnh.
- Nhận diện Số từ, lượng từ và danh từ. Công thức: 数词 + 量词 + 名词. Tổ hợp số + lượng từ + danh từ là kiểu cơ bản: 三本书、五个人、两杯茶. Khi diễn tả thứ tự cần 第 để phân biệt 第三本书 với 三本书.
- Nhận diện Đọc giá cả, số hiệu và mốc giờ. Công thức: 数词 + 元/块; 数词 + 点/分. 一百二十元 là 120 tệ; 二号房间 là phòng số hai; 三点半 là ba rưỡi. Đây là ba cơ chế định danh khác nhau, không tùy tiện thêm lượng từ 个 hoặc 第.
- 我有两本书。. Giải thích: Khi đếm hai đồ vật có lượng từ 本, 两 thông dụng hơn.
- 第二个和第三个是两个人。. Giải thích: Số thứ tự và số lượng là hai khái niệm khác nhau.
- 我买半个苹果。. Giải thích: 半 đứng trước lượng từ/đơn vị để tạo nửa quả táo.
- 他有一百元。. Giải thích: Hàng trăm gồm hệ số đặt trước 百.
- 现在三点半。. Giải thích: 半 đứng sau 点 khi nói giờ rưỡi.
- 我有两本书。
Wǒ yǒu liǎng běn shū.
Tôi có hai cuốn sách.
I have two books.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 我们学习第二课。
Wǒmen xuéxí dì èr kè.
Chúng tôi học bài hai.
We are studying Lesson Two.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 这本书是二十三元。
Zhè běn shū shì èr shí sān yuán.
Quyển sách này có giá hai mươi ba tệ.
This book costs twenty-three yuan.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 我只有一百零二元。
Wǒ zhǐyǒu yì bǎi líng èr yuán.
Tôi chỉ có một trăm linh hai tệ.
I only have one hundred and two yuan.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 我休息了半天。
Wǒ xiūxi le bàntiān.
Tôi nghỉ nửa ngày.
I rested for half a day.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 我们五点下课。
Wǒmen wǔ diǎn xiàkè.
Chúng tôi tan học lúc năm giờ.
Our class ends at five.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 我带了一百元。
Wǒ dài le yì bǎi yuán.
Tôi mang một trăm tệ.
I bring one hundred yuan.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 我还买了一杯茶,十元。
Wǒ hái mǎi le yì bēi chá, shí yuán.
Tôi còn mua một cốc trà, giá mười tệ.
I also buy a cup of tea for ten yuan.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 下午我学习了一个半小时。
Xiàwǔ wǒ xuéxí le yí ge bàn xiǎoshí.
Buổi chiều tôi học một tiếng rưỡi.
In the afternoon I study for an hour and a half.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 我们先学一到十。
Wǒmen xiān xué yí dào shí.
Chúng ta học từ một đến mười trước.
We will first learn one through ten.
Giải thích: Đây là đáp án tham khảo đúng theo hội thoại. Có thể dùng biến thể khác nếu giữ được nghĩa, trật tự cú pháp và sắc thái giao tiếp. - 我们现在看两本书。
Wǒmen xiànzài kàn liǎng běn shū.
Bây giờ chúng ta xem hai cuốn sách.
We are looking at two books now.
Giải thích: Đây là đáp án tham khảo đúng theo hội thoại. Có thể dùng biến thể khác nếu giữ được nghĩa, trật tự cú pháp và sắc thái giao tiếp. - 它表示顺序,不是数量。
Tā biǎoshì shùnxù, bù shì shùliàng.
Nó chỉ thứ tự chứ không phải số lượng.
It indicates order, not quantity.
Giải thích: Đây là đáp án tham khảo đúng theo hội thoại. Có thể dùng biến thể khác nếu giữ được nghĩa, trật tự cú pháp và sắc thái giao tiếp.
Phần 11. Tổng kết công thức ngữ pháp và hướng giảng chuyên sâu
| Trọng điểm | Công thức | Yêu cầu kiểm tra |
|---|---|---|
| Số cơ bản và giá trị | 一、二、三...十 | 一 đến 十 tạo nền tảng đếm, viết chữ số, đọc số điện thoại hoặc gọi tên các vị trí. Khi là số hiệu, cách đọc có thể khác cách nói số lượng; không coi số tự nhiên là một từ loại tương đương lượng từ. |
| 二 và 两 | 二 + hàng số/nhãn; 两 + lượng từ + danh từ | 二 thường dùng trong 二十, 第二, 二号; 两 thường dùng khi đếm hai đối tượng: 两个人、两本书. Trong 两百/两千, 两 rất thông dụng khi chỉ hàng trăm/hàng nghìn, cùng tồn tại 二百/二千 tùy phong cách. |
| Số hàng chục, trăm và nghìn | 十 + số; số + 十 + số; số + 百/千 (+ 零 + số) | 十一 = 11, 二十 = 20, 二十三 = 23, 一百 = 100, 一百零二 = 102. Khi có một hàng bị khuyết ở giữa, 零 được đọc để thể hiện khoảng trống. |
| 半 và lượng không nguyên | 半 + lượng từ/N; 一 + lượng từ + 半 | 半 nghĩa nửa. 半天 là nửa ngày; 一个半小时 là một tiếng rưỡi, cách nói thời lượng phải đặt 半 đúng sau lượng từ hoặc sau số lượng đã hoàn chỉnh. |
| Số từ, lượng từ và danh từ | 数词 + 量词 + 名词 | Tổ hợp số + lượng từ + danh từ là kiểu cơ bản: 三本书、五个人、两杯茶. Khi diễn tả thứ tự cần 第 để phân biệt 第三本书 với 三本书. |
| Đọc giá cả, số hiệu và mốc giờ | 数词 + 元/块; 数词 + 点/分 | 一百二十元 là 120 tệ; 二号房间 là phòng số hai; 三点半 là ba rưỡi. Đây là ba cơ chế định danh khác nhau, không tùy tiện thêm lượng từ 个 hoặc 第. |
Quy trình học và dạy: nhận diện → giải thích → tạo câu → đối chiếu → hội thoại → bài văn → chữa lỗi → tự đánh giá. Mỗi học viên cần tự tạo tối thiểu ba câu mới và một lượt hội thoại, không lấy việc ghi nhớ máy móc ví dụ làm tiêu chí duy nhất.
ChineMaster EDU – Giáo trình ngữ pháp tiếng Trung ứng dụng. Đề mục đối chiếu trực tiếp từ bộ dữ liệu HSK 2026 do người dùng cung cấp; phần giáo án, hội thoại, bài tập là nội dung biên soạn phục vụ giảng dạy.
Phần 12. Năm trục phân tích ngữ pháp chuyên biệt theo trọng điểm
12.0. Luận điểm giảng dạy của tác giả Nguyễn Minh Vũ
Số từ, lượng từ và thứ tự đọc. 一、二、两、三…千, 半 được học song song với lượng từ và cách nói tuổi, tiền, thời gian.
Điểm cần phân biệt: 二 thường dùng trong số đếm nguyên hoặc số thứ tự; 两 thường xuất hiện trước lượng từ; không nói 两十. 一 thay thanh theo ngữ cảnh phát âm.
Vận dụng tại lớp: Thầy hướng dẫn đếm số học viên, giờ học và giá sách rồi kiểm tra cách nói 二/两.
Chuyên mục này tổ chức bài giảng theo năm cơ chế đặc thù của trọng điểm 11: Đọc và kết hợp số cơ bản; 二 và 两; Số nhiều chữ số và 零; 半 và biểu thức một nửa; Số lượng và số thứ tự. Giảng viên triển khai từ nhận diện hình thức đến điều kiện sử dụng rồi mới yêu cầu nói, viết. Không xem các công thức là sơ đồ hoán đổi tự do cho mọi từ vựng.
12.1. Đọc và kết hợp số cơ bản
Công thức giảng dạy: 一、二、三、四、五、六、七、八、九、十.
Tách việc nhớ mặt chữ, âm đọc, giá trị số khỏi việc dùng số trong cụm danh từ. Một chữ số chưa tạo thành số lượng danh ngữ nếu ngữ cảnh cần lượng từ.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 1 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “一、二、三、四、五、六、七、八、九、十”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Đọc và kết hợp số cơ bản”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: Tách việc nhớ mặt chữ, âm đọc, giá trị số khỏi việc dùng số trong cụm danh từ. Một chữ số chưa tạo thành số lượng danh ngữ nếu ngữ cảnh cần lượng từ. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
12.2. 二 và 两
Công thức giảng dạy: 二/两 + đơn vị phù hợp.
二 thường dùng đọc số thứ tự, số đếm độc lập, mã số hoặc trước 十; 两 thường trước lượng từ trong biểu thức số lượng: 两个人. Với số hàng trăm/hàng nghìn có những biến thể cần phân tích theo thói quen nói.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 2 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “二/两 + đơn vị phù hợp”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “二 và 两”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 二 thường dùng đọc số thứ tự, số đếm độc lập, mã số hoặc trước 十; 两 thường trước lượng từ trong biểu thức số lượng: 两个人. Với số hàng trăm/hàng nghìn có những biến thể cần phân tích theo thói quen nói. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
12.3. Số nhiều chữ số và 零
Công thức giảng dạy: trăm/nghìn + 零 + phần còn lại.
零 biểu thị vị trí khuyết trong số đọc; không tùy tiện lược bỏ khi làm mất thông tin vị trí. Việc đọc số điện thoại theo từng chữ số khác với đọc số lượng.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 3 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “trăm/nghìn + 零 + phần còn lại”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Số nhiều chữ số và 零”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 零 biểu thị vị trí khuyết trong số đọc; không tùy tiện lược bỏ khi làm mất thông tin vị trí. Việc đọc số điện thoại theo từng chữ số khác với đọc số lượng. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
12.4. 半 và biểu thức một nửa
Công thức giảng dạy: 一 + lượng từ + 半 / 半 + lượng từ.
Các mẫu 一个半小时, 半天 cần học như cấu trúc đã quy ước; thứ tự của 半 và lượng từ thay đổi theo đơn vị.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 4 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “一 + lượng từ + 半 / 半 + lượng từ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “半 và biểu thức một nửa”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: Các mẫu 一个半小时, 半天 cần học như cấu trúc đã quy ước; thứ tự của 半 và lượng từ thay đổi theo đơn vị. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
12.5. Số lượng và số thứ tự
Công thức giảng dạy: số + lượng từ + N / 第 + số + N.
Ba cuốn sách khác cuốn thứ ba. Dạy xen số với lượng từ, 第 và ngày tháng để tránh đồng nhất đếm với xếp thứ tự.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 5 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “số + lượng từ + N / 第 + số + N”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Số lượng và số thứ tự”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: Ba cuốn sách khác cuốn thứ ba. Dạy xen số với lượng từ, 第 và ngày tháng để tránh đồng nhất đếm với xếp thứ tự. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Phần 13. Phân tích 12 mẫu câu: nhận diện chức năng và điều kiện kết hợp
Cơ chế cần phát hiện: Số từ, lượng từ và thứ tự đọc. 一、二、两、三…千, 半 được học song song với lượng từ và cách nói tuổi, tiền, thời gian.
Hạn chế khi thay thành phần: 二 thường dùng trong số đếm nguyên hoặc số thứ tự; 两 thường xuất hiện trước lượng từ; không nói 两十. 一 thay thanh theo ngữ cảnh phát âm.
13.1. Hồ sơ câu mẫu số 1
一、二、三、四、五。
Yī, èr, sān, sì, wǔ.
Một, hai, ba, bốn, năm.
One, two, three, four, five.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “一” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.2. Hồ sơ câu mẫu số 2
六、七、八、九、十。
Liù, qī, bā, jiǔ, shí.
Sáu, bảy, tám, chín, mười.
Six, seven, eight, nine, ten.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “六” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.3. Hồ sơ câu mẫu số 3
我有两本书。
Wǒ yǒu liǎng běn shū.
Tôi có hai cuốn sách.
I have two books.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “两” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.4. Hồ sơ câu mẫu số 4
教室里有三个人。
Jiàoshì lǐ yǒu sān ge rén.
Trong lớp có ba người.
There are three people in the classroom.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “三” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.5. Hồ sơ câu mẫu số 5
他住在二楼。
Tā zhù zài èr lóu.
Anh ấy ở tầng hai.
He lives on the second floor.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “二” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.6. Hồ sơ câu mẫu số 6
我们学习第二课。
Wǒmen xuéxí dì èr kè.
Chúng tôi học bài hai.
We are studying Lesson Two.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “二” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.7. Hồ sơ câu mẫu số 7
我有二十元。
Wǒ yǒu èr shí yuán.
Tôi có hai mươi tệ.
I have twenty yuan.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “二” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.8. Hồ sơ câu mẫu số 8
这个苹果十元。
Zhège píngguǒ shí yuán.
Quả táo này giá mười tệ.
This apple costs ten yuan.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “十” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.9. Hồ sơ câu mẫu số 9
这本书是二十三元。
Zhè běn shū shì èr shí sān yuán.
Quyển sách này có giá hai mươi ba tệ.
This book costs twenty-three yuan.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “二” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.10. Hồ sơ câu mẫu số 10
今天有一百个学生。
Jīntiān yǒu yì bǎi ge xuésheng.
Hôm nay có một trăm học sinh.
There are one hundred students today.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “一” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.11. Hồ sơ câu mẫu số 11
阮明武老师提醒大家:“那家学校有一千个学生。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Nà jiā xuéxiào yǒu yì qiān ge xuésheng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Trường kia có một nghìn học sinh.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “That school has one thousand students.”
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “一” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.12. Hồ sơ câu mẫu số 12
我只有一百零二元。
Wǒ zhǐyǒu yì bǎi líng èr yuán.
Tôi chỉ có một trăm linh hai tệ.
I only have one hundred and two yuan.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “一” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
Phần 14. Phân tích hội thoại của thầy Nguyễn Minh Vũ và bốn học viên
Đoạn hội thoại ở Phần 6 sử dụng thầy Nguyễn Minh Vũ làm người điều phối hoạt động. Đinh Thùy Dương, Lê Vân Anh, Thủy Tiên và Phương Linh là bốn học viên duy nhất. Khi phân tích cần xác định ai hỏi, ai đáp, ai đề nghị làm rõ, và lượt sau có trả lời đúng câu hỏi trước không.
Trục hội thoại: Thầy hướng dẫn đếm số học viên, giờ học và giá sách rồi kiểm tra cách nói 二/两.
14.1. Lượt nói 1: hành động giao tiếp
丁垂杨:老师,我们今天学几个数字?
Dīng Chuí Yáng: Lǎoshī, wǒmen jīntiān xué jǐ ge shùzì?
Đinh Thùy Dương: Thưa thầy, hôm nay chúng ta học mấy chữ số?
Dinh Thuy Duong: Teacher, how many numbers will we study today?
Điểm phân tích: Ở lượt 1, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.2. Lượt nói 2: hành động giao tiếp
阮明武:我们先学一到十。
Ruǎn Míng Wǔ: Wǒmen xiān xué yí dào shí.
Nguyễn Minh Vũ: Chúng ta học từ một đến mười trước.
Nguyen Minh Vu: We will first learn one through ten.
Điểm phân tích: Ở lượt 2, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.5. Lượt nói 5: hành động giao tiếp
水仙:二十加三,就是二十三。
Shuǐ Xiān: Èr shí jiā sān, jiùshì èr shí sān.
Thủy Tiên: Hai mươi cộng ba là hai mươi ba.
Thuy Tien: Twenty plus three is twenty-three.
Điểm phân tích: Ở lượt 5, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.6. Lượt nói 6: hành động giao tiếp
阮明武:我们现在看两本书。
Ruǎn Míng Wǔ: Wǒmen xiànzài kàn liǎng běn shū.
Nguyễn Minh Vũ: Bây giờ chúng ta xem hai cuốn sách.
Nguyen Minh Vu: We are looking at two books now.
Điểm phân tích: Ở lượt 6, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.11. Lượt nói 11: hành động giao tiếp
黎云英:我明白了,第二本书是书的顺序。
Lí Yún Yīng: Wǒ míngbai le, dì èr běn shū shì shū de shùnxù.
Lê Vân Anh: Em hiểu rồi, quyển thứ hai là vị trí trong thứ tự.
Le Van Anh: I understand; the second book refers to its order.
Điểm phân tích: Ở lượt 11, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.12. Lượt nói 12: hành động giao tiếp
阮明武:对,我们再说一百、两百和一千。
Ruǎn Míng Wǔ: Duì, wǒmen zàishuō yì bǎi, liǎng bǎi hé yì qiān.
Nguyễn Minh Vũ: Đúng, giờ chúng ta luyện một trăm, hai trăm và một nghìn.
Nguyen Minh Vu: Right, now let us practise one hundred, two hundred and one thousand.
Điểm phân tích: Ở lượt 12, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.17. Lượt nói 17: hành động giao tiếp
丁垂杨:这本书多少钱?
Dīng Chuí Yáng: Zhè běn shū duōshao qián?
Đinh Thùy Dương: Cuốn sách này giá bao nhiêu?
Dinh Thuy Duong: How much does this book cost?
Điểm phân tích: Ở lượt 17, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.18. Lượt nói 18: hành động giao tiếp
阮明武:二十三元,买两本一共四十六元。
Ruǎn Míng Wǔ: Èrshísān yuán, mǎi liǎng běn yígòng sìshíliù yuán.
Nguyễn Minh Vũ: Hai mươi ba tệ, mua hai cuốn tổng cộng bốn mươi sáu tệ.
Nguyen Minh Vu: Twenty-three yuan; two copies cost forty-six yuan altogether.
Điểm phân tích: Ở lượt 18, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến số từ, lượng từ và thứ tự đọc. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
Phần 15. Khai thác bài văn ứng dụng: liên kết ý nghĩa và cấu trúc
Bài văn ở Phần 7 được xem là một chỉnh thể, không phải tập hợp các câu rời rạc. Người đọc cần theo dõi thời gian, địa điểm, người tham gia, mục đích hoạt động và thay đổi thông tin giữa các câu. Trong khi khai thác chuyên đề này, hãy đặc biệt chú ý: 一、二、两、三…千, 半 được học song song với lượng từ và cách nói tuổi, tiền, thời gian.
Yêu cầu khi viết lại: Duy trì bốn nhân vật nữ trong nhóm học viên; thầy Nguyễn Minh Vũ có vai trò hướng dẫn, giao nhiệm vụ hoặc giải thích. Không thêm nhân vật có tên khác. Nếu muốn trình bày ví dụ từ ngữ xưng hô, hãy chỉ rõ đó là từ ngữ minh họa, không phải một thành viên mới.
15.1. Khai thác liên kết qua câu mẫu 1
阮明武老师提醒大家:“那家学校有一千个学生。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Nà jiā xuéxiào yǒu yì qiān ge xuésheng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Trường kia có một nghìn học sinh.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “That school has one thousand students.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “一” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.2. Khai thác liên kết qua câu mẫu 2
阮明武老师举例说:“我休息了半天。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒ xiūxi le bàntiān.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Tôi nghỉ nửa ngày.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “I rested for half a day.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “半” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.3. Khai thác liên kết qua câu mẫu 3
阮明武老师说:“我要第二本书,不要第三本。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ yào dì èr běn shū, búyào dì sān běn.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tôi lấy quyển thứ hai, không lấy quyển thứ ba.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “I want the second book, not the third.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “二” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.4. Khai thác liên kết qua câu mẫu 4
上课时,阮明武老师问:“很好,那二十三怎么说?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Hěn hǎo, nà èr shí sān zěnme shuō?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Tốt lắm, vậy nói hai mươi ba thế nào?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Good. How do you say twenty-three?”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “二” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.5. Khai thác liên kết qua câu mẫu 5
阮明武老师提醒大家:“数量是两个的时候,通常用两本书。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Shùliàng shì liǎng ge de shíhou, tōngcháng yòng liǎng běn shū.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Khi số lượng là hai, thường nói 两本书.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “For a quantity of two, we usually say 两本书.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “两” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.6. Khai thác liên kết qua câu mẫu 6
阮明武老师举例说:“我们班有二十个学生。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒmen bān yǒu èrshí ge xuésheng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Lớp chúng tôi có hai mươi học viên.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “There are twenty students in our class.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “二” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.7. Khai thác liên kết qua câu mẫu 7
阮明武老师说:“我带了一百元。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ dài le yì bǎi yuán.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tôi mang một trăm tệ.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “I bring one hundred yuan.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “一” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.8. Khai thác liên kết qua câu mẫu 8
阮明武老师说:“一共花了六十元。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Yígòng huā le liù shí yuán.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tổng cộng tôi đã tiêu sáu mươi tệ.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Altogether I spend sixty yuan.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “一” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
Phần 16. Hai mươi nhiệm vụ thực hành chuyên biệt trên lớp
Hệ thống bài tập này đánh giá khả năng tự giải thích và tái sử dụng cấu trúc. Đối với bài dịch, không mặc định chỉ có một cách trả lời duy nhất; cách dùng phải tự nhiên và giữ đúng nghĩa, chứ không chỉ giữ lại các từ đơn lẻ.
16.1. Nhận diện – phân tích 8 câu
- Câu 1: Phân tích vai trò trọng điểm trong “一、二、三、四、五。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 2: Phân tích vai trò trọng điểm trong “六、七、八、九、十。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 3: Phân tích vai trò trọng điểm trong “我有两本书。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 4: Phân tích vai trò trọng điểm trong “教室里有三个人。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 5: Phân tích vai trò trọng điểm trong “他住在二楼。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 6: Phân tích vai trò trọng điểm trong “我们学习第二课。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 7: Phân tích vai trò trọng điểm trong “我有二十元。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 8: Phân tích vai trò trọng điểm trong “这个苹果十元。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
16.2. So sánh nghĩa trong 6 cặp câu
- Cặp 1: Đối chiếu “这本书是二十三元。” với “今天有一百个学生。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 2: Đối chiếu “阮明武老师提醒大家:“那家学校有一千个学生。”” với “我只有一百零二元。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 3: Đối chiếu “我想买三杯茶。” với “我们今天学十个汉字。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 4: Đối chiếu “阮明武老师举例说:“我休息了半天。”” với “他学习了一个半小时。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 5: Đối chiếu “现在三点半。” với “我们五点下课。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 6: Đối chiếu “阮明武老师说:“我要第二本书,不要第三本。”” với “这家商店有两百个杯子。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
16.3. Sản sinh lời nói trong 6 nhiệm vụ
- Nhiệm vụ 1: Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ra tình huống mới. Đinh Thùy Dương hỏi lại để xác nhận thông tin bằng cấu trúc trọng tâm.
- Nhiệm vụ 2: Lê Vân Anh giải thích một mẫu câu trước lớp; thầy nhận xét tính phù hợp và yêu cầu thêm một ví dụ.
- Nhiệm vụ 3: Thủy Tiên sửa một câu chứa lỗi về trật tự hoặc kết hợp từ; giải thích chính xác lỗi nằm ở đâu.
- Nhiệm vụ 4: Phương Linh dựng đoạn hội thoại 4 lượt với thầy Nguyễn Minh Vũ, trong đó cấu trúc trọng tâm xuất hiện ít nhất hai lần.
- Nhiệm vụ 5: Đổi câu kể thành câu hỏi hoặc câu phủ định khi mô hình cho phép; nếu không phù hợp, giải thích lý do thay vì ép công thức.
- Nhiệm vụ 6: Viết một đoạn văn 6 câu liên kết, có mục đích giao tiếp rõ và không đưa thêm nhân vật có tên ngoài hệ thống.
Phần 17. Định hướng lời giải, nhận xét sai và tiêu chí chấm bài
Nguyên tắc chấm: Không chỉ đánh giá chọn đúng từ mà còn đánh giá tính đúng cú pháp, nghĩa của toàn câu, logic hội thoại, cách xưng hô và hiệu quả truyền đạt. Với trọng điểm này, phải phân biệt rõ: 二 thường dùng trong số đếm nguyên hoặc số thứ tự; 两 thường xuất hiện trước lượng từ; không nói 两十. 一 thay thanh theo ngữ cảnh phát âm.
17.1. Hướng giải câu 1
一、二、三、四、五。
Yī, èr, sān, sì, wǔ.
Một, hai, ba, bốn, năm.
One, two, three, four, five.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.2. Hướng giải câu 2
六、七、八、九、十。
Liù, qī, bā, jiǔ, shí.
Sáu, bảy, tám, chín, mười.
Six, seven, eight, nine, ten.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.3. Hướng giải câu 3
我有两本书。
Wǒ yǒu liǎng běn shū.
Tôi có hai cuốn sách.
I have two books.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.4. Hướng giải câu 4
教室里有三个人。
Jiàoshì lǐ yǒu sān ge rén.
Trong lớp có ba người.
There are three people in the classroom.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.5. Hướng giải câu 5
他住在二楼。
Tā zhù zài èr lóu.
Anh ấy ở tầng hai.
He lives on the second floor.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.6. Hướng giải câu 6
我们学习第二课。
Wǒmen xuéxí dì èr kè.
Chúng tôi học bài hai.
We are studying Lesson Two.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.7. Hướng giải câu 7
我有二十元。
Wǒ yǒu èr shí yuán.
Tôi có hai mươi tệ.
I have twenty yuan.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.8. Hướng giải câu 8
这个苹果十元。
Zhège píngguǒ shí yuán.
Quả táo này giá mười tệ.
This apple costs ten yuan.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.9. Tiêu chí cho phần so sánh và vận dụng
Ở sáu bài đối chiếu, câu trả lời phải chỉ ra khác nhau tối thiểu một điểm về nghĩa, đối tượng quy chiếu, vị trí, mức độ lịch sự hoặc điều kiện kết hợp. Ở các nhiệm vụ sáng tạo, người học cần giữ đúng hệ thống nhân vật và xây dựng lượt đáp hợp logic. Bài viết chỉ được chấm đạt khi câu đúng, các sự kiện trong đoạn không tự mâu thuẫn và người đọc xác định được ai đang nói với ai.
Kết luận chuyên biệt: Thầy hướng dẫn đếm số học viên, giờ học và giá sách rồi kiểm tra cách nói 二/两.
Phần 18. Kịch bản tổ chức lớp học: từ quan sát đến tự sản sinh lời nói
18.1. Giai đoạn khởi động
Nêu một tình huống gần gũi, cho học viên tự dịch và dùng lỗi thường gặp làm tình huống nhận diện; chưa tiết lộ ngay công thức, yêu cầu dự đoán theo ngữ cảnh.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Đọc và kết hợp số cơ bản” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “一、二、三、四、五、六、七、八、九、十”. Tách việc nhớ mặt chữ, âm đọc, giá trị số khỏi việc dùng số trong cụm danh từ. Một chữ số chưa tạo thành số lượng danh ngữ nếu ngữ cảnh cần lượng từ.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.2. Giai đoạn phát hiện
Cho học viên đối chiếu hai câu chỉ khác một yếu tố ngữ pháp; hỏi nghĩa nào thay đổi và có phải điều kiện dùng khác nhau hay không.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “二 và 两” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “二/两 + đơn vị phù hợp”. 二 thường dùng đọc số thứ tự, số đếm độc lập, mã số hoặc trước 十; 两 thường trước lượng từ trong biểu thức số lượng: 两个人. Với số hàng trăm/hàng nghìn có những biến thể cần phân tích theo thói quen nói.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.3. Giai đoạn hình thức
Viết cấu trúc lên bảng và đánh dấu phần bắt buộc, phần có thể thay. Phân biệt từ loại với chức năng cú pháp ở cấp cụm và câu.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Số nhiều chữ số và 零” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “trăm/nghìn + 零 + phần còn lại”. 零 biểu thị vị trí khuyết trong số đọc; không tùy tiện lược bỏ khi làm mất thông tin vị trí. Việc đọc số điện thoại theo từng chữ số khác với đọc số lượng.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.4. Giai đoạn điều kiện
Kiểm tra tính tự nhiên khi thay danh từ, động từ, người nói, người nghe; cho học viên tự tìm một phản ví dụ có ngữ cảnh cụ thể.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “半 và biểu thức một nửa” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “一 + lượng từ + 半 / 半 + lượng từ”. Các mẫu 一个半小时, 半天 cần học như cấu trúc đã quy ước; thứ tự của 半 và lượng từ thay đổi theo đơn vị.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.5. Giai đoạn phản xạ
Đặt tình huống giao tiếp có thời gian giới hạn, học viên trả lời trước bằng lời, sau đó mới đối chiếu văn bản với Pinyin.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Số lượng và số thứ tự” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “số + lượng từ + N / 第 + số + N”. Ba cuốn sách khác cuốn thứ ba. Dạy xen số với lượng từ, 第 và ngày tháng để tránh đồng nhất đếm với xếp thứ tự.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.6. Giai đoạn hội thoại
Phân vai hỏi – đáp – người quan sát; sau mỗi hai lượt nói dừng để kiểm tra câu mới có liên kết thông tin với câu trước hay không.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Đọc và kết hợp số cơ bản” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “一、二、三、四、五、六、七、八、九、十”. Tách việc nhớ mặt chữ, âm đọc, giá trị số khỏi việc dùng số trong cụm danh từ. Một chữ số chưa tạo thành số lượng danh ngữ nếu ngữ cảnh cần lượng từ.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.7. Giai đoạn đọc hiểu
Đọc đoạn văn có mục tiêu, tìm câu mang cấu trúc trọng tâm và giải thích vai trò của nó trong tiến trình thông tin.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “二 và 两” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “二/两 + đơn vị phù hợp”. 二 thường dùng đọc số thứ tự, số đếm độc lập, mã số hoặc trước 十; 两 thường trước lượng từ trong biểu thức số lượng: 两个人. Với số hàng trăm/hàng nghìn có những biến thể cần phân tích theo thói quen nói.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.8. Giai đoạn viết mở rộng
Yêu cầu đoạn văn dùng ít nhất hai biến thể cấu trúc, có liên kết ý và một tình huống kết thúc cụ thể.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Số nhiều chữ số và 零” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “trăm/nghìn + 零 + phần còn lại”. 零 biểu thị vị trí khuyết trong số đọc; không tùy tiện lược bỏ khi làm mất thông tin vị trí. Việc đọc số điện thoại theo từng chữ số khác với đọc số lượng.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Phần 19. 100 mẫu câu tiếng Trung giao tiếp ứng dụng tổng hợp kiến thức bài giảng
100 mẫu câu dưới đây được chọn và phân loại theo chức năng giao tiếp của trọng điểm. Mỗi câu có đủ bốn dòng: Hán giản thể, Pinyin có dấu, bản dịch tiếng Việt và tiếng Anh. Các câu có lời dẫn của thầy Nguyễn Minh Vũ dùng làm mẫu luyện nghe – đáp và phân tích câu trên lớp; không tạo thêm nhân vật ngoài hệ thống đã quy định.
19.1. Nhận biết quy tắc trong câu đơn
1. 一、二、三、四、五。
Yī, èr, sān, sì, wǔ.
Một, hai, ba, bốn, năm.
One, two, three, four, five.
2. 六、七、八、九、十。
Liù, qī, bā, jiǔ, shí.
Sáu, bảy, tám, chín, mười.
Six, seven, eight, nine, ten.
3. 我有两本书。
Wǒ yǒu liǎng běn shū.
Tôi có hai cuốn sách.
I have two books.
4. 教室里有三个人。
Jiàoshì lǐ yǒu sān ge rén.
Trong lớp có ba người.
There are three people in the classroom.
5. 他住在二楼。
Tā zhù zài èr lóu.
Anh ấy ở tầng hai.
He lives on the second floor.
6. 我们学习第二课。
Wǒmen xuéxí dì èr kè.
Chúng tôi học bài hai.
We are studying Lesson Two.
7. 我有二十元。
Wǒ yǒu èr shí yuán.
Tôi có hai mươi tệ.
I have twenty yuan.
8. 这个苹果十元。
Zhège píngguǒ shí yuán.
Quả táo này giá mười tệ.
This apple costs ten yuan.
9. 这本书是二十三元。
Zhè běn shū shì èr shí sān yuán.
Quyển sách này có giá hai mươi ba tệ.
This book costs twenty-three yuan.
10. 今天有一百个学生。
Jīntiān yǒu yì bǎi ge xuésheng.
Hôm nay có một trăm học sinh.
There are one hundred students today.
19.2. Trình bày thông tin thường ngày
11. 阮明武老师提醒大家:“那家学校有一千个学生。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Nà jiā xuéxiào yǒu yì qiān ge xuésheng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Trường kia có một nghìn học sinh.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “That school has one thousand students.”
12. 我只有一百零二元。
Wǒ zhǐyǒu yì bǎi líng èr yuán.
Tôi chỉ có một trăm linh hai tệ.
I only have one hundred and two yuan.
13. 我想买三杯茶。
Wǒ xiǎng mǎi sān bēi chá.
Tôi muốn mua ba cốc trà.
I want to buy three cups of tea.
14. 我们今天学十个汉字。
Wǒmen jīntiān xué shí ge Hànzì.
Hôm nay chúng tôi học mười chữ Hán.
Today we learn ten Chinese characters.
15. 阮明武老师举例说:“我休息了半天。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒ xiūxi le bàntiān.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Tôi nghỉ nửa ngày.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “I rested for half a day.”
16. 他学习了一个半小时。
Tā xuéxí le yí ge bàn xiǎoshí.
Anh ấy học một tiếng rưỡi.
He studied for an hour and a half.
17. 现在三点半。
Xiànzài sān diǎnbàn.
Bây giờ là ba giờ rưỡi.
It is half past three.
18. 我们五点下课。
Wǒmen wǔ diǎn xiàkè.
Chúng tôi tan học lúc năm giờ.
Our class ends at five.
19. 阮明武老师说:“我要第二本书,不要第三本。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ yào dì èr běn shū, búyào dì sān běn.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tôi lấy quyển thứ hai, không lấy quyển thứ ba.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “I want the second book, not the third.”
20. 这家商店有两百个杯子。
Zhè jiā shāngdiàn yǒu liǎng bǎi ge bēizi.
Cửa hàng này có hai trăm chiếc cốc.
This store has two hundred cups.
19.3. Đặt câu hỏi và nhận phản hồi
21. 我们先学一到十。
Wǒmen xiān xué yí dào shí.
Chúng ta học từ một đến mười trước.
We will first learn one through ten.
22. 我会说一到十,也会说二十。
Wǒ huì shuō yí dào shí, yě huì shuō èr shí.
Em biết đếm từ một đến mười và cả hai mươi.
I can count one to ten and say twenty too.
23. 上课时,阮明武老师问:“很好,那二十三怎么说?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Hěn hǎo, nà èr shí sān zěnme shuō?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Tốt lắm, vậy nói hai mươi ba thế nào?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Good. How do you say twenty-three?”
24. 二十加三,就是二十三。
Èr shí jiā sān, jiùshì èr shí sān.
Hai mươi cộng ba là hai mươi ba.
Twenty plus three is twenty-three.
25. 我们现在看两本书。
Wǒmen xiànzài kàn liǎng běn shū.
Bây giờ chúng ta xem hai cuốn sách.
We are looking at two books now.
26. 为什么不是二本书?
Wèishénme bù shì èr běn shū?
Tại sao không nói 二本书?
Why do we not normally say 二本书?
27. 阮明武老师提醒大家:“数量是两个的时候,通常用两本书。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Shùliàng shì liǎng ge de shíhou, tōngcháng yòng liǎng běn shū.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Khi số lượng là hai, thường nói 两本书.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “For a quantity of two, we usually say 两本书.”
28. 那第二本书是什么意思?
Nà dì èr běn shū shì shénme yìsi?
Vậy 第二本书 có nghĩa gì?
What does 第二本书 mean then?
29. 我明白了,第二本书是书的顺序。
Wǒ míngbai le, dì èr běn shū shì shū de shùnxù.
Em hiểu rồi, quyển thứ hai là vị trí trong thứ tự.
I understand; the second book refers to its order.
30. 对,我们再说一百、两百和一千。
Duì, wǒmen zàishuō yì bǎi, liǎng bǎi hé yì qiān.
Đúng, giờ chúng ta luyện một trăm, hai trăm và một nghìn.
Right, now let us practise one hundred, two hundred and one thousand.
19.4. Luyện tập ở lớp với thầy Nguyễn Minh Vũ
31. 阮明武老师举例说:“我们班有二十个学生。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒmen bān yǒu èrshí ge xuésheng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Lớp chúng tôi có hai mươi học viên.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “There are twenty students in our class.”
32. 我们学第二课,不是第三课。
Wǒmen xué dì èr kè, bú shì dì sān kè.
Chúng tôi học bài thứ hai, không phải bài thứ ba.
We are studying lesson two, not lesson three.
33. 二十三元,买两本一共四十六元。
Èrshísān yuán, mǎi liǎng běn yígòng sìshíliù yuán.
Hai mươi ba tệ, mua hai cuốn tổng cộng bốn mươi sáu tệ.
Twenty-three yuan; two copies cost forty-six yuan altogether.
34. 现在三点半,我们还有半个小时。
Xiànzài sān diǎn bàn, wǒmen hái yǒu bàn ge xiǎoshí.
Bây giờ là ba giờ rưỡi, chúng ta còn nửa tiếng.
It is half past three, and we have half an hour left.
35. 阮明武老师说:“我带了一百元。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ dài le yì bǎi yuán.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tôi mang một trăm tệ.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “I bring one hundred yuan.”
36. 我先买了两本练习书。
Wǒ xiān mǎi le liǎng běn liànxí shū.
Tôi mua hai cuốn sách bài tập trước.
I first buy two exercise books.
37. 第一本书二十元,第二本书三十元。
Dì yī běn shū èr shí yuán, dì èr běn shū sān shí yuán.
Quyển đầu giá hai mươi tệ, quyển thứ hai giá ba mươi.
The first book costs twenty yuan, and the second costs thirty.
38. 我还买了一杯茶,十元。
Wǒ hái mǎi le yì bēi chá, shí yuán.
Tôi còn mua một cốc trà, giá mười tệ.
I also buy a cup of tea for ten yuan.
39. 阮明武老师说:“一共花了六十元。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Yígòng huā le liù shí yuán.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tổng cộng tôi đã tiêu sáu mươi tệ.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Altogether I spend sixty yuan.”
40. 现在我还有四十元。
Xiànzài wǒ hái yǒu sì shí yuán.
Bây giờ tôi còn bốn mươi tệ.
Now I have forty yuan left.
19.5. Diễn đạt hoàn cảnh học tập
41. 下午我学习了一个半小时。
Xiàwǔ wǒ xuéxí le yí ge bàn xiǎoshí.
Buổi chiều tôi học một tiếng rưỡi.
In the afternoon I study for an hour and a half.
42. 晚上我再读十个汉字。
Wǎnshang wǒ zài dú shí ge Hànzì.
Buổi tối tôi đọc lại mười chữ Hán.
In the evening I read ten Chinese characters again.
43. 阮明武老师提醒大家:“明天我们班有二十个学生来上课。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Míngtiān wǒmen bān yǒu èrshí ge xuésheng lái shàngkè.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Ngày mai lớp chúng tôi có hai mươi học viên đến học.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Tomorrow twenty students will attend our class.”
44. 老师准备了十本书和三十张练习纸。
Lǎoshī zhǔnbèi le shí běn shū hé sānshí zhāng liànxí zhǐ.
Thầy chuẩn bị mười cuốn sách và ba mươi tờ giấy bài tập.
The teacher has prepared ten books and thirty exercise sheets.
45. 我们先读第一课,再读第二课。
Wǒmen xiān dú dì yī kè, zài dú dì èr kè.
Chúng tôi đọc bài một trước rồi đọc bài hai.
We read lesson one first, then lesson two.
46. 上课一个半小时以后,大家休息半个小时。
Shàngkè yí ge bàn xiǎoshí yǐhòu, dàjiā xiūxi bàn ge xiǎoshí.
Sau một tiếng rưỡi học, mọi người nghỉ nửa tiếng.
After an hour and a half of class, everyone rests for half an hour.
47. 阮明武老师举例说:“一”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Yī”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Một.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “One.”
48. 二
Èr
Hai (số hiệu/thứ tự).
Two.
49. 两
Liǎng
Hai (số lượng).
Two.
50. 十
Shí
Mười.
Ten.
19.6. Giao tiếp trong sinh hoạt
51. 阮明武老师说:“百”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Bǎi”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Trăm.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Hundred.”
52. 千
Qiān
Nghìn.
Thousand.
53. 零
Líng
Không, lẻ trong số ghép.
Zero.
54. 半
Bàn
Nửa.
Half.
55. 阮明武老师说:“二十”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Èr shí”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Hai mươi.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Twenty.”
56. 一百
Yì bǎi
Một trăm.
One hundred.
57. 两百
Liǎng bǎi
Hai trăm.
Two hundred.
58. 一个半小时
Yí ge bàn xiǎoshí
Một tiếng rưỡi.
One and a half hours.
59. 阮明武老师提醒大家:“三点半”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Sān diǎnbàn”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Ba giờ rưỡi.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Half past three.”
60. 教室里有四个人。
Jiàoshì lǐ yǒu sì ge rén.
Trong lớp có bốn người.
There are four people in the classroom.
19.7. Vận dụng trong bối cảnh cụ thể
61. 明天有一百个学生。
Míngtiān yǒu yì bǎi ge xuésheng.
Ngày mai có một trăm học sinh.
There are one hundred students tomorrow.
62. 我们明天学十个汉字。
Wǒmen míngtiān xué shí ge Hànzì.
Ngày mai chúng tôi học mười chữ Hán.
Tomorrow we learn ten Chinese characters.
63. 阮明武老师举例说:“我们学第二课,不是第四课。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒmen xué dì èr kè, bú shì dì sì kè.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Chúng tôi học bài thứ hai, không phải bài thứ tư.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “We are studying lesson two, not lesson Four.”
64. 我还买了两杯茶,十元。
Wǒ hái mǎi le liǎng bēi chá, shí yuán.
Tôi còn mua hai cốc trà, giá mười tệ.
I also buy two cups of tea for ten yuan.
65. 上午我学习了一个半小时。
Shàngwǔ wǒ xuéxí le yí ge bàn xiǎoshí.
Buổi sáng tôi học một tiếng rưỡi.
In the morning I study for an hour and a half.
66. 后天我们班有二十个学生来上课。
Hòutiān wǒmen bān yǒu èrshí ge xuésheng lái shàngkè.
Ngày kia lớp chúng tôi có hai mươi học viên đến học.
The day after tomorrow twenty students will attend our class.
67. 阮明武老师说:“麻烦问一下,这本书多少钱?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Máfan wèn yíxià, zhè běn shū duōshao qián?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Phiền cho tôi hỏi, cuốn sách này giá bao nhiêu?”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “May I ask, how much does this book cost?”
68. 黎云英说:“我只有一百零二元。”
Lí Yún Yīng shuō: “Wǒ zhǐyǒu yì bǎi líng èr yuán.”
Lê Vân Anh nói: “Tôi chỉ có một trăm linh hai tệ.”
Le Van Anh says, “I only have one hundred and two yuan.”
69. 黎云英说:“二十加三,就是二十三。”
Lí Yún Yīng shuō: “Èr shí jiā sān, jiùshì èr shí sān.”
Lê Vân Anh nói: “Hai mươi cộng ba là hai mươi ba.”
Le Van Anh says, “Twenty plus three is twenty-three.”
70. 丁垂杨说:“那家学校有一千个学生。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Nà jiā xuéxiào yǒu yì qiān ge xuésheng.”
Đinh Thùy Dương nói: “Trường kia có một nghìn học sinh.”
Dinh Thuy Duong says, “That school has one thousand students.”
19.8. Giao tiếp kết hợp nhiều cấu trúc
71. 芳玲问:“很好,那二十三怎么说?”
Fāng Líng wèn: “Hěn hǎo, nà èr shí sān zěnme shuō?”
Phương Linh hỏi: “Tốt lắm, vậy nói hai mươi ba thế nào?”
Phuong Linh asks, “Good. How do you say twenty-three?”
72. 黎云英说:“明天我们班有二十个学生来上课。”
Lí Yún Yīng shuō: “Míngtiān wǒmen bān yǒu èrshí ge xuésheng lái shàngkè.”
Lê Vân Anh nói: “Ngày mai lớp chúng tôi có hai mươi học viên đến học.”
Le Van Anh says, “Tomorrow twenty students will attend our class.”
73. 黎云英说:“今天有一百个学生。”
Lí Yún Yīng shuō: “Jīntiān yǒu yì bǎi ge xuésheng.”
Lê Vân Anh nói: “Hôm nay có một trăm học sinh.”
Le Van Anh says, “There are one hundred students today.”
74. 丁垂杨说:“这本书是二十三元。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Zhè běn shū shì èr shí sān yuán.”
Đinh Thùy Dương nói: “Quyển sách này có giá hai mươi ba tệ.”
Dinh Thuy Duong says, “This book costs twenty-three yuan.”
75. 黎云英说:“我们先学一到十。”
Lí Yún Yīng shuō: “Wǒmen xiān xué yí dào shí.”
Lê Vân Anh nói: “Chúng ta học từ một đến mười trước.”
Le Van Anh says, “We will first learn one through ten.”
76. 丁垂杨说:“现在我还有四十元。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Xiànzài wǒ hái yǒu sì shí yuán.”
Đinh Thùy Dương nói: “Bây giờ tôi còn bốn mươi tệ.”
Dinh Thuy Duong says, “Now I have forty yuan left.”
77. 黎云英说:“我有二十元。”
Lí Yún Yīng shuō: “Wǒ yǒu èr shí yuán.”
Lê Vân Anh nói: “Tôi có hai mươi tệ.”
Le Van Anh says, “I have twenty yuan.”
78. 黎云英说:“这家商店有两百个杯子。”
Lí Yún Yīng shuō: “Zhè jiā shāngdiàn yǒu liǎng bǎi ge bēizi.”
Lê Vân Anh nói: “Cửa hàng này có hai trăm chiếc cốc.”
Le Van Anh says, “This store has two hundred cups.”
79. 丁垂杨说:“我要第二本书,不要第三本。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Wǒ yào dì èr běn shū, búyào dì sān běn.”
Đinh Thùy Dương nói: “Tôi lấy quyển thứ hai, không lấy quyển thứ ba.”
Dinh Thuy Duong says, “I want the second book, not the third.”
80. 黎云英说:“对,我们再说一百、两百和一千。”
Lí Yún Yīng shuō: “Duì, wǒmen zàishuō yì bǎi, liǎng bǎi hé yì qiān.”
Lê Vân Anh nói: “Đúng, giờ chúng ta luyện một trăm, hai trăm và một nghìn.”
Le Van Anh says, “Right, now let us practise one hundred, two hundred and one thousand.”
19.9. Đọc hiểu và chuyển đổi cách nói
81. 黎云英说:“我还买了一杯茶,十元。”
Lí Yún Yīng shuō: “Wǒ hái mǎi le yì bēi chá, shí yuán.”
Lê Vân Anh nói: “Tôi còn mua một cốc trà, giá mười tệ.”
Le Van Anh says, “I also buy a cup of tea for ten yuan.”
82. 丁垂杨说:“教室里有三个人。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Jiàoshì lǐ yǒu sān ge rén.”
Đinh Thùy Dương nói: “Trong lớp có ba người.”
Dinh Thuy Duong says, “There are three people in the classroom.”
83. 黎云英说:“现在三点半。”
Lí Yún Yīng shuō: “Xiànzài sān diǎnbàn.”
Lê Vân Anh nói: “Bây giờ là ba giờ rưỡi.”
Le Van Anh says, “It is half past three.”
84. 老师,我们今天学几个数字?
Lǎoshī, wǒmen jīntiān xué jǐ ge shùzì?
Thưa thầy, hôm nay chúng ta học mấy chữ số?
Teacher, how many numbers will we study today?
85. 它表示顺序,不是数量。
Tā biǎoshì shùnxù, bù shì shùliàng.
Nó chỉ thứ tự chứ không phải số lượng.
It indicates order, not quantity.
86. 你们班有多少个学生?
Nǐmen bān yǒu duōshao ge xuésheng?
Lớp các bạn có bao nhiêu học viên?
How many students are in your class?
87. 上课时,阮明武老师问:“你们今天学第几课?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Nǐmen jīntiān xué dì jǐ kè?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Hôm nay các bạn học bài thứ mấy?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Which lesson are you studying today?”
88. 这本书多少钱?
Zhè běn shū duōshao qián?
Cuốn sách này giá bao nhiêu?
How much does this book cost?
89. 现在几点了?
Xiànzài jǐ diǎn le?
Bây giờ là mấy giờ rồi?
What time is it now?
90. 今天我去商店买书。
Jīntiān wǒ qù shāngdiàn mǎi shū.
Hôm nay tôi đến cửa hàng mua sách.
Today I go to a store to buy books.
19.10. Luyện phản xạ nói và tự đặt câu
91. 上课时,阮明武老师问:“老师,我们明天学几个数字?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Lǎoshī, wǒmen míngtiān xué jǐ ge shùzì?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Thưa thầy, ngày mai chúng ta học mấy chữ số?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Teacher, how many numbers will we study tomorrow?”
92. 你们明天学第几课?
Nǐmen míngtiān xué dì jǐ kè?
Ngày mai các bạn học bài thứ mấy?
Which lesson are you studying tomorrow?
93. 明天我去商店买书。
Míngtiān wǒ qù shāngdiàn mǎi shū.
Ngày mai tôi đến cửa hàng mua sách.
Tomorrow I go to a store to buy books.
94. 不好意思,老师,我们今天学几个数字?
Bù hǎoyìsi, lǎoshī, wǒmen jīntiān xué jǐ ge shùzì?
Xin lỗi, thưa thầy, hôm nay chúng ta học mấy chữ số?
Excuse me, teacher, how many numbers will we study today?
95. 阮明武老师举例说:“请问,你们班有多少个学生?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Qǐngwèn, nǐmen bān yǒu duōshao ge xuésheng?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Xin hỏi, lớp các bạn có bao nhiêu học viên?”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Excuse me, how many students are in your class?”
96. 黎云英问:“你们今天学第几课?”
Lí Yún Yīng wèn: “Nǐmen jīntiān xué dì jǐ kè?”
Lê Vân Anh hỏi: “Hôm nay các bạn học bài thứ mấy?”
Le Van Anh asks, “Which lesson are you studying today?”
97. 阮明武老师说:“一、二、三、四、五。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Yī, èr, sān, sì, wǔ.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Một, hai, ba, bốn, năm.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “One, two, three, four, five.”
98. 阮明武老师说:“六、七、八、九、十。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Liù, qī, bā, jiǔ, shí.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Sáu, bảy, tám, chín, mười.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Six, seven, eight, nine, ten.”
99. 阮明武老师提醒大家:“我有两本书。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Wǒ yǒu liǎng běn shū.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Tôi có hai cuốn sách.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “I have two books.”
100. 阮明武老师举例说:“教室里有三个人。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Jiàoshì lǐ yǒu sān ge rén.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Trong lớp có ba người.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “There are three people in the classroom.”
Học liệu ChineMaster EDU: ChineMaster EDU · diễn đàn tiếng Trung ChineMaster EDU