Hệ thống nhân vật: Nhân vật xuyên suốt giáo án: thầy Nguyễn Minh Vũ (阮明武) giữ vai trò giáo viên trung tâm; bốn học viên nữ là Đinh Thùy Dương (丁垂杨), Lê Vân Anh (黎云英), Thủy Tiên (水仙) và Phương Linh (芳玲). Không sử dụng nhân vật có tên ngoài danh sách này. Tên người xuất hiện trong ví dụ ngữ pháp phải thống nhất với nhân vật của bài.
Tác giả: Nguyễn Minh Vũ · ChineMaster EDU · Giáo án ngữ pháp HSK 1 · ngày 17/11/2026
1 bài giảng mới nhất cùng chuyên mục
1. 30. Cụm động tân 动宾短语 – động từ, tân ngữ và trật tự hành động – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
Trình độ: HSK 1 · Phân loại: Hình vị và tiền tố · Nội dung trọng điểm: Tiền tố và yếu tố đứng trước 小—、第—. Đây là bài giảng chuyên sâu theo khung ngữ pháp HSK 2026, không phải văn bản chép nguyên đề cương.
5 bài giảng liên quan nhất
1. Định ngữ + 的 + Trung tâm ngữ giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
2. Định ngữ đa tầng và trật tự sắp xếp Giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
3. Tất cả Phó từ trong tiếng Trung Giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
4. Tất cả Phương vị từ trong tiếng Trung Giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
5. Tất cả Giới từ trong tiếng Trung Giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
Trong hệ thống hình vị 语素, 小 và 第 cùng đứng trước thành phần khác nhưng không có cùng ý nghĩa hoặc cùng mức độ kết hợp. 小 mang ý niệm nhỏ, trẻ, thân mật và xuất hiện trong một số cách gọi đã quy ước; 第 gắn với số để tổ chức thứ tự trong một chuỗi.
Phân tích cần phân biệt từ cấu tạo với cụm từ cú pháp. 小丁 là cách xưng hô theo họ; 小房子 là tổ hợp tính từ và danh từ. 小学生 nên xem trong liên hệ 小学 + 生, không suy rằng mọi 小 + 学生 đều hình thành một tiền tố thông thường.
Chú giải tên gọi: “小丁” trong các ví dụ chỉ là cách gọi thân mật đối với Đinh Thùy Dương (丁垂杨), không phải một nhân vật mới. Không áp dụng cách gọi này với thầy Nguyễn Minh Vũ trong ngữ cảnh kính trọng.
Mục tiêu bài học: hiểu đúng chức năng, lựa chọn chính xác cấu trúc; phân biệt cách dùng gần nghĩa; chuyển từ nhận diện sang tự đặt câu, xử lý tình huống và viết đoạn văn. Các câu được ghi bốn dòng Hán giản thể, Pinyin có dấu, Việt, Anh. Một số mẫu mở rộng phục vụ giảng chuyên sâu có thể vượt khỏi phạm vi từ vựng chính thức HSK 1; cần phân tầng khi dạy.
Công thức: 小 + họ người → tên gọi thân quen
小 trước họ như 王、李、张 là lối gọi người có thể thể hiện sự thân quen hoặc người trẻ hơn. Không phải cứ đứng trước một danh từ là tiền tố cấu tạo từ. Cần xét quan hệ xã hội và sự thích hợp của lối xưng hô.
Trong giao tiếp trang trọng nên dùng 阮明武, 李先生 hơn là tự tiện gọi 小丁; cùng một người có thể được gọi khác nhau tùy môi trường.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Công thức: 小 + N / Chủ ngữ + 很小
Khi 小 nói kích thước nhỏ, nó có tính chất của tính từ và có thể là vị ngữ trong 房间很小. Khi nằm trong tên gọi cố định như 小朋友, nên giảng nghĩa cả đơn vị, tránh tách và suy đoán tùy tiện.
Đối chiếu 小丁 (xưng hô) và 小房间 (kích thước) làm rõ hai cơ chế ngữ pháp khác nhau.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Công thức: 第 + số từ (第一、第二、第三...)
第 chuyển số đếm thành cách chỉ vị trí trong chuỗi. Trong thứ tự, số hai thường dùng 二: 第二, không dùng 第两. Hai người là 两个人, người thứ hai là 第二个人; đây là phép đối chiếu cơ bản về lượng và thứ tự.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Công thức: 第 + số + lượng từ + danh từ
Với danh từ đếm được, cụm thứ tự thường cần lượng từ: 第三个学生, 第二本书. Không lược bỏ lượng từ tùy tiện. Sở hữu ngữ có thể đứng trước: 我的第二本书.
Các tổ hợp 第一课、第二天 có đơn vị 课、天 đứng trực tiếp sau số, không buộc chen 个.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Công thức: 第 + số + 天/课/次; 第几 + đơn vị
第三课 là bài thứ ba, 第三天 là ngày thứ ba và 第一次 là lần đầu tiên. Đặt thứ tự vào ngữ cảnh học tập để phân biệt học đến bài mấy với số bài đã học.
Hỏi vị trí bằng 第几: 第几课, 第几天; hỏi số lượng bằng 几课 hoặc 几天 tùy câu. Nhãn phòng 二号房间, tầng 二楼 thường không thêm 第 như một công thức tự động.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Cần đặt 小 vào ngữ cảnh: 小丁 mang sắc thái quan hệ xã hội, 小桌子 chỉ kích thước, còn 小学生 liên hệ với 小学 và không nên xem là mẫu tiền tố tự do.
第 chỉ thứ tự, không chỉ số lượng. 两个学生 và 第二个学生 khác nhau ở câu hỏi mà chúng trả lời.
Sau 第, số từ có thể đi thẳng với đơn vị như 天、课 hoặc cần lượng từ như 个、本; không được học máy móc một mẫu cho mọi danh từ.
Thứ tự không phải lúc nào cũng dùng 第: các nhãn 二楼、三号房间 có quy ước riêng.
Trong nói chuyện, lựa chọn 小丁 hay 阮明武 là lựa chọn ngữ dụng thể hiện tôn trọng và quan hệ chứ không chỉ là vấn đề hình thức.
Bảng dưới đây ghi cách nói cần sửa trong nghĩa/ngữ cảnh nêu ra. Không áp dụng đánh dấu sai như một lệnh cấm tuyệt đối nếu biểu thức có thể đúng với bối cảnh khác. Khi chữa bài, giáo viên giải thích vị trí thành phần, nghĩa và điều kiện kết hợp, không chỉ cung cấp đáp án.
Phần này tập trung hệ thống câu mẫu thật theo từng bối cảnh, không gán máy móc một câu cho một công thức khi câu chứa đồng thời nhiều hiện tượng ngữ pháp. Mỗi ví dụ có bốn dòng Hán – Pinyin – Việt – Anh; giáo viên đối chiếu cấu trúc ở phần 2 để nhận diện đúng ngữ nghĩa.
Ví dụ 1丁垂杨是我们的同学。
Dīng Chuí Yáng shì wǒmen de tóngxué.
Đinh Thùy Dương là bạn cùng lớp của chúng tôi.
Dinh Thuy Duong is our classmate.
Ví dụ 2黎云英今天来上课。
Lí Yún Yīng jīntiān lái shàngkè.
Hôm nay Lê Vân Anh đến lớp.
Le Van Anh comes to class today.
Ví dụ 3请问,阮明武在吗?
Qǐngwèn, Ruǎn Míng Wǔ zài ma?
Xin hỏi Nguyễn Minh Vũ có ở đây không ạ?
Excuse me, is Nguyen Minh Vu here?
Ví dụ 4这个房间很小。
Zhège fángjiān hěn xiǎo.
Căn phòng này rất nhỏ.
This room is very small.
Ví dụ 5我买了一张小桌子。
Wǒ mǎi le yì zhāng xiǎo zhuōzi.
Tôi đã mua một chiếc bàn nhỏ.
I bought a small table.
Ví dụ 6那个小朋友在看书。
Nàge xiǎopéngyǒu zài kàn shū.
Em nhỏ kia đang đọc sách.
That child is reading a book.
Ví dụ 7我是第一个学生。
Wǒ shì dì yī ge xuésheng.
Tôi là học viên đầu tiên.
I am the first student.
Ví dụ 8今天是第二天。
Jīntiān shì dì èr tiān.
Hôm nay là ngày thứ hai.
Today is the second day.
Ví dụ 9我们现在学第三课。
Wǒmen xiànzài xué dì sān kè.
Bây giờ chúng ta học bài thứ ba.
We are studying Lesson Three now.
Ví dụ 10他是第三个到教室的人。
Tā shì dì sān ge dào jiàoshì de rén.
Anh ấy là người thứ ba đến lớp.
He is the third person to arrive in the classroom.
Ví dụ 11这是我的第二本书。
Zhè shì wǒ de dì èr běn shū.
Đây là cuốn sách thứ hai của tôi.
This is my second book.
Ví dụ 12她想买第一件衣服。
Tā xiǎng mǎi dì yī jiàn yīfu.
Cô ấy muốn mua bộ quần áo đầu tiên.
She wants to buy the first item of clothing.
Ví dụ 13芳玲在二楼工作。
Fāng Líng zài èr lóu gōngzuò.
Phương Linh làm việc ở tầng hai.
Phuong Linh works on the second floor.
Ví dụ 14我是第一次来北京。
Wǒ shì dì yī cì lái Běijīng.
Đây là lần đầu tôi đến Bắc Kinh.
This is my first time in Beijing.
Ví dụ 15你们现在学第几课?
Nǐmen xiànzài xué dì jǐ kè?
Các bạn đang học bài thứ mấy?
Which lesson are you studying now?
Ví dụ 16第二个问题不难。
Dì èr ge wèntí bù nán.
Câu hỏi thứ hai không khó.
The second question is not difficult.
Ví dụ 17水仙是第一个到的人。
Shuǐ Xiān shì dì yī ge dào de rén.
Thủy Tiên là người đến đầu tiên.
Thuy Tien is the first to arrive.
Ví dụ 18我有两个姐姐。
Wǒ yǒu liǎng ge jiějie.
Tôi có hai chị gái.
I have two older sisters.
Ví dụ 19第二个姐姐在上海。
Dì èr ge jiějie zài Shànghǎi.
Người chị thứ hai ở Thượng Hải.
My second older sister lives in Shanghai.
Ví dụ 20这不是第一课。
Zhè bù shì dì yī kè.
Đây không phải bài đầu tiên.
This is not Lesson One.
Bài tập miệng tại lớp: chọn hai cặp ví dụ gần nhau, trình bày cấu trúc và giải thích điểm khác biệt. Sau đó học viên tự chuyển đổi thành câu nghi vấn, câu phủ định hoặc thay đổi một thông tin theo điều kiện riêng của từng mẫu; không coi mọi dạng chuyển đổi là hợp lệ.
Tình huống: tổ chức lớp HSK 1, điểm danh học viên, giới thiệu thứ tự bài học và xử lý câu hỏi. Vai của giáo viên dùng cách gọi lịch sự, học viên luyện hỏi thứ tự và số lượng.
阮明武:今天谁第一个到教室?
Ruǎn Míng Wǔ: Jīntiān shéi dì yī ge dào jiàoshì?
Nguyễn Minh Vũ: Hôm nay ai đến lớp đầu tiên?
Nguyen Minh Vu: Who was the first to arrive in class today?
丁垂杨:黎云英是第一个到的。
Dīng Chuí Yáng: Lí Yún Yīng shì dì yī ge dào de.
Đinh Thùy Dương: Lê Vân Anh là người đến đầu tiên ạ.
Dinh Thuy Duong: Le Van Anh was the first to arrive.
阮明武:那第二个是谁?
Ruǎn Míng Wǔ: Nà dì èr ge shì shéi?
Nguyễn Minh Vũ: Vậy người thứ hai là ai?
Nguyen Minh Vu: Then who was second?
水仙:我是第二个到的,丁垂杨是第三个。
Shuǐ Xiān: Wǒ shì dì èr ge dào de, Dīng Chuí Yáng shì dì sān ge.
Thủy Tiên: Em đến thứ hai, Đinh Thùy Dương đến thứ ba.
Thuy Tien: I was second, and Dinh Thuy Duong was third.
阮明武:芳玲呢?
Ruǎn Míng Wǔ: Fāng Líng ne?
Nguyễn Minh Vũ: Còn Phương Linh thì sao?
Nguyen Minh Vu: What about Phuong Linh?
芳玲:我是第四个到的。
Fāng Líng: Wǒ shì dì sì ge dào de.
Phương Linh: Em đến thứ tư ạ.
Phuong Linh: I was fourth.
阮明武:今天我们学习第几课?
Ruǎn Míng Wǔ: Jīntiān wǒmen xuéxí dì jǐ kè?
Nguyễn Minh Vũ: Hôm nay chúng ta học bài thứ mấy?
Nguyen Minh Vu: Which lesson are we studying today?
黎云英:今天学习第三课,先看第一部分。
Lí Yún Yīng: Jīntiān xuéxí dì sān kè, xiān kàn dì yī bùfen.
Lê Vân Anh: Hôm nay học bài thứ ba, trước tiên xem phần thứ nhất.
Le Van Anh: We are studying Lesson Three, starting with Part One.
阮明武:请大家看黑板上的“小”和“第”。
Ruǎn Míng Wǔ: Qǐng dàjiā kàn hēibǎn shàng de “xiǎo” hé “dì”.
Nguyễn Minh Vũ: Mọi người hãy nhìn chữ 小 và 第 trên bảng.
Nguyen Minh Vu: Everyone, look at 小 and 第 on the board.
丁垂杨:老师,“小”都表示尺寸小吗?
Dīng Chuí Yáng: Lǎoshī, “xiǎo” dōu biǎoshì chǐcùn xiǎo ma?
Đinh Thùy Dương: Thưa thầy, 小 lúc nào cũng chỉ kích thước nhỏ ạ?
Dinh Thuy Duong: Teacher, does 小 always mean small in size?
阮明武:不一定。“小桌子”说尺寸小,“小丁”可以是对丁垂杨的亲切称呼。
Ruǎn Míng Wǔ: Bù yídìng. “Xiǎo zhuōzi” shuō chǐcùn xiǎo, “Xiǎo Dīng” kěyǐ shì duì Dīng Chuí Yáng de qīnqiè chēnghu.
Nguyễn Minh Vũ: Không hẳn. 小桌子 chỉ chiếc bàn nhỏ, còn 小丁 có thể là cách gọi thân mật dành cho Đinh Thùy Dương.
Nguyen Minh Vu: Not always. 小桌子 describes a small table, while 小丁 can be an affectionate way to address Dinh Thuy Duong.
丁垂杨:老师,您可以叫我“小丁”。
Dīng Chuí Yáng: Lǎoshī, nín kěyǐ jiào wǒ “Xiǎo Dīng”.
Đinh Thùy Dương: Thưa thầy, thầy có thể gọi em là Tiểu Đinh.
Dinh Thuy Duong: Teacher, you may call me Xiao Ding.
Những câu thoại trên liên kết thành một nhiệm vụ giao tiếp thay vì từng cặp câu rời. Giáo viên yêu cầu học viên xác định ai hỏi, ai đưa thông tin, ai nhờ hỗ trợ và lời đáp thay đổi ra sao khi chuyển từ quan hệ thân mật sang lịch sự. Chọn ít nhất ba câu trong hội thoại, giải thích vì sao dùng đúng trọng điểm bài học và thử thay một yếu tố mà không làm sai cấu trúc.
Hoạt động nhóm: đóng vai lần thứ hai nhưng thay bối cảnh lớp học bằng bối cảnh tại cơ quan hoặc gia đình. Không được chỉ đọc lại nguyên văn; phải tự chọn một mẫu công thức đã học và nêu lý do lựa chọn.
Tình huống bổ sung nhằm kéo dài mạch trao đổi và tạo thêm dữ liệu thực hành nói. Nhân vật sử dụng đúng tên chữ Hán, Pinyin, tiếng Việt và tiếng Anh; mỗi lượt có bốn dòng liền nhau. Học viên có thể thay vai rồi tự nối tiếp cuộc thoại sau lượt cuối.
阮明武:好。那么,“第三课”表示三节课吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Hǎo. Nàme, “dì sān kè” biǎoshì sān jié kè ma?
Nguyễn Minh Vũ: Được. Vậy 第三课 có nghĩa là ba tiết học không?
Nguyen Minh Vu: Good. Does 第三课 mean three class periods?
水仙:不表示数量,它表示顺序。
Shuǐ Xiān: Bù biǎoshì shùliàng, tā biǎoshì shùnxù.
Thủy Tiên: Không chỉ số lượng ạ, nó chỉ thứ tự.
Thuy Tien: It does not express quantity; it expresses order.
阮明武:很好。那“三节课”表示什么?
Ruǎn Míng Wǔ: Hěn hǎo. Nà “sān jié kè” biǎoshì shénme?
Nguyễn Minh Vũ: Rất tốt. Vậy 三节课 có nghĩa là gì?
Nguyen Minh Vu: Very good. Then what does 三节课 mean?
芳玲:表示一共有三节课。
Fāng Líng: Biǎoshì yígòng yǒu sān jié kè.
Phương Linh: Nghĩa là tổng cộng có ba tiết học ạ.
Phuong Linh: It means there are three class periods in total.
阮明武:“第三个学生”和“三个学生”有什么不同?
Ruǎn Míng Wǔ: “Dì sān ge xuésheng” hé “sān ge xuésheng” yǒu shénme bùtóng?
Nguyễn Minh Vũ: 第三个学生 và 三个学生 khác nhau thế nào?
Nguyen Minh Vu: What is the difference between 第三个学生 and 三个学生?
黎云英:“第三个”指顺序,“三个”指数量。
Lí Yún Yīng: “Dì sān ge” zhǐ shùnxù, “sān ge” zhǐ shùliàng.
Lê Vân Anh: 第三个 chỉ thứ tự, còn 三个 chỉ số lượng.
Le Van Anh: 第三个 indicates order, while 三个 indicates quantity.
阮明武:对。现在请大家各说一个带“第”的句子。
Ruǎn Míng Wǔ: Duì. Xiànzài qǐng dàjiā gè shuō yí ge dài “dì” de jùzi.
Nguyễn Minh Vũ: Đúng. Bây giờ mỗi em hãy đặt một câu có 第.
Nguyen Minh Vu: Correct. Now each of you, please make a sentence with 第.
丁垂杨:这是我第一次用汉语回答这么多问题。
Dīng Chuí Yáng: Zhè shì wǒ dì yī cì yòng Hànyǔ huídá zhème duō wèntí.
Đinh Thùy Dương: Đây là lần đầu em dùng tiếng Trung trả lời nhiều câu hỏi như vậy.
Dinh Thuy Duong: This is my first time answering so many questions in Chinese.
Bài văn liên kết các câu trong một tình huống nhất quán. Mỗi câu có bốn dòng để học viên tự đọc, giáo viên phân tích rồi yêu cầu học viên tóm tắt hoặc kể lại theo ngôi khác.
Câu 1今天是我们学习汉语的第一天。
Jīntiān shì wǒmen xuéxí Hànyǔ de dì yī tiān.
Hôm nay là ngày đầu tiên chúng tôi học tiếng Trung.
Today is our first day of learning Chinese.
Câu 2丁垂杨和黎云英都早早来到教室。
Dīng Chuí Yáng hé Lí Yún Yīng dōu zǎo zǎo lái dào jiàoshì.
Đinh Thùy Dương và Lê Vân Anh đều đến lớp từ sớm.
Dinh Thuy Duong and Le Van Anh both arrived early.
Câu 3丁垂杨是第一个到的学生。
Dīng Chuí Yáng shì dì yī ge dào de xuésheng.
Đinh Thùy Dương là học viên đến đầu tiên.
Dinh Thuy Duong was the first student to arrive.
Câu 4黎云英是第二个到的学生。
Lí Yún Yīng shì dì èr ge dào de xuésheng.
Lê Vân Anh là học viên đến thứ hai.
Le Van Anh was the second student to arrive.
Câu 5教室不大,可是很干净。
Jiàoshì bú dà, kěshì hěn gānjìng.
Phòng học không lớn nhưng rất sạch sẽ.
The classroom is not large, but it is very clean.
Câu 6老师先介绍第一课的内容。
Lǎoshī xiān jièshào dì yī kè de nèiróng.
Thầy giáo giới thiệu nội dung bài một trước.
The teacher first introduces the content of Lesson One.
Câu 7第三个学生问了一个问题。
Dì sān ge xuésheng wèn le yí ge wèntí.
Học viên thứ ba đặt một câu hỏi.
The third student asked a question.
Câu 8老师让大家先听,再回答。
Lǎoshī ràng dàjiā xiān tīng, zài huídá.
Thầy giáo yêu cầu mọi người nghe trước rồi trả lời.
The teacher asked everyone to listen first and then answer.
Câu 9下课以后,我们一起复习第一课。
Xiàkè yǐhòu, wǒmen yìqǐ fùxí dì yī kè.
Sau giờ học, chúng tôi cùng ôn bài một.
After class, we reviewed Lesson One together.
Câu 10这是一个很好的开始。
Zhè shì yí ge hěn hǎo de kāishǐ.
Đây là một khởi đầu rất tốt.
This was a very good beginning.
Trọng điểm 1 – Hình vị, tiền tố và giới hạn phân tích: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 小 + họ người → tên gọi thân quen. 小 trước họ như 王、李、张 là lối gọi người có thể thể hiện sự thân quen hoặc người trẻ hơn. Không phải cứ đứng trước một danh từ là tiền tố cấu tạo từ. Cần xét quan hệ xã hội và sự thích hợp của lối xưng hô.
Trọng điểm 2 – 小 làm tính từ và từ ngữ cố định: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 小 + N / Chủ ngữ + 很小. Khi 小 nói kích thước nhỏ, nó có tính chất của tính từ và có thể là vị ngữ trong 房间很小. Khi nằm trong tên gọi cố định như 小朋友, nên giảng nghĩa cả đơn vị, tránh tách và suy đoán tùy tiện.
Trọng điểm 3 – Đánh dấu số thứ tự bằng 第: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 第 + số từ (第一、第二、第三...). 第 chuyển số đếm thành cách chỉ vị trí trong chuỗi. Trong thứ tự, số hai thường dùng 二: 第二, không dùng 第两. Hai người là 两个人, người thứ hai là 第二个人; đây là phép đối chiếu cơ bản về lượng và thứ tự.
Trọng điểm 4 – Thứ tự với lượng từ và danh từ: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 第 + số + lượng từ + danh từ. Với danh từ đếm được, cụm thứ tự thường cần lượng từ: 第三个学生, 第二本书. Không lược bỏ lượng từ tùy tiện. Sở hữu ngữ có thể đứng trước: 我的第二本书.
Trọng điểm 5 – Đơn vị thời gian, bài học và lần thực hiện: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 第 + số + 天/课/次; 第几 + đơn vị. 第三课 là bài thứ ba, 第三天 là ngày thứ ba và 第一次 là lần đầu tiên. Đặt thứ tự vào ngữ cảnh học tập để phân biệt học đến bài mấy với số bài đã học.
Thực hiện ba mức độ: đọc diễn cảm từng câu, kể lại bài bằng ngôi “tôi” hoặc “chúng tôi”, cuối cùng đổi một tình tiết mà vẫn duy trì cấu trúc ngữ pháp chính. Giáo viên kiểm tra tính tự nhiên của tổ hợp, không chỉ đúng chữ Hán và dấu Pinyin.
Sau bài văn chính, bốn câu mới phát triển thêm bối cảnh và ngữ pháp trọng điểm. Học viên đọc nối với đoạn văn trước, chọn một câu làm chủ đề và luyện kể lại theo góc nhìn của người tham gia. Các từ vượt phạm vi vốn từ nền tảng dùng cho phân tầng giảng chuyên sâu.
今天是我们学习汉语的第三天。
Jīntiān shì wǒmen xuéxí Hànyǔ de dì sān tiān.
Hôm nay là ngày thứ ba chúng tôi học tiếng Trung.
Today is our third day of learning Chinese.
黎云英和丁垂杨都想早点儿到教室。
Lí Yún Yīng hé Dīng Chuí Yáng dōu xiǎng zǎodiǎnr dào jiàoshì.
Lê Vân Anh và Đinh Thùy Dương đều muốn đến lớp sớm.
Le Van Anh and Dinh Thuy Duong both want to get to class early.
黎云英是第一个来的学生,丁垂杨是第二个。
Lí Yún Yīng shì dì yī ge lái de xuésheng, Dīng Chuí Yáng shì dì èr ge.
Lê Vân Anh là học viên đến thứ nhất, Đinh Thùy Dương là người thứ hai.
Le Van Anh is the first student to arrive, and Dinh Thuy Duong is the second.
老师让我们先复习第一课,再学习第三课。
Lǎoshī ràng wǒmen xiān fùxí dì yī kè, zài xuéxí dì sān kè.
Thầy yêu cầu chúng tôi ôn bài một trước rồi học bài ba.
The teacher asks us to review lesson one before studying lesson three.
Danh sách từ vựng được đánh số, mỗi mục giữ đúng thứ tự bốn dòng. Phân biệt từ trọng tâm của khung HSK và từ bổ trợ để dạy chuyên sâu: sự xuất hiện trong bài không đồng nghĩa mọi từ đều thuộc danh mục HSK 1.
Quy trình học và dạy: nhận diện → giải thích → tạo câu → đối chiếu → hội thoại → bài văn → chữa lỗi → tự đánh giá. Mỗi học viên cần tự tạo tối thiểu ba câu mới và một lượt hội thoại, không lấy việc ghi nhớ máy móc ví dụ làm tiêu chí duy nhất.
ChineMaster EDU – Giáo trình ngữ pháp tiếng Trung ứng dụng. Đề mục đối chiếu trực tiếp từ bộ dữ liệu HSK 2026 do người dùng cung cấp; phần giáo án, hội thoại, bài tập là nội dung biên soạn phục vụ giảng dạy.
Từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Giải thích 小 trong 小丁 là cách gọi Đinh Thùy Dương theo quan hệ thân mật, còn 第 chỉ đánh số thứ tự. Tuyệt đối không biến 阮明武 thành “小阮” khi thầy đứng vai người hướng dẫn.
Điểm cần phân biệt: Đặt 小 trước họ có điều kiện về tuổi, quan hệ và sắc thái; đặt 第 trước số để nêu thứ tự, không thay bằng 两. 小学生 liên hệ với 小学 + 生, không phân tích máy móc thành 小 + 学生.
Vận dụng tại lớp: Học viên diễn đạt thứ tự đến lớp của Đinh Thùy Dương, Lê Vân Anh, Thủy Tiên và Phương Linh; thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi lại để kiểm chứng người thứ nhất và số lượng người.
Chuyên mục này tổ chức bài giảng theo năm cơ chế đặc thù của trọng điểm 1: Tiền tố xưng hô 小 + họ; Tính từ 小 bổ nghĩa cho danh từ; Số thứ tự 第 không phải số lượng; Thứ tự bài, ngày, lần và đơn vị; Vị trí 第 trong cụm danh từ. Giảng viên triển khai từ nhận diện hình thức đến điều kiện sử dụng rồi mới yêu cầu nói, viết. Không xem các công thức là sơ đồ hoán đổi tự do cho mọi từ vựng.
Công thức giảng dạy: 小 + họ người.
Đây là cách gọi thân mật, thường áp dụng với người trẻ hơn hoặc đồng nghiệp gần gũi. Tiền tố không làm đổi họ; ý nghĩa thân mật phụ thuộc người nói, đối tượng và bối cảnh. Không được suy rằng cứ thêm 小 trước một danh từ bất kỳ là tạo cách gọi tự nhiên.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 1 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “小 + họ người”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Tiền tố xưng hô 小 + họ”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: Đây là cách gọi thân mật, thường áp dụng với người trẻ hơn hoặc đồng nghiệp gần gũi. Tiền tố không làm đổi họ; ý nghĩa thân mật phụ thuộc người nói, đối tượng và bối cảnh. Không được suy rằng cứ thêm 小 trước một danh từ bất kỳ là tạo cách gọi tự nhiên. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Công thức giảng dạy: 小 + danh từ.
Trong 小房子 hoặc 小本子, 小 có nghĩa kích thước nhỏ và tham gia quan hệ định ngữ; không đồng nhất cấu tạo cụm từ với tiền tố gọi người. Cần phân biệt kết hợp từ vựng đã ổn định với tổ hợp được tạo tự do trong câu.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 2 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “小 + danh từ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Tính từ 小 bổ nghĩa cho danh từ”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: Trong 小房子 hoặc 小本子, 小 có nghĩa kích thước nhỏ và tham gia quan hệ định ngữ; không đồng nhất cấu tạo cụm từ với tiền tố gọi người. Cần phân biệt kết hợp từ vựng đã ổn định với tổ hợp được tạo tự do trong câu. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Công thức giảng dạy: 第 + số từ.
第 + số từ dùng định vị đối tượng trong một chuỗi. 三个人 trả lời có bao nhiêu người, 第三个人 trả lời người thứ mấy. Khi bổ nghĩa cho người/vật đếm được, chú ý lượng từ phù hợp: 第三个学生, 第一本书.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 3 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “第 + số từ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Số thứ tự 第 không phải số lượng”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 第 + số từ dùng định vị đối tượng trong một chuỗi. 三个人 trả lời có bao nhiêu người, 第三个人 trả lời người thứ mấy. Khi bổ nghĩa cho người/vật đếm được, chú ý lượng từ phù hợp: 第三个学生, 第一本书. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Công thức giảng dạy: 第 + số + danh từ đơn vị.
Các trường hợp 第一课, 第二天, 第三次 có danh từ đơn vị có thể đi trực tiếp sau số thứ tự, không áp dụng máy móc mẫu 第 + số + 个 + mọi danh từ. Số thứ tự dùng 二, còn 两 thường tham gia cấu trúc số lượng.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 4 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “第 + số + danh từ đơn vị”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Thứ tự bài, ngày, lần và đơn vị”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: Các trường hợp 第一课, 第二天, 第三次 có danh từ đơn vị có thể đi trực tiếp sau số thứ tự, không áp dụng máy móc mẫu 第 + số + 个 + mọi danh từ. Số thứ tự dùng 二, còn 两 thường tham gia cấu trúc số lượng. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Công thức giảng dạy: (định ngữ) + 第 + số + lượng từ + trung tâm ngữ.
Cần xác định 第 thuộc cụm thứ tự trước khi phân tích toàn bộ danh ngữ. Định ngữ sở hữu và chỉ thị có thể bao lấy cụm thứ tự, tùy ngữ cảnh. Không hoán đổi để thành 三第 hoặc bỏ lượng từ bắt buộc.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 5 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “(định ngữ) + 第 + số + lượng từ + trung tâm ngữ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Vị trí 第 trong cụm danh từ”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: Cần xác định 第 thuộc cụm thứ tự trước khi phân tích toàn bộ danh ngữ. Định ngữ sở hữu và chỉ thị có thể bao lấy cụm thứ tự, tùy ngữ cảnh. Không hoán đổi để thành 三第 hoặc bỏ lượng từ bắt buộc. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Cơ chế cần phát hiện: Từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Giải thích 小 trong 小丁 là cách gọi Đinh Thùy Dương theo quan hệ thân mật, còn 第 chỉ đánh số thứ tự. Tuyệt đối không biến 阮明武 thành “小阮” khi thầy đứng vai người hướng dẫn.
Hạn chế khi thay thành phần: Đặt 小 trước họ có điều kiện về tuổi, quan hệ và sắc thái; đặt 第 trước số để nêu thứ tự, không thay bằng 两. 小学生 liên hệ với 小学 + 生, không phân tích máy móc thành 小 + 学生.
这个房间很小。
Zhège fángjiān hěn xiǎo.
Căn phòng này rất nhỏ.
This room is very small.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “小” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
我买了一张小桌子。
Wǒ mǎi le yì zhāng xiǎo zhuōzi.
Tôi đã mua một chiếc bàn nhỏ.
I bought a small table.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “小” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
那个小朋友在看书。
Nàge xiǎopéngyǒu zài kàn shū.
Em nhỏ kia đang đọc sách.
That child is reading a book.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “小” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
我是第一个学生。
Wǒ shì dì yī ge xuésheng.
Tôi là học viên đầu tiên.
I am the first student.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “第” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
今天是第二天。
Jīntiān shì dì èr tiān.
Hôm nay là ngày thứ hai.
Today is the second day.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “第” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
我们现在学第三课。
Wǒmen xiànzài xué dì sān kè.
Bây giờ chúng ta học bài thứ ba.
We are studying Lesson Three now.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “第” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
他是第三个到教室的人。
Tā shì dì sān ge dào jiàoshì de rén.
Anh ấy là người thứ ba đến lớp.
He is the third person to arrive in the classroom.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “第” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
这是我的第二本书。
Zhè shì wǒ de dì èr běn shū.
Đây là cuốn sách thứ hai của tôi.
This is my second book.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “第” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
她想买第一件衣服。
Tā xiǎng mǎi dì yī jiàn yīfu.
Cô ấy muốn mua bộ quần áo đầu tiên.
She wants to buy the first item of clothing.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “第” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
我是第一次来北京。
Wǒ shì dì yī cì lái Běijīng.
Đây là lần đầu tôi đến Bắc Kinh.
This is my first time in Beijing.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “第” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
上课时,阮明武老师问:“你们现在学第几课?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Nǐmen xiànzài xué dì jǐ kè?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Các bạn đang học bài thứ mấy?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Which lesson are you studying now?”
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “第” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
第二个问题不难。
Dì èr ge wèntí bù nán.
Câu hỏi thứ hai không khó.
The second question is not difficult.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “第” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
Đoạn hội thoại ở Phần 6 sử dụng thầy Nguyễn Minh Vũ làm người điều phối hoạt động. Đinh Thùy Dương, Lê Vân Anh, Thủy Tiên và Phương Linh là bốn học viên duy nhất. Khi phân tích cần xác định ai hỏi, ai đáp, ai đề nghị làm rõ, và lượt sau có trả lời đúng câu hỏi trước không.
Trục hội thoại: Học viên diễn đạt thứ tự đến lớp của Đinh Thùy Dương, Lê Vân Anh, Thủy Tiên và Phương Linh; thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi lại để kiểm chứng người thứ nhất và số lượng người.
阮明武:今天谁第一个到教室?
Ruǎn Míng Wǔ: Jīntiān shéi dì yī ge dào jiàoshì?
Nguyễn Minh Vũ: Hôm nay ai đến lớp đầu tiên?
Nguyen Minh Vu: Who was the first to arrive in class today?
Điểm phân tích: Ở lượt 1, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
丁垂杨:黎云英是第一个到的。
Dīng Chuí Yáng: Lí Yún Yīng shì dì yī ge dào de.
Đinh Thùy Dương: Lê Vân Anh là người đến đầu tiên ạ.
Dinh Thuy Duong: Le Van Anh was the first to arrive.
Điểm phân tích: Ở lượt 2, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
阮明武:芳玲呢?
Ruǎn Míng Wǔ: Fāng Líng ne?
Nguyễn Minh Vũ: Còn Phương Linh thì sao?
Nguyen Minh Vu: What about Phuong Linh?
Điểm phân tích: Ở lượt 5, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
芳玲:我是第四个到的。
Fāng Líng: Wǒ shì dì sì ge dào de.
Phương Linh: Em đến thứ tư ạ.
Phuong Linh: I was fourth.
Điểm phân tích: Ở lượt 6, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
阮明武:不一定。“小桌子”说尺寸小,“小丁”可以是对丁垂杨的亲切称呼。
Ruǎn Míng Wǔ: Bù yídìng. “Xiǎo zhuōzi” shuō chǐcùn xiǎo, “Xiǎo Dīng” kěyǐ shì duì Dīng Chuí Yáng de qīnqiè chēnghu.
Nguyễn Minh Vũ: Không hẳn. 小桌子 chỉ chiếc bàn nhỏ, còn 小丁 có thể là cách gọi thân mật dành cho Đinh Thùy Dương.
Nguyen Minh Vu: Not always. 小桌子 describes a small table, while 小丁 can be an affectionate way to address Dinh Thuy Duong.
Điểm phân tích: Ở lượt 11, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
丁垂杨:老师,您可以叫我“小丁”。
Dīng Chuí Yáng: Lǎoshī, nín kěyǐ jiào wǒ “Xiǎo Dīng”.
Đinh Thùy Dương: Thưa thầy, thầy có thể gọi em là Tiểu Đinh.
Dinh Thuy Duong: Teacher, you may call me Xiao Ding.
Điểm phân tích: Ở lượt 12, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
阮明武:“第三个学生”和“三个学生”有什么不同?
Ruǎn Míng Wǔ: “Dì sān ge xuésheng” hé “sān ge xuésheng” yǒu shénme bùtóng?
Nguyễn Minh Vũ: 第三个学生 và 三个学生 khác nhau thế nào?
Nguyen Minh Vu: What is the difference between 第三个学生 and 三个学生?
Điểm phân tích: Ở lượt 17, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
黎云英:“第三个”指顺序,“三个”指数量。
Lí Yún Yīng: “Dì sān ge” zhǐ shùnxù, “sān ge” zhǐ shùliàng.
Lê Vân Anh: 第三个 chỉ thứ tự, còn 三个 chỉ số lượng.
Le Van Anh: 第三个 indicates order, while 三个 indicates quantity.
Điểm phân tích: Ở lượt 18, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
Bài văn ở Phần 7 được xem là một chỉnh thể, không phải tập hợp các câu rời rạc. Người đọc cần theo dõi thời gian, địa điểm, người tham gia, mục đích hoạt động và thay đổi thông tin giữa các câu. Trong khi khai thác chuyên đề này, hãy đặc biệt chú ý: Giải thích 小 trong 小丁 là cách gọi Đinh Thùy Dương theo quan hệ thân mật, còn 第 chỉ đánh số thứ tự. Tuyệt đối không biến 阮明武 thành “小阮” khi thầy đứng vai người hướng dẫn.
Yêu cầu khi viết lại: Duy trì bốn nhân vật nữ trong nhóm học viên; thầy Nguyễn Minh Vũ có vai trò hướng dẫn, giao nhiệm vụ hoặc giải thích. Không thêm nhân vật có tên khác. Nếu muốn trình bày ví dụ từ ngữ xưng hô, hãy chỉ rõ đó là từ ngữ minh họa, không phải một thành viên mới.
上课时,阮明武老师问:“你们现在学第几课?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Nǐmen xiànzài xué dì jǐ kè?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Các bạn đang học bài thứ mấy?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Which lesson are you studying now?”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “第” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师举例说:“他已经来了,还带了一个小本子。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Tā yǐjīng lái le, hái dài le yí ge xiǎo běnzi.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Anh ấy đến rồi, còn mang một cuốn sổ nhỏ.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “He has arrived and brought a small notebook.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “小” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师说:“我可以问第二个问题吗?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ kěyǐ wèn dì èr ge wèntí ma?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Em có thể hỏi câu hỏi thứ hai không ạ?”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “May I ask the second question?”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “第” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师说:“先学第三课,再看第一课。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Xiān xué dì sān kè, zài kàn dì yī kè.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Học bài thứ ba trước, sau đó xem lại bài thứ nhất.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “We will study lesson three first, then review lesson one.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “第” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师提醒大家:“第三个学生问了一个问题。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Dì sān ge xuésheng wèn le yí ge wèntí.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Học viên thứ ba đặt một câu hỏi.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “The third student asked a question.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “第” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师举例说:“小朋友”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Xiǎopéngyǒu”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Trẻ nhỏ, em nhỏ.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Child; little one.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “小” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师说:“第一”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Dì yī”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Thứ nhất.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “First.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “第” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师说:“第二天”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Dì èr tiān”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Ngày thứ hai.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “The second day.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “第” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
Hệ thống bài tập này đánh giá khả năng tự giải thích và tái sử dụng cấu trúc. Đối với bài dịch, không mặc định chỉ có một cách trả lời duy nhất; cách dùng phải tự nhiên và giữ đúng nghĩa, chứ không chỉ giữ lại các từ đơn lẻ.
Nguyên tắc chấm: Không chỉ đánh giá chọn đúng từ mà còn đánh giá tính đúng cú pháp, nghĩa của toàn câu, logic hội thoại, cách xưng hô và hiệu quả truyền đạt. Với trọng điểm này, phải phân biệt rõ: Đặt 小 trước họ có điều kiện về tuổi, quan hệ và sắc thái; đặt 第 trước số để nêu thứ tự, không thay bằng 两. 小学生 liên hệ với 小学 + 生, không phân tích máy móc thành 小 + 学生.
这个房间很小。
Zhège fángjiān hěn xiǎo.
Căn phòng này rất nhỏ.
This room is very small.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
我买了一张小桌子。
Wǒ mǎi le yì zhāng xiǎo zhuōzi.
Tôi đã mua một chiếc bàn nhỏ.
I bought a small table.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
那个小朋友在看书。
Nàge xiǎopéngyǒu zài kàn shū.
Em nhỏ kia đang đọc sách.
That child is reading a book.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
我是第一个学生。
Wǒ shì dì yī ge xuésheng.
Tôi là học viên đầu tiên.
I am the first student.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
今天是第二天。
Jīntiān shì dì èr tiān.
Hôm nay là ngày thứ hai.
Today is the second day.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
我们现在学第三课。
Wǒmen xiànzài xué dì sān kè.
Bây giờ chúng ta học bài thứ ba.
We are studying Lesson Three now.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
他是第三个到教室的人。
Tā shì dì sān ge dào jiàoshì de rén.
Anh ấy là người thứ ba đến lớp.
He is the third person to arrive in the classroom.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
这是我的第二本书。
Zhè shì wǒ de dì èr běn shū.
Đây là cuốn sách thứ hai của tôi.
This is my second book.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
Ở sáu bài đối chiếu, câu trả lời phải chỉ ra khác nhau tối thiểu một điểm về nghĩa, đối tượng quy chiếu, vị trí, mức độ lịch sự hoặc điều kiện kết hợp. Ở các nhiệm vụ sáng tạo, người học cần giữ đúng hệ thống nhân vật và xây dựng lượt đáp hợp logic. Bài viết chỉ được chấm đạt khi câu đúng, các sự kiện trong đoạn không tự mâu thuẫn và người đọc xác định được ai đang nói với ai.
Kết luận chuyên biệt: Học viên diễn đạt thứ tự đến lớp của Đinh Thùy Dương, Lê Vân Anh, Thủy Tiên và Phương Linh; thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi lại để kiểm chứng người thứ nhất và số lượng người.
Nêu một tình huống gần gũi, cho học viên tự dịch và dùng lỗi thường gặp làm tình huống nhận diện; chưa tiết lộ ngay công thức, yêu cầu dự đoán theo ngữ cảnh.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Tiền tố xưng hô 小 + họ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “小 + họ người”. Đây là cách gọi thân mật, thường áp dụng với người trẻ hơn hoặc đồng nghiệp gần gũi. Tiền tố không làm đổi họ; ý nghĩa thân mật phụ thuộc người nói, đối tượng và bối cảnh. Không được suy rằng cứ thêm 小 trước một danh từ bất kỳ là tạo cách gọi tự nhiên.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Cho học viên đối chiếu hai câu chỉ khác một yếu tố ngữ pháp; hỏi nghĩa nào thay đổi và có phải điều kiện dùng khác nhau hay không.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Tính từ 小 bổ nghĩa cho danh từ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “小 + danh từ”. Trong 小房子 hoặc 小本子, 小 có nghĩa kích thước nhỏ và tham gia quan hệ định ngữ; không đồng nhất cấu tạo cụm từ với tiền tố gọi người. Cần phân biệt kết hợp từ vựng đã ổn định với tổ hợp được tạo tự do trong câu.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Viết cấu trúc lên bảng và đánh dấu phần bắt buộc, phần có thể thay. Phân biệt từ loại với chức năng cú pháp ở cấp cụm và câu.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Số thứ tự 第 không phải số lượng” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “第 + số từ”. 第 + số từ dùng định vị đối tượng trong một chuỗi. 三个人 trả lời có bao nhiêu người, 第三个人 trả lời người thứ mấy. Khi bổ nghĩa cho người/vật đếm được, chú ý lượng từ phù hợp: 第三个学生, 第一本书.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Kiểm tra tính tự nhiên khi thay danh từ, động từ, người nói, người nghe; cho học viên tự tìm một phản ví dụ có ngữ cảnh cụ thể.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Thứ tự bài, ngày, lần và đơn vị” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “第 + số + danh từ đơn vị”. Các trường hợp 第一课, 第二天, 第三次 có danh từ đơn vị có thể đi trực tiếp sau số thứ tự, không áp dụng máy móc mẫu 第 + số + 个 + mọi danh từ. Số thứ tự dùng 二, còn 两 thường tham gia cấu trúc số lượng.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Đặt tình huống giao tiếp có thời gian giới hạn, học viên trả lời trước bằng lời, sau đó mới đối chiếu văn bản với Pinyin.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Vị trí 第 trong cụm danh từ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “(định ngữ) + 第 + số + lượng từ + trung tâm ngữ”. Cần xác định 第 thuộc cụm thứ tự trước khi phân tích toàn bộ danh ngữ. Định ngữ sở hữu và chỉ thị có thể bao lấy cụm thứ tự, tùy ngữ cảnh. Không hoán đổi để thành 三第 hoặc bỏ lượng từ bắt buộc.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Phân vai hỏi – đáp – người quan sát; sau mỗi hai lượt nói dừng để kiểm tra câu mới có liên kết thông tin với câu trước hay không.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Tiền tố xưng hô 小 + họ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “小 + họ người”. Đây là cách gọi thân mật, thường áp dụng với người trẻ hơn hoặc đồng nghiệp gần gũi. Tiền tố không làm đổi họ; ý nghĩa thân mật phụ thuộc người nói, đối tượng và bối cảnh. Không được suy rằng cứ thêm 小 trước một danh từ bất kỳ là tạo cách gọi tự nhiên.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Đọc đoạn văn có mục tiêu, tìm câu mang cấu trúc trọng tâm và giải thích vai trò của nó trong tiến trình thông tin.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Tính từ 小 bổ nghĩa cho danh từ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “小 + danh từ”. Trong 小房子 hoặc 小本子, 小 có nghĩa kích thước nhỏ và tham gia quan hệ định ngữ; không đồng nhất cấu tạo cụm từ với tiền tố gọi người. Cần phân biệt kết hợp từ vựng đã ổn định với tổ hợp được tạo tự do trong câu.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Yêu cầu đoạn văn dùng ít nhất hai biến thể cấu trúc, có liên kết ý và một tình huống kết thúc cụ thể.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Số thứ tự 第 không phải số lượng” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “第 + số từ”. 第 + số từ dùng định vị đối tượng trong một chuỗi. 三个人 trả lời có bao nhiêu người, 第三个人 trả lời người thứ mấy. Khi bổ nghĩa cho người/vật đếm được, chú ý lượng từ phù hợp: 第三个学生, 第一本书.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
100 mẫu câu dưới đây được chọn và phân loại theo chức năng giao tiếp của trọng điểm. Mỗi câu có đủ bốn dòng: Hán giản thể, Pinyin có dấu, bản dịch tiếng Việt và tiếng Anh. Các câu có lời dẫn của thầy Nguyễn Minh Vũ dùng làm mẫu luyện nghe – đáp và phân tích câu trên lớp; không tạo thêm nhân vật ngoài hệ thống đã quy định.
1. 这个房间很小。
Zhège fángjiān hěn xiǎo.
Căn phòng này rất nhỏ.
This room is very small.
2. 我买了一张小桌子。
Wǒ mǎi le yì zhāng xiǎo zhuōzi.
Tôi đã mua một chiếc bàn nhỏ.
I bought a small table.
3. 那个小朋友在看书。
Nàge xiǎopéngyǒu zài kàn shū.
Em nhỏ kia đang đọc sách.
That child is reading a book.
4. 我是第一个学生。
Wǒ shì dì yī ge xuésheng.
Tôi là học viên đầu tiên.
I am the first student.
5. 今天是第二天。
Jīntiān shì dì èr tiān.
Hôm nay là ngày thứ hai.
Today is the second day.
6. 我们现在学第三课。
Wǒmen xiànzài xué dì sān kè.
Bây giờ chúng ta học bài thứ ba.
We are studying Lesson Three now.
7. 他是第三个到教室的人。
Tā shì dì sān ge dào jiàoshì de rén.
Anh ấy là người thứ ba đến lớp.
He is the third person to arrive in the classroom.
8. 这是我的第二本书。
Zhè shì wǒ de dì èr běn shū.
Đây là cuốn sách thứ hai của tôi.
This is my second book.
9. 她想买第一件衣服。
Tā xiǎng mǎi dì yī jiàn yīfu.
Cô ấy muốn mua bộ quần áo đầu tiên.
She wants to buy the first item of clothing.
10. 我是第一次来北京。
Wǒ shì dì yī cì lái Běijīng.
Đây là lần đầu tôi đến Bắc Kinh.
This is my first time in Beijing.
11. 上课时,阮明武老师问:“你们现在学第几课?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Nǐmen xiànzài xué dì jǐ kè?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Các bạn đang học bài thứ mấy?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Which lesson are you studying now?”
12. 第二个问题不难。
Dì èr ge wèntí bù nán.
Câu hỏi thứ hai không khó.
The second question is not difficult.
13. 第二个姐姐在上海。
Dì èr ge jiějie zài Shànghǎi.
Người chị thứ hai ở Thượng Hải.
My second older sister lives in Shanghai.
14. 这不是第一课。
Zhè bù shì dì yī kè.
Đây không phải bài đầu tiên.
This is not Lesson One.
15. 阮明武老师举例说:“他已经来了,还带了一个小本子。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Tā yǐjīng lái le, hái dài le yí ge xiǎo běnzi.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Anh ấy đến rồi, còn mang một cuốn sổ nhỏ.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “He has arrived and brought a small notebook.”
16. 他是第几个到教室的人?
Tā shì dì jǐ ge dào jiàoshì de rén?
Anh ấy là người thứ mấy đến lớp?
Which person was he to arrive in the classroom?
17. 我们今天学习第几课?
Wǒmen jīntiān xuéxí dì jǐ kè?
Hôm nay chúng ta học bài thứ mấy?
Which lesson are we studying today?
18. 今天学第三课,先看第一部分。
Jīntiān xué dì sān kè, xiān kàn dì yī bùfen.
Hôm nay học bài ba, trước tiên xem phần thứ nhất.
Today we study Lesson Three, starting with Part One.
19. 阮明武老师说:“我可以问第二个问题吗?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ kěyǐ wèn dì èr ge wèntí ma?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Em có thể hỏi câu hỏi thứ hai không ạ?”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “May I ask the second question?”
20. 这是我第一次学习这个语法点。
Zhè shì wǒ dì yī cì xuéxí zhège yǔfǎ diǎn.
Đây là lần đầu em học trọng điểm ngữ pháp này.
This is my first time studying this grammar point.
21. 没关系,先学第一种用法,再学第二种。
Méiguānxi, xiān xué dì yī zhòng yòngfǎ, zài xué dì èr zhòng.
Không sao, học cách dùng thứ nhất trước rồi cách dùng thứ hai.
That is fine; learn the first usage, then the second.
22. 今天我们学第几课?
Jīntiān wǒmen xué dì jǐ kè?
Hôm nay chúng ta học bài thứ mấy?
Which lesson are we studying today?
23. 阮明武老师说:“先学第三课,再看第一课。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Xiān xué dì sān kè, zài kàn dì yī kè.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Học bài thứ ba trước, sau đó xem lại bài thứ nhất.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “We will study lesson three first, then review lesson one.”
24. 我可以坐在第三个位置吗?
Wǒ kěyǐ zuò zài dì sān ge wèizhi ma?
Em có thể ngồi ở chỗ thứ ba không?
May I sit in the third seat?
25. 今天是我们学习汉语的第一天。
Jīntiān shì wǒmen xuéxí Hànyǔ de dì yī tiān.
Hôm nay là ngày đầu tiên chúng tôi học tiếng Trung.
Today is our first day of learning Chinese.
26. 老师先介绍第一课的内容。
Lǎoshī xiān jièshào dì yī kè de nèiróng.
Thầy giáo giới thiệu nội dung bài một trước.
The teacher first introduces the content of Lesson One.
27. 阮明武老师提醒大家:“第三个学生问了一个问题。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Dì sān ge xuésheng wèn le yí ge wèntí.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Học viên thứ ba đặt một câu hỏi.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “The third student asked a question.”
28. 下课以后,我们一起复习第一课。
Xiàkè yǐhòu, wǒmen yìqǐ fùxí dì yī kè.
Sau giờ học, chúng tôi cùng ôn bài một.
After class, we reviewed Lesson One together.
29. 今天是我们学习汉语的第三天。
Jīntiān shì wǒmen xuéxí Hànyǔ de dì sān tiān.
Hôm nay là ngày thứ ba chúng tôi học tiếng Trung.
Today is our third day of learning Chinese.
30. 老师让我们先复习第一课,再学习第三课。
Lǎoshī ràng wǒmen xiān fùxí dì yī kè, zài xuéxí dì sān kè.
Thầy yêu cầu chúng tôi ôn bài một trước rồi học bài ba.
The teacher asks us to review lesson one before studying lesson three.
31. 阮明武老师举例说:“小朋友”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Xiǎopéngyǒu”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Trẻ nhỏ, em nhỏ.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Child; little one.”
32. 小桌子
Xiǎo zhuōzi
Chiếc bàn nhỏ.
Small table.
33. 小学
Xiǎoxué
Trường tiểu học.
Primary school.
34. 小学生
Xiǎoxuéshēng
Học sinh tiểu học.
Primary school student.
35. 阮明武老师说:“第一”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Dì yī”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Thứ nhất.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “First.”
36. 第二
Dì èr
Thứ hai.
Second.
37. 第三
Dì sān
Thứ ba.
Third.
38. 第三课
Dì sān kè
Bài thứ ba.
Lesson Three.
39. 阮明武老师说:“第二天”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Dì èr tiān”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Ngày thứ hai.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “The second day.”
40. 第一个
Dì yī ge
Người/vật thứ nhất.
The first one.
41. 第二个
Dì èr ge
Người/vật thứ hai.
The second one.
42. 第一次
Dì yī cì
Lần đầu tiên.
The first time.
43. 阮明武老师提醒大家:“第几”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Dì jǐ”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Thứ mấy.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Which number in sequence.”
44. 我们现在学第四课。
Wǒmen xiànzài xué dì sì kè.
Bây giờ chúng ta học bài thứ tư.
We are studying Lesson Four now.
45. 我是第一次来上海。
Wǒ shì dì yī cì lái Shànghǎi.
Đây là lần đầu tôi đến Thượng Hải.
This is my first time in Shanghai.
46. 第二个姐姐在北京。
Dì èr ge jiějie zài Běijīng.
Người chị thứ hai ở Bắc Kinh.
My second older sister lives in Beijing.
47. 阮明武老师举例说:“我们明天学习第几课?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒmen míngtiān xuéxí dì jǐ kè?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Ngày mai chúng ta học bài thứ mấy?”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Which lesson are we studying tomorrow?”
48. 明天学第三课,先看第一部分。
Míngtiān xué dì sān kè, xiān kàn dì yī bùfen.
Ngày mai học bài ba, trước tiên xem phần thứ nhất.
Tomorrow we study Lesson Three, starting with Part One.
49. 明天我们学第几课?
Míngtiān wǒmen xué dì jǐ kè?
Ngày mai chúng ta học bài thứ mấy?
Which lesson are we studying tomorrow?
50. 先学第四课,再看第一课。
Xiān xué dì sì kè, zài kàn dì yī kè.
Học bài thứ tư trước, sau đó xem lại bài thứ nhất.
We will study lesson Four first, then review lesson one.
51. 阮明武老师说:“今天是我们学习英语的第一天。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Jīntiān shì wǒmen xuéxí Yīngyǔ de dì yī tiān.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Hôm nay là ngày đầu tiên chúng tôi học tiếng Anh.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Today is our first day of learning English.”
52. 明天是我们学习汉语的第三天。
Míngtiān shì wǒmen xuéxí Hànyǔ de dì sān tiān.
Ngày mai là ngày thứ ba chúng tôi học tiếng Trung.
Tomorrow is our third day of learning Chinese.
53. 我想问一下,你们现在学第几课?
Wǒ xiǎng wèn yíxià, nǐmen xiànzài xué dì jǐ kè?
Tôi muốn hỏi một chút: các bạn đang học bài thứ mấy?
I would like to ask: which lesson are you studying now?
54. 不好意思,我可以坐在第三个位置吗?
Bù hǎoyìsi, wǒ kěyǐ zuò zài dì sān ge wèizhi ma?
Xin lỗi, em có thể ngồi ở chỗ thứ ba không?
Excuse me, may I sit in the third seat?
55. 上课时,阮明武老师问:“请问,今天我们学第几课?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Qǐngwèn, jīntiān wǒmen xué dì jǐ kè?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Xin hỏi, hôm nay chúng ta học bài thứ mấy?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Excuse me, which lesson are we studying today?”
56. 水仙是第一个到的人。
Shuǐ Xiān shì dì yī ge dào de rén.
Thủy Tiên là người đến đầu tiên.
Thuy Tien is the first to arrive.
57. 他是第二个,第一个是黎云英。
Tā shì dì èr ge, dì yī ge shì Lí Yún Yīng.
Anh ấy đến thứ hai, người đầu tiên là Lê Vân Anh.
He was second; Le Van Anh was first.
58. 黎云英先到,她是第一个。
Lí Yún Yīng xiān dào, tā shì dì yī ge.
Lê Vân Anh đến trước, cô ấy là người thứ nhất.
Le Van Anh arrived first; she was the first.
59. 上课时,阮明武老师问:“那丁垂杨是第二个吗?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Nà Dīng Chuí Yáng shì dì èr ge ma?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Vậy Đinh Thùy Dương là người thứ hai phải không?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Then was Dinh Thuy Duong the second?”
60. 对,丁垂杨是第二个到的。
Duì, Dīng Chuí Yáng shì dì èr ge dào de.
Đúng, Đinh Thùy Dương là người đến thứ hai.
Yes, Dinh Thuy Duong was the second to arrive.
61. 丁垂杨是第一个到的学生。
Dīng Chuí Yáng shì dì yī ge dào de xuésheng.
Đinh Thùy Dương là học viên đến đầu tiên.
Dinh Thuy Duong was the first student to arrive.
62. 黎云英是第二个到的学生。
Lí Yún Yīng shì dì èr ge dào de xuésheng.
Lê Vân Anh là học viên đến thứ hai.
Le Van Anh was the second student to arrive.
63. 阮明武老师举例说:“黎云英是第一个来的学生,丁垂杨是第二个。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Lí Yún Yīng shì dì yī ge lái de xuésheng, Dīng Chuí Yáng shì dì èr ge.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Lê Vân Anh là học viên đến thứ nhất, Đinh Thùy Dương là người thứ hai.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Le Van Anh is the first student to arrive, and Dinh Thuy Duong is the second.”
64. 丁垂杨是第一个到的人。
Dīng Chuí Yáng shì dì yī ge dào de rén.
Đinh Thùy Dương là người đến đầu tiên.
Dinh Thuy Duong is the first to arrive.
65. 他是第二个,第一个是芳玲。
Tā shì dì èr ge, dì yī ge shì Fāng Líng.
Anh ấy đến thứ hai, người đầu tiên là Phương Linh.
He was second; Phuong Linh was first.
66. 芳玲先到,他是第一个。
Fāng Líng xiān dào, tā shì dì yī ge.
Phương Linh đến trước, cậu ấy là người thứ nhất.
Phuong Linh arrived first; he was the first.
67. 阮明武老师说:“那黎云英是第二个吗?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Nà Lí Yún Yīng shì dì èr ge ma?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Vậy Lê Vân Anh là người thứ hai phải không?”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Then was Le Van Anh the second?”
68. 对,黎云英是第二个到的。
Duì, Lí Yún Yīng shì dì èr ge dào de.
Đúng, Lê Vân Anh là người đến thứ hai.
Yes, Le Van Anh was the second to arrive.
69. 黎云英是第一个到的学生。
Lí Yún Yīng shì dì yī ge dào de xuésheng.
Lê Vân Anh là học viên đến đầu tiên.
Le Van Anh was the first student to arrive.
70. 芳玲是第二个到的学生。
Fāng Líng shì dì èr ge dào de xuésheng.
Phương Linh là học viên đến thứ hai.
Phuong Linh was the second student to arrive.
71. 阮明武老师说:“芳玲是第一个来的学生,丁垂杨是第二个。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Fāng Líng shì dì yī ge lái de xuésheng, Dīng Chuí Yáng shì dì èr ge.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Phương Linh là học viên đến thứ nhất, Đinh Thùy Dương là người thứ hai.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Phuong Linh is the first student to arrive, and Dinh Thuy Duong is the second.”
72. 黎云英说:“今天是我们学习汉语的第一天。”
Lí Yún Yīng shuō: “Jīntiān shì wǒmen xuéxí Hànyǔ de dì yī tiān.”
Lê Vân Anh nói: “Hôm nay là ngày đầu tiên chúng tôi học tiếng Trung.”
Le Van Anh says, “Today is our first day of learning Chinese.”
73. 黎云英说:“老师让我们先复习第一课,再学习第三课。”
Lí Yún Yīng shuō: “Lǎoshī ràng wǒmen xiān fùxí dì yī kè, zài xuéxí dì sān kè.”
Lê Vân Anh nói: “Thầy yêu cầu chúng tôi ôn bài một trước rồi học bài ba.”
Le Van Anh says, “The teacher asks us to review lesson one before studying lesson three.”
74. 丁垂杨说:“这是我的第二本书。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Zhè shì wǒ de dì èr běn shū.”
Đinh Thùy Dương nói: “Đây là cuốn sách thứ hai của tôi.”
Dinh Thuy Duong says, “This is my second book.”
75. 黎云英说:“他是第二个,第一个是黎云英。”
Lí Yún Yīng shuō: “Tā shì dì èr ge, dì yī ge shì Lí Yún Yīng.”
Lê Vân Anh nói: “Anh ấy đến thứ hai, người đầu tiên là Lê Vân Anh.”
Le Van Anh says, “He was second; Le Van Anh was first.”
76. 丁垂杨问:“那丁垂杨是第二个吗?”
Dīng Chuí Yáng wèn: “Nà Dīng Chuí Yáng shì dì èr ge ma?”
Đinh Thùy Dương hỏi: “Vậy Đinh Thùy Dương là người thứ hai phải không?”
Dinh Thuy Duong asks, “Then was Dinh Thuy Duong the second?”
77. 黎云英说:“我是第一个学生。”
Lí Yún Yīng shuō: “Wǒ shì dì yī ge xuésheng.”
Lê Vân Anh nói: “Tôi là học viên đầu tiên.”
Le Van Anh says, “I am the first student.”
78. 我有两个姐姐。
Wǒ yǒu liǎng ge jiějie.
Tôi có hai chị gái.
I have two older sisters.
79. 阮明武老师举例说:“可以,你先说说自己的想法。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Kěyǐ, nǐ xiān shuō shuō zìjǐ de xiǎngfǎ.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Được, em hãy nói suy nghĩ của mình trước.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Yes, explain your idea first.”
80. 不一样,我们一起看看。
Bú yíyàng, wǒmen yìqǐ kàn kàn.
Không giống nhau, chúng ta cùng xem nhé.
They are different; let us look together.
81. 教室不大,可是很干净。
Jiàoshì bú dà, kěshì hěn gānjìng.
Phòng học không lớn nhưng rất sạch sẽ.
The classroom is not large, but it is very clean.
82. 老师让大家先听,再回答。
Lǎoshī ràng dàjiā xiān tīng, zài huídá.
Thầy giáo yêu cầu mọi người nghe trước rồi trả lời.
The teacher asked everyone to listen first and then answer.
83. 阮明武老师说:“这是一个很好的开始。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Zhè shì yí ge hěn hǎo de kāishǐ.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Đây là một khởi đầu rất tốt.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “This was a very good beginning.”
84. 丁垂杨是我们的同学。
Dīng Chuí Yáng shì wǒmen de tóngxué.
Đinh Thùy Dương là bạn cùng lớp của chúng tôi.
Dinh Thuy Duong is our classmate.
85. 黎云英今天来上课。
Lí Yún Yīng jīntiān lái shàngkè.
Hôm nay Lê Vân Anh đến lớp.
Le Van Anh comes to class today.
86. 请问,阮明武在吗?
Qǐngwèn, Ruǎn Míng Wǔ zài ma?
Xin hỏi Nguyễn Minh Vũ có ở đây không ạ?
Excuse me, is Nguyen Minh Vu here?
87. 阮明武老师说:“芳玲在二楼工作。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Fāng Líng zài èr lóu gōngzuò.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Phương Linh làm việc ở tầng hai.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Phuong Linh works on the second floor.”
88. 丁垂杨今天来了吗?
Dīng Chuí Yáng jīntiān lái le ma?
Hôm nay Đinh Thùy Dương đã đến chưa?
Has Dinh Thuy Duong arrived today?
89. 丁垂杨的答案和黎云英的一样吗?
Dīng Chuí Yáng de dá'àn hé Lí Yún Yīng de yíyàng ma?
Đáp án của Đinh Thùy Dương và Lê Vân Anh giống nhau không?
Are Dinh Thuy Duong's and Le Van Anh's answers the same?
90. 黎云英和丁垂杨谁先到?
Lí Yún Yīng hé Dīng Chuí Yáng shéi xiān dào?
Lê Vân Anh và Đinh Thùy Dương, ai đến trước?
Who arrived first, Le Van Anh or Dinh Thuy Duong?
91. 阮明武老师提醒大家:“可以,不过不要坐在丁垂杨的座位上。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Kěyǐ, búguò bú yào zuò zài Dīng Chuí Yáng de zuòwèi shàng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Được, nhưng đừng ngồi vào chỗ của Đinh Thùy Dương.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Yes, but do not sit in Dinh Thuy Duong's seat.”
92. 丁垂杨和黎云英都早早来到教室。
Dīng Chuí Yáng hé Lí Yún Yīng dōu zǎo zǎo lái dào jiàoshì.
Đinh Thùy Dương và Lê Vân Anh đều đến lớp từ sớm.
Dinh Thuy Duong and Le Van Anh both arrived early.
93. 黎云英和丁垂杨都想早点儿到教室。
Lí Yún Yīng hé Dīng Chuí Yáng dōu xiǎng zǎodiǎnr dào jiàoshì.
Lê Vân Anh và Đinh Thùy Dương đều muốn đến lớp sớm.
Le Van Anh and Dinh Thuy Duong both want to get to class early.
94. 丁垂杨
Dīng Chuí Yáng
Đinh Thùy Dương, lối gọi thân quen theo họ.
Dinh Thuy Duong, an informal form of address.
95. 阮明武老师举例说:“黎云英是我们的同学。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Lí Yún Yīng shì wǒmen de tóngxué.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Lê Vân Anh là bạn cùng lớp của chúng tôi.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Le Van Anh is our classmate.”
96. 黎云英明天来上课。
Lí Yún Yīng míngtiān lái shàngkè.
Ngày mai Lê Vân Anh đến lớp.
Le Van Anh comes to class tomorrow.
97. 水仙在二楼工作。
Shuǐ Xiān zài èr lóu gōngzuò.
Thủy Tiên làm việc ở tầng hai.
Thuy Tien works on the second floor.
98. 黎云英今天来了吗?
Lí Yún Yīng jīntiān lái le ma?
Hôm nay Lê Vân Anh đã đến chưa?
Has Le Van Anh arrived today?
99. 阮明武老师说:“丁垂杨的答案和芳玲的一样吗?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Dīng Chuí Yáng de dá'àn hé Fāng Líng de yíyàng ma?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Đáp án của Đinh Thùy Dương và Phương Linh giống nhau không?”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Are Dinh Thuy Duong's and Phuong Linh's answers the same?”
100. 芳玲和丁垂杨谁先到?
Fāng Líng hé Dīng Chuí Yáng shéi xiān dào?
Phương Linh và Đinh Thùy Dương, ai đến trước?
Who arrived first, Phuong Linh or Dinh Thuy Duong?
Tác giả: Nguyễn Minh Vũ · ChineMaster EDU · Giáo án ngữ pháp HSK 1 · ngày 17/11/2026
1 bài giảng mới nhất cùng chuyên mục
1. 30. Cụm động tân 动宾短语 – động từ, tân ngữ và trật tự hành động – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
Phần 1. Mục tiêu bài học, bối cảnh và kiến thức tiên quyết
Trình độ: HSK 1 · Phân loại: Hình vị và tiền tố · Nội dung trọng điểm: Tiền tố và yếu tố đứng trước 小—、第—. Đây là bài giảng chuyên sâu theo khung ngữ pháp HSK 2026, không phải văn bản chép nguyên đề cương.
5 bài giảng liên quan nhất
1. Định ngữ + 的 + Trung tâm ngữ giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
2. Định ngữ đa tầng và trật tự sắp xếp Giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
3. Tất cả Phó từ trong tiếng Trung Giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
4. Tất cả Phương vị từ trong tiếng Trung Giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
5. Tất cả Giới từ trong tiếng Trung Giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
Trong hệ thống hình vị 语素, 小 và 第 cùng đứng trước thành phần khác nhưng không có cùng ý nghĩa hoặc cùng mức độ kết hợp. 小 mang ý niệm nhỏ, trẻ, thân mật và xuất hiện trong một số cách gọi đã quy ước; 第 gắn với số để tổ chức thứ tự trong một chuỗi.
Phân tích cần phân biệt từ cấu tạo với cụm từ cú pháp. 小丁 là cách xưng hô theo họ; 小房子 là tổ hợp tính từ và danh từ. 小学生 nên xem trong liên hệ 小学 + 生, không suy rằng mọi 小 + 学生 đều hình thành một tiền tố thông thường.
Chú giải tên gọi: “小丁” trong các ví dụ chỉ là cách gọi thân mật đối với Đinh Thùy Dương (丁垂杨), không phải một nhân vật mới. Không áp dụng cách gọi này với thầy Nguyễn Minh Vũ trong ngữ cảnh kính trọng.
Mục tiêu bài học: hiểu đúng chức năng, lựa chọn chính xác cấu trúc; phân biệt cách dùng gần nghĩa; chuyển từ nhận diện sang tự đặt câu, xử lý tình huống và viết đoạn văn. Các câu được ghi bốn dòng Hán giản thể, Pinyin có dấu, Việt, Anh. Một số mẫu mở rộng phục vụ giảng chuyên sâu có thể vượt khỏi phạm vi từ vựng chính thức HSK 1; cần phân tầng khi dạy.
Phần 2. Khái niệm, chức năng cú pháp và điều kiện sử dụng
2.1. Hình vị, tiền tố và giới hạn phân tích
Công thức: 小 + họ người → tên gọi thân quen
小 trước họ như 王、李、张 là lối gọi người có thể thể hiện sự thân quen hoặc người trẻ hơn. Không phải cứ đứng trước một danh từ là tiền tố cấu tạo từ. Cần xét quan hệ xã hội và sự thích hợp của lối xưng hô.
Trong giao tiếp trang trọng nên dùng 阮明武, 李先生 hơn là tự tiện gọi 小丁; cùng một người có thể được gọi khác nhau tùy môi trường.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
2.2. 小 làm tính từ và từ ngữ cố định
Công thức: 小 + N / Chủ ngữ + 很小
Khi 小 nói kích thước nhỏ, nó có tính chất của tính từ và có thể là vị ngữ trong 房间很小. Khi nằm trong tên gọi cố định như 小朋友, nên giảng nghĩa cả đơn vị, tránh tách và suy đoán tùy tiện.
Đối chiếu 小丁 (xưng hô) và 小房间 (kích thước) làm rõ hai cơ chế ngữ pháp khác nhau.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
2.3. Đánh dấu số thứ tự bằng 第
Công thức: 第 + số từ (第一、第二、第三...)
第 chuyển số đếm thành cách chỉ vị trí trong chuỗi. Trong thứ tự, số hai thường dùng 二: 第二, không dùng 第两. Hai người là 两个人, người thứ hai là 第二个人; đây là phép đối chiếu cơ bản về lượng và thứ tự.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
2.4. Thứ tự với lượng từ và danh từ
Công thức: 第 + số + lượng từ + danh từ
Với danh từ đếm được, cụm thứ tự thường cần lượng từ: 第三个学生, 第二本书. Không lược bỏ lượng từ tùy tiện. Sở hữu ngữ có thể đứng trước: 我的第二本书.
Các tổ hợp 第一课、第二天 có đơn vị 课、天 đứng trực tiếp sau số, không buộc chen 个.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
2.5. Đơn vị thời gian, bài học và lần thực hiện
Công thức: 第 + số + 天/课/次; 第几 + đơn vị
第三课 là bài thứ ba, 第三天 là ngày thứ ba và 第一次 là lần đầu tiên. Đặt thứ tự vào ngữ cảnh học tập để phân biệt học đến bài mấy với số bài đã học.
Hỏi vị trí bằng 第几: 第几课, 第几天; hỏi số lượng bằng 几课 hoặc 几天 tùy câu. Nhãn phòng 二号房间, tầng 二楼 thường không thêm 第 như một công thức tự động.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Phần 3. Các tầng ý nghĩa, ngữ dụng và cách phân biệt trong giao tiếp
3.1. Cần đặt 小 vào ngữ cảnh: 小丁 mang sắc thái quan hệ xã hội, 小桌子 chỉ kích thước, còn 小学生 liên…
Cần đặt 小 vào ngữ cảnh: 小丁 mang sắc thái quan hệ xã hội, 小桌子 chỉ kích thước, còn 小学生 liên hệ với 小学 và không nên xem là mẫu tiền tố tự do.
3.2. 第 chỉ thứ tự, không chỉ số lượng
第 chỉ thứ tự, không chỉ số lượng. 两个学生 và 第二个学生 khác nhau ở câu hỏi mà chúng trả lời.
3.3. Sau 第, số từ có thể đi thẳng với đơn vị như 天、课 hoặc cần lượng từ như 个、本
Sau 第, số từ có thể đi thẳng với đơn vị như 天、课 hoặc cần lượng từ như 个、本; không được học máy móc một mẫu cho mọi danh từ.
3.4. Thứ tự không phải lúc nào cũng dùng 第: các nhãn 二楼、三号房间 có quy ước riêng
Thứ tự không phải lúc nào cũng dùng 第: các nhãn 二楼、三号房间 có quy ước riêng.
3.5. Trong nói chuyện, lựa chọn 小丁 hay 阮明武 là lựa chọn ngữ dụng thể hiện tôn trọng và quan hệ…
Trong nói chuyện, lựa chọn 小丁 hay 阮明武 là lựa chọn ngữ dụng thể hiện tôn trọng và quan hệ chứ không chỉ là vấn đề hình thức.
Phần 4. Đối chiếu và lỗi sai của người học tiếng Trung
Bảng dưới đây ghi cách nói cần sửa trong nghĩa/ngữ cảnh nêu ra. Không áp dụng đánh dấu sai như một lệnh cấm tuyệt đối nếu biểu thức có thể đúng với bối cảnh khác. Khi chữa bài, giáo viên giải thích vị trí thành phần, nghĩa và điều kiện kết hợp, không chỉ cung cấp đáp án.
| Cách nói cần sửa | Cách nói đề xuất | Vì sao? |
|---|---|---|
| 第两课 | 第二课 | Số thứ tự dùng 二, không dùng 两. |
| 第三个学生们 | 第三个学生 | Khi chỉ một vị trí xác định không thêm 们 sau 学生 để tạo một số nhiều vô lý. |
| 第三个书 | 第三本书 | Danh từ 书 thường dùng lượng từ 本. |
| 小丁很小丁 | 小丁很年轻 | 小丁 là tên gọi, không phải tính từ có thể nhận 很 trước toàn bộ. |
| 两第个学生 | 第二个学生 | 第 đứng trước số từ, không chen giữa số và lượng từ. |
Phần 5. Hệ thống 20–22 mẫu câu minh họa và thực hành chuyển đổi
Phần này tập trung hệ thống câu mẫu thật theo từng bối cảnh, không gán máy móc một câu cho một công thức khi câu chứa đồng thời nhiều hiện tượng ngữ pháp. Mỗi ví dụ có bốn dòng Hán – Pinyin – Việt – Anh; giáo viên đối chiếu cấu trúc ở phần 2 để nhận diện đúng ngữ nghĩa.
5.1. Nhóm câu mẫu 1–5 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh
Ví dụ 1丁垂杨是我们的同学。
Dīng Chuí Yáng shì wǒmen de tóngxué.
Đinh Thùy Dương là bạn cùng lớp của chúng tôi.
Dinh Thuy Duong is our classmate.
Ví dụ 2黎云英今天来上课。
Lí Yún Yīng jīntiān lái shàngkè.
Hôm nay Lê Vân Anh đến lớp.
Le Van Anh comes to class today.
Ví dụ 3请问,阮明武在吗?
Qǐngwèn, Ruǎn Míng Wǔ zài ma?
Xin hỏi Nguyễn Minh Vũ có ở đây không ạ?
Excuse me, is Nguyen Minh Vu here?
Ví dụ 4这个房间很小。
Zhège fángjiān hěn xiǎo.
Căn phòng này rất nhỏ.
This room is very small.
Ví dụ 5我买了一张小桌子。
Wǒ mǎi le yì zhāng xiǎo zhuōzi.
Tôi đã mua một chiếc bàn nhỏ.
I bought a small table.
5.2. Nhóm câu mẫu 6–10 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh
Ví dụ 6那个小朋友在看书。
Nàge xiǎopéngyǒu zài kàn shū.
Em nhỏ kia đang đọc sách.
That child is reading a book.
Ví dụ 7我是第一个学生。
Wǒ shì dì yī ge xuésheng.
Tôi là học viên đầu tiên.
I am the first student.
Ví dụ 8今天是第二天。
Jīntiān shì dì èr tiān.
Hôm nay là ngày thứ hai.
Today is the second day.
Ví dụ 9我们现在学第三课。
Wǒmen xiànzài xué dì sān kè.
Bây giờ chúng ta học bài thứ ba.
We are studying Lesson Three now.
Ví dụ 10他是第三个到教室的人。
Tā shì dì sān ge dào jiàoshì de rén.
Anh ấy là người thứ ba đến lớp.
He is the third person to arrive in the classroom.
5.3. Nhóm câu mẫu 11–15 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh
Ví dụ 11这是我的第二本书。
Zhè shì wǒ de dì èr běn shū.
Đây là cuốn sách thứ hai của tôi.
This is my second book.
Ví dụ 12她想买第一件衣服。
Tā xiǎng mǎi dì yī jiàn yīfu.
Cô ấy muốn mua bộ quần áo đầu tiên.
She wants to buy the first item of clothing.
Ví dụ 13芳玲在二楼工作。
Fāng Líng zài èr lóu gōngzuò.
Phương Linh làm việc ở tầng hai.
Phuong Linh works on the second floor.
Ví dụ 14我是第一次来北京。
Wǒ shì dì yī cì lái Běijīng.
Đây là lần đầu tôi đến Bắc Kinh.
This is my first time in Beijing.
Ví dụ 15你们现在学第几课?
Nǐmen xiànzài xué dì jǐ kè?
Các bạn đang học bài thứ mấy?
Which lesson are you studying now?
5.4. Nhóm câu mẫu 16–20 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh
Ví dụ 16第二个问题不难。
Dì èr ge wèntí bù nán.
Câu hỏi thứ hai không khó.
The second question is not difficult.
Ví dụ 17水仙是第一个到的人。
Shuǐ Xiān shì dì yī ge dào de rén.
Thủy Tiên là người đến đầu tiên.
Thuy Tien is the first to arrive.
Ví dụ 18我有两个姐姐。
Wǒ yǒu liǎng ge jiějie.
Tôi có hai chị gái.
I have two older sisters.
Ví dụ 19第二个姐姐在上海。
Dì èr ge jiějie zài Shànghǎi.
Người chị thứ hai ở Thượng Hải.
My second older sister lives in Shanghai.
Ví dụ 20这不是第一课。
Zhè bù shì dì yī kè.
Đây không phải bài đầu tiên.
This is not Lesson One.
Bài tập miệng tại lớp: chọn hai cặp ví dụ gần nhau, trình bày cấu trúc và giải thích điểm khác biệt. Sau đó học viên tự chuyển đổi thành câu nghi vấn, câu phủ định hoặc thay đổi một thông tin theo điều kiện riêng của từng mẫu; không coi mọi dạng chuyển đổi là hợp lệ.
Phần 6. Hội thoại ứng dụng có tình huống và diễn biến
Tình huống: tổ chức lớp HSK 1, điểm danh học viên, giới thiệu thứ tự bài học và xử lý câu hỏi. Vai của giáo viên dùng cách gọi lịch sự, học viên luyện hỏi thứ tự và số lượng.
6.1. Mở đầu và xác định tình huống
阮明武:今天谁第一个到教室?
Ruǎn Míng Wǔ: Jīntiān shéi dì yī ge dào jiàoshì?
Nguyễn Minh Vũ: Hôm nay ai đến lớp đầu tiên?
Nguyen Minh Vu: Who was the first to arrive in class today?
丁垂杨:黎云英是第一个到的。
Dīng Chuí Yáng: Lí Yún Yīng shì dì yī ge dào de.
Đinh Thùy Dương: Lê Vân Anh là người đến đầu tiên ạ.
Dinh Thuy Duong: Le Van Anh was the first to arrive.
阮明武:那第二个是谁?
Ruǎn Míng Wǔ: Nà dì èr ge shì shéi?
Nguyễn Minh Vũ: Vậy người thứ hai là ai?
Nguyen Minh Vu: Then who was second?
水仙:我是第二个到的,丁垂杨是第三个。
Shuǐ Xiān: Wǒ shì dì èr ge dào de, Dīng Chuí Yáng shì dì sān ge.
Thủy Tiên: Em đến thứ hai, Đinh Thùy Dương đến thứ ba.
Thuy Tien: I was second, and Dinh Thuy Duong was third.
阮明武:芳玲呢?
Ruǎn Míng Wǔ: Fāng Líng ne?
Nguyễn Minh Vũ: Còn Phương Linh thì sao?
Nguyen Minh Vu: What about Phuong Linh?
芳玲:我是第四个到的。
Fāng Líng: Wǒ shì dì sì ge dào de.
Phương Linh: Em đến thứ tư ạ.
Phuong Linh: I was fourth.
6.2. Xử lý nhiệm vụ và kết thúc
阮明武:今天我们学习第几课?
Ruǎn Míng Wǔ: Jīntiān wǒmen xuéxí dì jǐ kè?
Nguyễn Minh Vũ: Hôm nay chúng ta học bài thứ mấy?
Nguyen Minh Vu: Which lesson are we studying today?
黎云英:今天学习第三课,先看第一部分。
Lí Yún Yīng: Jīntiān xuéxí dì sān kè, xiān kàn dì yī bùfen.
Lê Vân Anh: Hôm nay học bài thứ ba, trước tiên xem phần thứ nhất.
Le Van Anh: We are studying Lesson Three, starting with Part One.
阮明武:请大家看黑板上的“小”和“第”。
Ruǎn Míng Wǔ: Qǐng dàjiā kàn hēibǎn shàng de “xiǎo” hé “dì”.
Nguyễn Minh Vũ: Mọi người hãy nhìn chữ 小 và 第 trên bảng.
Nguyen Minh Vu: Everyone, look at 小 and 第 on the board.
丁垂杨:老师,“小”都表示尺寸小吗?
Dīng Chuí Yáng: Lǎoshī, “xiǎo” dōu biǎoshì chǐcùn xiǎo ma?
Đinh Thùy Dương: Thưa thầy, 小 lúc nào cũng chỉ kích thước nhỏ ạ?
Dinh Thuy Duong: Teacher, does 小 always mean small in size?
阮明武:不一定。“小桌子”说尺寸小,“小丁”可以是对丁垂杨的亲切称呼。
Ruǎn Míng Wǔ: Bù yídìng. “Xiǎo zhuōzi” shuō chǐcùn xiǎo, “Xiǎo Dīng” kěyǐ shì duì Dīng Chuí Yáng de qīnqiè chēnghu.
Nguyễn Minh Vũ: Không hẳn. 小桌子 chỉ chiếc bàn nhỏ, còn 小丁 có thể là cách gọi thân mật dành cho Đinh Thùy Dương.
Nguyen Minh Vu: Not always. 小桌子 describes a small table, while 小丁 can be an affectionate way to address Dinh Thuy Duong.
丁垂杨:老师,您可以叫我“小丁”。
Dīng Chuí Yáng: Lǎoshī, nín kěyǐ jiào wǒ “Xiǎo Dīng”.
Đinh Thùy Dương: Thưa thầy, thầy có thể gọi em là Tiểu Đinh.
Dinh Thuy Duong: Teacher, you may call me Xiao Ding.
6.3. Phân tích tình huống và chuyển giao tiếp sang ngôn ngữ chủ động
Những câu thoại trên liên kết thành một nhiệm vụ giao tiếp thay vì từng cặp câu rời. Giáo viên yêu cầu học viên xác định ai hỏi, ai đưa thông tin, ai nhờ hỗ trợ và lời đáp thay đổi ra sao khi chuyển từ quan hệ thân mật sang lịch sự. Chọn ít nhất ba câu trong hội thoại, giải thích vì sao dùng đúng trọng điểm bài học và thử thay một yếu tố mà không làm sai cấu trúc.
Hoạt động nhóm: đóng vai lần thứ hai nhưng thay bối cảnh lớp học bằng bối cảnh tại cơ quan hoặc gia đình. Không được chỉ đọc lại nguyên văn; phải tự chọn một mẫu công thức đã học và nêu lý do lựa chọn.
6.4. Hội thoại thực hành mở rộng – tám lượt theo tình huống mới
Tình huống bổ sung nhằm kéo dài mạch trao đổi và tạo thêm dữ liệu thực hành nói. Nhân vật sử dụng đúng tên chữ Hán, Pinyin, tiếng Việt và tiếng Anh; mỗi lượt có bốn dòng liền nhau. Học viên có thể thay vai rồi tự nối tiếp cuộc thoại sau lượt cuối.
阮明武:好。那么,“第三课”表示三节课吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Hǎo. Nàme, “dì sān kè” biǎoshì sān jié kè ma?
Nguyễn Minh Vũ: Được. Vậy 第三课 có nghĩa là ba tiết học không?
Nguyen Minh Vu: Good. Does 第三课 mean three class periods?
水仙:不表示数量,它表示顺序。
Shuǐ Xiān: Bù biǎoshì shùliàng, tā biǎoshì shùnxù.
Thủy Tiên: Không chỉ số lượng ạ, nó chỉ thứ tự.
Thuy Tien: It does not express quantity; it expresses order.
阮明武:很好。那“三节课”表示什么?
Ruǎn Míng Wǔ: Hěn hǎo. Nà “sān jié kè” biǎoshì shénme?
Nguyễn Minh Vũ: Rất tốt. Vậy 三节课 có nghĩa là gì?
Nguyen Minh Vu: Very good. Then what does 三节课 mean?
芳玲:表示一共有三节课。
Fāng Líng: Biǎoshì yígòng yǒu sān jié kè.
Phương Linh: Nghĩa là tổng cộng có ba tiết học ạ.
Phuong Linh: It means there are three class periods in total.
阮明武:“第三个学生”和“三个学生”有什么不同?
Ruǎn Míng Wǔ: “Dì sān ge xuésheng” hé “sān ge xuésheng” yǒu shénme bùtóng?
Nguyễn Minh Vũ: 第三个学生 và 三个学生 khác nhau thế nào?
Nguyen Minh Vu: What is the difference between 第三个学生 and 三个学生?
黎云英:“第三个”指顺序,“三个”指数量。
Lí Yún Yīng: “Dì sān ge” zhǐ shùnxù, “sān ge” zhǐ shùliàng.
Lê Vân Anh: 第三个 chỉ thứ tự, còn 三个 chỉ số lượng.
Le Van Anh: 第三个 indicates order, while 三个 indicates quantity.
阮明武:对。现在请大家各说一个带“第”的句子。
Ruǎn Míng Wǔ: Duì. Xiànzài qǐng dàjiā gè shuō yí ge dài “dì” de jùzi.
Nguyễn Minh Vũ: Đúng. Bây giờ mỗi em hãy đặt một câu có 第.
Nguyen Minh Vu: Correct. Now each of you, please make a sentence with 第.
丁垂杨:这是我第一次用汉语回答这么多问题。
Dīng Chuí Yáng: Zhè shì wǒ dì yī cì yòng Hànyǔ huídá zhème duō wèntí.
Đinh Thùy Dương: Đây là lần đầu em dùng tiếng Trung trả lời nhiều câu hỏi như vậy.
Dinh Thuy Duong: This is my first time answering so many questions in Chinese.
Phần 7. Bài văn ứng dụng tổng hợp và bản dịch ba ngôn ngữ
7.1. Bài văn tiếng Trung có Pinyin và đối chiếu Việt – Anh
Bài văn liên kết các câu trong một tình huống nhất quán. Mỗi câu có bốn dòng để học viên tự đọc, giáo viên phân tích rồi yêu cầu học viên tóm tắt hoặc kể lại theo ngôi khác.
Câu 1今天是我们学习汉语的第一天。
Jīntiān shì wǒmen xuéxí Hànyǔ de dì yī tiān.
Hôm nay là ngày đầu tiên chúng tôi học tiếng Trung.
Today is our first day of learning Chinese.
Câu 2丁垂杨和黎云英都早早来到教室。
Dīng Chuí Yáng hé Lí Yún Yīng dōu zǎo zǎo lái dào jiàoshì.
Đinh Thùy Dương và Lê Vân Anh đều đến lớp từ sớm.
Dinh Thuy Duong and Le Van Anh both arrived early.
Câu 3丁垂杨是第一个到的学生。
Dīng Chuí Yáng shì dì yī ge dào de xuésheng.
Đinh Thùy Dương là học viên đến đầu tiên.
Dinh Thuy Duong was the first student to arrive.
Câu 4黎云英是第二个到的学生。
Lí Yún Yīng shì dì èr ge dào de xuésheng.
Lê Vân Anh là học viên đến thứ hai.
Le Van Anh was the second student to arrive.
Câu 5教室不大,可是很干净。
Jiàoshì bú dà, kěshì hěn gānjìng.
Phòng học không lớn nhưng rất sạch sẽ.
The classroom is not large, but it is very clean.
Câu 6老师先介绍第一课的内容。
Lǎoshī xiān jièshào dì yī kè de nèiróng.
Thầy giáo giới thiệu nội dung bài một trước.
The teacher first introduces the content of Lesson One.
Câu 7第三个学生问了一个问题。
Dì sān ge xuésheng wèn le yí ge wèntí.
Học viên thứ ba đặt một câu hỏi.
The third student asked a question.
Câu 8老师让大家先听,再回答。
Lǎoshī ràng dàjiā xiān tīng, zài huídá.
Thầy giáo yêu cầu mọi người nghe trước rồi trả lời.
The teacher asked everyone to listen first and then answer.
Câu 9下课以后,我们一起复习第一课。
Xiàkè yǐhòu, wǒmen yìqǐ fùxí dì yī kè.
Sau giờ học, chúng tôi cùng ôn bài một.
After class, we reviewed Lesson One together.
Câu 10这是一个很好的开始。
Zhè shì yí ge hěn hǎo de kāishǐ.
Đây là một khởi đầu rất tốt.
This was a very good beginning.
7.2. Phân tích ngữ pháp trong bài văn
Trọng điểm 1 – Hình vị, tiền tố và giới hạn phân tích: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 小 + họ người → tên gọi thân quen. 小 trước họ như 王、李、张 là lối gọi người có thể thể hiện sự thân quen hoặc người trẻ hơn. Không phải cứ đứng trước một danh từ là tiền tố cấu tạo từ. Cần xét quan hệ xã hội và sự thích hợp của lối xưng hô.
Trọng điểm 2 – 小 làm tính từ và từ ngữ cố định: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 小 + N / Chủ ngữ + 很小. Khi 小 nói kích thước nhỏ, nó có tính chất của tính từ và có thể là vị ngữ trong 房间很小. Khi nằm trong tên gọi cố định như 小朋友, nên giảng nghĩa cả đơn vị, tránh tách và suy đoán tùy tiện.
Trọng điểm 3 – Đánh dấu số thứ tự bằng 第: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 第 + số từ (第一、第二、第三...). 第 chuyển số đếm thành cách chỉ vị trí trong chuỗi. Trong thứ tự, số hai thường dùng 二: 第二, không dùng 第两. Hai người là 两个人, người thứ hai là 第二个人; đây là phép đối chiếu cơ bản về lượng và thứ tự.
Trọng điểm 4 – Thứ tự với lượng từ và danh từ: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 第 + số + lượng từ + danh từ. Với danh từ đếm được, cụm thứ tự thường cần lượng từ: 第三个学生, 第二本书. Không lược bỏ lượng từ tùy tiện. Sở hữu ngữ có thể đứng trước: 我的第二本书.
Trọng điểm 5 – Đơn vị thời gian, bài học và lần thực hiện: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 第 + số + 天/课/次; 第几 + đơn vị. 第三课 là bài thứ ba, 第三天 là ngày thứ ba và 第一次 là lần đầu tiên. Đặt thứ tự vào ngữ cảnh học tập để phân biệt học đến bài mấy với số bài đã học.
7.3. Nhiệm vụ trình bày và kể lại
Thực hiện ba mức độ: đọc diễn cảm từng câu, kể lại bài bằng ngôi “tôi” hoặc “chúng tôi”, cuối cùng đổi một tình tiết mà vẫn duy trì cấu trúc ngữ pháp chính. Giáo viên kiểm tra tính tự nhiên của tổ hợp, không chỉ đúng chữ Hán và dấu Pinyin.
7.4. Bài văn mở rộng – diễn tiến sự việc và kiến thức tổng hợp
Sau bài văn chính, bốn câu mới phát triển thêm bối cảnh và ngữ pháp trọng điểm. Học viên đọc nối với đoạn văn trước, chọn một câu làm chủ đề và luyện kể lại theo góc nhìn của người tham gia. Các từ vượt phạm vi vốn từ nền tảng dùng cho phân tầng giảng chuyên sâu.
今天是我们学习汉语的第三天。
Jīntiān shì wǒmen xuéxí Hànyǔ de dì sān tiān.
Hôm nay là ngày thứ ba chúng tôi học tiếng Trung.
Today is our third day of learning Chinese.
黎云英和丁垂杨都想早点儿到教室。
Lí Yún Yīng hé Dīng Chuí Yáng dōu xiǎng zǎodiǎnr dào jiàoshì.
Lê Vân Anh và Đinh Thùy Dương đều muốn đến lớp sớm.
Le Van Anh and Dinh Thuy Duong both want to get to class early.
黎云英是第一个来的学生,丁垂杨是第二个。
Lí Yún Yīng shì dì yī ge lái de xuésheng, Dīng Chuí Yáng shì dì èr ge.
Lê Vân Anh là học viên đến thứ nhất, Đinh Thùy Dương là người thứ hai.
Le Van Anh is the first student to arrive, and Dinh Thuy Duong is the second.
老师让我们先复习第一课,再学习第三课。
Lǎoshī ràng wǒmen xiān fùxí dì yī kè, zài xuéxí dì sān kè.
Thầy yêu cầu chúng tôi ôn bài một trước rồi học bài ba.
The teacher asks us to review lesson one before studying lesson three.
Phần 8. Từ vựng, tổ hợp và hướng mở rộng
Danh sách từ vựng được đánh số, mỗi mục giữ đúng thứ tự bốn dòng. Phân biệt từ trọng tâm của khung HSK và từ bổ trợ để dạy chuyên sâu: sự xuất hiện trong bài không đồng nghĩa mọi từ đều thuộc danh mục HSK 1.
- 丁垂杨
Dīng Chuí Yáng
Đinh Thùy Dương, lối gọi thân quen theo họ.
Dinh Thuy Duong, an informal form of address. - 小朋友
Xiǎopéngyǒu
Trẻ nhỏ, em nhỏ.
Child; little one. - 小桌子
Xiǎo zhuōzi
Chiếc bàn nhỏ.
Small table. - 小学
Xiǎoxué
Trường tiểu học.
Primary school. - 小学生
Xiǎoxuéshēng
Học sinh tiểu học.
Primary school student. - 第一
Dì yī
Thứ nhất.
First. - 第二
Dì èr
Thứ hai.
Second. - 第三
Dì sān
Thứ ba.
Third. - 第三课
Dì sān kè
Bài thứ ba.
Lesson Three. - 第二天
Dì èr tiān
Ngày thứ hai.
The second day. - 第一个
Dì yī ge
Người/vật thứ nhất.
The first one. - 第二个
Dì èr ge
Người/vật thứ hai.
The second one. - 第一次
Dì yī cì
Lần đầu tiên.
The first time. - 第几
Dì jǐ
Thứ mấy.
Which number in sequence.
Phần 9. Bài tập củng cố – phân loại, chữa lỗi, chuyển đổi và dịch câu
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 小 + họ người → tên gọi thân quen trong tình huống của bài.
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 小 + N / Chủ ngữ + 很小 trong tình huống của bài.
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 第 + số từ (第一、第二、第三...) trong tình huống của bài.
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 第 + số + lượng từ + danh từ trong tình huống của bài.
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 第 + số + 天/课/次; 第几 + đơn vị trong tình huống của bài.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 第两课. Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 第三个学生们. Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 第三个书. Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 小丁很小丁. Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 两第个学生. Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Dịch Việt → Trung: Xin hỏi Nguyễn Minh Vũ có ở đây không ạ?
- Dịch Việt → Trung: Em nhỏ kia đang đọc sách.
- Dịch Việt → Trung: Bây giờ chúng ta học bài thứ ba.
- Dịch Việt → Trung: Cô ấy muốn mua bộ quần áo đầu tiên.
- Dịch Việt → Trung: Các bạn đang học bài thứ mấy?
- Dịch Việt → Trung: Tôi có hai chị gái.
- Dịch Việt → Trung: Đinh Thùy Dương và Lê Vân Anh đều đến lớp từ sớm.
- Dịch Việt → Trung: Phòng học không lớn nhưng rất sạch sẽ.
- Dịch Việt → Trung: Thầy giáo yêu cầu mọi người nghe trước rồi trả lời.
- Viết câu đáp lại hoặc diễn đạt câu tiếng Việt trong hội thoại: Anh ấy đến rồi, còn mang một cuốn sổ nhỏ.
- Viết câu đáp lại hoặc diễn đạt câu tiếng Việt trong hội thoại: Hôm nay học bài ba, trước tiên xem phần thứ nhất.
- Viết câu đáp lại hoặc diễn đạt câu tiếng Việt trong hội thoại: Không giống nhau, chúng ta cùng xem nhé.
Phần 10. Đáp án kèm phương pháp giải thích
- Nhận diện Hình vị, tiền tố và giới hạn phân tích. Công thức: 小 + họ người → tên gọi thân quen. 小 trước họ như 王、李、张 là lối gọi người có thể thể hiện sự thân quen hoặc người trẻ hơn. Không phải cứ đứng trước một danh từ là tiền tố cấu tạo từ. Cần xét quan hệ xã hội và sự thích hợp của lối xưng hô.
- Nhận diện 小 làm tính từ và từ ngữ cố định. Công thức: 小 + N / Chủ ngữ + 很小. Khi 小 nói kích thước nhỏ, nó có tính chất của tính từ và có thể là vị ngữ trong 房间很小. Khi nằm trong tên gọi cố định như 小朋友, nên giảng nghĩa cả đơn vị, tránh tách và suy đoán tùy tiện.
- Nhận diện Đánh dấu số thứ tự bằng 第. Công thức: 第 + số từ (第一、第二、第三...). 第 chuyển số đếm thành cách chỉ vị trí trong chuỗi. Trong thứ tự, số hai thường dùng 二: 第二, không dùng 第两. Hai người là 两个人, người thứ hai là 第二个人; đây là phép đối chiếu cơ bản về lượng và thứ tự.
- Nhận diện Thứ tự với lượng từ và danh từ. Công thức: 第 + số + lượng từ + danh từ. Với danh từ đếm được, cụm thứ tự thường cần lượng từ: 第三个学生, 第二本书. Không lược bỏ lượng từ tùy tiện. Sở hữu ngữ có thể đứng trước: 我的第二本书.
- Nhận diện Đơn vị thời gian, bài học và lần thực hiện. Công thức: 第 + số + 天/课/次; 第几 + đơn vị. 第三课 là bài thứ ba, 第三天 là ngày thứ ba và 第一次 là lần đầu tiên. Đặt thứ tự vào ngữ cảnh học tập để phân biệt học đến bài mấy với số bài đã học.
- 第二课. Giải thích: Số thứ tự dùng 二, không dùng 两.
- 第三个学生. Giải thích: Khi chỉ một vị trí xác định không thêm 们 sau 学生 để tạo một số nhiều vô lý.
- 第三本书. Giải thích: Danh từ 书 thường dùng lượng từ 本.
- 小丁很年轻. Giải thích: 小丁 là tên gọi, không phải tính từ có thể nhận 很 trước toàn bộ.
- 第二个学生. Giải thích: 第 đứng trước số từ, không chen giữa số và lượng từ.
- 请问,阮明武在吗?
Qǐngwèn, Ruǎn Míng Wǔ zài ma?
Xin hỏi Nguyễn Minh Vũ có ở đây không ạ?
Excuse me, is Nguyen Minh Vu here?
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 那个小朋友在看书。
Nàge xiǎopéngyǒu zài kàn shū.
Em nhỏ kia đang đọc sách.
That child is reading a book.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 我们现在学第三课。
Wǒmen xiànzài xué dì sān kè.
Bây giờ chúng ta học bài thứ ba.
We are studying Lesson Three now.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 她想买第一件衣服。
Tā xiǎng mǎi dì yī jiàn yīfu.
Cô ấy muốn mua bộ quần áo đầu tiên.
She wants to buy the first item of clothing.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 你们现在学第几课?
Nǐmen xiànzài xué dì jǐ kè?
Các bạn đang học bài thứ mấy?
Which lesson are you studying now?
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 我有两个姐姐。
Wǒ yǒu liǎng ge jiějie.
Tôi có hai chị gái.
I have two older sisters.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 丁垂杨和黎云英都早早来到教室。
Dīng Chuí Yáng hé Lí Yún Yīng dōu zǎo zǎo lái dào jiàoshì.
Đinh Thùy Dương và Lê Vân Anh đều đến lớp từ sớm.
Dinh Thuy Duong and Le Van Anh both arrived early.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 教室不大,可是很干净。
Jiàoshì bú dà, kěshì hěn gānjìng.
Phòng học không lớn nhưng rất sạch sẽ.
The classroom is not large, but it is very clean.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 老师让大家先听,再回答。
Lǎoshī ràng dàjiā xiān tīng, zài huídá.
Thầy giáo yêu cầu mọi người nghe trước rồi trả lời.
The teacher asked everyone to listen first and then answer.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 他已经来了,还带了一个小本子。
Tā yǐjīng lái le, hái dài le yí ge xiǎo běnzi.
Anh ấy đến rồi, còn mang một cuốn sổ nhỏ.
He has arrived and brought a small notebook.
Giải thích: Đây là đáp án tham khảo đúng theo hội thoại. Có thể dùng biến thể khác nếu giữ được nghĩa, trật tự cú pháp và sắc thái giao tiếp. - 今天学第三课,先看第一部分。
Jīntiān xué dì sān kè, xiān kàn dì yī bùfen.
Hôm nay học bài ba, trước tiên xem phần thứ nhất.
Today we study Lesson Three, starting with Part One.
Giải thích: Đây là đáp án tham khảo đúng theo hội thoại. Có thể dùng biến thể khác nếu giữ được nghĩa, trật tự cú pháp và sắc thái giao tiếp. - 不一样,我们一起看看。
Bú yíyàng, wǒmen yìqǐ kàn kàn.
Không giống nhau, chúng ta cùng xem nhé.
They are different; let us look together.
Giải thích: Đây là đáp án tham khảo đúng theo hội thoại. Có thể dùng biến thể khác nếu giữ được nghĩa, trật tự cú pháp và sắc thái giao tiếp.
Phần 11. Tổng kết công thức ngữ pháp và hướng giảng chuyên sâu
| Trọng điểm | Công thức | Yêu cầu kiểm tra |
|---|---|---|
| Hình vị, tiền tố và giới hạn phân tích | 小 + họ người → tên gọi thân quen | 小 trước họ như 王、李、张 là lối gọi người có thể thể hiện sự thân quen hoặc người trẻ hơn. Không phải cứ đứng trước một danh từ là tiền tố cấu tạo từ. Cần xét quan hệ xã hội và sự thích hợp của lối xưng hô. |
| 小 làm tính từ và từ ngữ cố định | 小 + N / Chủ ngữ + 很小 | Khi 小 nói kích thước nhỏ, nó có tính chất của tính từ và có thể là vị ngữ trong 房间很小. Khi nằm trong tên gọi cố định như 小朋友, nên giảng nghĩa cả đơn vị, tránh tách và suy đoán tùy tiện. |
| Đánh dấu số thứ tự bằng 第 | 第 + số từ (第一、第二、第三...) | 第 chuyển số đếm thành cách chỉ vị trí trong chuỗi. Trong thứ tự, số hai thường dùng 二: 第二, không dùng 第两. Hai người là 两个人, người thứ hai là 第二个人; đây là phép đối chiếu cơ bản về lượng và thứ tự. |
| Thứ tự với lượng từ và danh từ | 第 + số + lượng từ + danh từ | Với danh từ đếm được, cụm thứ tự thường cần lượng từ: 第三个学生, 第二本书. Không lược bỏ lượng từ tùy tiện. Sở hữu ngữ có thể đứng trước: 我的第二本书. |
| Đơn vị thời gian, bài học và lần thực hiện | 第 + số + 天/课/次; 第几 + đơn vị | 第三课 là bài thứ ba, 第三天 là ngày thứ ba và 第一次 là lần đầu tiên. Đặt thứ tự vào ngữ cảnh học tập để phân biệt học đến bài mấy với số bài đã học. |
Quy trình học và dạy: nhận diện → giải thích → tạo câu → đối chiếu → hội thoại → bài văn → chữa lỗi → tự đánh giá. Mỗi học viên cần tự tạo tối thiểu ba câu mới và một lượt hội thoại, không lấy việc ghi nhớ máy móc ví dụ làm tiêu chí duy nhất.
ChineMaster EDU – Giáo trình ngữ pháp tiếng Trung ứng dụng. Đề mục đối chiếu trực tiếp từ bộ dữ liệu HSK 2026 do người dùng cung cấp; phần giáo án, hội thoại, bài tập là nội dung biên soạn phục vụ giảng dạy.
Phần 12. Năm trục phân tích ngữ pháp chuyên biệt theo trọng điểm
12.0. Luận điểm giảng dạy của tác giả Nguyễn Minh Vũ
Từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Giải thích 小 trong 小丁 là cách gọi Đinh Thùy Dương theo quan hệ thân mật, còn 第 chỉ đánh số thứ tự. Tuyệt đối không biến 阮明武 thành “小阮” khi thầy đứng vai người hướng dẫn.
Điểm cần phân biệt: Đặt 小 trước họ có điều kiện về tuổi, quan hệ và sắc thái; đặt 第 trước số để nêu thứ tự, không thay bằng 两. 小学生 liên hệ với 小学 + 生, không phân tích máy móc thành 小 + 学生.
Vận dụng tại lớp: Học viên diễn đạt thứ tự đến lớp của Đinh Thùy Dương, Lê Vân Anh, Thủy Tiên và Phương Linh; thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi lại để kiểm chứng người thứ nhất và số lượng người.
Chuyên mục này tổ chức bài giảng theo năm cơ chế đặc thù của trọng điểm 1: Tiền tố xưng hô 小 + họ; Tính từ 小 bổ nghĩa cho danh từ; Số thứ tự 第 không phải số lượng; Thứ tự bài, ngày, lần và đơn vị; Vị trí 第 trong cụm danh từ. Giảng viên triển khai từ nhận diện hình thức đến điều kiện sử dụng rồi mới yêu cầu nói, viết. Không xem các công thức là sơ đồ hoán đổi tự do cho mọi từ vựng.
12.1. Tiền tố xưng hô 小 + họ
Công thức giảng dạy: 小 + họ người.
Đây là cách gọi thân mật, thường áp dụng với người trẻ hơn hoặc đồng nghiệp gần gũi. Tiền tố không làm đổi họ; ý nghĩa thân mật phụ thuộc người nói, đối tượng và bối cảnh. Không được suy rằng cứ thêm 小 trước một danh từ bất kỳ là tạo cách gọi tự nhiên.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 1 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “小 + họ người”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Tiền tố xưng hô 小 + họ”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: Đây là cách gọi thân mật, thường áp dụng với người trẻ hơn hoặc đồng nghiệp gần gũi. Tiền tố không làm đổi họ; ý nghĩa thân mật phụ thuộc người nói, đối tượng và bối cảnh. Không được suy rằng cứ thêm 小 trước một danh từ bất kỳ là tạo cách gọi tự nhiên. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
12.2. Tính từ 小 bổ nghĩa cho danh từ
Công thức giảng dạy: 小 + danh từ.
Trong 小房子 hoặc 小本子, 小 có nghĩa kích thước nhỏ và tham gia quan hệ định ngữ; không đồng nhất cấu tạo cụm từ với tiền tố gọi người. Cần phân biệt kết hợp từ vựng đã ổn định với tổ hợp được tạo tự do trong câu.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 2 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “小 + danh từ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Tính từ 小 bổ nghĩa cho danh từ”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: Trong 小房子 hoặc 小本子, 小 có nghĩa kích thước nhỏ và tham gia quan hệ định ngữ; không đồng nhất cấu tạo cụm từ với tiền tố gọi người. Cần phân biệt kết hợp từ vựng đã ổn định với tổ hợp được tạo tự do trong câu. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
12.3. Số thứ tự 第 không phải số lượng
Công thức giảng dạy: 第 + số từ.
第 + số từ dùng định vị đối tượng trong một chuỗi. 三个人 trả lời có bao nhiêu người, 第三个人 trả lời người thứ mấy. Khi bổ nghĩa cho người/vật đếm được, chú ý lượng từ phù hợp: 第三个学生, 第一本书.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 3 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “第 + số từ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Số thứ tự 第 không phải số lượng”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 第 + số từ dùng định vị đối tượng trong một chuỗi. 三个人 trả lời có bao nhiêu người, 第三个人 trả lời người thứ mấy. Khi bổ nghĩa cho người/vật đếm được, chú ý lượng từ phù hợp: 第三个学生, 第一本书. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
12.4. Thứ tự bài, ngày, lần và đơn vị
Công thức giảng dạy: 第 + số + danh từ đơn vị.
Các trường hợp 第一课, 第二天, 第三次 có danh từ đơn vị có thể đi trực tiếp sau số thứ tự, không áp dụng máy móc mẫu 第 + số + 个 + mọi danh từ. Số thứ tự dùng 二, còn 两 thường tham gia cấu trúc số lượng.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 4 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “第 + số + danh từ đơn vị”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Thứ tự bài, ngày, lần và đơn vị”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: Các trường hợp 第一课, 第二天, 第三次 có danh từ đơn vị có thể đi trực tiếp sau số thứ tự, không áp dụng máy móc mẫu 第 + số + 个 + mọi danh từ. Số thứ tự dùng 二, còn 两 thường tham gia cấu trúc số lượng. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
12.5. Vị trí 第 trong cụm danh từ
Công thức giảng dạy: (định ngữ) + 第 + số + lượng từ + trung tâm ngữ.
Cần xác định 第 thuộc cụm thứ tự trước khi phân tích toàn bộ danh ngữ. Định ngữ sở hữu và chỉ thị có thể bao lấy cụm thứ tự, tùy ngữ cảnh. Không hoán đổi để thành 三第 hoặc bỏ lượng từ bắt buộc.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 5 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “(định ngữ) + 第 + số + lượng từ + trung tâm ngữ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Vị trí 第 trong cụm danh từ”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: Cần xác định 第 thuộc cụm thứ tự trước khi phân tích toàn bộ danh ngữ. Định ngữ sở hữu và chỉ thị có thể bao lấy cụm thứ tự, tùy ngữ cảnh. Không hoán đổi để thành 三第 hoặc bỏ lượng từ bắt buộc. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Phần 13. Phân tích 12 mẫu câu: nhận diện chức năng và điều kiện kết hợp
Cơ chế cần phát hiện: Từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Giải thích 小 trong 小丁 là cách gọi Đinh Thùy Dương theo quan hệ thân mật, còn 第 chỉ đánh số thứ tự. Tuyệt đối không biến 阮明武 thành “小阮” khi thầy đứng vai người hướng dẫn.
Hạn chế khi thay thành phần: Đặt 小 trước họ có điều kiện về tuổi, quan hệ và sắc thái; đặt 第 trước số để nêu thứ tự, không thay bằng 两. 小学生 liên hệ với 小学 + 生, không phân tích máy móc thành 小 + 学生.
13.1. Hồ sơ câu mẫu số 1
这个房间很小。
Zhège fángjiān hěn xiǎo.
Căn phòng này rất nhỏ.
This room is very small.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “小” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.2. Hồ sơ câu mẫu số 2
我买了一张小桌子。
Wǒ mǎi le yì zhāng xiǎo zhuōzi.
Tôi đã mua một chiếc bàn nhỏ.
I bought a small table.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “小” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.3. Hồ sơ câu mẫu số 3
那个小朋友在看书。
Nàge xiǎopéngyǒu zài kàn shū.
Em nhỏ kia đang đọc sách.
That child is reading a book.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “小” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.4. Hồ sơ câu mẫu số 4
我是第一个学生。
Wǒ shì dì yī ge xuésheng.
Tôi là học viên đầu tiên.
I am the first student.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “第” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.5. Hồ sơ câu mẫu số 5
今天是第二天。
Jīntiān shì dì èr tiān.
Hôm nay là ngày thứ hai.
Today is the second day.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “第” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.6. Hồ sơ câu mẫu số 6
我们现在学第三课。
Wǒmen xiànzài xué dì sān kè.
Bây giờ chúng ta học bài thứ ba.
We are studying Lesson Three now.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “第” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.7. Hồ sơ câu mẫu số 7
他是第三个到教室的人。
Tā shì dì sān ge dào jiàoshì de rén.
Anh ấy là người thứ ba đến lớp.
He is the third person to arrive in the classroom.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “第” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.8. Hồ sơ câu mẫu số 8
这是我的第二本书。
Zhè shì wǒ de dì èr běn shū.
Đây là cuốn sách thứ hai của tôi.
This is my second book.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “第” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.9. Hồ sơ câu mẫu số 9
她想买第一件衣服。
Tā xiǎng mǎi dì yī jiàn yīfu.
Cô ấy muốn mua bộ quần áo đầu tiên.
She wants to buy the first item of clothing.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “第” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.10. Hồ sơ câu mẫu số 10
我是第一次来北京。
Wǒ shì dì yī cì lái Běijīng.
Đây là lần đầu tôi đến Bắc Kinh.
This is my first time in Beijing.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “第” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.11. Hồ sơ câu mẫu số 11
上课时,阮明武老师问:“你们现在学第几课?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Nǐmen xiànzài xué dì jǐ kè?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Các bạn đang học bài thứ mấy?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Which lesson are you studying now?”
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “第” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.12. Hồ sơ câu mẫu số 12
第二个问题不难。
Dì èr ge wèntí bù nán.
Câu hỏi thứ hai không khó.
The second question is not difficult.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “第” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
Phần 14. Phân tích hội thoại của thầy Nguyễn Minh Vũ và bốn học viên
Đoạn hội thoại ở Phần 6 sử dụng thầy Nguyễn Minh Vũ làm người điều phối hoạt động. Đinh Thùy Dương, Lê Vân Anh, Thủy Tiên và Phương Linh là bốn học viên duy nhất. Khi phân tích cần xác định ai hỏi, ai đáp, ai đề nghị làm rõ, và lượt sau có trả lời đúng câu hỏi trước không.
Trục hội thoại: Học viên diễn đạt thứ tự đến lớp của Đinh Thùy Dương, Lê Vân Anh, Thủy Tiên và Phương Linh; thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi lại để kiểm chứng người thứ nhất và số lượng người.
14.1. Lượt nói 1: hành động giao tiếp
阮明武:今天谁第一个到教室?
Ruǎn Míng Wǔ: Jīntiān shéi dì yī ge dào jiàoshì?
Nguyễn Minh Vũ: Hôm nay ai đến lớp đầu tiên?
Nguyen Minh Vu: Who was the first to arrive in class today?
Điểm phân tích: Ở lượt 1, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.2. Lượt nói 2: hành động giao tiếp
丁垂杨:黎云英是第一个到的。
Dīng Chuí Yáng: Lí Yún Yīng shì dì yī ge dào de.
Đinh Thùy Dương: Lê Vân Anh là người đến đầu tiên ạ.
Dinh Thuy Duong: Le Van Anh was the first to arrive.
Điểm phân tích: Ở lượt 2, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.5. Lượt nói 5: hành động giao tiếp
阮明武:芳玲呢?
Ruǎn Míng Wǔ: Fāng Líng ne?
Nguyễn Minh Vũ: Còn Phương Linh thì sao?
Nguyen Minh Vu: What about Phuong Linh?
Điểm phân tích: Ở lượt 5, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.6. Lượt nói 6: hành động giao tiếp
芳玲:我是第四个到的。
Fāng Líng: Wǒ shì dì sì ge dào de.
Phương Linh: Em đến thứ tư ạ.
Phuong Linh: I was fourth.
Điểm phân tích: Ở lượt 6, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.11. Lượt nói 11: hành động giao tiếp
阮明武:不一定。“小桌子”说尺寸小,“小丁”可以是对丁垂杨的亲切称呼。
Ruǎn Míng Wǔ: Bù yídìng. “Xiǎo zhuōzi” shuō chǐcùn xiǎo, “Xiǎo Dīng” kěyǐ shì duì Dīng Chuí Yáng de qīnqiè chēnghu.
Nguyễn Minh Vũ: Không hẳn. 小桌子 chỉ chiếc bàn nhỏ, còn 小丁 có thể là cách gọi thân mật dành cho Đinh Thùy Dương.
Nguyen Minh Vu: Not always. 小桌子 describes a small table, while 小丁 can be an affectionate way to address Dinh Thuy Duong.
Điểm phân tích: Ở lượt 11, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.12. Lượt nói 12: hành động giao tiếp
丁垂杨:老师,您可以叫我“小丁”。
Dīng Chuí Yáng: Lǎoshī, nín kěyǐ jiào wǒ “Xiǎo Dīng”.
Đinh Thùy Dương: Thưa thầy, thầy có thể gọi em là Tiểu Đinh.
Dinh Thuy Duong: Teacher, you may call me Xiao Ding.
Điểm phân tích: Ở lượt 12, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.17. Lượt nói 17: hành động giao tiếp
阮明武:“第三个学生”和“三个学生”有什么不同?
Ruǎn Míng Wǔ: “Dì sān ge xuésheng” hé “sān ge xuésheng” yǒu shénme bùtóng?
Nguyễn Minh Vũ: 第三个学生 và 三个学生 khác nhau thế nào?
Nguyen Minh Vu: What is the difference between 第三个学生 and 三个学生?
Điểm phân tích: Ở lượt 17, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.18. Lượt nói 18: hành động giao tiếp
黎云英:“第三个”指顺序,“三个”指数量。
Lí Yún Yīng: “Dì sān ge” zhǐ shùnxù, “sān ge” zhǐ shùliàng.
Lê Vân Anh: 第三个 chỉ thứ tự, còn 三个 chỉ số lượng.
Le Van Anh: 第三个 indicates order, while 三个 indicates quantity.
Điểm phân tích: Ở lượt 18, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến từ pháp: tiền tố, cách gọi người và số thứ tự. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
Phần 15. Khai thác bài văn ứng dụng: liên kết ý nghĩa và cấu trúc
Bài văn ở Phần 7 được xem là một chỉnh thể, không phải tập hợp các câu rời rạc. Người đọc cần theo dõi thời gian, địa điểm, người tham gia, mục đích hoạt động và thay đổi thông tin giữa các câu. Trong khi khai thác chuyên đề này, hãy đặc biệt chú ý: Giải thích 小 trong 小丁 là cách gọi Đinh Thùy Dương theo quan hệ thân mật, còn 第 chỉ đánh số thứ tự. Tuyệt đối không biến 阮明武 thành “小阮” khi thầy đứng vai người hướng dẫn.
Yêu cầu khi viết lại: Duy trì bốn nhân vật nữ trong nhóm học viên; thầy Nguyễn Minh Vũ có vai trò hướng dẫn, giao nhiệm vụ hoặc giải thích. Không thêm nhân vật có tên khác. Nếu muốn trình bày ví dụ từ ngữ xưng hô, hãy chỉ rõ đó là từ ngữ minh họa, không phải một thành viên mới.
15.1. Khai thác liên kết qua câu mẫu 1
上课时,阮明武老师问:“你们现在学第几课?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Nǐmen xiànzài xué dì jǐ kè?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Các bạn đang học bài thứ mấy?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Which lesson are you studying now?”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “第” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.2. Khai thác liên kết qua câu mẫu 2
阮明武老师举例说:“他已经来了,还带了一个小本子。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Tā yǐjīng lái le, hái dài le yí ge xiǎo běnzi.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Anh ấy đến rồi, còn mang một cuốn sổ nhỏ.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “He has arrived and brought a small notebook.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “小” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.3. Khai thác liên kết qua câu mẫu 3
阮明武老师说:“我可以问第二个问题吗?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ kěyǐ wèn dì èr ge wèntí ma?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Em có thể hỏi câu hỏi thứ hai không ạ?”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “May I ask the second question?”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “第” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.4. Khai thác liên kết qua câu mẫu 4
阮明武老师说:“先学第三课,再看第一课。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Xiān xué dì sān kè, zài kàn dì yī kè.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Học bài thứ ba trước, sau đó xem lại bài thứ nhất.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “We will study lesson three first, then review lesson one.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “第” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.5. Khai thác liên kết qua câu mẫu 5
阮明武老师提醒大家:“第三个学生问了一个问题。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Dì sān ge xuésheng wèn le yí ge wèntí.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Học viên thứ ba đặt một câu hỏi.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “The third student asked a question.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “第” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.6. Khai thác liên kết qua câu mẫu 6
阮明武老师举例说:“小朋友”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Xiǎopéngyǒu”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Trẻ nhỏ, em nhỏ.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Child; little one.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “小” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.7. Khai thác liên kết qua câu mẫu 7
阮明武老师说:“第一”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Dì yī”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Thứ nhất.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “First.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “第” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.8. Khai thác liên kết qua câu mẫu 8
阮明武老师说:“第二天”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Dì èr tiān”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Ngày thứ hai.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “The second day.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “第” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
Phần 16. Hai mươi nhiệm vụ thực hành chuyên biệt trên lớp
Hệ thống bài tập này đánh giá khả năng tự giải thích và tái sử dụng cấu trúc. Đối với bài dịch, không mặc định chỉ có một cách trả lời duy nhất; cách dùng phải tự nhiên và giữ đúng nghĩa, chứ không chỉ giữ lại các từ đơn lẻ.
16.1. Nhận diện – phân tích 8 câu
- Câu 1: Phân tích vai trò trọng điểm trong “这个房间很小。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 2: Phân tích vai trò trọng điểm trong “我买了一张小桌子。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 3: Phân tích vai trò trọng điểm trong “那个小朋友在看书。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 4: Phân tích vai trò trọng điểm trong “我是第一个学生。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 5: Phân tích vai trò trọng điểm trong “今天是第二天。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 6: Phân tích vai trò trọng điểm trong “我们现在学第三课。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 7: Phân tích vai trò trọng điểm trong “他是第三个到教室的人。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 8: Phân tích vai trò trọng điểm trong “这是我的第二本书。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
16.2. So sánh nghĩa trong 6 cặp câu
- Cặp 1: Đối chiếu “她想买第一件衣服。” với “我是第一次来北京。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 2: Đối chiếu “上课时,阮明武老师问:“你们现在学第几课?”” với “第二个问题不难。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 3: Đối chiếu “第二个姐姐在上海。” với “这不是第一课。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 4: Đối chiếu “阮明武老师举例说:“他已经来了,还带了一个小本子。”” với “他是第几个到教室的人?”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 5: Đối chiếu “我们今天学习第几课?” với “今天学第三课,先看第一部分。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 6: Đối chiếu “阮明武老师说:“我可以问第二个问题吗?”” với “这是我第一次学习这个语法点。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
16.3. Sản sinh lời nói trong 6 nhiệm vụ
- Nhiệm vụ 1: Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ra tình huống mới. Đinh Thùy Dương hỏi lại để xác nhận thông tin bằng cấu trúc trọng tâm.
- Nhiệm vụ 2: Lê Vân Anh giải thích một mẫu câu trước lớp; thầy nhận xét tính phù hợp và yêu cầu thêm một ví dụ.
- Nhiệm vụ 3: Thủy Tiên sửa một câu chứa lỗi về trật tự hoặc kết hợp từ; giải thích chính xác lỗi nằm ở đâu.
- Nhiệm vụ 4: Phương Linh dựng đoạn hội thoại 4 lượt với thầy Nguyễn Minh Vũ, trong đó cấu trúc trọng tâm xuất hiện ít nhất hai lần.
- Nhiệm vụ 5: Đổi câu kể thành câu hỏi hoặc câu phủ định khi mô hình cho phép; nếu không phù hợp, giải thích lý do thay vì ép công thức.
- Nhiệm vụ 6: Viết một đoạn văn 6 câu liên kết, có mục đích giao tiếp rõ và không đưa thêm nhân vật có tên ngoài hệ thống.
Phần 17. Định hướng lời giải, nhận xét sai và tiêu chí chấm bài
Nguyên tắc chấm: Không chỉ đánh giá chọn đúng từ mà còn đánh giá tính đúng cú pháp, nghĩa của toàn câu, logic hội thoại, cách xưng hô và hiệu quả truyền đạt. Với trọng điểm này, phải phân biệt rõ: Đặt 小 trước họ có điều kiện về tuổi, quan hệ và sắc thái; đặt 第 trước số để nêu thứ tự, không thay bằng 两. 小学生 liên hệ với 小学 + 生, không phân tích máy móc thành 小 + 学生.
17.1. Hướng giải câu 1
这个房间很小。
Zhège fángjiān hěn xiǎo.
Căn phòng này rất nhỏ.
This room is very small.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.2. Hướng giải câu 2
我买了一张小桌子。
Wǒ mǎi le yì zhāng xiǎo zhuōzi.
Tôi đã mua một chiếc bàn nhỏ.
I bought a small table.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.3. Hướng giải câu 3
那个小朋友在看书。
Nàge xiǎopéngyǒu zài kàn shū.
Em nhỏ kia đang đọc sách.
That child is reading a book.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.4. Hướng giải câu 4
我是第一个学生。
Wǒ shì dì yī ge xuésheng.
Tôi là học viên đầu tiên.
I am the first student.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.5. Hướng giải câu 5
今天是第二天。
Jīntiān shì dì èr tiān.
Hôm nay là ngày thứ hai.
Today is the second day.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.6. Hướng giải câu 6
我们现在学第三课。
Wǒmen xiànzài xué dì sān kè.
Bây giờ chúng ta học bài thứ ba.
We are studying Lesson Three now.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.7. Hướng giải câu 7
他是第三个到教室的人。
Tā shì dì sān ge dào jiàoshì de rén.
Anh ấy là người thứ ba đến lớp.
He is the third person to arrive in the classroom.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.8. Hướng giải câu 8
这是我的第二本书。
Zhè shì wǒ de dì èr běn shū.
Đây là cuốn sách thứ hai của tôi.
This is my second book.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.9. Tiêu chí cho phần so sánh và vận dụng
Ở sáu bài đối chiếu, câu trả lời phải chỉ ra khác nhau tối thiểu một điểm về nghĩa, đối tượng quy chiếu, vị trí, mức độ lịch sự hoặc điều kiện kết hợp. Ở các nhiệm vụ sáng tạo, người học cần giữ đúng hệ thống nhân vật và xây dựng lượt đáp hợp logic. Bài viết chỉ được chấm đạt khi câu đúng, các sự kiện trong đoạn không tự mâu thuẫn và người đọc xác định được ai đang nói với ai.
Kết luận chuyên biệt: Học viên diễn đạt thứ tự đến lớp của Đinh Thùy Dương, Lê Vân Anh, Thủy Tiên và Phương Linh; thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi lại để kiểm chứng người thứ nhất và số lượng người.
Phần 18. Kịch bản tổ chức lớp học: từ quan sát đến tự sản sinh lời nói
18.1. Giai đoạn khởi động
Nêu một tình huống gần gũi, cho học viên tự dịch và dùng lỗi thường gặp làm tình huống nhận diện; chưa tiết lộ ngay công thức, yêu cầu dự đoán theo ngữ cảnh.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Tiền tố xưng hô 小 + họ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “小 + họ người”. Đây là cách gọi thân mật, thường áp dụng với người trẻ hơn hoặc đồng nghiệp gần gũi. Tiền tố không làm đổi họ; ý nghĩa thân mật phụ thuộc người nói, đối tượng và bối cảnh. Không được suy rằng cứ thêm 小 trước một danh từ bất kỳ là tạo cách gọi tự nhiên.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.2. Giai đoạn phát hiện
Cho học viên đối chiếu hai câu chỉ khác một yếu tố ngữ pháp; hỏi nghĩa nào thay đổi và có phải điều kiện dùng khác nhau hay không.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Tính từ 小 bổ nghĩa cho danh từ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “小 + danh từ”. Trong 小房子 hoặc 小本子, 小 có nghĩa kích thước nhỏ và tham gia quan hệ định ngữ; không đồng nhất cấu tạo cụm từ với tiền tố gọi người. Cần phân biệt kết hợp từ vựng đã ổn định với tổ hợp được tạo tự do trong câu.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.3. Giai đoạn hình thức
Viết cấu trúc lên bảng và đánh dấu phần bắt buộc, phần có thể thay. Phân biệt từ loại với chức năng cú pháp ở cấp cụm và câu.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Số thứ tự 第 không phải số lượng” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “第 + số từ”. 第 + số từ dùng định vị đối tượng trong một chuỗi. 三个人 trả lời có bao nhiêu người, 第三个人 trả lời người thứ mấy. Khi bổ nghĩa cho người/vật đếm được, chú ý lượng từ phù hợp: 第三个学生, 第一本书.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.4. Giai đoạn điều kiện
Kiểm tra tính tự nhiên khi thay danh từ, động từ, người nói, người nghe; cho học viên tự tìm một phản ví dụ có ngữ cảnh cụ thể.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Thứ tự bài, ngày, lần và đơn vị” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “第 + số + danh từ đơn vị”. Các trường hợp 第一课, 第二天, 第三次 có danh từ đơn vị có thể đi trực tiếp sau số thứ tự, không áp dụng máy móc mẫu 第 + số + 个 + mọi danh từ. Số thứ tự dùng 二, còn 两 thường tham gia cấu trúc số lượng.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.5. Giai đoạn phản xạ
Đặt tình huống giao tiếp có thời gian giới hạn, học viên trả lời trước bằng lời, sau đó mới đối chiếu văn bản với Pinyin.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Vị trí 第 trong cụm danh từ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “(định ngữ) + 第 + số + lượng từ + trung tâm ngữ”. Cần xác định 第 thuộc cụm thứ tự trước khi phân tích toàn bộ danh ngữ. Định ngữ sở hữu và chỉ thị có thể bao lấy cụm thứ tự, tùy ngữ cảnh. Không hoán đổi để thành 三第 hoặc bỏ lượng từ bắt buộc.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.6. Giai đoạn hội thoại
Phân vai hỏi – đáp – người quan sát; sau mỗi hai lượt nói dừng để kiểm tra câu mới có liên kết thông tin với câu trước hay không.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Tiền tố xưng hô 小 + họ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “小 + họ người”. Đây là cách gọi thân mật, thường áp dụng với người trẻ hơn hoặc đồng nghiệp gần gũi. Tiền tố không làm đổi họ; ý nghĩa thân mật phụ thuộc người nói, đối tượng và bối cảnh. Không được suy rằng cứ thêm 小 trước một danh từ bất kỳ là tạo cách gọi tự nhiên.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.7. Giai đoạn đọc hiểu
Đọc đoạn văn có mục tiêu, tìm câu mang cấu trúc trọng tâm và giải thích vai trò của nó trong tiến trình thông tin.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Tính từ 小 bổ nghĩa cho danh từ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “小 + danh từ”. Trong 小房子 hoặc 小本子, 小 có nghĩa kích thước nhỏ và tham gia quan hệ định ngữ; không đồng nhất cấu tạo cụm từ với tiền tố gọi người. Cần phân biệt kết hợp từ vựng đã ổn định với tổ hợp được tạo tự do trong câu.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.8. Giai đoạn viết mở rộng
Yêu cầu đoạn văn dùng ít nhất hai biến thể cấu trúc, có liên kết ý và một tình huống kết thúc cụ thể.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Số thứ tự 第 không phải số lượng” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “第 + số từ”. 第 + số từ dùng định vị đối tượng trong một chuỗi. 三个人 trả lời có bao nhiêu người, 第三个人 trả lời người thứ mấy. Khi bổ nghĩa cho người/vật đếm được, chú ý lượng từ phù hợp: 第三个学生, 第一本书.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Phần 19. 100 mẫu câu tiếng Trung giao tiếp ứng dụng tổng hợp kiến thức bài giảng
100 mẫu câu dưới đây được chọn và phân loại theo chức năng giao tiếp của trọng điểm. Mỗi câu có đủ bốn dòng: Hán giản thể, Pinyin có dấu, bản dịch tiếng Việt và tiếng Anh. Các câu có lời dẫn của thầy Nguyễn Minh Vũ dùng làm mẫu luyện nghe – đáp và phân tích câu trên lớp; không tạo thêm nhân vật ngoài hệ thống đã quy định.
19.1. Nhận biết quy tắc trong câu đơn
1. 这个房间很小。
Zhège fángjiān hěn xiǎo.
Căn phòng này rất nhỏ.
This room is very small.
2. 我买了一张小桌子。
Wǒ mǎi le yì zhāng xiǎo zhuōzi.
Tôi đã mua một chiếc bàn nhỏ.
I bought a small table.
3. 那个小朋友在看书。
Nàge xiǎopéngyǒu zài kàn shū.
Em nhỏ kia đang đọc sách.
That child is reading a book.
4. 我是第一个学生。
Wǒ shì dì yī ge xuésheng.
Tôi là học viên đầu tiên.
I am the first student.
5. 今天是第二天。
Jīntiān shì dì èr tiān.
Hôm nay là ngày thứ hai.
Today is the second day.
6. 我们现在学第三课。
Wǒmen xiànzài xué dì sān kè.
Bây giờ chúng ta học bài thứ ba.
We are studying Lesson Three now.
7. 他是第三个到教室的人。
Tā shì dì sān ge dào jiàoshì de rén.
Anh ấy là người thứ ba đến lớp.
He is the third person to arrive in the classroom.
8. 这是我的第二本书。
Zhè shì wǒ de dì èr běn shū.
Đây là cuốn sách thứ hai của tôi.
This is my second book.
9. 她想买第一件衣服。
Tā xiǎng mǎi dì yī jiàn yīfu.
Cô ấy muốn mua bộ quần áo đầu tiên.
She wants to buy the first item of clothing.
10. 我是第一次来北京。
Wǒ shì dì yī cì lái Běijīng.
Đây là lần đầu tôi đến Bắc Kinh.
This is my first time in Beijing.
19.2. Trình bày thông tin thường ngày
11. 上课时,阮明武老师问:“你们现在学第几课?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Nǐmen xiànzài xué dì jǐ kè?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Các bạn đang học bài thứ mấy?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Which lesson are you studying now?”
12. 第二个问题不难。
Dì èr ge wèntí bù nán.
Câu hỏi thứ hai không khó.
The second question is not difficult.
13. 第二个姐姐在上海。
Dì èr ge jiějie zài Shànghǎi.
Người chị thứ hai ở Thượng Hải.
My second older sister lives in Shanghai.
14. 这不是第一课。
Zhè bù shì dì yī kè.
Đây không phải bài đầu tiên.
This is not Lesson One.
15. 阮明武老师举例说:“他已经来了,还带了一个小本子。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Tā yǐjīng lái le, hái dài le yí ge xiǎo běnzi.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Anh ấy đến rồi, còn mang một cuốn sổ nhỏ.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “He has arrived and brought a small notebook.”
16. 他是第几个到教室的人?
Tā shì dì jǐ ge dào jiàoshì de rén?
Anh ấy là người thứ mấy đến lớp?
Which person was he to arrive in the classroom?
17. 我们今天学习第几课?
Wǒmen jīntiān xuéxí dì jǐ kè?
Hôm nay chúng ta học bài thứ mấy?
Which lesson are we studying today?
18. 今天学第三课,先看第一部分。
Jīntiān xué dì sān kè, xiān kàn dì yī bùfen.
Hôm nay học bài ba, trước tiên xem phần thứ nhất.
Today we study Lesson Three, starting with Part One.
19. 阮明武老师说:“我可以问第二个问题吗?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ kěyǐ wèn dì èr ge wèntí ma?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Em có thể hỏi câu hỏi thứ hai không ạ?”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “May I ask the second question?”
20. 这是我第一次学习这个语法点。
Zhè shì wǒ dì yī cì xuéxí zhège yǔfǎ diǎn.
Đây là lần đầu em học trọng điểm ngữ pháp này.
This is my first time studying this grammar point.
19.3. Đặt câu hỏi và nhận phản hồi
21. 没关系,先学第一种用法,再学第二种。
Méiguānxi, xiān xué dì yī zhòng yòngfǎ, zài xué dì èr zhòng.
Không sao, học cách dùng thứ nhất trước rồi cách dùng thứ hai.
That is fine; learn the first usage, then the second.
22. 今天我们学第几课?
Jīntiān wǒmen xué dì jǐ kè?
Hôm nay chúng ta học bài thứ mấy?
Which lesson are we studying today?
23. 阮明武老师说:“先学第三课,再看第一课。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Xiān xué dì sān kè, zài kàn dì yī kè.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Học bài thứ ba trước, sau đó xem lại bài thứ nhất.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “We will study lesson three first, then review lesson one.”
24. 我可以坐在第三个位置吗?
Wǒ kěyǐ zuò zài dì sān ge wèizhi ma?
Em có thể ngồi ở chỗ thứ ba không?
May I sit in the third seat?
25. 今天是我们学习汉语的第一天。
Jīntiān shì wǒmen xuéxí Hànyǔ de dì yī tiān.
Hôm nay là ngày đầu tiên chúng tôi học tiếng Trung.
Today is our first day of learning Chinese.
26. 老师先介绍第一课的内容。
Lǎoshī xiān jièshào dì yī kè de nèiróng.
Thầy giáo giới thiệu nội dung bài một trước.
The teacher first introduces the content of Lesson One.
27. 阮明武老师提醒大家:“第三个学生问了一个问题。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Dì sān ge xuésheng wèn le yí ge wèntí.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Học viên thứ ba đặt một câu hỏi.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “The third student asked a question.”
28. 下课以后,我们一起复习第一课。
Xiàkè yǐhòu, wǒmen yìqǐ fùxí dì yī kè.
Sau giờ học, chúng tôi cùng ôn bài một.
After class, we reviewed Lesson One together.
29. 今天是我们学习汉语的第三天。
Jīntiān shì wǒmen xuéxí Hànyǔ de dì sān tiān.
Hôm nay là ngày thứ ba chúng tôi học tiếng Trung.
Today is our third day of learning Chinese.
30. 老师让我们先复习第一课,再学习第三课。
Lǎoshī ràng wǒmen xiān fùxí dì yī kè, zài xuéxí dì sān kè.
Thầy yêu cầu chúng tôi ôn bài một trước rồi học bài ba.
The teacher asks us to review lesson one before studying lesson three.
19.4. Luyện tập ở lớp với thầy Nguyễn Minh Vũ
31. 阮明武老师举例说:“小朋友”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Xiǎopéngyǒu”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Trẻ nhỏ, em nhỏ.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Child; little one.”
32. 小桌子
Xiǎo zhuōzi
Chiếc bàn nhỏ.
Small table.
33. 小学
Xiǎoxué
Trường tiểu học.
Primary school.
34. 小学生
Xiǎoxuéshēng
Học sinh tiểu học.
Primary school student.
35. 阮明武老师说:“第一”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Dì yī”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Thứ nhất.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “First.”
36. 第二
Dì èr
Thứ hai.
Second.
37. 第三
Dì sān
Thứ ba.
Third.
38. 第三课
Dì sān kè
Bài thứ ba.
Lesson Three.
39. 阮明武老师说:“第二天”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Dì èr tiān”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Ngày thứ hai.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “The second day.”
40. 第一个
Dì yī ge
Người/vật thứ nhất.
The first one.
19.5. Diễn đạt hoàn cảnh học tập
41. 第二个
Dì èr ge
Người/vật thứ hai.
The second one.
42. 第一次
Dì yī cì
Lần đầu tiên.
The first time.
43. 阮明武老师提醒大家:“第几”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Dì jǐ”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Thứ mấy.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Which number in sequence.”
44. 我们现在学第四课。
Wǒmen xiànzài xué dì sì kè.
Bây giờ chúng ta học bài thứ tư.
We are studying Lesson Four now.
45. 我是第一次来上海。
Wǒ shì dì yī cì lái Shànghǎi.
Đây là lần đầu tôi đến Thượng Hải.
This is my first time in Shanghai.
46. 第二个姐姐在北京。
Dì èr ge jiějie zài Běijīng.
Người chị thứ hai ở Bắc Kinh.
My second older sister lives in Beijing.
47. 阮明武老师举例说:“我们明天学习第几课?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒmen míngtiān xuéxí dì jǐ kè?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Ngày mai chúng ta học bài thứ mấy?”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Which lesson are we studying tomorrow?”
48. 明天学第三课,先看第一部分。
Míngtiān xué dì sān kè, xiān kàn dì yī bùfen.
Ngày mai học bài ba, trước tiên xem phần thứ nhất.
Tomorrow we study Lesson Three, starting with Part One.
49. 明天我们学第几课?
Míngtiān wǒmen xué dì jǐ kè?
Ngày mai chúng ta học bài thứ mấy?
Which lesson are we studying tomorrow?
50. 先学第四课,再看第一课。
Xiān xué dì sì kè, zài kàn dì yī kè.
Học bài thứ tư trước, sau đó xem lại bài thứ nhất.
We will study lesson Four first, then review lesson one.
19.6. Giao tiếp trong sinh hoạt
51. 阮明武老师说:“今天是我们学习英语的第一天。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Jīntiān shì wǒmen xuéxí Yīngyǔ de dì yī tiān.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Hôm nay là ngày đầu tiên chúng tôi học tiếng Anh.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Today is our first day of learning English.”
52. 明天是我们学习汉语的第三天。
Míngtiān shì wǒmen xuéxí Hànyǔ de dì sān tiān.
Ngày mai là ngày thứ ba chúng tôi học tiếng Trung.
Tomorrow is our third day of learning Chinese.
53. 我想问一下,你们现在学第几课?
Wǒ xiǎng wèn yíxià, nǐmen xiànzài xué dì jǐ kè?
Tôi muốn hỏi một chút: các bạn đang học bài thứ mấy?
I would like to ask: which lesson are you studying now?
54. 不好意思,我可以坐在第三个位置吗?
Bù hǎoyìsi, wǒ kěyǐ zuò zài dì sān ge wèizhi ma?
Xin lỗi, em có thể ngồi ở chỗ thứ ba không?
Excuse me, may I sit in the third seat?
55. 上课时,阮明武老师问:“请问,今天我们学第几课?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Qǐngwèn, jīntiān wǒmen xué dì jǐ kè?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Xin hỏi, hôm nay chúng ta học bài thứ mấy?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Excuse me, which lesson are we studying today?”
56. 水仙是第一个到的人。
Shuǐ Xiān shì dì yī ge dào de rén.
Thủy Tiên là người đến đầu tiên.
Thuy Tien is the first to arrive.
57. 他是第二个,第一个是黎云英。
Tā shì dì èr ge, dì yī ge shì Lí Yún Yīng.
Anh ấy đến thứ hai, người đầu tiên là Lê Vân Anh.
He was second; Le Van Anh was first.
58. 黎云英先到,她是第一个。
Lí Yún Yīng xiān dào, tā shì dì yī ge.
Lê Vân Anh đến trước, cô ấy là người thứ nhất.
Le Van Anh arrived first; she was the first.
59. 上课时,阮明武老师问:“那丁垂杨是第二个吗?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Nà Dīng Chuí Yáng shì dì èr ge ma?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Vậy Đinh Thùy Dương là người thứ hai phải không?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Then was Dinh Thuy Duong the second?”
60. 对,丁垂杨是第二个到的。
Duì, Dīng Chuí Yáng shì dì èr ge dào de.
Đúng, Đinh Thùy Dương là người đến thứ hai.
Yes, Dinh Thuy Duong was the second to arrive.
19.7. Vận dụng trong bối cảnh cụ thể
61. 丁垂杨是第一个到的学生。
Dīng Chuí Yáng shì dì yī ge dào de xuésheng.
Đinh Thùy Dương là học viên đến đầu tiên.
Dinh Thuy Duong was the first student to arrive.
62. 黎云英是第二个到的学生。
Lí Yún Yīng shì dì èr ge dào de xuésheng.
Lê Vân Anh là học viên đến thứ hai.
Le Van Anh was the second student to arrive.
63. 阮明武老师举例说:“黎云英是第一个来的学生,丁垂杨是第二个。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Lí Yún Yīng shì dì yī ge lái de xuésheng, Dīng Chuí Yáng shì dì èr ge.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Lê Vân Anh là học viên đến thứ nhất, Đinh Thùy Dương là người thứ hai.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Le Van Anh is the first student to arrive, and Dinh Thuy Duong is the second.”
64. 丁垂杨是第一个到的人。
Dīng Chuí Yáng shì dì yī ge dào de rén.
Đinh Thùy Dương là người đến đầu tiên.
Dinh Thuy Duong is the first to arrive.
65. 他是第二个,第一个是芳玲。
Tā shì dì èr ge, dì yī ge shì Fāng Líng.
Anh ấy đến thứ hai, người đầu tiên là Phương Linh.
He was second; Phuong Linh was first.
66. 芳玲先到,他是第一个。
Fāng Líng xiān dào, tā shì dì yī ge.
Phương Linh đến trước, cậu ấy là người thứ nhất.
Phuong Linh arrived first; he was the first.
67. 阮明武老师说:“那黎云英是第二个吗?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Nà Lí Yún Yīng shì dì èr ge ma?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Vậy Lê Vân Anh là người thứ hai phải không?”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Then was Le Van Anh the second?”
68. 对,黎云英是第二个到的。
Duì, Lí Yún Yīng shì dì èr ge dào de.
Đúng, Lê Vân Anh là người đến thứ hai.
Yes, Le Van Anh was the second to arrive.
69. 黎云英是第一个到的学生。
Lí Yún Yīng shì dì yī ge dào de xuésheng.
Lê Vân Anh là học viên đến đầu tiên.
Le Van Anh was the first student to arrive.
70. 芳玲是第二个到的学生。
Fāng Líng shì dì èr ge dào de xuésheng.
Phương Linh là học viên đến thứ hai.
Phuong Linh was the second student to arrive.
19.8. Giao tiếp kết hợp nhiều cấu trúc
71. 阮明武老师说:“芳玲是第一个来的学生,丁垂杨是第二个。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Fāng Líng shì dì yī ge lái de xuésheng, Dīng Chuí Yáng shì dì èr ge.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Phương Linh là học viên đến thứ nhất, Đinh Thùy Dương là người thứ hai.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Phuong Linh is the first student to arrive, and Dinh Thuy Duong is the second.”
72. 黎云英说:“今天是我们学习汉语的第一天。”
Lí Yún Yīng shuō: “Jīntiān shì wǒmen xuéxí Hànyǔ de dì yī tiān.”
Lê Vân Anh nói: “Hôm nay là ngày đầu tiên chúng tôi học tiếng Trung.”
Le Van Anh says, “Today is our first day of learning Chinese.”
73. 黎云英说:“老师让我们先复习第一课,再学习第三课。”
Lí Yún Yīng shuō: “Lǎoshī ràng wǒmen xiān fùxí dì yī kè, zài xuéxí dì sān kè.”
Lê Vân Anh nói: “Thầy yêu cầu chúng tôi ôn bài một trước rồi học bài ba.”
Le Van Anh says, “The teacher asks us to review lesson one before studying lesson three.”
74. 丁垂杨说:“这是我的第二本书。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Zhè shì wǒ de dì èr běn shū.”
Đinh Thùy Dương nói: “Đây là cuốn sách thứ hai của tôi.”
Dinh Thuy Duong says, “This is my second book.”
75. 黎云英说:“他是第二个,第一个是黎云英。”
Lí Yún Yīng shuō: “Tā shì dì èr ge, dì yī ge shì Lí Yún Yīng.”
Lê Vân Anh nói: “Anh ấy đến thứ hai, người đầu tiên là Lê Vân Anh.”
Le Van Anh says, “He was second; Le Van Anh was first.”
76. 丁垂杨问:“那丁垂杨是第二个吗?”
Dīng Chuí Yáng wèn: “Nà Dīng Chuí Yáng shì dì èr ge ma?”
Đinh Thùy Dương hỏi: “Vậy Đinh Thùy Dương là người thứ hai phải không?”
Dinh Thuy Duong asks, “Then was Dinh Thuy Duong the second?”
77. 黎云英说:“我是第一个学生。”
Lí Yún Yīng shuō: “Wǒ shì dì yī ge xuésheng.”
Lê Vân Anh nói: “Tôi là học viên đầu tiên.”
Le Van Anh says, “I am the first student.”
78. 我有两个姐姐。
Wǒ yǒu liǎng ge jiějie.
Tôi có hai chị gái.
I have two older sisters.
79. 阮明武老师举例说:“可以,你先说说自己的想法。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Kěyǐ, nǐ xiān shuō shuō zìjǐ de xiǎngfǎ.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Được, em hãy nói suy nghĩ của mình trước.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Yes, explain your idea first.”
80. 不一样,我们一起看看。
Bú yíyàng, wǒmen yìqǐ kàn kàn.
Không giống nhau, chúng ta cùng xem nhé.
They are different; let us look together.
19.9. Đọc hiểu và chuyển đổi cách nói
81. 教室不大,可是很干净。
Jiàoshì bú dà, kěshì hěn gānjìng.
Phòng học không lớn nhưng rất sạch sẽ.
The classroom is not large, but it is very clean.
82. 老师让大家先听,再回答。
Lǎoshī ràng dàjiā xiān tīng, zài huídá.
Thầy giáo yêu cầu mọi người nghe trước rồi trả lời.
The teacher asked everyone to listen first and then answer.
83. 阮明武老师说:“这是一个很好的开始。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Zhè shì yí ge hěn hǎo de kāishǐ.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Đây là một khởi đầu rất tốt.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “This was a very good beginning.”
84. 丁垂杨是我们的同学。
Dīng Chuí Yáng shì wǒmen de tóngxué.
Đinh Thùy Dương là bạn cùng lớp của chúng tôi.
Dinh Thuy Duong is our classmate.
85. 黎云英今天来上课。
Lí Yún Yīng jīntiān lái shàngkè.
Hôm nay Lê Vân Anh đến lớp.
Le Van Anh comes to class today.
86. 请问,阮明武在吗?
Qǐngwèn, Ruǎn Míng Wǔ zài ma?
Xin hỏi Nguyễn Minh Vũ có ở đây không ạ?
Excuse me, is Nguyen Minh Vu here?
87. 阮明武老师说:“芳玲在二楼工作。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Fāng Líng zài èr lóu gōngzuò.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Phương Linh làm việc ở tầng hai.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Phuong Linh works on the second floor.”
88. 丁垂杨今天来了吗?
Dīng Chuí Yáng jīntiān lái le ma?
Hôm nay Đinh Thùy Dương đã đến chưa?
Has Dinh Thuy Duong arrived today?
89. 丁垂杨的答案和黎云英的一样吗?
Dīng Chuí Yáng de dá'àn hé Lí Yún Yīng de yíyàng ma?
Đáp án của Đinh Thùy Dương và Lê Vân Anh giống nhau không?
Are Dinh Thuy Duong's and Le Van Anh's answers the same?
90. 黎云英和丁垂杨谁先到?
Lí Yún Yīng hé Dīng Chuí Yáng shéi xiān dào?
Lê Vân Anh và Đinh Thùy Dương, ai đến trước?
Who arrived first, Le Van Anh or Dinh Thuy Duong?
19.10. Luyện phản xạ nói và tự đặt câu
91. 阮明武老师提醒大家:“可以,不过不要坐在丁垂杨的座位上。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Kěyǐ, búguò bú yào zuò zài Dīng Chuí Yáng de zuòwèi shàng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Được, nhưng đừng ngồi vào chỗ của Đinh Thùy Dương.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Yes, but do not sit in Dinh Thuy Duong's seat.”
92. 丁垂杨和黎云英都早早来到教室。
Dīng Chuí Yáng hé Lí Yún Yīng dōu zǎo zǎo lái dào jiàoshì.
Đinh Thùy Dương và Lê Vân Anh đều đến lớp từ sớm.
Dinh Thuy Duong and Le Van Anh both arrived early.
93. 黎云英和丁垂杨都想早点儿到教室。
Lí Yún Yīng hé Dīng Chuí Yáng dōu xiǎng zǎodiǎnr dào jiàoshì.
Lê Vân Anh và Đinh Thùy Dương đều muốn đến lớp sớm.
Le Van Anh and Dinh Thuy Duong both want to get to class early.
94. 丁垂杨
Dīng Chuí Yáng
Đinh Thùy Dương, lối gọi thân quen theo họ.
Dinh Thuy Duong, an informal form of address.
95. 阮明武老师举例说:“黎云英是我们的同学。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Lí Yún Yīng shì wǒmen de tóngxué.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Lê Vân Anh là bạn cùng lớp của chúng tôi.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Le Van Anh is our classmate.”
96. 黎云英明天来上课。
Lí Yún Yīng míngtiān lái shàngkè.
Ngày mai Lê Vân Anh đến lớp.
Le Van Anh comes to class tomorrow.
97. 水仙在二楼工作。
Shuǐ Xiān zài èr lóu gōngzuò.
Thủy Tiên làm việc ở tầng hai.
Thuy Tien works on the second floor.
98. 黎云英今天来了吗?
Lí Yún Yīng jīntiān lái le ma?
Hôm nay Lê Vân Anh đã đến chưa?
Has Le Van Anh arrived today?
99. 阮明武老师说:“丁垂杨的答案和芳玲的一样吗?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Dīng Chuí Yáng de dá'àn hé Fāng Líng de yíyàng ma?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Đáp án của Đinh Thùy Dương và Phương Linh giống nhau không?”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Are Dinh Thuy Duong's and Phuong Linh's answers the same?”
100. 芳玲和丁垂杨谁先到?
Fāng Líng hé Dīng Chuí Yáng shéi xiān dào?
Phương Linh và Đinh Thùy Dương, ai đến trước?
Who arrived first, Phuong Linh or Dinh Thuy Duong?