Tất cả định ngữ trong tiếng Trung (汉语定语大全) ngày 18/11/2026
CHINEMASTER EDU – GIÁO TRÌNH NGỮ PHÁP TIẾNG TRUNG CHUYÊN SÂU. Tác giả và giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Minh Vũ (阮明武, Ruǎn Míng Wǔ, Nguyen Minh Vu). Biên soạn ngày 18/11/2026 theo giờ Việt Nam. Chuyên đề được xây dựng độc lập, đồng thời kết nối bài Định ngữ + 的 + Trung tâm ngữ, Định ngữ đa tầng, Trạng ngữ và Bổ ngữ trong hệ thống ChineMaster EDU.Mục tiêu học tập: nắm vững khái niệm định ngữ và trung tâm ngữ; phân biệt định ngữ hạn định, định ngữ miêu tả, từng nguồn gốc cấu tạo của định ngữ; xác định đúng khi nào phải/có thể/không nên dùng 的; phân tích mệnh đề định ngữ và định ngữ đa tầng; ứng dụng khi viết tiếng Trung giao tiếp, học thuật, thương mại và pháp lý.
Giới hạn danh mục “tất cả”: đây là bức tranh hệ thống những loại, cấu tạo, chức năng và quy tắc dùng định ngữ trong tiếng Hán hiện đại, không phải tập hợp đóng của mọi từ có thể làm định ngữ. Một số phân loại, nhất là định ngữ hạn định/miêu tả và trật tự định ngữ đa tầng, có ngoại lệ và khác biệt giữa các tài liệu ngữ pháp.
Phần 1. Đại cương: định ngữ (定语) là gì?
Khái niệm, trung tâm ngữ và vị trí thường gặp
Định ngữ (定语, dìngyǔ) là thành phần đứng trong cụm danh từ, cung cấp thông tin về người, vật, sự việc, số lượng, thuộc tính, nguồn gốc, phạm vi hoặc quan hệ của danh từ hay trung tâm ngữ (中心语). Trong tiếng Hán hiện đại, định ngữ điển hình đứng trước trung tâm ngữ. Giữa hai bộ phận có thể có trợ từ kết cấu 的 (de), nhưng không phải mọi định ngữ đều cần 的.定语 + (的) + 中心语Định ngữ + (的, tùy trường hợp) + trung tâm ngữ. Dấu ngoặc biểu thị có thể xuất hiện hoặc không tùy cấu trúc, không có nghĩa dùng tùy tiện.
我的书在桌子上。
Wǒ de shū zài zhuōzi shàng.
Sách của tôi ở trên bàn.
My book is on the table.
Phân tích: 我的 là định ngữ sở hữu, 书 là trung tâm ngữ.
那三位老师都很亲切。
Nà sān wèi lǎoshī dōu hěn qīnqiè.
Ba giáo viên đó đều rất thân thiện.
Those three teachers are all very kind.
Phân tích: 那三位 là cụm chỉ định và số lượng trước 老师, không cần 的.
我们昨天讨论的问题很重要。
Wǒmen zuótiān tǎolùn de wèntí hěn zhòngyào.
Vấn đề chúng tôi thảo luận hôm qua rất quan trọng.
The issue we discussed yesterday is important.
Phân tích: 我们昨天讨论的 là mệnh đề định ngữ bổ nghĩa cho 问题.
Phân biệt định ngữ – trung tâm ngữ – toàn cụm danh từ
Trong cụm 我昨天买的那三本新的汉语书, hãy xác định trung tâm ngữ trước (书). Sau đó nhận diện 汉语 chỉ loại sách, 新的 miêu tả thuộc tính, 那三本 giới hạn đối tượng và số lượng, còn 我昨天买的 là mệnh đề định ngữ. Toàn cụm có thể làm chủ ngữ, tân ngữ hoặc thành phần khác của câu.| Thành phần | Ví dụ | Vai trò |
|---|---|---|
| Trung tâm ngữ | 书 | Danh từ được định ngữ hạn định/bổ nghĩa |
| Định ngữ loại | 汉语 | Loại sách |
| Định ngữ tính chất | 新的 | Đặc điểm mới |
| Chỉ định + số lượng | 那三本 | Ba quyển cụ thể |
| Mệnh đề định ngữ | 我昨天买的 | Sách do tôi mua hôm qua |
Wǒ zuótiān mǎi de nà sān běn xīn de Hànyǔ shū dōu hěn hǎo.
Ba cuốn sách tiếng Trung mới mà tôi mua hôm qua đều rất tốt.
The three new Chinese-language books I bought yesterday are all good.
Định ngữ không phải từ loại riêng
Danh từ, đại từ, tính từ, cụm số lượng, cụm động từ, mệnh đề chủ vị, cụm giới từ và các kết cấu đặc biệt đều có thể đảm nhiệm chức năng định ngữ tùy điều kiện. Nói “đại từ là định ngữ” nghĩa là đại từ đang làm chức năng định ngữ trong câu đó, chứ không có nghĩa mọi đại từ luôn là định ngữ.Phần 2. Định ngữ hạn định và định ngữ miêu tả: phân loại theo chức năng
Định ngữ hạn định 限制性定语
Định ngữ hạn định giúp xác định, khoanh vùng hoặc phân loại đối tượng: của ai, ở đâu, thời gian nào, bao nhiêu, loại gì, mục đích nào. Chúng có thể là danh từ chỉ loại, sở hữu, số lượng, chỉ định hoặc mệnh đề xác định đối tượng. Một thành phần đôi khi vừa hạn định vừa mang ý miêu tả tùy ngữ cảnh.这两份合同已经签好了。
Zhè liǎng fèn hétong yǐjīng qiān hǎo le.
Hai bản hợp đồng này đã được ký xong.
These two contracts have been signed.
北京的冬天比较冷。
Běijīng de dōngtiān bǐjiào lěng.
Mùa đông ở Bắc Kinh khá lạnh.
Winters in Beijing are rather cold.
中文老师正在上课。
Zhōngwén lǎoshī zhèngzài shàngkè.
Giáo viên tiếng Trung đang lên lớp.
The Chinese teacher is teaching a class.
Định ngữ miêu tả 描写性定语
Định ngữ miêu tả mô tả phẩm chất, hình dạng, màu sắc, tính cách hoặc trạng thái của đối tượng. Một số tính từ một âm tiết kết hợp trực tiếp với danh từ; tính từ phức hoặc có phó từ mức độ thường đi với 的. Không nên biến sự phân biệt này thành quy tắc tuyệt đối.桌上有一杯热茶。
Zhuō shàng yǒu yì bēi rè chá.
Trên bàn có một cốc trà nóng.
There is a cup of hot tea on the table.
她买了一条漂亮的裙子。
Tā mǎi le yì tiáo piàoliang de qúnzi.
Cô ấy mua một chiếc váy đẹp.
She bought a beautiful dress.
我们参观了一座非常古老的建筑。
Wǒmen cānguān le yí zuò fēicháng gǔlǎo de jiànzhù.
Chúng tôi đã tham quan một công trình kiến trúc rất cổ.
We visited a very old building.
So sánh hạn định và miêu tả trong một cụm
| Loại | Tín hiệu nhận diện | Ví dụ |
|---|---|---|
| Hạn định | Ai/cái nào/bao nhiêu/loại gì | 那两台工业机器 |
| Miêu tả | Ra sao? Có đặc điểm nào? | 全新的、非常安静的 |
| Kết hợp | Định danh + đặc điểm | 那两台全新的工业机器 |
Nà liǎng tái quánxīn de gōngyè jīqì yǐjīng ānzhuāng hǎo le.
Hai chiếc máy công nghiệp hoàn toàn mới đó đã được lắp đặt xong.
Those two brand-new industrial machines have been installed.
Phần 3. Định ngữ do đại từ nhân xưng và danh từ sở hữu đảm nhiệm
Sở hữu điển hình: 我/你/他/公司 + 的 + danh từ
Khi danh từ hoặc đại từ biểu thị quan hệ sở hữu, quan hệ thuộc về hay người có liên quan, 的 thường liên kết với danh từ trung tâm. Với quan hệ thân thuộc, tổ chức và một số quan hệ gắn bó, 的 có thể được lược bỏ trong cách nói tự nhiên. Việc lược bỏ không có nghĩa mọi tổ hợp sở hữu đều có thể bỏ 的.领属者 + 的 + 中心语Chủ thể sở hữu/quan hệ + 的 + danh từ trung tâm.
这是我的电脑。
Zhè shì wǒ de diànnǎo.
Đây là máy tính của tôi.
This is my computer.
我们公司的负责人今天来了。
Wǒmen gōngsī de fùzérén jīntiān lái le.
Người phụ trách công ty chúng tôi hôm nay đã đến.
The person in charge of our company arrived today.
她的电话号码换了。
Tā de diànhuà hàomǎ huàn le.
Số điện thoại của cô ấy đã thay đổi.
Her phone number has changed.
Trường hợp có thể lược 的: quan hệ thân thiết, tên đơn vị
Các cụm như 我妈妈、我们学校、我家 trong nhiều ngữ cảnh có thể không dùng 的. Nhưng 我的书、他的电脑 thường giữ 的; nếu bỏ, câu có thể không tự nhiên hoặc chuyển sang quan hệ phân loại/tổ hợp cố định.我妈妈是一名老师。
Wǒ māma shì yì míng lǎoshī.
Mẹ tôi là một giáo viên.
My mother is a teacher.
我们学校有很多学生。
Wǒmen xuéxiào yǒu hěn duō xuésheng.
Trường chúng tôi có rất nhiều học sinh.
Our school has many students.
我家的门已经关好了。
Wǒ jiā de mén yǐjīng guān hǎo le.
Cửa nhà tôi đã được đóng cẩn thận rồi.
The door of my home has been securely closed.
Định ngữ sở hữu lồng nhau
Có thể xuất hiện chuỗi “A 的 B 的 C”. Hãy đọc theo từng tầng quan hệ và tránh lạm dụng khi câu quá dài. Tùy ngữ cảnh, một số 的 được lược bỏ để tạo cụm cố định, nhưng phải bảo toàn nghĩa.这是我们老师的朋友的书。
Zhè shì wǒmen lǎoshī de péngyou de shū.
Đây là sách của bạn thầy giáo chúng tôi.
This is a book belonging to our teacher’s friend.
公司财务部门的负责人正在开会。
Gōngsī cáiwù bùmén de fùzérén zhèngzài kāihuì.
Người phụ trách bộ phận tài chính của công ty đang họp.
The head of the company’s finance department is in a meeting.
Phần 4. Định ngữ chỉ định: 这、那、每、各 và các kết cấu giới hạn
这/那 + lượng từ + danh từ
Trong văn nói phổ thông, 这/那 thường đi với lượng từ trước danh từ đếm được. Khi có số lượng, dùng 这/那 + số + lượng từ + N: 这本书、那三个人. Không đặt 的 vào giữa số lượng và danh từ trong mẫu thông thường.这本书很有用。
Zhè běn shū hěn yǒuyòng.
Cuốn sách này rất hữu ích.
This book is very useful.
那三位老师都来了。
Nà sān wèi lǎoshī dōu lái le.
Ba giáo viên đó đều đã đến.
Those three teachers have all arrived.
这几份资料需要重新整理。
Zhè jǐ fèn zīliào xūyào chóngxīn zhěnglǐ.
Mấy tài liệu này cần được sắp xếp lại.
These documents need to be reorganized.
每/各 + lượng từ + N: giới hạn phân phối
每 nhấn mạnh từng đơn vị trong tập hợp, 各 thường nhấn mạnh từng thành viên/đơn vị theo cách phân phối. Tính chất cú pháp của 每、各 được phân tích không hoàn toàn giống nhau trong mọi giáo trình; về chức năng, các cụm này hạn định danh từ.每个学生都要完成作业。
Měi ge xuésheng dōu yào wánchéng zuòyè.
Mỗi học viên đều phải hoàn thành bài tập.
Every student must complete the homework.
各部门负责人明天参加会议。
Gè bùmén fùzérén míngtiān cānjiā huìyì.
Người phụ trách các bộ phận sẽ tham dự cuộc họp ngày mai.
The heads of the departments will attend tomorrow’s meeting.
Phần 5. Định ngữ chỉ số lượng, lượng từ và thứ tự
Số + lượng từ + danh từ
Cụm số lượng trước danh từ là một trong những mẫu định ngữ cơ bản nhất. Chú ý chọn lượng từ phù hợp với danh từ: 本 (sách), 张 (giấy/ảnh), 台 (máy), 份 (văn bản), 位 (người theo sắc thái lịch sự), 条 (điều khoản/đường).数词 + 量词 + 中心语Số từ + lượng từ + trung tâm ngữ; không cần 的 trong cách đếm thông thường.
桌子上有三本词典。
Zhuōzi shàng yǒu sān běn cídiǎn.
Trên bàn có ba cuốn từ điển.
There are three dictionaries on the desk.
我们收到了两份报价单。
Wǒmen shōu dào le liǎng fèn bàojiàdān.
Chúng tôi đã nhận được hai bản báo giá.
We received two quotations.
会议室里有五位老师。
Huìyìshì lǐ yǒu wǔ wèi lǎoshī.
Trong phòng họp có năm giáo viên.
There are five teachers in the meeting room.
Số thứ tự 第 + số và cấu trúc đơn vị
第 + số biểu thị thứ tự: 第一课、第二章、第三次. Khi nhắc tới số thứ tự của đối tượng được đo bằng lượng từ, xét xem lượng từ thuộc thành phần nào trong cụm, chẳng hạn 第一位老师、第二个问题.第一课的内容比较简单。
Dì yī kè de nèiróng bǐjiào jiǎndān.
Nội dung bài học thứ nhất tương đối đơn giản.
The first lesson’s content is relatively simple.
第三个问题最难。
Dì sān ge wèntí zuì nán.
Câu hỏi thứ ba khó nhất.
The third question is the most difficult.
Số đo có 的 và không có 的
Một số cụm chỉ chiều dài, trọng lượng, tuổi, thời lượng có thể xuất hiện với 的: 三米长的绳子、三岁的孩子、两年的经验. Những tổ hợp này phải học như cấu trúc riêng; không suy từ mẫu 三本书 rằng mọi số đo đều bỏ 的.我们需要一根三米长的绳子。
Wǒmen xūyào yì gēn sān mǐ cháng de shéngzi.
Chúng tôi cần một sợi dây dài ba mét.
We need a three-meter-long rope.
她有三年的工作经验。
Tā yǒu sān nián de gōngzuò jīngyàn.
Cô ấy có ba năm kinh nghiệm làm việc.
She has three years of work experience.
这是一个三岁的孩子。
Zhè shì yí ge sān suì de háizi.
Đây là một đứa trẻ ba tuổi.
This is a three-year-old child.
Phần 6. Định ngữ do danh từ, danh ngữ và từ phân loại đảm nhiệm
N + N không có 的: quan hệ loại, lĩnh vực, mục đích
Danh từ có thể đứng trực tiếp trước một danh từ khác để phân loại hoặc tạo tên gọi ổn định, như 汉语老师、经济问题、技术部门、木桌子. Nhiều tổ hợp là cụm danh từ hoặc từ ghép có tính cố kết cao; không nên tự động thêm 的 vì đôi khi sẽ chuyển từ quan hệ phân loại sang quan hệ sở hữu/giải thích.汉语老师今天讲了定语。
Hànyǔ lǎoshī jīntiān jiǎng le dìngyǔ.
Giáo viên tiếng Trung hôm nay đã giảng về định ngữ.
The Chinese teacher explained attributives today.
技术部门正在处理故障。
Jìshù bùmén zhèngzài chǔlǐ gùzhàng.
Bộ phận kỹ thuật đang xử lý sự cố.
The technical department is handling the malfunction.
我们买了一张木桌子。
Wǒmen mǎi le yì zhāng mù zhuōzi.
Chúng tôi mua một chiếc bàn gỗ.
We bought a wooden table.
N + 的 + N: quan hệ sở hữu, xuất xứ, thuộc tính ngữ nghĩa
Khi quan hệ là của ai, từ nơi nào, thuộc một vùng, gắn với một sự kiện cụ thể, 的 thường xuất hiện. Tuy nhiên, 北京大学 là tên riêng, không nên phân tích máy móc thành 北京的大学 nếu muốn chỉ đích danh trường Đại học Bắc Kinh.北京的天气今天很好。
Běijīng de tiānqì jīntiān hěn hǎo.
Thời tiết Bắc Kinh hôm nay rất đẹp.
The weather in Beijing is nice today.
老师的建议非常重要。
Lǎoshī de jiànyì fēicháng zhòngyào.
Lời khuyên của thầy giáo rất quan trọng.
The teacher’s advice is very important.
这是客户的要求。
Zhè shì kèhù de yāoqiú.
Đây là yêu cầu của khách hàng.
This is the customer’s requirement.
Định ngữ chỉ chất liệu, công dụng và tên loại
Trong cụm danh từ dài, chất liệu, lĩnh vực và chức năng phân loại thường đứng sát danh từ chính, ví dụ 塑料杯、玻璃门、汉语课、工业设备. Định ngữ chỉ cảm nhận thường đứng ngoài lớp phân loại: 一张新的木桌子.那扇新的玻璃门很结实。
Nà shàn xīn de bōli mén hěn jiēshi.
Cánh cửa kính mới đó rất chắc chắn.
That new glass door is sturdy.
我们正在检查三台工业空气净化器。
Wǒmen zhèngzài jiǎnchá sān tái gōngyè kōngqì jìnghuàqì.
Chúng tôi đang kiểm tra ba máy lọc không khí công nghiệp.
We are inspecting three industrial air purifiers.
Phần 7. Định ngữ do tính từ đơn và tính từ phức đảm nhiệm
Tính từ đơn: trường hợp thường không có 的
Một số tính từ đơn âm tiết kết hợp trực tiếp với danh từ thành tổ hợp tương đối cố định: 大房间、新书、老朋友、白纸、红花. Thêm 的 không phải lúc nào cũng sai, nhưng có thể thay đổi sắc thái đối lập, nhấn mạnh hoặc cách đóng gói thông tin.我想买一本新书。
Wǒ xiǎng mǎi yì běn xīn shū.
Tôi muốn mua một cuốn sách mới.
I want to buy a new book.
他是我的老朋友。
Tā shì wǒ de lǎo péngyou.
Anh ấy là bạn cũ của tôi.
He is an old friend of mine.
请拿一张白纸。
Qǐng ná yì zhāng bái zhǐ.
Hãy lấy một tờ giấy trắng.
Please take a sheet of white paper.
Tính từ phức, có phó từ mức độ: thường dùng 的
Tính từ hai âm tiết như 漂亮、重要、清楚 thường đi với 的 khi dùng để miêu tả; cụm có 很、非常、特别 hoặc cấu trúc đối lập rõ ràng thường cần 的 trong mẫu định ngữ. Tuy nhiên các tổ hợp từ vựng hóa và phong cách văn viết có ngoại lệ.这是一项非常重要的任务。
Zhè shì yí xiàng fēicháng zhòngyào de rènwu.
Đây là một nhiệm vụ rất quan trọng.
This is a very important task.
她买了一件特别漂亮的衣服。
Tā mǎi le yí jiàn tèbié piàoliang de yīfu.
Cô ấy mua một bộ quần áo đặc biệt đẹp.
She bought a particularly beautiful piece of clothing.
我需要更详细的说明。
Wǒ xūyào gèng xiángxì de shuōmíng.
Tôi cần lời giải thích chi tiết hơn.
I need a more detailed explanation.
Phân biệt cụm tính từ với tính từ làm vị ngữ
Khi tính từ đứng trước danh từ để miêu tả, nó là định ngữ. Khi tính từ diễn đạt trạng thái của chủ ngữ trong vị ngữ, đó là chức năng vị ngữ chứ không phải định ngữ. Tương tự, 说得很清楚 chứa bổ ngữ với 得 chứ không phải định ngữ.这个房间很大。
Zhè ge fángjiān hěn dà.
Căn phòng này rất rộng.
This room is spacious.
这是一个很大的房间。
Zhè shì yí ge hěn dà de fángjiān.
Đây là một căn phòng rất rộng.
This is a very large room.
她解释得很清楚。
Tā jiěshì de hěn qīngchu.
Cô ấy giải thích rất rõ ràng.
She explained very clearly.
Phần 8. Định ngữ chỉ thời gian, không gian và quan hệ phương vị
Thời gian + 的 + N: thời điểm của sự vật hoặc sự kiện
Kết cấu 今天的安排、昨天的会议、明年的计划 biểu thị kế hoạch hoặc sự kiện gắn với mốc thời gian. Phân biệt với danh từ thời gian làm trạng ngữ trực tiếp, như 我昨天开会; trong đó 昨天 bổ nghĩa cho hành động ở cấp câu, không phải định ngữ của một danh từ.明天的会议改到下午了。
Míngtiān de huìyì gǎi dào xiàwǔ le.
Cuộc họp ngày mai đã chuyển sang buổi chiều.
Tomorrow’s meeting has been moved to the afternoon.
昨天的订单已经处理完了。
Zuótiān de dìngdān yǐjīng chǔlǐ wán le.
Các đơn hàng hôm qua đã được xử lý xong.
Yesterday’s orders have been processed.
Danh từ + phương vị từ + 的 + N
Các tổ hợp như 桌子上的书、房间里的灯、公司门口的车 là định ngữ chỉ vị trí của trung tâm ngữ. Hãy nhận diện phạm vi: 桌子上 là cụm phương vị, 的 nối cụm đó với 书.桌子上的书是我的。
Zhuōzi shàng de shū shì wǒ de.
Những cuốn sách trên bàn là của tôi.
The books on the table are mine.
教室里的学生正在讨论。
Jiàoshì lǐ de xuésheng zhèngzài tǎolùn.
Các học viên trong lớp học đang thảo luận.
The students in the classroom are discussing.
仓库门口的设备已经搬走了。
Cāngkù ménkǒu de shèbèi yǐjīng bān zǒu le.
Thiết bị ở cửa kho đã được chuyển đi.
The equipment at the warehouse entrance has been moved away.
Phân biệt trạng ngữ nơi chốn và định ngữ vị trí
他在教室里看书。Tā zài jiàoshì lǐ kàn shū.
Anh ấy đọc sách ở trong lớp học.
He reads in the classroom.
Phân tích: 在教室里 làm trạng ngữ cho 看书.
在教室里看书的学生是我的朋友。
Zài jiàoshì lǐ kàn shū de xuésheng shì wǒ de péngyou.
Học viên đang đọc sách trong lớp là bạn của tôi.
The student reading in the classroom is my friend.
Phân tích: Toàn cụm 在教室里看书的 mới là định ngữ của 学生.
Phần 9. Định ngữ do động từ và cụm động từ đảm nhiệm
Động từ + 的 + N và cụm động–tân + 的 + N
Khi hành động được dùng để xác định người/vật có liên quan, thường đặt động từ hoặc cụm động từ trước 的 và danh từ. Ví dụ 买的书、写的文章、学汉语的人. Một số tên loại đã từ vựng hóa như 饮用水、工作计划, không nhất thiết mang hình thức V + 的 + N.动词 / 动词短语 + 的 + 中心语Động từ hoặc cụm động từ + 的 + trung tâm ngữ.
这是我买的书。
Zhè shì wǒ mǎi de shū.
Đây là cuốn sách tôi mua.
This is the book I bought.
学习汉语的人越来越多。
Xuéxí Hànyǔ de rén yuèláiyuè duō.
Số người học tiếng Trung ngày càng nhiều.
More and more people are learning Chinese.
请检查刚收到的文件。
Qǐng jiǎnchá gāng shōu dào de wénjiàn.
Hãy kiểm tra những tài liệu vừa nhận.
Please check the documents that were just received.
Định ngữ có bổ ngữ kết quả, xu hướng
Một động từ đã có bổ ngữ có thể trở thành trung tâm của cụm động từ làm định ngữ, chẳng hạn 写完的报告、搬进仓库的设备、查出来的问题. Cần phân biệt tổ hợp động–bổ bên trong với toàn bộ định ngữ bổ nghĩa cho danh từ bên ngoài.这是已经写好的报告。
Zhè shì yǐjīng xiě hǎo de bàogào.
Đây là bản báo cáo đã viết xong.
This is the completed report.
搬进仓库的设备需要登记。
Bān jìn cāngkù de shèbèi xūyào dēngjì.
Thiết bị được chuyển vào kho cần được đăng ký.
The equipment moved into the warehouse must be registered.
我们找到了昨天丢失的文件。
Wǒmen zhǎo dào le zuótiān diūshī de wénjiàn.
Chúng tôi đã tìm được tài liệu bị thất lạc hôm qua.
We found the document that went missing yesterday.
Phần 10. Mệnh đề chủ vị làm định ngữ: cấu trúc mệnh đề quan hệ
Mệnh đề định ngữ đứng TRƯỚC danh từ trung tâm
Tiếng Trung thường đặt mệnh đề quan hệ trước danh từ trung tâm và nối bằng 的, khác với nhiều mệnh đề quan hệ tiếng Việt/Anh đứng sau danh từ. Mệnh đề có thể chứa chủ ngữ, trạng ngữ, động từ và tân ngữ, nhưng quan hệ với danh từ trung tâm phải được suy từ cú pháp và ngữ cảnh.主语 + (时间/地点状语) + 动词短语 + 的 + 中心语Chủ ngữ + (trạng ngữ thời gian/nơi chốn) + vị ngữ động từ + 的 + trung tâm ngữ.
我昨天买的书很有意思。
Wǒ zuótiān mǎi de shū hěn yǒu yìsi.
Cuốn sách tôi mua hôm qua rất thú vị.
The book I bought yesterday is very interesting.
他写的文章已经发表了。
Tā xiě de wénzhāng yǐjīng fābiǎo le.
Bài viết anh ấy viết đã được xuất bản.
The article he wrote has been published.
老师推荐的词典很实用。
Lǎoshī tuījiàn de cídiǎn hěn shíyòng.
Cuốn từ điển thầy giới thiệu rất hữu dụng.
The dictionary recommended by the teacher is practical.
Danh từ trung tâm là chủ thể của hành động trong mệnh đề
Trong cụm 帮助我的人, 人 là chủ thể của 帮助; trong 我帮助的人, 人 là đối tượng được 我帮助. Hai mệnh đề có thứ tự chữ Hán gần giống nhưng vai trò người/vật trái ngược.帮助我的人是一位老师。
Bāngzhù wǒ de rén shì yí wèi lǎoshī.
Người giúp tôi là một giáo viên.
The person who helped me is a teacher.
我帮助的人是一名学生。
Wǒ bāngzhù de rén shì yì míng xuésheng.
Người tôi giúp là một học viên.
The person I helped is a student.
正在说话的老师是阮老师。
Zhèngzài shuōhuà de lǎoshī shì Ruǎn lǎoshī.
Giáo viên đang nói là thầy Nguyễn.
The teacher who is speaking is Teacher Nguyen.
Mệnh đề định ngữ có người nhận, địa điểm, công cụ, thời gian
Danh từ trung tâm cũng có thể diễn đạt người nhận (送给我的礼物), nơi diễn ra hoạt động (我们开会的地方), công cụ/nguồn liệu hoặc thời điểm (我们认识的那一天). Quan hệ nội tại không được quyết định chỉ bằng 的 mà bởi động từ, các giới từ liên quan và tri thức ngữ nghĩa.这是他送给我的礼物。
Zhè shì tā sòng gěi wǒ de lǐwù.
Đây là món quà anh ấy tặng tôi.
This is the gift he gave me.
我们开会的房间在二楼。
Wǒmen kāihuì de fángjiān zài èr lóu.
Phòng chúng tôi họp ở tầng hai.
The room where we hold meetings is on the second floor.
我认识他的那一天是星期一。
Wǒ rènshi tā de nà yì tiān shì Xīngqīyī.
Ngày tôi quen anh ấy là thứ Hai.
The day I met him was a Monday.
Phần 11. Định ngữ mệnh đề: thể, thời gian, phủ định và tình thái
Không suy “đã” bằng cách thêm 了 vào mọi mệnh đề định ngữ
Động từ trước 的 có thể mang dấu thời gian qua 昨天、去年、已经 hoặc ngữ cảnh mà không cần chèn 了. Trong nhiều cấu trúc, **我昨天买的书** tự nhiên hơn **我昨天买了的书** (cách sau thông thường không chuẩn). Nếu cần nhấn mạnh kết quả, dùng cấu trúc thích hợp như 已经买好的、已经写完的.我去年买的电脑还很好用。
Wǒ qùnián mǎi de diànnǎo hái hěn hǎoyòng.
Chiếc máy tính tôi mua năm ngoái vẫn dùng rất tốt.
The computer I bought last year still works well.
昨天没交作业的学生需要补交。
Zuótiān méi jiāo zuòyè de xuésheng xūyào bǔjiāo.
Những học viên chưa nộp bài hôm qua cần nộp bổ sung.
Students who did not submit homework yesterday need to turn it in.
已经准备好的资料都在这里。
Yǐjīng zhǔnbèi hǎo de zīliào dōu zài zhèlǐ.
Những tài liệu đã chuẩn bị xong đều ở đây.
All the prepared materials are here.
Mệnh đề định ngữ có 能、会、要、应该 và phủ định
Động từ tình thái có thể đứng bên trong định ngữ: 能解决问题的人、可以使用的材料、不能公开的信息. Vị trí của 不/没 phụ thuộc nghĩa khả năng, ý định, việc đã diễn ra hay chưa diễn ra.我们需要能解决问题的人。
Wǒmen xūyào néng jiějué wèntí de rén.
Chúng tôi cần người có thể giải quyết vấn đề.
We need someone who can solve problems.
这些是不能公开的信息。
Zhèxiē shì bù néng gōngkāi de xìnxī.
Đây là những thông tin không được công khai.
This information must not be disclosed.
他还没有完成的任务很多。
Tā hái méiyǒu wánchéng de rènwu hěn duō.
Những nhiệm vụ anh ấy chưa hoàn thành còn rất nhiều.
He still has many unfinished tasks.
Phần 12. Định ngữ do cụm giới từ và các quan hệ liên quan
关于、对、对于、为、给 và cấu trúc có 的
Một số cụm giới từ có thể đứng trước 的 để làm định ngữ: 关于合同的讨论、对学生的要求、给客户的信. Nhưng không phải mọi cụm giới từ làm định ngữ đều có tần suất như nhau hoặc có thể chuyển trực tiếp từ trạng ngữ qua bằng cách thêm 的.我们需要一份关于合同的说明。
Wǒmen xūyào yí fèn guānyú hétong de shuōmíng.
Chúng tôi cần một bản giải thích về hợp đồng.
We need an explanation about the contract.
学校对学生的要求很明确。
Xuéxiào duì xuésheng de yāoqiú hěn míngquè.
Yêu cầu của nhà trường đối với học viên rất rõ ràng.
The school's requirements for students are clear.
这是一封写给客户的信。
Zhè shì yì fēng xiě gěi kèhù de xìn.
Đây là một bức thư viết cho khách hàng.
This is a letter written to the customer.
Phân biệt cụm giới từ bên trong định ngữ và giới từ ở cấp câu
我们对这个问题进行了讨论。Wǒmen duì zhè ge wèntí jìnxíng le tǎolùn.
Chúng tôi đã thảo luận về vấn đề này.
We discussed this issue.
Phân tích: 对这个问题 là cụm giới từ ở cấp vị ngữ.
我们对这个问题的讨论很深入。
Wǒmen duì zhè ge wèntí de tǎolùn hěn shēnrù.
Cuộc thảo luận của chúng tôi về vấn đề này rất sâu sắc.
Our discussion of this issue was in depth.
Phân tích: 对这个问题的 tham gia vào quan hệ bổ nghĩa danh từ 讨论.
Phần 13. Định ngữ đa tầng: bản chất và trật tự thường gặp
Từ phạm vi rộng đến danh từ trung tâm; không có thứ tự tuyệt đối
Khi nhiều định ngữ cùng xuất hiện, người học cần xác định quan hệ tầng bậc, không chỉ học một chuỗi tuyến tính. Một xu hướng thường gặp: thông tin sở hữu/bối cảnh thời gian–địa điểm (ngoài), chỉ định và lượng (giới hạn), mệnh đề/hành động, tính chất, tên loại/chất liệu (gần danh từ). Tuy nhiên, mệnh đề có thể đi trước hoặc sau nhóm chỉ định–lượng tùy cách khoanh vùng đối tượng; đổi thứ tự có thể đổi trọng tâm nghĩa.领属/背景 → 指示/数量 → 动作性描写 → 性质 → 类别 → 中心语Một sơ đồ gợi nhớ thường gặp, không phải luật cứng. Định ngữ có thể tạo các cụm lồng nhau với phạm vi khác nhau.
我们公司上周购买的那三台新设备已经到货了。
Wǒmen gōngsī shàng zhōu gòumǎi de nà sān tái xīn shèbèi yǐjīng dàohuò le.
Ba thiết bị mới đó do công ty chúng tôi mua tuần trước đã được giao đến.
The three new devices our company bought last week have arrived.
我昨天借的那两本有意思的中文书还在桌子上。
Wǒ zuótiān jiè de nà liǎng běn yǒu yìsi de Zhōngwén shū hái zài zhuōzi shàng.
Hai cuốn sách tiếng Trung thú vị mà tôi mượn hôm qua vẫn ở trên bàn.
The two interesting Chinese books I borrowed yesterday are still on the table.
Hai dạng thường đúng nhưng khác trọng tâm thông tin
So sánh 我昨天买的那三本书 (ba quyển cụ thể do tôi mua hôm qua) với 那三本我昨天买的书 (ba quyển ấy, vốn được tôi mua hôm qua). Cả hai có thể sử dụng trong ngữ cảnh thích hợp; lựa chọn phụ thuộc phần nào là thông tin nhận diện đã biết và phần nào cần bổ sung.我昨天买的那三本书很贵。
Wǒ zuótiān mǎi de nà sān běn shū hěn guì.
Ba cuốn sách đó mà tôi mua hôm qua rất đắt.
Those three books I bought yesterday are expensive.
那三本我昨天买的书很贵。
Nà sān běn wǒ zuótiān mǎi de shū hěn guì.
Ba cuốn sách ấy, tôi mua hôm qua, rất đắt.
Those three books that I bought yesterday are expensive.
Cấu trúc có nhiều lớp 的: nhận diện phạm vi
Không nên bỏ mọi 的 để câu ngắn đi, cũng không thêm 的 giữa từng từ một. Đọc từ phải sang trái theo cụm: [新 的] [工业设备], [昨天收到 的] [客户文件] hoặc [[公司 的] [技术部门]] 的 [负责人]. Cấu trúc nào cần 的 phải xét quan hệ nghĩa và độ cố kết của từng cụm.客户昨天发来的那两份最新的产品报价单需要审核。
Kèhù zuótiān fā lái de nà liǎng fèn zuìxīn de chǎnpǐn bàojiàdān xūyào shěnhé.
Hai bản báo giá sản phẩm mới nhất mà khách hàng gửi hôm qua cần được xét duyệt.
The two latest product quotations sent by the customer yesterday need reviewing.
Phần 14. Ba kiểu tổ chức định ngữ: nối tầng, song song, lồng nhau
Định ngữ nối tầng: các lớp liên tiếp thu hẹp danh từ
Các lớp lần lượt thu hẹp tập hợp đối tượng: của công ty → ba chiếc → mới → máy công nghiệp. Một số tài liệu gọi đây là kết cấu định ngữ nhiều hạng có quan hệ đệ quy. Vị trí cụ thể phụ thuộc cách nhóm thành phần.我们公司的那两台新电脑都已经安装好了。
Wǒmen gōngsī de nà liǎng tái xīn diànnǎo dōu yǐjīng ānzhuāng hǎo le.
Hai máy tính mới đó của công ty chúng tôi đều đã được cài đặt xong.
Those two new computers of our company have been set up.
Định ngữ song song: các đặc điểm cùng cấp
Hai đặc điểm có thể nối bằng 又……又…… hoặc 并且 trong các tổ hợp phù hợp. Khi đồng cấp, mỗi tính từ/cụm tính từ đóng góp thuộc tính; dấu phẩy hoặc từ nối sẽ giúp rõ nghĩa. Không phải chuỗi định ngữ nào cũng là quan hệ song song.这是一间又宽敞又明亮的教室。
Zhè shì yì jiān yòu kuānchang yòu míngliàng de jiàoshì.
Đây là một phòng học vừa rộng rãi vừa sáng sủa.
This is a classroom that is both spacious and bright.
我们找到了一位认真负责的老师。
Wǒmen zhǎo dào le yí wèi rènzhēn fùzé de lǎoshī.
Chúng tôi tìm được một giáo viên tận tâm và có trách nhiệm.
We found a conscientious and responsible teacher.
Lồng nhau: một định ngữ chứa một cụm định ngữ khác
Một định ngữ có thể chứa cụm danh từ đã mang định ngữ. Chẳng hạn [[我们学校的老师]写的]文章 (bài viết do giáo viên của trường chúng tôi viết). Phương pháp là phân tích “ai viết?” trước, rồi xác định người viết là ai.我们学校的老师写的文章很有价值。
Wǒmen xuéxiào de lǎoshī xiě de wénzhāng hěn yǒu jiàzhí.
Bài viết do giáo viên của trường chúng tôi viết có giá trị.
The article written by a teacher at our school is valuable.
Phần 15. Quy tắc xuất hiện, lược bỏ và không nên thêm 的
Những trường hợp thường cần 的
Các trường hợp phổ biến: sở hữu rõ (我的电脑), tính từ có phó từ mức độ (非常好的方法), cụm động từ/mệnh đề (我昨天看的电影), phương vị (桌子上的文件), cụm giới từ định ngữ (关于项目的报告). Đây là khuynh hướng rất mạnh nhưng vẫn có ngoại lệ từ vựng hoặc văn phong.请把桌子上的文件拿过来。
Qǐng bǎ zhuōzi shàng de wénjiàn ná guòlai.
Hãy mang tài liệu trên bàn lại đây.
Please bring the documents on the desk over here.
这是一种非常有效的方法。
Zhè shì yì zhǒng fēicháng yǒuxiào de fāngfǎ.
Đây là một phương pháp rất hiệu quả.
This is a very effective method.
Những trường hợp thông thường không dùng 的
Cấu trúc số–lượng–danh (三本书), chỉ định–lượng (这张照片), tên loại và danh từ ghép (技术人员、汉语课), nhiều tính từ đơn đứng sát danh từ (新书、红花) thường không cần 的. Việc thêm 的 có thể chuyển cách hiểu hoặc làm tổ hợp thiếu tự nhiên.这三本书都是教材。
Zhè sān běn shū dōu shì jiàocái.
Ba cuốn sách này đều là giáo trình.
These three books are all textbooks.
那张照片是昨天拍的。
Nà zhāng zhàopiàn shì zuótiān pāi de.
Bức ảnh đó được chụp hôm qua.
That photo was taken yesterday.
Lược bỏ 的 không đơn thuần là rút gọn câu
So sánh 中文老师 (giáo viên môn tiếng Trung) với 中文的老师 (cần ngữ cảnh rất riêng để hiểu), hay 木桌子 (bàn gỗ) với 木头的桌子 (chiếc bàn làm bằng gỗ). Cần phân biệt quan hệ phân loại, chất liệu, sở hữu và miêu tả; không quy mọi sự khác nhau thành đúng/sai tuyệt đối.这是一个木头做的桌子。
Zhè shì yí ge mùtou zuò de zhuōzi.
Đây là một cái bàn làm bằng gỗ.
This is a table made of wood.
我买了一张木桌子。
Wǒ mǎi le yì zhāng mù zhuōzi.
Tôi mua một chiếc bàn gỗ.
I bought a wooden table.
Phần 16. Kết cấu lược bỏ trung tâm ngữ: “cụm chữ 的”
Khi danh từ trung tâm đã rõ trong ngữ cảnh
Trong giao tiếp, một định ngữ có thể đi với 的 mà không cần lặp lại danh từ trung tâm nếu người nghe đã biết đối tượng. Ví dụ 红色的 có thể hiểu “cái màu đỏ”; 我买的 có thể hiểu “cái tôi mua”. Đây thường được gọi là kết cấu 的 danh hóa/lược tâm ngữ (的字短语).定语 + 的 (+ 省略的中心语)Định ngữ + 的 (+ danh từ trung tâm đã lược bỏ vì có thể phục hồi từ ngữ cảnh).
我喜欢红色的。
Wǒ xǐhuan hóngsè de.
Tôi thích cái màu đỏ.
I like the red one.
这本是我的,那本是你的。
Zhè běn shì wǒ de, nà běn shì nǐ de.
Cuốn này là của tôi, cuốn kia là của bạn.
This one is mine, and that one is yours.
你买的比我买的贵。
Nǐ mǎi de bǐ wǒ mǎi de guì.
Cái bạn mua đắt hơn cái tôi mua.
What you bought is more expensive than what I bought.
Cụm chữ 的 chỉ người, sự vật hoặc phạm vi đã biết
Người nghe cần suy được đối tượng mà 的 đại diện: “món đồ”, “người”, “tài liệu”, “ý kiến”… Nếu không có ngữ cảnh, định ngữ bỏ tâm ngữ có thể mơ hồ. Trong văn bản hợp đồng hoặc tài liệu pháp lý, tránh lược quá nhiều để giữ rõ chủ thể nghĩa vụ.参加培训的请到二楼。
Cānjiā péixùn de qǐng dào èr lóu.
Những người tham gia đào tạo vui lòng lên tầng hai.
Those attending the training, please go to the second floor.
需要打印的请发给我。
Xūyào dǎyìn de qǐng fā gěi wǒ.
Những tài liệu cần in thì hãy gửi cho tôi.
Please send me the materials that need printing.
Không đồng nhất mọi chữ 的 cuối câu với định ngữ lược tâm
Một chữ 的 có thể đứng cuối câu để biểu thị ngữ khí xác nhận hoặc tham gia kết cấu 是……的. Chỉ khi có quan hệ định ngữ và trung tâm ngữ được ngầm hiểu mới phân tích thành lược bỏ trung tâm ngữ.这是我写的。
Zhè shì wǒ xiě de.
Đây là thứ tôi viết.
This is what I wrote.
他会来的。
Tā huì lái de.
Anh ấy sẽ đến mà.
He will come, I’m sure.
Lưu ý: Câu 这是我写的 có thể được phân tích theo cấu trúc danh hóa hoặc trong ngữ cảnh nhấn mạnh là kết cấu 是……的. Cần đọc toàn câu và mạch thông tin, không gắn nhãn chỉ dựa vào bề mặt.
Phần 17. Phân biệt định ngữ có 的 với kết cấu 是……的
Định ngữ: bổ nghĩa cho một danh từ; 是……的: nhấn mạnh thông tin
Trong 我昨天买的书, 的 nối định ngữ với 书. Trong 这本书是我昨天买的, 是……的 có thể dùng để làm nổi bật thời điểm, người thực hiện hoặc phương thức trong sự kiện đã biết. Vì hình thức có thể giao nhau với lược tâm ngữ, cần xét mục đích thông tin và thành phần bị lược.我昨天买的书在桌子上。
Wǒ zuótiān mǎi de shū zài zhuōzi shàng.
Cuốn sách tôi mua hôm qua ở trên bàn.
The book I bought yesterday is on the desk.
这本书是我昨天买的。
Zhè běn shū shì wǒ zuótiān mǎi de.
Cuốn sách này chính là tôi mua hôm qua.
I bought this book yesterday.
这本书是我在北京买的。
Zhè běn shū shì wǒ zài Běijīng mǎi de.
Cuốn sách này tôi mua ở Bắc Kinh.
I bought this book in Beijing.
Tập phân biệt bằng câu hỏi “cái nào?” và “khi nào/ở đâu/ai?”
Nếu thành phần trước 的 giúp chọn đúng danh từ nào, xu hướng là định ngữ. Nếu 是……的 tập trung vào thông tin của một sự kiện, đó là dạng nhấn mạnh. Không quy công thức này thành phép thử tuyệt đối vì nhiều câu có thể có hai cách đọc.Phần 18. Phân biệt 的、地、得 qua vị trí và chức năng
的: gắn định ngữ với trung tâm ngữ
他写的汉字很漂亮。Tā xiě de Hànzì hěn piàoliang.
Chữ Hán anh ấy viết rất đẹp.
The Chinese characters he writes are beautiful.
地: đánh dấu trạng ngữ trước động từ
他认真地写汉字。Tā rènzhēn de xiě Hànzì.
Anh ấy viết chữ Hán một cách nghiêm túc.
He writes Chinese characters carefully.
得: nối vị ngữ với bổ ngữ sau động từ
他写汉字写得很漂亮。Tā xiě Hànzì xiě de hěn piàoliang.
Anh ấy viết chữ Hán rất đẹp.
He writes Chinese characters beautifully.
| Dấu hiệu | Cấu trúc | Câu hỏi để nhận biết |
|---|---|---|
| 的 | Định ngữ + 的 + danh từ | Đó là người/vật nào, đặc điểm gì? |
| 地 | Trạng ngữ + 地 + động từ | Làm việc đó bằng cách nào? |
| 得 | Động từ/tính từ + 得 + bổ ngữ | Thực hiện/đạt mức độ thế nào? |
Phần 19. 所……的, 之 và những cấu trúc định ngữ văn viết
所 + động từ + 的 + danh từ: sắc thái trang trọng
所 thường kết hợp với động từ trong văn viết để hình thành định ngữ hoặc kết cấu danh hóa: 我所知道的情况、我们所需要的材料. Dạng không có 所 cũng có thể đúng: 我知道的情况. 所 không phải cứ thêm vào là làm câu hay hơn; mức độ trang trọng, vai trò tân ngữ và khả năng kết hợp với động từ phải phù hợp.这是我所了解的情况。
Zhè shì wǒ suǒ liǎojiě de qíngkuàng.
Đây là tình hình mà tôi được biết.
This is the situation as I understand it.
我们所需要的资料已经准备好了。
Wǒmen suǒ xūyào de zīliào yǐjīng zhǔnbèi hǎo le.
Những tài liệu chúng tôi cần đã được chuẩn bị xong.
The materials we need have been prepared.
所有收到的文件都要审核。
Suǒyǒu shōu dào de wénjiàn dōu yào shěnhé.
Tất cả tài liệu nhận được đều phải được xét duyệt.
All received documents must be reviewed.
Lưu ý: 所有 là từ có nghĩa “tất cả” trong ví dụ cuối; đừng phân tích 所 trong 所有 như đúng công thức 所 + V + 的.
之 trong lối viết trang trọng và từ ghép cố định
之 có thể diễn đạt quan hệ nối danh từ trong lối văn cổ/văn viết, chẳng hạn 成功之路、双方之权利. Nhưng 之 không thể thay 的 trong mọi câu đời thường, và các cụm như 之一 là kết cấu khác, không phải phép nối định ngữ thông thường.这是成功之路。
Zhè shì chénggōng zhī lù.
Đây là con đường dẫn đến thành công.
This is the road to success.
双方的权利和义务应当明确。
Shuāngfāng de quánlì hé yìwù yīngdāng míngquè.
Quyền và nghĩa vụ của hai bên phải được quy định rõ.
The rights and obligations of both parties should be clearly defined.
者: xác định chủ thể theo đặc tính hoặc hành động
Người học cần nhận diện hậu tố/kết cấu 者 trong 作者、申请者、参与者、符合条件者. Chúng có thể tạo danh từ hoặc danh hóa, chứ không thể coi mọi 者 là dấu đánh dấu định ngữ giống 的.符合条件者可以申请。
Fúhé tiáojiàn zhě kěyǐ shēnqǐng.
Người đáp ứng điều kiện có thể đăng ký.
Those meeting the requirements may apply.
Phần 20. Định ngữ trong câu 把、被, câu tồn hiện và liên động
Định ngữ nằm trong tân ngữ của câu 把
Định ngữ thuộc cụm danh từ, nên toàn cụm có thể làm tân ngữ trước 把 hoặc danh từ sau động từ. Đừng nhầm định ngữ của đối tượng với bổ ngữ kết quả của động từ: 把[昨天收到的文件]整理好, trong đó 昨天收到的 bổ nghĩa cho 文件, còn 好 bổ nghĩa cho 整理.请把昨天收到的合同整理好。
Qǐng bǎ zuótiān shōu dào de hétong zhěnglǐ hǎo.
Hãy sắp xếp cẩn thận những hợp đồng nhận hôm qua.
Please organize the contracts received yesterday.
我们把所有需要审核的文件都放在这里。
Wǒmen bǎ suǒyǒu xūyào shěnhé de wénjiàn dōu fàng zài zhèlǐ.
Chúng tôi đặt tất cả tài liệu cần xét duyệt ở đây.
We put all the documents requiring review here.
Định ngữ trong chủ ngữ của câu 被
那台刚买的电脑被弄坏了。Nà tái gāng mǎi de diànnǎo bèi nòng huài le.
Chiếc máy tính vừa mua đó đã bị làm hỏng.
That newly purchased computer was damaged.
上个月签订的合同被取消了。
Shàng ge yuè qiāndìng de hétong bèi qǔxiāo le.
Hợp đồng ký tháng trước đã bị hủy.
The contract signed last month was cancelled.
Định ngữ trong câu tồn hiện
桌子上放着一本我昨天买的词典。Zhuōzi shàng fàng zhe yì běn wǒ zuótiān mǎi de cídiǎn.
Trên bàn đặt một cuốn từ điển mà tôi mua hôm qua.
A dictionary I bought yesterday is lying on the desk.
墙上挂着一张非常漂亮的照片。
Qiáng shàng guà zhe yì zhāng fēicháng piàoliang de zhàopiàn.
Trên tường treo một bức ảnh rất đẹp.
A very beautiful picture hangs on the wall.
Phần 21. Phương pháp phân tích định ngữ dài theo sáu bước
Sáu bước đọc từ trung tâm ngữ ra ngoài
Bước 1. Tìm danh từ trung tâm. Bước 2. Xác định các khối có 的 ngay trước danh từ. Bước 3. Tìm lớp phân loại/chất liệu đứng sát danh từ. Bước 4. Tách chỉ định và số–lượng. Bước 5. Xác định mệnh đề hành động, xem danh từ trung tâm có vai trò nào trong mệnh đề. Bước 6. Ráp từng tầng để kiểm tra nghĩa và phân biệt với vị ngữ chính.我们公司昨天收到的那两份新的合作协议已经完成审核。
Wǒmen gōngsī zuótiān shōu dào de nà liǎng fèn xīn de hézuò xiéyì yǐjīng wánchéng shěnhé.
Hai bản thỏa thuận hợp tác mới mà công ty chúng tôi nhận hôm qua đã được xét duyệt xong.
The two new cooperation agreements our company received yesterday have been reviewed.
| Thứ tự xử lý | Thành phần | Vì sao |
|---|---|---|
| 1 | 协议 | Trung tâm ngữ: thỏa thuận |
| 2 | 合作 | Loại thỏa thuận, bổ nghĩa trực tiếp |
| 3 | 新的 | Thuộc tính mới |
| 4 | 那两份 | Xác định hai văn bản cụ thể |
| 5 | 我们公司昨天收到的 | Mệnh đề định ngữ xác định đối tượng |
| 6 | 已经完成审核 | Vị ngữ chính của toàn câu |
Đọc từ trái sang phải khi tìm cụm danh từ hoàn chỉnh
Sau khi giải cấu trúc từ phải sang trái, người học cần đọc từ trái sang phải để kiểm tra nhịp: chúng tôi nhận hôm qua + hai bản đó + mới + thỏa thuận hợp tác. Khi dịch sang tiếng Việt, có thể đưa mệnh đề định ngữ về sau danh từ để câu tự nhiên, miễn giữ đúng đối tượng và phạm vi.Phần 22. Phương pháp dịch Việt–Trung định ngữ đa tầng theo sáu bước
Xác định danh từ trung tâm trước khi dịch
Đừng dịch từng từ theo thứ tự tiếng Việt. Trước tiên tìm danh từ trung tâm (“hợp đồng”, “thiết bị”, “học viên”), rồi phân nhóm số lượng, sở hữu, đặc điểm và hành động liên quan. Dựng cụm định ngữ trong tiếng Trung, cuối cùng đưa vào câu với vị ngữ chính.我们公司购买的那三台新机器已经安装好了。
Wǒmen gōngsī gòumǎi de nà sān tái xīn jīqì yǐjīng ānzhuāng hǎo le.
Ba chiếc máy mới đó mà công ty chúng tôi mua đã được lắp đặt xong.
The three new machines purchased by our company have been installed.
Đặt đúng phạm vi: ai làm gì, với đối tượng nào
Một câu dài thường có hai hoặc nhiều hành động, nhưng chỉ một động từ là vị ngữ chính ở cấp câu. Ví dụ 老师昨天推荐的那本书今天到了, 推荐 thuộc định ngữ, 到了 mới là vị ngữ chính. Nếu không tách, người học dễ đảo mệnh đề định ngữ xuống sau danh từ và sai trật tự tiếng Trung.老师昨天推荐的那本书今天到了。
Lǎoshī zuótiān tuījiàn de nà běn shū jīntiān dào le.
Cuốn sách thầy giáo giới thiệu hôm qua đã đến hôm nay.
The book the teacher recommended yesterday arrived today.
Phần 23. Định ngữ trong giao tiếp học đường và ngữ pháp HSK
Nhận diện từ ngữ pháp cơ bản đến câu dài
Ở cấp độ khởi đầu, học viên cần sử dụng đúng 我的书、这本书、很好的老师. Ở cấp trung cấp, chuyển sang 我昨天买的书, 在门口等我的人. Ở cấp nâng cao, phân tích nhiều tầng và quan hệ quy chiếu trong câu dài. Những ví dụ sau là ví dụ giảng dạy, không gán nhãn “đề thi chính thức” cho từng mẫu nếu không có nguồn đối chiếu cấp HSK.这是我的朋友。
Zhè shì wǒ de péngyou.
Đây là bạn của tôi.
This is my friend.
这是我昨天认识的朋友。
Zhè shì wǒ zuótiān rènshi de péngyou.
Đây là người bạn tôi quen hôm qua.
This is the friend I met yesterday.
昨天在学校门口等我的那位朋友今天又来了。
Zuótiān zài xuéxiào ménkǒu děng wǒ de nà wèi péngyou jīntiān yòu lái le.
Người bạn đã đợi tôi ở cổng trường hôm qua hôm nay lại đến.
The friend who waited for me at the school gate yesterday came again today.
Phần 24. Định ngữ trong hợp đồng, thương mại và công nghệ
Cụm sở hữu, nghĩa vụ và phạm vi tài liệu
Văn bản trang trọng ưu tiên cụm định ngữ chỉ chính xác người có quyền, tài liệu áp dụng, thời hạn và phạm vi trách nhiệm. Dùng cụm dài hợp lý; nếu quá nhiều tầng, tách thành hai câu hoặc định nghĩa thuật ngữ để tránh nhập nhằng về chủ thể.双方签署的合同具有法律效力。
Shuāngfāng qiānshǔ de hétong jùyǒu fǎlǜ xiàolì.
Hợp đồng do hai bên ký có hiệu lực pháp lý.
The contract signed by both parties has legal effect.
未经授权的人员不得访问客户数据。
Wèijīng shòuquán de rényuán bù dé fǎngwèn kèhù shùjù.
Người chưa được cấp quyền không được truy cập dữ liệu khách hàng.
Unauthorized personnel must not access customer data.
客户上周提交的技术文件需要重新审核。
Kèhù shàng zhōu tíjiāo de jìshù wénjiàn xūyào chóngxīn shěnhé.
Tài liệu kỹ thuật mà khách hàng nộp tuần trước cần được xét duyệt lại.
The technical documents submitted by the customer last week need to be reviewed again.
Định ngữ trong kiểm kê, nhập hàng và quản lý dữ liệu
仓库里存放的所有设备都需要编号。Cāngkù lǐ cúnfàng de suǒyǒu shèbèi dōu xūyào biānhào.
Tất cả thiết bị lưu trong kho đều cần được đánh số.
All equipment stored in the warehouse must be numbered.
昨天发现的系统漏洞已经修复了。
Zuótiān fāxiàn de xìtǒng lòudòng yǐjīng xiūfù le.
Lỗ hổng hệ thống được phát hiện hôm qua đã được khắc phục.
The system vulnerability discovered yesterday has been fixed.
我们保存的备份文件不能随意删除。
Wǒmen bǎocún de bèifèn wénjiàn bù néng suíyì shānchú.
Các tệp sao lưu chúng tôi lưu giữ không được xóa tùy tiện.
The backup files we keep must not be deleted arbitrarily.
Phân biệt bản thỏa thuận đã ký với bản dự thảo
已经签署的协议需要归档。Yǐjīng qiānshǔ de xiéyì xūyào guīdàng.
Những thỏa thuận đã ký cần được lưu hồ sơ.
Signed agreements must be archived.
尚未签署的协议草案不得视为正式合同。
Shàngwèi qiānshǔ de xiéyì cǎo'àn bù dé shìwéi zhèngshì hétong.
Dự thảo thỏa thuận chưa ký không được coi là hợp đồng chính thức.
An unsigned draft agreement must not be treated as a formal contract.
Phần 25. Hai mươi bốn trường hợp dễ nhầm và phân tích cách sửa
Nguyên tắc phân biệt lỗi thật, lỗi ngữ cảnh và cấu trúc có biến thể
Các câu có ký hiệu × dưới đây là hình thức cần sửa theo ngữ cảnh được chỉ rõ; không dùng chúng như ví dụ chuẩn. Có những câu không hẳn sai tuyệt đối nhưng thiếu tự nhiên, thay đổi phạm vi hoặc chỉ phù hợp bối cảnh khác. Người học cần phân biệt ba mức đó.Lỗi 01. × 我昨天买书很有意思。 (muốn nói “cuốn sách tôi mua hôm qua”)
我昨天买的书很有意思。Wǒ zuótiān mǎi de shū hěn yǒu yìsi.
Cuốn sách tôi mua hôm qua rất thú vị.
The book I bought yesterday is interesting.
Lý giải: Thiếu 的 nối mệnh đề với 书.
Lỗi 02. × 我三的本书都带来了。
我的三本书都带来了。Wǒ de sān běn shū dōu dài lái le.
Ba cuốn sách của tôi đều đã được mang đến.
All three of my books have been brought here.
Lý giải: Số + lượng từ + N không chen 的 giữa số và lượng từ.
Lỗi 03. × 我很的喜欢书。 (muốn dùng tính từ “rất tốt”)
我很喜欢这本书。Wǒ hěn xǐhuan zhè běn shū.
Tôi rất thích cuốn sách này.
I like this book very much.
Lý giải: 很 bổ nghĩa cho động từ tâm lý 喜欢; không phải định ngữ.
Lỗi 04. × 我需要非常好的一个老师。 (muốn nói “một giáo viên rất tốt”)
我需要一位非常好的老师。Wǒ xūyào yí wèi fēicháng hǎo de lǎoshī.
Tôi cần một giáo viên rất tốt.
I need a very good teacher.
Lý giải: Đưa lượng từ phù hợp và đặc điểm vào cấu trúc tự nhiên.
Lỗi 05. × 这些新的是书。
这些是新书。Zhèxiē shì xīn shū.
Đây là những cuốn sách mới.
These are new books.
Lý giải: Phân biệt 新书 và 新的 + danh từ bị lược.
Lỗi 06. × 老师昨天推荐书的很好。
老师昨天推荐的书很好。Lǎoshī zuótiān tuījiàn de shū hěn hǎo.
Cuốn sách thầy giới thiệu hôm qua rất tốt.
The book the teacher recommended yesterday is good.
Lý giải: 的 đứng sau mệnh đề định ngữ, trước trung tâm ngữ.
Lỗi 07. × 这两个的学生都来了。
这两个学生都来了。Zhè liǎng ge xuésheng dōu lái le.
Hai học viên này đều đã đến.
These two students have arrived.
Lý giải: Không cần 的 trong cụm chỉ định–số–lượng–danh từ.
Lỗi 08. × 我昨天买了的词典很贵。
我昨天买的词典很贵。Wǒ zuótiān mǎi de cídiǎn hěn guì.
Cuốn từ điển tôi mua hôm qua rất đắt.
The dictionary I bought yesterday was expensive.
Lý giải: Thông thường không chèn 了 sau động từ trong mẫu này.
Lỗi 09. × 我认真得写作业。
我认真地写作业。Wǒ rènzhēn de xiě zuòyè.
Tôi làm bài tập một cách nghiêm túc.
I do homework carefully.
Lý giải: Đánh dấu trạng ngữ dùng 地, không dùng 得.
Lỗi 10. × 我写作业写的很认真。
我写作业写得很认真。Wǒ xiě zuòyè xiě de hěn rènzhēn.
Tôi làm bài tập rất nghiêm túc.
I do homework very carefully.
Lý giải: Bổ ngữ trạng thái dùng 得, không phải 的.
Lỗi 11. × 这非常漂亮裙子。
这条非常漂亮的裙子很好看。Zhè tiáo fēicháng piàoliang de qúnzi hěn hǎokàn.
Chiếc váy rất đẹp này trông rất xinh.
This very beautiful dress looks lovely.
Lý giải: Cần lượng từ và 的 sau tính từ phức có mức độ.
Lỗi 12. × 公司的人负责人 (muốn nói “người phụ trách công ty”)
公司的负责人已经到了。Gōngsī de fùzérén yǐjīng dào le.
Người phụ trách công ty đã đến.
The company’s person in charge has arrived.
Lý giải: Cần xác định đúng trung tâm ngữ 负责人.
Lỗi 13. × 这是我找工作的地方。 (muốn nói “nơi tôi làm việc”)
这是我工作的地方。Zhè shì wǒ gōngzuò de dìfang.
Đây là nơi tôi làm việc.
This is where I work.
Lý giải: 找工作 = tìm việc; 工作 = làm việc; lỗi nghĩa không phải lỗi 的.
Lỗi 14. × 那个书我买的在桌子上。
我买的那本书在桌子上。Wǒ mǎi de nà běn shū zài zhuōzi shàng.
Cuốn sách đó tôi mua đang ở trên bàn.
That book I bought is on the table.
Lý giải: Chọn lượng từ 本; mệnh đề định ngữ gắn rõ với trung tâm.
Lỗi 15. × 他写很漂亮的汉字。 (muốn nói “anh ấy viết chữ Hán rất đẹp”)
他写汉字写得很漂亮。Tā xiě Hànzì xiě de hěn piàoliang.
Anh ấy viết chữ Hán rất đẹp.
He writes Chinese characters beautifully.
Lý giải: Phân biệt bổ ngữ cách thức và định ngữ.
Lỗi 16. × 两个新的合同我们签了。 (ngữ cảnh văn bản)
我们签署了两份新合同。Wǒmen qiānshǔ le liǎng fèn xīn hétong.
Chúng tôi đã ký hai bản hợp đồng mới.
We signed two new contracts.
Lý giải: Dùng lượng từ 份 cho hợp đồng dạng văn bản.
Lỗi 17. × 未经授权的访问人员不得进入。 (muốn nói “người chưa được cấp quyền”)
未经授权的人员不得进入。Wèijīng shòuquán de rényuán bù dé jìnrù.
Người chưa được cấp quyền không được vào.
Unauthorized personnel may not enter.
Lý giải: Bỏ 访问 dư thừa khi trung tâm là 人员.
Lỗi 18. × 那两台工业的机器 (muốn nói “hai máy công nghiệp”)
那两台工业机器需要检查。Nà liǎng tái gōngyè jīqì xūyào jiǎnchá.
Hai máy công nghiệp đó cần được kiểm tra.
Those two industrial machines need inspection.
Lý giải: 工业机器 là tổ hợp phân loại tự nhiên, không tự động thêm 的.
Lỗi 19. × 这我的书。
这是我的书。Zhè shì wǒ de shū.
Đây là cuốn sách của tôi.
This is my book.
Lý giải: Cần vị ngữ 是; không phải lỗi nối định ngữ.
Lỗi 20. × 我昨天的买的书。
我昨天买的书很实用。Wǒ zuótiān mǎi de shū hěn shíyòng.
Cuốn sách tôi mua hôm qua rất hữu dụng.
The book I bought yesterday is practical.
Lý giải: 昨天 bổ nghĩa cho 买 ở bên trong mệnh đề, không chèn 的 ở đó.
Lỗi 21. × 他是昨天到的人吗? (muốn hỏi “người đến hôm qua” nhưng chỉ đơn vị nam)
昨天到的那个人是他吗?Zuótiān dào de nà ge rén shì tā ma?
Người đến hôm qua có phải là anh ấy không?
Is the person who arrived yesterday him?
Lý giải: Đây là chỉnh câu theo trọng tâm hỏi đã nêu; câu gốc không sai ngữ pháp trong ngữ cảnh khác.
Lỗi 22. × 请检查我们昨天收到两份新的文件。
请检查我们昨天收到的两份新文件。Qǐng jiǎnchá wǒmen zuótiān shōu dào de liǎng fèn xīn wénjiàn.
Hãy kiểm tra hai tài liệu mới chúng tôi nhận hôm qua.
Please inspect the two new documents we received yesterday.
Lý giải: Thiếu 的 sau mệnh đề 我们昨天收到.
Lỗi 23. × 这三个非常好的的老师
这三位非常好的老师都很负责。Zhè sān wèi fēicháng hǎo de lǎoshī dōu hěn fùzé.
Ba giáo viên rất tốt này đều rất có trách nhiệm.
These three excellent teachers are all responsible.
Lý giải: Không dùng hai chữ 的 liên tiếp ở đây; dùng 位 tự nhiên cho giáo viên.
Lỗi 24. × 一张北京的大学 (muốn nói “một trường đại học ở Bắc Kinh”)
北京的一所大学正在招生。Běijīng de yì suǒ dàxué zhèngzài zhāoshēng.
Một trường đại học ở Bắc Kinh đang tuyển sinh.
A university in Beijing is enrolling students.
Lý giải: Dùng lượng từ 所 cho trường; 张 không phù hợp.
Phần 26. Bảng đối chiếu 20 cặp cấu trúc dễ nhầm
| Cặp đối chiếu | Nhận xét phân biệt |
|---|---|
| 我的书 / 我书 | Sở hữu thông thường cần 的. |
| 我妈妈 / 我的妈妈 | Đều có thể dùng trong ngữ cảnh quen thuộc. |
| 三本书 / 三本的书 | Dạng đếm trực tiếp thường không dùng 的. |
| 新书 / 新的书 | Cả hai khả dụng, cách tập trung thuộc tính khác nhau. |
| 很好的书 / 很好书 | Cụm có 很 thường cần 的. |
| 昨天的会议 / 昨天开会 | Một bên định ngữ danh từ, một bên trạng ngữ thời gian của hành động. |
| 桌子上的书 / 在桌子上看书 | Một bên cụm phương vị làm định ngữ; bên kia trạng ngữ trong mệnh đề. |
| 我买的书 / 买书的人 | Một bên chỉ sách tôi mua; bên kia người mua sách. |
| 帮助我的人 / 我帮助的人 | Chủ thể giúp tôi vs đối tượng được tôi giúp. |
| 那三本我买的书 / 我买的那三本书 | Hai vị trí định ngữ có sắc thái thông tin khác nhau. |
| 汉语老师 / 汉语的老师 | Tổ hợp phân loại khác cụm có 的 trong ngữ cảnh riêng. |
| 木桌子 / 木头做的桌子 | Một bên tên loại chất liệu; một bên mệnh đề về chất liệu. |
| 老师写的文章 / 老师写文章 | Một bên cụm danh từ; một bên câu có động từ. |
| 老师写的字 / 老师写字写得好 | Định ngữ có 的 vs bổ ngữ có 得. |
| 认真地写 / 写得很认真 | Trạng ngữ trước động từ vs bổ ngữ sau động từ. |
| 我昨天买的书 / 这本书是昨天买的 | Định ngữ vs cấu trúc nhấn mạnh/định danh ngữ cảnh. |
| 红色的 / 红色的衣服 | Tâm ngữ bị lược vs tâm ngữ hiện diện. |
| 关于合同的说明 / 关于合同说明 | Cụm danh từ khác trật tự giới từ bị thiếu kết nối. |
| 我所知道的情况 / 我知道的情况 | 所 mang sắc thái văn viết, không đổi nội dung cơ bản. |
| 一份合同 / 一个合同 | Một số văn cảnh dùng 个, nhưng 份 tự nhiên hơn cho bản hợp đồng. |
Phần 27. Hệ thống công thức mẫu và quy tắc nhanh
| Số | Công thức | Ví dụ |
|---|---|---|
| 1 | Đại từ + 的 + N | 我的电脑 |
| 2 | Danh từ + 的 + N | 公司的负责人 |
| 3 | Quan hệ thân thuộc không 的 | 我妈妈 |
| 4 | N số + lượng + N | 三本书 |
| 5 | 这/那 + số + lượng + N | 那两份合同 |
| 6 | Tính từ đơn + N | 新书 |
| 7 | Cụm tính từ + 的 + N | 非常漂亮的衣服 |
| 8 | N phân loại + N | 工业机器 |
| 9 | N + phương vị + 的 + N | 桌子上的文件 |
| 10 | Thời gian + 的 + N | 昨天的会议 |
| 11 | V + 的 + N | 买的书 |
| 12 | Cụm V + 的 + N | 认真学习的人 |
| 13 | Mệnh đề chủ vị + 的 + N | 我昨天写的文章 |
| 14 | V + kết quả + 的 + N | 已经写好的报告 |
| 15 | Động từ phủ định + 的 + N | 还没完成的任务 |
| 16 | Cụm giới từ + 的 + N | 关于合同的说明 |
| 17 | Sở hữu + chỉ định + lượng + thuộc tính + N | 我们公司的那三台新机器 |
| 18 | Mệnh đề + chỉ định + số lượng + N | 我昨天买的那三本书 |
| 19 | Số lượng + mệnh đề + N | 那三本我昨天买的书 |
| 20 | Định ngữ + 的 (lược trung tâm) | 红色的 |
| 21 | 所 + V + 的 + N | 我所知道的情况 |
| 22 | A + 之 + B (văn viết) | 成功之路 |
| 23 | Cụm danh từ có định ngữ làm tân ngữ 把 | 把昨天收到的文件整理好 |
| 24 | Cụm danh từ có định ngữ làm chủ ngữ 被 | 刚买的电脑被弄坏了 |
Phần 28. Kho từ vựng và thuật ngữ định ngữ theo nhóm chức năng
Danh mục gồm các từ/cụm từ dùng trực tiếp trong các mẫu định ngữ. Danh sách đánh số theo đúng chuẩn học liệu, mỗi mục có bốn dòng Trung giản thể – Pinyin – Việt – Anh. Một số mục là cụm ngữ pháp hoặc ví dụ kết cấu, không phải đơn vị từ vựng độc lập; tên nhóm được ghi rõ.Thuật ngữ và chức năng cú pháp
- 定语
dìngyǔ
Định ngữ
attributive modifier - 中心语
zhōngxīnyǔ
Trung tâm ngữ
head word - 定中关系
dìngzhōng guānxì
Quan hệ định ngữ – trung tâm ngữ
attributive–head relation - 定中短语
dìngzhōng duǎnyǔ
Cụm định ngữ – trung tâm ngữ
attributive phrase - 偏正短语
piānzhèng duǎnyǔ
Cụm chính phụ
modifier–head phrase - 限制性定语
xiànzhìxìng dìngyǔ
Định ngữ hạn định
restrictive attributive - 描写性定语
miáoxiěxìng dìngyǔ
Định ngữ miêu tả
descriptive attributive - 多项定语
duōxiàng dìngyǔ
Định ngữ nhiều hạng
multiple attributives - 多层定语
duōcéng dìngyǔ
Định ngữ nhiều tầng
multilayer attributives - 领属关系
lǐngshǔ guānxì
Quan hệ sở hữu/thuộc về
possessive relation - 结构助词
jiégòu zhùcí
Trợ từ kết cấu
structural particle - 省略
shěnglüè
Lược bỏ
ellipsis
Chỉ định, số lượng, thời gian và nơi chốn
- 这本书
zhè běn shū
Cuốn sách này
this book - 那个人
nà ge rén
Người đó
that person - 这些材料
zhèxiē cáiliào
Những tài liệu này
these materials - 那三份合同
nà sān fèn hétong
Ba bản hợp đồng đó
those three contracts - 每位学生
měi wèi xuésheng
Mỗi học viên
each student - 各部门负责人
gè bùmén fùzérén
Người phụ trách các bộ phận
department heads - 昨天的会议
zuótiān de huìyì
Cuộc họp hôm qua
yesterday’s meeting - 明年的计划
míngnián de jìhuà
Kế hoạch năm sau
next year’s plan - 桌子上的文件
zhuōzi shàng de wénjiàn
Tài liệu trên bàn
the document on the table - 教室里的学生
jiàoshì lǐ de xuésheng
Học viên trong lớp học
students in the classroom - 仓库门口的设备
cāngkù ménkǒu de shèbèi
Thiết bị ở cửa kho
equipment at the warehouse entrance - 办公室旁边的房间
bàngōngshì pángbiān de fángjiān
Phòng cạnh văn phòng
the room next to the office
Tính chất, trạng thái, chất liệu và lĩnh vực
- 新书
xīn shū
Sách mới
new book - 老朋友
lǎo péngyou
Bạn cũ
old friend - 红花
hóng huā
Hoa đỏ
red flower - 重要的任务
zhòngyào de rènwu
Nhiệm vụ quan trọng
important task - 非常好的方法
fēicháng hǎo de fāngfǎ
Phương pháp rất tốt
very good method - 详细的说明
xiángxì de shuōmíng
Lời giải thích chi tiết
detailed explanation - 工业设备
gōngyè shèbèi
Thiết bị công nghiệp
industrial equipment - 木桌子
mù zhuōzi
Bàn gỗ
wooden table - 玻璃门
bōli mén
Cửa kính
glass door - 汉语课
Hànyǔ kè
Lớp tiếng Trung
Chinese-language class - 技术部门
jìshù bùmén
Bộ phận kỹ thuật
technical department - 合作协议
hézuò xiéyì
Thỏa thuận hợp tác
cooperation agreement
Động từ, mệnh đề định ngữ và tổ hợp nâng cao
- 我买的书
wǒ mǎi de shū
Cuốn sách tôi mua
the book I bought - 老师推荐的词典
lǎoshī tuījiàn de cídiǎn
Từ điển thầy giới thiệu
dictionary recommended by the teacher - 已经完成的任务
yǐjīng wánchéng de rènwu
Nhiệm vụ đã hoàn thành
completed task - 尚未签署的合同
shàngwèi qiānshǔ de hétong
Hợp đồng chưa ký
unsigned contract - 未经授权的人员
wèijīng shòuquán de rényuán
Nhân viên chưa được cấp quyền
unauthorized personnel - 需要审核的文件
xūyào shěnhé de wénjiàn
Tài liệu cần xét duyệt
documents requiring review - 刚收到的订单
gāng shōu dào de dìngdān
Đơn hàng mới nhận
newly received order - 正在讨论的问题
zhèngzài tǎolùn de wèntí
Vấn đề đang thảo luận
issue under discussion - 已经写好的报告
yǐjīng xiě hǎo de bàogào
Báo cáo đã viết xong
completed report - 我们所需要的资料
wǒmen suǒ xūyào de zīliào
Tài liệu chúng tôi cần
materials we need - 有关项目的说明
yǒuguān xiàngmù de shuōmíng
Giải thích liên quan dự án
explanation about the project - 对客户的承诺
duì kèhù de chéngnuò
Cam kết với khách hàng
commitment to the customer
Từ vựng trong văn bản hợp đồng và quản trị
- 供应商
gōngyìngshāng
Nhà cung cấp
supplier - 负责人
fùzérén
Người phụ trách
person in charge - 签署
qiānshǔ
Ký kết
to sign - 审核
shěnhé
Xét duyệt
to review - 验收
yànshōu
Nghiệm thu
to accept after inspection - 归档
guīdàng
Lưu hồ sơ
to archive - 授权
shòuquán
Cấp quyền, ủy quyền
to authorize - 合同条款
hétong tiáokuǎn
Điều khoản hợp đồng
contract clause - 技术文件
jìshù wénjiàn
Tài liệu kỹ thuật
technical document - 报价单
bàojiàdān
Bản báo giá
quotation - 产品编号
chǎnpǐn biānhào
Mã sản phẩm
product code - 仓储费用
cāngchǔ fèiyòng
Chi phí lưu kho
storage fee - 交货日期
jiāohuò rìqī
Ngày giao hàng
delivery date - 数据备份
shùjù bèifèn
Sao lưu dữ liệu
data backup
Đối chiếu cú pháp thường gặp
- 认真地检查
rènzhēn de jiǎnchá
Kiểm tra một cách nghiêm túc
to inspect carefully - 检查得很认真
jiǎnchá de hěn rènzhēn
Kiểm tra rất nghiêm túc
to inspect very carefully - 写完的文章
xiě wán de wénzhāng
Bài viết đã viết xong
finished article - 帮助我的人
bāngzhù wǒ de rén
Người giúp tôi
person who helped me - 我帮助的人
wǒ bāngzhù de rén
Người tôi giúp
person I helped - 穿红衣服的人
chuān hóng yīfu de rén
Người mặc đồ đỏ
person wearing red - 写给老师的信
xiě gěi lǎoshī de xìn
Thư viết cho thầy giáo
letter written to the teacher - 参加会议的代表
cānjiā huìyì de dàibiǎo
Đại biểu tham dự cuộc họp
representative attending the meeting - 学校的图书馆
xuéxiào de túshūguǎn
Thư viện của trường
school library - 我家的门
wǒ jiā de mén
Cửa nhà tôi
the door of my home - 三米长的绳子
sān mǐ cháng de shéngzi
Sợi dây dài ba mét
three-meter-long rope - 非常安静的教室
fēicháng ānjìng de jiàoshì
Phòng học rất yên tĩnh
very quiet classroom
Phần 29. Hội thoại ứng dụng: tám tình huống, năm nhân vật ChineMaster EDU
Nhân vật được giữ nhất quán: giáo viên Nguyễn Minh Vũ (阮明武, Ruǎn Míng Wǔ) và bốn học viên Đinh Thùy Dương (丁垂杨, Dīng Chuí Yáng), Lê Vân Anh (黎云英, Lí Yún Yīng), Thủy Tiên (水仙, Shuǐ Xiān), Phương Linh. Tên được hiển thị bằng tiếng Việt ở nhãn hội thoại; không tự đặt chữ Hán cho người chưa chốt cách viết tên.Hội thoại 1. Nhận diện định ngữ và trung tâm ngữ
Nguyễn Minh Vũ同学们,今天我们学习定语。
Tóngxuémen, jīntiān wǒmen xuéxí dìngyǔ.
Các em, hôm nay chúng ta học định ngữ.
Class, today we are studying attributives.
Đinh Thùy Dương
老师,“我的书”里面哪个部分是定语?
Lǎoshī, “wǒ de shū” lǐmiàn nǎ ge bùfen shì dìngyǔ?
Thưa thầy, trong “sách của tôi”, phần nào là định ngữ?
Teacher, which part of “my book” is the attributive?
Nguyễn Minh Vũ
“我的”是定语,“书”是中心语。
“Wǒ de” shì dìngyǔ, “shū” shì zhōngxīnyǔ.
“Của tôi” là định ngữ, “sách” là trung tâm ngữ.
“My” is the attributive, and “book” is the head noun.
Lê Vân Anh
那“这三本新书”呢?
Nà “zhè sān běn xīn shū” ne?
Vậy còn “ba cuốn sách mới này” ạ?
What about “these three new books”?
Nguyễn Minh Vũ
“书”还是中心语,前面的成分共同限定它。
“Shū” háishi zhōngxīnyǔ, qiánmiàn de chéngfen gòngtóng xiàndìng tā.
“Sách” vẫn là trung tâm ngữ, các thành phần trước cùng hạn định nó.
“Book” is still the head; the preceding elements delimit it together.
Thủy Tiên
我明白了,定语不一定有“的”。
Wǒ míngbai le, dìngyǔ bù yídìng yǒu “de”.
Em hiểu rồi, định ngữ không nhất thiết có “的”.
I see: an attributive does not always require “de”.
Hội thoại 2. Có 的 hay không có 的
Phương Linh老师,为什么说“三本书”,不能说“三本的书”?
Lǎoshī, wèishénme shuō “sān běn shū”, bù néng shuō “sān běn de shū”?
Thưa thầy, vì sao nói “ba cuốn sách”, không nói “ba cuốn của sách”?
Teacher, why do we say “three books” without de?
Nguyễn Minh Vũ
普通数量短语作定语,一般不用“的”。
Pǔtōng shùliàng duǎnyǔ zuò dìngyǔ, yìbān bú yòng “de”.
Cụm số lượng thông thường làm định ngữ thường không dùng 的.
Ordinary numeral-classifier attributives generally do not use de.
Đinh Thùy Dương
可是“非常好的书”就需要“的”,对吗?
Kěshì “fēicháng hǎo de shū” jiù xūyào “de”, duì ma?
Nhưng “cuốn sách rất tốt” cần 的, đúng không ạ?
But “a very good book” needs de, right?
Nguyễn Minh Vũ
对,因为“非常好”是带程度修饰语的形容词短语。
Duì, yīnwèi “fēicháng hǎo” shì dài chéngdù xiūshìyǔ de xíngróngcí duǎnyǔ.
Đúng, vì “rất tốt” là cụm tính từ có thành phần chỉ mức độ.
Yes, because “very good” is an adjectival phrase with a degree modifier.
Lê Vân Anh
那“新书”和“新的书”都可以说吗?
Nà “xīn shū” hé “xīn de shū” dōu kěyǐ shuō ma?
Vậy “sách mới” có và không có 的 đều nói được ạ?
Can we say both forms for “new book”?
Nguyễn Minh Vũ
在合适的语境中都可以,但表达重点可能不同。
Zài héshì de yǔjìng zhōng dōu kěyǐ, dàn biǎodá zhòngdiǎn kěnéng bù tóng.
Trong ngữ cảnh thích hợp đều có thể, nhưng trọng tâm có thể khác.
Both can work in suitable contexts, but their emphasis may differ.
Hội thoại 3. Mệnh đề quan hệ và vai trò chủ thể
Nguyễn Minh Vũ“帮助我的人”和“我帮助的人”有什么区别?
“Bāngzhù wǒ de rén” hé “wǒ bāngzhù de rén” yǒu shénme qūbié?
“Người giúp tôi” và “người tôi giúp” có gì khác nhau?
What is the difference between “the person who helped me” and “the person I helped”?
Thủy Tiên
前一个人帮助了我,后一个人是我帮助的。
Qián yí ge rén bāngzhù le wǒ, hòu yí ge rén shì wǒ bāngzhù de.
Ở cụm đầu, người đó giúp em; ở cụm sau, em giúp người đó.
In the first, the person helped me; in the second, I helped them.
Nguyễn Minh Vũ
很好。中心语在定语从句里的角色不同。
Hěn hǎo. Zhōngxīnyǔ zài dìngyǔ cóngjù lǐ de juésè bù tóng.
Rất tốt. Vai trò của trung tâm ngữ trong mệnh đề định ngữ khác nhau.
Very good. The head noun plays different roles in the relative clauses.
Phương Linh
那么“我昨天买的书”里的“书”是“买”的宾语,对吗?
Nàme “wǒ zuótiān mǎi de shū” lǐ de “shū” shì “mǎi” de bīnyǔ, duì ma?
Vậy trong “sách tôi mua hôm qua”, “sách” là tân ngữ của “mua”, đúng không ạ?
So in “the book I bought yesterday,” book is the object of buy, right?
Nguyễn Minh Vũ
对,这就是理解关系从句的重要方法。
Duì, zhè jiù shì lǐjiě guānxì cóngjù de zhòngyào fāngfǎ.
Đúng, đó là phương pháp quan trọng để hiểu mệnh đề quan hệ.
Yes. That is a key method for understanding relative clauses.
Hội thoại 4. Định ngữ đa tầng trong lớp học
Lê Vân Anh老师,请分析“我昨天买的那三本新书”。
Lǎoshī, qǐng fēnxī “wǒ zuótiān mǎi de nà sān běn xīn shū”.
Thầy hãy phân tích “ba cuốn sách mới tôi mua hôm qua”.
Teacher, please analyze “the three new books I bought yesterday”.
Nguyễn Minh Vũ
先找中心语“书”,再看“新”“那三本”和“我昨天买的”。
Xiān zhǎo zhōngxīnyǔ “shū”, zài kàn “xīn”, “nà sān běn” hé “wǒ zuótiān mǎi de”.
Trước hết tìm trung tâm “sách”, rồi xét “mới”, “ba cuốn đó”, “tôi mua hôm qua”.
First find the head “book”; then examine “new”, “those three”, and “I bought yesterday”.
Đinh Thùy Dương
如果换顺序,句子的意思一定不变吗?
Rúguǒ huàn shùnxù, jùzi de yìsi yídìng bú biàn ma?
Nếu đổi thứ tự thì ý câu nhất định không đổi ạ?
If we change the order, must the meaning remain unchanged?
Nguyễn Minh Vũ
不一定。要看每层定语限定的范围。
Bù yídìng. Yào kàn měi céng dìngyǔ xiàndìng de fànwéi.
Không nhất thiết. Phải xét phạm vi hạn định của từng tầng.
Not necessarily. You must examine each attributive’s scope.
Thủy Tiên
所以我们不能只背一个固定公式。
Suǒyǐ wǒmen bù néng zhǐ bèi yí ge gùdìng gōngshì.
Vậy chúng em không thể chỉ học thuộc một công thức cố định.
So we cannot just memorize one rigid formula.
Hội thoại 5. Định ngữ trong nhận hàng và kiểm kê
Phương Linh昨天收到的那三台设备放在哪里了?
Zuótiān shōu dào de nà sān tái shèbèi fàng zài nǎlǐ le?
Ba thiết bị nhận hôm qua đã được để ở đâu?
Where were the three devices received yesterday placed?
Đinh Thùy Dương
都放在仓库左边的房间里了。
Dōu fàng zài cāngkù zuǒbian de fángjiān lǐ le.
Đều được để trong phòng bên trái kho rồi.
They were all placed in the room to the left of the warehouse.
Lê Vân Anh
客户要求检查的设备也在那里吗?
Kèhù yāoqiú jiǎnchá de shèbèi yě zài nàlǐ ma?
Thiết bị khách hàng yêu cầu kiểm tra cũng ở đó à?
Is the equipment the customer asked us to inspect there too?
Thủy Tiên
不是,那两台还没验收的机器在另一间房里。
Bú shì, nà liǎng tái hái méi yànshōu de jīqì zài lìng yì jiān fáng lǐ.
Không, hai máy chưa nghiệm thu đó ở một phòng khác.
No, those two unaccepted machines are in another room.
Nguyễn Minh Vũ
你们要分清“收到的”和“还没验收的”。
Nǐmen yào fēnqīng “shōu dào de” hé “hái méi yànshōu de”.
Các em phải phân biệt “đã nhận” và “chưa nghiệm thu”.
You must distinguish “received” from “not yet accepted”.
Hội thoại 6. Soạn hợp đồng và phạm vi sở hữu
Nguyễn Minh Vũ这份合同里的定语为什么写得这么长?
Zhè fèn hétong lǐ de dìngyǔ wèishénme xiě de zhème cháng?
Vì sao định ngữ trong hợp đồng này lại được viết dài thế?
Why are the attributives in this contract so long?
Lê Vân Anh
因为要说明是哪一方提交的文件。
Yīnwèi yào shuōmíng shì nǎ yì fāng tíjiāo de wénjiàn.
Vì cần xác định tài liệu do bên nào nộp.
Because we need to specify which party submitted the documents.
Nguyễn Minh Vũ
对,但不能让修饰关系变得模糊。
Duì, dàn bù néng ràng xiūshì guānxì biàn de móhu.
Đúng, nhưng không được để quan hệ bổ nghĩa trở nên mơ hồ.
Right, but the modification relationships must not become ambiguous.
Đinh Thùy Dương
我们可以把特别长的句子分成两句。
Wǒmen kěyǐ bǎ tèbié cháng de jùzi fēn chéng liǎng jù.
Chúng ta có thể chia câu đặc biệt dài thành hai câu.
We can divide an especially long sentence into two.
Nguyễn Minh Vũ
很好,清楚比堆叠定语更重要。
Hěn hǎo, qīngchu bǐ duīdié dìngyǔ gèng zhòngyào.
Rất tốt, rõ nghĩa quan trọng hơn việc chồng chất định ngữ.
Very good: clarity is more important than piling up modifiers.
Hội thoại 7. Câu có 的, 地, 得
Thủy Tiên老师,“认真地检查”和“检查得认真”有什么不同?
Lǎoshī, “rènzhēn de jiǎnchá” hé “jiǎnchá de rènzhēn” yǒu shénme bù tóng?
Thầy ơi, “kiểm tra một cách nghiêm túc” và “kiểm tra rất nghiêm túc” khác gì?
Teacher, how do the two structures for checking carefully differ?
Nguyễn Minh Vũ
“地”前面是状语,“得”后面是补语。
“De” qiánmiàn shì zhuàngyǔ, “de” hòumiàn shì bǔyǔ.
Trước 地 là trạng ngữ, sau 得 là bổ ngữ.
The phrase before 地 is an adverbial; after 得 is a complement.
Phương Linh
那“认真检查的老师”里的“的”呢?
Nà “rènzhēn jiǎnchá de lǎoshī” lǐ de “de” ne?
Vậy còn 的 trong “giáo viên kiểm tra nghiêm túc”?
And what about 的 in “the teacher who checks carefully”?
Nguyễn Minh Vũ
这里是动词短语作定语,修饰“老师”。
Zhèlǐ shì dòngcí duǎnyǔ zuò dìngyǔ, xiūshì “lǎoshī”.
Ở đây cụm động từ làm định ngữ, bổ nghĩa cho “giáo viên”.
Here a verb phrase is an attributive modifying “teacher”.
Lê Vân Anh
三个“de”的位置和功能都不一样。
Sān ge “de” de wèizhì hé gōngnéng dōu bù yíyàng.
Vị trí và chức năng của ba chữ de không giống nhau.
The three de forms have different positions and functions.
Hội thoại 8. Tổng kết chuyên đề định ngữ
Nguyễn Minh Vũ学完这一课,你们最需要检查什么?
Xué wán zhè yí kè, nǐmen zuì xūyào jiǎnchá shénme?
Học xong bài này, các em cần kiểm tra điều gì nhất?
After this lesson, what should you check first?
Đinh Thùy Dương
先找到中心语,再判断各个定语的范围。
Xiān zhǎo dào zhōngxīnyǔ, zài pànduàn gè ge dìngyǔ de fànwéi.
Trước hết tìm trung tâm ngữ, rồi xác định phạm vi của từng định ngữ.
First find the head noun, then determine the scope of each attributive.
Lê Vân Anh
还要检查“的”能不能省略。
Hái yào jiǎnchá “de” néng bù néng shěnglüè.
Còn phải xem có thể lược bỏ 的 hay không.
We also need to check whether de can be omitted.
Thủy Tiên
长句要看主句谓语在哪里。
Cháng jù yào kàn zhǔjù wèiyǔ zài nǎlǐ.
Câu dài cần xem vị ngữ của mệnh đề chính ở đâu.
In long sentences, we need to locate the main predicate.
Phương Linh
翻译的时候不能照搬越南语的顺序。
Fānyì de shíhou bù néng zhàobān Yuènányǔ de shùnxù.
Khi dịch không được bê nguyên trật tự tiếng Việt.
When translating, we must not copy Vietnamese word order mechanically.
Nguyễn Minh Vũ
很好,你们已经掌握分析定语的关键。
Hěn hǎo, nǐmen yǐjīng zhǎngwò fēnxī dìngyǔ de guānjiàn.
Rất tốt, các em đã nắm được mấu chốt phân tích định ngữ.
Excellent, you have grasped the key to analyzing attributives.
Phần 30. Bốn bài đọc ứng dụng có phân tích định ngữ
Bài đọc 1. Một buổi học về định ngữ
今天,阮老师给四位学生讲解了定语。Jīntiān, Ruǎn lǎoshī gěi sì wèi xuésheng jiǎngjiě le dìngyǔ.
Hôm nay, thầy Nguyễn giảng về định ngữ cho bốn học viên.
Today, Teacher Nguyen explained attributives to four students.
他首先介绍了定语和中心语的关系。
Tā shǒuxiān jièshào le dìngyǔ hé zhōngxīnyǔ de guānxì.
Thầy trước tiên giới thiệu quan hệ giữa định ngữ và trung tâm ngữ.
He first introduced the relationship between an attributive and its head.
他写在黑板上的第一个例子是“我的书”。
Tā xiě zài hēibǎn shàng de dì yī ge lìzi shì “wǒ de shū”.
Ví dụ đầu tiên thầy viết lên bảng là “sách của tôi”.
The first example he wrote on the board was “my book”.
丁垂杨很快找到了句子里的中心语。
Dīng Chuí Yáng hěn kuài zhǎo dào le jùzi lǐ de zhōngxīnyǔ.
Đinh Thùy Dương nhanh chóng tìm được trung tâm ngữ trong câu.
Dinh Thuy Duong quickly identified the head word in the sentence.
黎云英提出了一个关于“的”的问题。
Lí Yún Yīng tíchū le yí ge guānyú “de” de wèntí.
Lê Vân Anh đặt một câu hỏi về chữ 的.
Le Van Anh raised a question about de.
她想知道为什么有的定语不用“的”。
Tā xiǎng zhīdào wèishénme yǒu de dìngyǔ bú yòng “de”.
Cô ấy muốn biết vì sao có những định ngữ không dùng 的.
She wanted to know why some attributives do not use de.
老师用“新书”和“非常好的书”作了对比。
Lǎoshī yòng “xīn shū” hé “fēicháng hǎo de shū” zuò le duìbǐ.
Thầy dùng “sách mới” và “sách rất tốt” để so sánh.
The teacher compared “new book” and “very good book”.
学生们发现,定语的结构比想象中丰富。
Xuéshengmen fāxiàn, dìngyǔ de jiégòu bǐ xiǎngxiàng zhōng fēngfù.
Các học viên nhận thấy cấu trúc định ngữ phong phú hơn tưởng tượng.
The students found attributive structures richer than expected.
下课前,大家完成了老师布置的练习。
Xiàkè qián, dàjiā wánchéng le lǎoshī bùzhì de liànxí.
Trước khi tan học, mọi người hoàn thành bài luyện tập thầy giao.
Before class ended, everyone completed the exercises assigned by the teacher.
Gợi ý phân tích: Các cụm cần phân tích: 写在黑板上的第一个例子、句子里的中心语、关于“的”的问题、老师布置的练习.
Bài đọc 2. Kiểm tra hàng mới nhập kho
今天上午,我们收到了供应商昨天发来的货物。Jīntiān shàngwǔ, wǒmen shōu dào le gōngyìngshāng zuótiān fā lái de huòwù.
Sáng nay chúng tôi nhận hàng mà nhà cung cấp gửi hôm qua.
This morning we received the goods sent by the supplier yesterday.
其中有三台全新的工业设备。
Qízhōng yǒu sān tái quánxīn de gōngyè shèbèi.
Trong đó có ba thiết bị công nghiệp hoàn toàn mới.
Among them were three brand-new industrial devices.
仓库负责人检查了每台机器的产品编号。
Cāngkù fùzérén jiǎnchá le měi tái jīqì de chǎnpǐn biānhào.
Người phụ trách kho kiểm tra mã sản phẩm của từng máy.
The warehouse manager checked each machine’s product code.
他还查看了随货送来的技术文件。
Tā hái chákàn le suí huò sòng lái de jìshù wénjiàn.
Ông ấy còn xem tài liệu kỹ thuật gửi kèm hàng.
He also checked the technical documents delivered with the goods.
其中一份文件上的编号不太清楚。
Qízhōng yí fèn wénjiàn shàng de biānhào bú tài qīngchu.
Mã số trên một tài liệu trong số đó không được rõ lắm.
A number on one of the documents was not very clear.
我们联系了负责这个订单的工作人员。
Wǒmen liánxì le fùzé zhè ge dìngdān de gōngzuò rényuán.
Chúng tôi liên hệ nhân viên phụ trách đơn hàng này.
We contacted the employee responsible for this order.
对方很快补发了正确的资料。
Duìfāng hěn kuài bǔfā le zhèngquè de zīliào.
Phía bên kia nhanh chóng gửi bổ sung tài liệu chính xác.
The other party promptly sent corrected materials.
所有完成验收的设备都被登记入库。
Suǒyǒu wánchéng yànshōu de shèbèi dōu bèi dēngjì rùkù.
Tất cả thiết bị đã nghiệm thu đều được ghi nhận nhập kho.
All accepted equipment was registered into the warehouse.
还没有验收的机器暂时放在另一间房里。
Hái méiyǒu yànshōu de jīqì zànshí fàng zài lìng yì jiān fáng lǐ.
Những máy chưa nghiệm thu tạm được để ở phòng khác.
Machines that had not yet been accepted were temporarily kept in another room.
Gợi ý phân tích: Các định ngữ thực hành: 供应商昨天发来的、全新的、每台机器的、随货送来的、负责这个订单的、完成验收的、还没有验收的.
Bài đọc 3. Dữ liệu, sao lưu và an toàn hệ thống
技术部门正在检查昨天发现的系统问题。Jìshù bùmén zhèngzài jiǎnchá zuótiān fāxiàn de xìtǒng wèntí.
Bộ phận kỹ thuật đang kiểm tra vấn đề hệ thống phát hiện hôm qua.
The technical team is investigating a system issue found yesterday.
服务器上保存的所有备份文件都很重要。
Fúwùqì shàng bǎocún de suǒyǒu bèifèn wénjiàn dōu hěn zhòngyào.
Tất cả tệp sao lưu lưu trên máy chủ đều rất quan trọng.
All backup files stored on the server are important.
未经授权的人员不得随意修改这些文件。
Wèijīng shòuquán de rényuán bù dé suíyì xiūgǎi zhèxiē wénjiàn.
Người chưa được cấp quyền không được tự ý sửa các tệp này.
Unauthorized personnel must not alter these files.
工程师先核对了系统自动生成的日志。
Gōngchéngshī xiān héduì le xìtǒng zìdòng shēngchéng de rìzhì.
Kỹ sư trước hết đối chiếu nhật ký tự động do hệ thống tạo ra.
The engineer first checked the logs automatically generated by the system.
他发现了一个与访问权限有关的问题。
Tā fāxiàn le yí ge yǔ fǎngwèn quánxiàn yǒuguān de wèntí.
Anh ấy phát hiện một vấn đề liên quan quyền truy cập.
He discovered an issue related to access permissions.
我们需要保留事故发生之前的完整备份。
Wǒmen xūyào bǎoliú shìgù fāshēng zhīqián de wánzhěng bèifèn.
Chúng tôi cần giữ bản sao lưu đầy đủ trước khi sự cố xảy ra.
We need to retain a complete backup from before the incident.
已经确认安全的数据才可以继续使用。
Yǐjīng quèrèn ānquán de shùjù cái kěyǐ jìxù shǐyòng.
Chỉ dữ liệu đã xác nhận an toàn mới được tiếp tục sử dụng.
Only data verified as safe may continue to be used.
检查结束后,负责人写了一份详细的报告。
Jiǎnchá jiéshù hòu, fùzérén xiě le yí fèn xiángxì de bàogào.
Sau khi kiểm tra, người phụ trách viết một báo cáo chi tiết.
After the inspection, the manager wrote a detailed report.
报告中说明了已经采取的措施。
Bàogào zhōng shuōmíng le yǐjīng cǎiqǔ de cuòshī.
Báo cáo nêu rõ những biện pháp đã thực hiện.
The report described the measures already taken.
Gợi ý phân tích: Các định ngữ cần xác định: 昨天发现的、服务器上保存的、未经授权的、系统自动生成的、与访问权限有关的、事故发生之前的、已经确认安全的、已经采取的.
Bài đọc 4. Chuẩn bị hợp đồng hợp tác
双方正在讨论下个月准备签署的合作协议。Shuāngfāng zhèngzài tǎolùn xià ge yuè zhǔnbèi qiānshǔ de hézuò xiéyì.
Hai bên đang thảo luận thỏa thuận hợp tác dự kiến ký tháng sau.
Both parties are discussing the cooperation agreement planned for next month.
合同中列出的交货日期必须明确。
Hétong zhōng liè chū de jiāohuò rìqī bìxū míngquè.
Ngày giao hàng ghi trong hợp đồng phải rõ ràng.
The delivery date listed in the contract must be clear.
客户提出的要求已经交给技术部门审核。
Kèhù tíchū de yāoqiú yǐjīng jiāo gěi jìshù bùmén shěnhé.
Yêu cầu khách hàng đưa ra đã được chuyển cho bộ phận kỹ thuật xét duyệt.
The requirements raised by the customer have been sent for technical review.
我们特别注意涉及数据安全的条款。
Wǒmen tèbié zhùyì shèjí shùjù ānquán de tiáokuǎn.
Chúng tôi đặc biệt chú ý điều khoản liên quan bảo mật dữ liệu.
We pay special attention to clauses concerning data security.
未经双方确认的修改不得直接生效。
Wèijīng shuāngfāng quèrèn de xiūgǎi bù dé zhíjiē shēngxiào.
Sửa đổi chưa được hai bên xác nhận không được tự động có hiệu lực.
Changes not confirmed by both parties must not automatically take effect.
负责审核合同的工作人员已经提出意见。
Fùzé shěnhé hétong de gōngzuò rényuán yǐjīng tíchū yìjiàn.
Nhân viên phụ trách xét duyệt hợp đồng đã đưa ra ý kiến.
The employee responsible for reviewing the contract has provided comments.
对方发来的最新版文件仍有两个问题。
Duìfāng fā lái de zuìxīn bǎn wénjiàn réng yǒu liǎng ge wèntí.
Tệp phiên bản mới nhất phía đối tác gửi vẫn còn hai vấn đề.
The latest file sent by the other party still contains two issues.
我们会把所有需要调整的内容写清楚。
Wǒmen huì bǎ suǒyǒu xūyào tiáozhěng de nèiróng xiě qīngchu.
Chúng tôi sẽ viết rõ mọi nội dung cần điều chỉnh.
We will clearly document everything that needs adjustment.
只有双方最终确认的版本才能用于正式签署。
Zhǐyǒu shuāngfāng zuìzhōng quèrèn de bǎnběn cái néng yòng yú zhèngshì qiānshǔ.
Chỉ phiên bản cuối cùng được hai bên xác nhận mới được dùng để ký chính thức.
Only the version finally confirmed by both parties may be used for formal signing.
Gợi ý phân tích: Các cụm định ngữ cần đọc đúng: 下个月准备签署的、合同中列出的、客户提出的、涉及数据安全的、未经双方确认的、负责审核合同的、对方发来的、双方最终确认的.
Phần 31. Bài tập tổng hợp 72 câu: sáu nhóm từ cơ bản đến nâng cao
Hướng dẫn: tự trả lời trước khi xem đáp án. Bài tập ký hiệu “Sửa” có thể gồm câu cố ý sai hoặc câu chưa phù hợp với nghĩa được yêu cầu; không coi chúng là mẫu câu đúng. Dịch thuật có thể có hơn một phương án tự nhiên, đáp án bên dưới là một cách thể hiện chủ điểm định ngữ.Bài tập A. Xác định trung tâm ngữ và thành phần định ngữ
- Xác định trung tâm ngữ của “我的汉语书”。
- Xác định trung tâm ngữ của “那三位老师”。
- Xác định trung tâm ngữ của “新买的电脑”。
- Xác định trung tâm ngữ của “桌子上的文件”。
- Xác định trung tâm ngữ của “昨天的会议”。
- Xác định trung tâm ngữ của “公司负责人的建议”。
- Xác định trung tâm ngữ của “一份详细的报告”。
- Xác định trung tâm ngữ của “去年买的那台机器”。
- Xác định trung tâm ngữ của “非常安静的教室”。
- Xác định trung tâm ngữ của “老师推荐的词典”。
- Xác định trung tâm ngữ của “未经授权的人员”。
- Xác định trung tâm ngữ của “关于这个项目的说明”。
Bài tập B. Chọn dùng 的 hoặc không dùng 的
- Điền vào: 我__书在桌子上。
- Điền vào: 这三__书很有用。
- Điền vào: 非常好__老师正在上课。
- Điền vào: 我昨天买__电脑坏了。
- Điền vào: 那两__合同已经签了。
- Điền vào: 桌子上__资料是新的。
- Điền vào: 新__书和旧__书都在这儿 (chọn cách diễn đạt đơn giản).
- Điền vào: 经过检查__设备可以使用。
- Điền vào: 三米长__绳子。
- Điền vào: 技术__部门正在处理问题 (chỉ tên loại).
- Điền vào: 关于合同__问题。
- Điền vào: 还没完成__任务。
Bài tập C. Sắp xếp đúng trật tự định ngữ
- Sắp xếp: 书 / 我 / 昨天 / 买 / 的。
- Sắp xếp: 老师 / 三 / 那 / 位。
- Sắp xếp: 新 / 合同 / 两份 / 那。
- Sắp xếp: 桌子上 / 文件 / 的。
- Sắp xếp: 非常 / 好 / 的 / 方法。
- Sắp xếp: 公司 / 我们 / 负责人 / 的。
- Sắp xếp: 发来 / 客户 / 的 / 文件。
- Sắp xếp: 设备 / 工业 / 新 / 三台。
- Sắp xếp: 任务 / 未 / 完成 / 的。
- Sắp xếp: 昨天 / 那 / 三本 / 的 / 我 / 买 / 书。
- Sắp xếp: 已经 / 写好 / 报告 / 的。
- Sắp xếp: 学校 / 老师 / 写 / 的 / 我们 / 文章 / 的。
Bài tập D. Sửa câu sai theo nghĩa yêu cầu
- Sửa: 我三的本书都在这儿。
- Sửa: 这本漂亮书。 (muốn nói “cuốn sách đẹp này” trong câu hoàn chỉnh)
- Sửa: 昨天买了的手机很贵。
- Sửa: 他认真得学习。
- Sửa: 她说汉语说的很好。
- Sửa: 老师昨天推荐书的很有用。
- Sửa: 那两的份合同。
- Sửa: 三个老师们已经来了。
- Sửa: 技术的部门需要开会 (muốn chỉ “bộ phận kỹ thuật”).
- Sửa: 我昨天的看书很有意思 (muốn nói “cuốn sách tôi đọc hôm qua”).
- Sửa: 这是我学校们的老师。
- Sửa: 请检查昨天收到两份文件 (muốn xác định đúng hai tệp nhận hôm qua).
Bài tập E. Dịch Việt–Trung
- Dịch: Cuốn sách tôi mua hôm qua ở trên bàn.
- Dịch: Ba giáo viên đó đều rất có trách nhiệm.
- Dịch: Đây là một nhiệm vụ rất quan trọng.
- Dịch: Tài liệu mà khách hàng gửi hôm qua cần xét duyệt.
- Dịch: Thiết bị được lưu trong kho phải được đánh số.
- Dịch: Học viên chưa nộp bài cần nộp bổ sung.
- Dịch: Người giúp tôi là một giáo viên.
- Dịch: Người tôi giúp là một học viên.
- Dịch: Đây là bức thư tôi viết cho giáo viên.
- Dịch: Tôi cần ba chiếc máy tính mới.
- Dịch: Tất cả tài liệu đã kiểm tra xong đều ở đây.
- Dịch: Yêu cầu của khách hàng rất rõ ràng.
Bài tập F. Phân tích phạm vi và nghĩa nâng cao
- Chọn câu nói về “sách tôi mua” thay vì “người mua sách”.
- Chọn câu nói về “người mua sách” thay vì “sách tôi mua”.
- Nêu khác biệt “帮助我的人” và “我帮助的人” qua một câu minh họa.
- Dịch “những hồ sơ chưa được ký” bằng mệnh đề phủ định.
- Phân biệt định ngữ với bổ ngữ trong câu có 地 và 得.
- Lược trung tâm ngữ khi người nghe đã biết đang nói về áo màu đỏ.
- Nhấn mạnh thời điểm mua sách bằng 是……的.
- Phân tích trung tâm của cụm “các tài liệu kỹ thuật mà công ty gửi”.
- Viết một cụm định ngữ dùng 所 theo văn phong trang trọng.
- Viết câu với tên loại “thiết bị công nghiệp” và thuộc tính “mới”.
- Viết câu có định ngữ lồng nhau “bài viết do giáo viên trường chúng tôi viết”.
- Viết câu hợp đồng rõ nghĩa với định ngữ “phiên bản hai bên xác nhận”.
Phần 32. Đáp án và giải thích toàn bộ 72 bài tập
Mỗi đáp án dưới đây đều trình bày đầy đủ tiếng Trung, Pinyin có dấu, tiếng Việt và tiếng Anh, sau đó giải thích quy tắc liên quan. Đối với câu sửa lỗi, tham chiếu nghĩa đã yêu cầu thay vì máy móc đánh giá mọi biến thể là sai.Đáp án A. Xác định trung tâm ngữ và thành phần định ngữ
- 我的汉语书放在书包里。
Wǒ de Hànyǔ shū fàng zài shūbāo lǐ.
Sách tiếng Trung của tôi để trong cặp.
My Chinese book is in the schoolbag.
Giải thích: Trung tâm ngữ là 书; 我的 nêu sở hữu, 汉语 chỉ loại sách. - 那三位老师正在开会。
Nà sān wèi lǎoshī zhèngzài kāihuì.
Ba giáo viên đó đang họp.
Those three teachers are having a meeting.
Giải thích: Trung tâm là 老师; 那三位 là chỉ định và số lượng. - 新买的电脑已经安装好了。
Xīn mǎi de diànnǎo yǐjīng ānzhuāng hǎo le.
Máy tính mới mua đã được cài đặt xong.
The newly purchased computer has been set up.
Giải thích: Trung tâm là 电脑; 新买的 là định ngữ hành động. - 桌子上的文件是我的。
Zhuōzi shàng de wénjiàn shì wǒ de.
Tài liệu trên bàn là của tôi.
The document on the table is mine.
Giải thích: Trung tâm 文件; 桌子上的 là định ngữ phương vị. - 昨天的会议很重要。
Zuótiān de huìyì hěn zhòngyào.
Cuộc họp hôm qua rất quan trọng.
Yesterday’s meeting was important.
Giải thích: Trung tâm 会议; 昨天的 định vị thời gian. - 公司负责人的建议很有用。
Gōngsī fùzérén de jiànyì hěn yǒuyòng.
Đề xuất của người phụ trách công ty rất hữu ích.
The company manager’s suggestion is useful.
Giải thích: Trung tâm 建议; cụm 公司负责人 là người đưa ra đề xuất. - 我需要一份详细的报告。
Wǒ xūyào yí fèn xiángxì de bàogào.
Tôi cần một bản báo cáo chi tiết.
I need a detailed report.
Giải thích: Trung tâm 报告; 一份 chỉ lượng, 详细的 là định ngữ tính chất. - 去年买的那台机器坏了。
Qùnián mǎi de nà tái jīqì huài le.
Chiếc máy đó mua năm ngoái đã hỏng.
The machine bought last year has broken down.
Giải thích: Trung tâm 机器; 去年买的 là mệnh đề định ngữ. - 这是一间非常安静的教室。
Zhè shì yì jiān fēicháng ānjìng de jiàoshì.
Đây là một phòng học rất yên tĩnh.
This is a very quiet classroom.
Giải thích: Trung tâm 教室; 非常安静的 là định ngữ miêu tả. - 老师推荐的词典很实用。
Lǎoshī tuījiàn de cídiǎn hěn shíyòng.
Cuốn từ điển thầy giới thiệu rất hữu dụng.
The dictionary the teacher recommended is practical.
Giải thích: Trung tâm 词典; 老师推荐的 là mệnh đề quan hệ. - 未经授权的人员不得进入。
Wèijīng shòuquán de rényuán bù dé jìnrù.
Người chưa được cấp quyền không được vào.
Unauthorized personnel may not enter.
Giải thích: Trung tâm 人员; 未经授权的 giới hạn đối tượng. - 关于这个项目的说明已经写好了。
Guānyú zhè ge xiàngmù de shuōmíng yǐjīng xiě hǎo le.
Bản giải thích về dự án này đã được viết xong.
The explanation of this project has been written.
Giải thích: Trung tâm 说明; 关于这个项目的 là cụm định ngữ.
Đáp án B. Chọn dùng 的 hoặc không dùng 的
- 我的书在桌子上。
Wǒ de shū zài zhuōzi shàng.
Sách của tôi ở trên bàn.
My book is on the table.
Giải thích: Dùng 的 chỉ sở hữu. - 这三本书很有用。
Zhè sān běn shū hěn yǒuyòng.
Ba cuốn sách này rất hữu dụng.
These three books are useful.
Giải thích: Dùng lượng từ 本, không dùng 的 trong cụm đếm. - 非常好的老师正在上课。
Fēicháng hǎo de lǎoshī zhèngzài shàngkè.
Giáo viên rất tốt đang lên lớp.
The very good teacher is teaching.
Giải thích: Cụm tính từ có 非常 cần 的. - 我昨天买的电脑坏了。
Wǒ zuótiān mǎi de diànnǎo huài le.
Máy tính tôi mua hôm qua đã hỏng.
The computer I bought yesterday broke down.
Giải thích: Mệnh đề định ngữ cần 的 trước 电脑. - 那两份合同已经签了。
Nà liǎng fèn hétong yǐjīng qiān le.
Hai bản hợp đồng đó đã được ký.
Those two contracts have been signed.
Giải thích: Lượng từ 份; không dùng 的 giữa 两份 và 合同. - 桌子上的资料是新的。
Zhuōzi shàng de zīliào shì xīn de.
Tài liệu trên bàn là tài liệu mới.
The materials on the desk are new.
Giải thích: Phương vị + 的 trước danh từ; 新的 là lược trung tâm. - 新书和旧书都在这儿。
Xīn shū hé jiù shū dōu zài zhèr.
Sách mới và sách cũ đều ở đây.
New books and old books are all here.
Giải thích: 新/旧 đơn âm tiết thường đứng sát danh từ không 的. - 经过检查的设备可以使用。
Jīngguò jiǎnchá de shèbèi kěyǐ shǐyòng.
Thiết bị đã qua kiểm tra có thể sử dụng.
The inspected equipment can be used.
Giải thích: Cụm động từ làm định ngữ, có 的. - 这是一根三米长的绳子。
Zhè shì yì gēn sān mǐ cháng de shéngzi.
Đây là một sợi dây dài ba mét.
This is a three-meter-long rope.
Giải thích: Cụm số đo + tính từ + 的. - 技术部门正在处理问题。
Jìshù bùmén zhèngzài chǔlǐ wèntí.
Bộ phận kỹ thuật đang xử lý vấn đề.
The technical department is handling the issue.
Giải thích: 技术部门 là tổ hợp phân loại, không thêm 的. - 关于合同的问题还没有解决。
Guānyú hétong de wèntí hái méiyǒu jiějué.
Vấn đề liên quan đến hợp đồng vẫn chưa được giải quyết.
The issue concerning the contract has not been resolved.
Giải thích: Cụm giới từ định ngữ thường nối bằng 的. - 还没完成的任务需要继续做。
Hái méi wánchéng de rènwu xūyào jìxù zuò.
Nhiệm vụ chưa hoàn thành cần tiếp tục làm.
The unfinished tasks need to be continued.
Giải thích: Cụm phủ định hành động làm định ngữ cần 的.
Đáp án C. Sắp xếp đúng trật tự định ngữ
- 我昨天买的书很有意思。
Wǒ zuótiān mǎi de shū hěn yǒu yìsi.
Sách tôi mua hôm qua rất thú vị.
The book I bought yesterday is interesting.
Giải thích: Mệnh đề đứng trước 的 + trung tâm ngữ. - 那三位老师都来了。
Nà sān wèi lǎoshī dōu lái le.
Ba giáo viên đó đều đã đến.
Those three teachers have all arrived.
Giải thích: 那 + số + lượng từ + N. - 那两份新合同已经签了。
Nà liǎng fèn xīn hétong yǐjīng qiān le.
Hai bản hợp đồng mới đó đã được ký.
Those two new contracts have been signed.
Giải thích: Chỉ định – số lượng – tính chất – trung tâm. - 桌子上的文件很重要。
Zhuōzi shàng de wénjiàn hěn zhòngyào.
Tài liệu trên bàn rất quan trọng.
The document on the table is important.
Giải thích: Phương vị + 的 + N. - 这是一个非常好的方法。
Zhè shì yí ge fēicháng hǎo de fāngfǎ.
Đây là một phương pháp rất tốt.
This is a very good method.
Giải thích: Phó từ mức độ + tính từ + 的 + danh từ. - 我们公司的负责人来了。
Wǒmen gōngsī de fùzérén lái le.
Người phụ trách công ty chúng tôi đã đến.
The head of our company arrived.
Giải thích: Sở hữu công ty bổ nghĩa cho 负责人. - 客户发来的文件需要审核。
Kèhù fā lái de wénjiàn xūyào shěnhé.
Tài liệu khách gửi đến cần xét duyệt.
The documents sent by the customer need review.
Giải thích: Mệnh đề 客户发来的 trước 文件. - 三台新工业设备正在安装。
Sān tái xīn gōngyè shèbèi zhèngzài ānzhuāng.
Ba thiết bị công nghiệp mới đang được lắp đặt.
Three new industrial devices are being installed.
Giải thích: Lượng – thuộc tính có 的 – tên loại – trung tâm. - 未完成的任务需要处理。
Wèi wánchéng de rènwu xūyào chǔlǐ.
Nhiệm vụ chưa hoàn thành cần xử lý.
Unfinished tasks need attention.
Giải thích: Cụm động từ phủ định làm định ngữ. - 我昨天买的那三本书很贵。
Wǒ zuótiān mǎi de nà sān běn shū hěn guì.
Ba cuốn sách đó tôi mua hôm qua rất đắt.
Those three books I bought yesterday are expensive.
Giải thích: Mệnh đề + 那三本 + danh từ. - 已经写好的报告在这里。
Yǐjīng xiě hǎo de bàogào zài zhèlǐ.
Báo cáo đã viết xong ở đây.
The completed report is here.
Giải thích: 已经 viết trước tổ hợp kết quả 写好 trong định ngữ. - 我们学校的老师写的文章已经发表了。
Wǒmen xuéxiào de lǎoshī xiě de wénzhāng yǐjīng fābiǎo le.
Bài viết giáo viên trường chúng tôi viết đã được xuất bản.
An article written by a teacher at our school has been published.
Giải thích: Định ngữ lồng nhau, trung tâm cuối là 文章.
Đáp án D. Sửa câu sai theo nghĩa yêu cầu
- 我的三本书都在这儿。
Wǒ de sān běn shū dōu zài zhèr.
Ba cuốn sách của tôi đều ở đây.
All three of my books are here.
Giải thích: 的 đứng sau sở hữu 我; không tách 三本. - 这本漂亮的书很贵。
Zhè běn piàoliang de shū hěn guì.
Cuốn sách đẹp này rất đắt.
This beautiful book is expensive.
Giải thích: Tính từ 漂亮 thường có 的 khi bổ nghĩa danh từ. - 昨天买的手机很贵。
Zuótiān mǎi de shǒujī hěn guì.
Điện thoại mua hôm qua rất đắt.
The phone bought yesterday was expensive.
Giải thích: Không chèn 了 trước 的 trong cấu trúc thông thường. - 他认真地学习。
Tā rènzhēn de xuéxí.
Anh ấy học một cách nghiêm túc.
He studies conscientiously.
Giải thích: 地 dùng với trạng ngữ. - 她说汉语说得很好。
Tā shuō Hànyǔ shuō de hěn hǎo.
Cô ấy nói tiếng Trung rất tốt.
She speaks Chinese very well.
Giải thích: 得 nối bổ ngữ sau động từ. - 老师昨天推荐的书很有用。
Lǎoshī zuótiān tuījiàn de shū hěn yǒuyòng.
Sách thầy giới thiệu hôm qua rất hữu ích.
The book recommended by the teacher yesterday is useful.
Giải thích: Đặt 的 sau mệnh đề định ngữ. - 那两份合同需要重新签署。
Nà liǎng fèn hétong xūyào chóngxīn qiānshǔ.
Hai bản hợp đồng đó cần ký lại.
Those two contracts need to be signed again.
Giải thích: 两份 là cụm số lượng không tách. - 三位老师已经来了。
Sān wèi lǎoshī yǐjīng lái le.
Ba giáo viên đã đến.
Three teachers have arrived.
Giải thích: Không kết hợp số đếm cụ thể với 们 theo mẫu này. - 技术部门需要开会。
Jìshù bùmén xūyào kāihuì.
Bộ phận kỹ thuật cần họp.
The technical department needs a meeting.
Giải thích: Quan hệ phân loại 技术部门. - 我昨天看的书很有意思。
Wǒ zuótiān kàn de shū hěn yǒu yìsi.
Cuốn sách tôi đọc hôm qua rất thú vị.
The book I read yesterday is interesting.
Giải thích: 昨天 bổ nghĩa cho 看 trong mệnh đề. - 这是我们学校的老师。
Zhè shì wǒmen xuéxiào de lǎoshī.
Đây là giáo viên trường chúng tôi.
This is a teacher at our school.
Giải thích: 们 phải đi với đại từ 我 tạo 我们, không gắn vào 学校. - 请检查昨天收到的两份文件。
Qǐng jiǎnchá zuótiān shōu dào de liǎng fèn wénjiàn.
Hãy kiểm tra hai tài liệu nhận hôm qua.
Please inspect the two documents received yesterday.
Giải thích: Cần 的 nối mệnh đề thời gian–hành động với 两份文件.
Đáp án E. Dịch Việt–Trung
- 我昨天买的书在桌子上。
Wǒ zuótiān mǎi de shū zài zhuōzi shàng.
Cuốn sách tôi mua hôm qua ở trên bàn.
The book I bought yesterday is on the table.
Giải thích: Mệnh đề định ngữ đứng trước 书. - 那三位老师都很负责。
Nà sān wèi lǎoshī dōu hěn fùzé.
Ba giáo viên đó đều rất có trách nhiệm.
Those three teachers are all responsible.
Giải thích: 那三位 + 老师. - 这是一项非常重要的任务。
Zhè shì yí xiàng fēicháng zhòngyào de rènwu.
Đây là một nhiệm vụ rất quan trọng.
This is a very important task.
Giải thích: Cụm tính từ với 非常 dùng 的. - 客户昨天发来的文件需要审核。
Kèhù zuótiān fā lái de wénjiàn xūyào shěnhé.
Tài liệu mà khách hàng gửi hôm qua cần xét duyệt.
The documents the customer sent yesterday need review.
Giải thích: Mệnh đề 客户昨天发来的 bổ nghĩa 文件. - 存放在仓库里的设备必须编号。
Cúnfàng zài cāngkù lǐ de shèbèi bìxū biānhào.
Thiết bị được lưu trong kho phải được đánh số.
Equipment stored in the warehouse must be numbered.
Giải thích: Cụm động từ và vị trí làm định ngữ. - 还没交作业的学生需要补交。
Hái méi jiāo zuòyè de xuésheng xūyào bǔjiāo.
Học viên chưa nộp bài cần nộp bổ sung.
Students who have not submitted homework need to turn it in.
Giải thích: Phủ định mệnh đề trong định ngữ. - 帮助我的人是一位老师。
Bāngzhù wǒ de rén shì yí wèi lǎoshī.
Người giúp tôi là một giáo viên.
The person who helped me is a teacher.
Giải thích: Người làm chủ thể của 帮助. - 我帮助的人是一名学生。
Wǒ bāngzhù de rén shì yì míng xuésheng.
Người tôi giúp là một học viên.
The person I helped is a student.
Giải thích: Người là đối tượng của 帮助. - 这是我写给老师的信。
Zhè shì wǒ xiě gěi lǎoshī de xìn.
Đây là bức thư tôi viết cho giáo viên.
This is the letter I wrote to the teacher.
Giải thích: 我写给老师的 bổ nghĩa cho 信. - 我需要三台新电脑。
Wǒ xūyào sān tái xīn diànnǎo.
Tôi cần ba chiếc máy tính mới.
I need three new computers.
Giải thích: Số lượng + tính chất + N. - 所有已经检查好的文件都在这里。
Suǒyǒu yǐjīng jiǎnchá hǎo de wénjiàn dōu zài zhèlǐ.
Tất cả tài liệu đã kiểm tra xong đều ở đây.
All the documents that have been checked are here.
Giải thích: Cụm có bổ ngữ kết quả làm định ngữ. - 客户的要求很明确。
Kèhù de yāoqiú hěn míngquè.
Yêu cầu của khách hàng rất rõ ràng.
The customer’s requirements are clear.
Giải thích: Danh từ sở hữu + 的 + N.
Đáp án F. Phân tích phạm vi và nghĩa nâng cao
- 我买的书很有意思。
Wǒ mǎi de shū hěn yǒu yìsi.
Cuốn sách tôi mua rất thú vị.
The book I bought is interesting.
Giải thích: 买的 + 书, trung tâm ngữ là sách. - 买书的人都在排队。
Mǎi shū de rén dōu zài páiduì.
Những người mua sách đều đang xếp hàng.
The people buying books are lining up.
Giải thích: 买书的 + 人, trung tâm là người. - 帮助我的人和我帮助的人不是同一个人。
Bāngzhù wǒ de rén hé wǒ bāngzhù de rén bú shì tóng yí ge rén.
Người giúp tôi và người tôi giúp không phải cùng một người.
The person who helped me and the person I helped are not the same.
Giải thích: Vai trò chủ thể/đối tượng trong mệnh đề định ngữ. - 尚未签署的文件不能生效。
Shàngwèi qiānshǔ de wénjiàn bù néng shēngxiào.
Những văn bản chưa ký không thể có hiệu lực.
Unsigned documents cannot take effect.
Giải thích: 尚未签署的 là định ngữ phủ định. - 她认真地写报告,报告写得很清楚。
Tā rènzhēn de xiě bàogào, bàogào xiě de hěn qīngchu.
Cô ấy viết báo cáo cẩn thận, báo cáo được viết rất rõ ràng.
She writes the report carefully, and it is written clearly.
Giải thích: 地 chỉ trạng ngữ; 得 mở đầu bổ ngữ. - 我想买红色的。
Wǒ xiǎng mǎi hóngsè de.
Tôi muốn mua cái màu đỏ.
I want to buy the red one.
Giải thích: 红色的 thay cho cụm có trung tâm ngữ đã rõ. - 这本书是我昨天买的。
Zhè běn shū shì wǒ zuótiān mǎi de.
Cuốn sách này tôi mua hôm qua.
I bought this book yesterday.
Giải thích: 是……的 nhấn mạnh thông tin thời gian khi thích hợp. - 公司发来的技术文件需要审核。
Gōngsī fā lái de jìshù wénjiàn xūyào shěnhé.
Tài liệu kỹ thuật công ty gửi đến cần xét duyệt.
The technical documents sent by the company need review.
Giải thích: Trung tâm 文件, 技术 là tên loại, 公司发来的 là mệnh đề. - 我们所了解的情况还不完整。
Wǒmen suǒ liǎojiě de qíngkuàng hái bù wánzhěng.
Tình hình mà chúng tôi được biết vẫn chưa đầy đủ.
The situation as we understand it remains incomplete.
Giải thích: 所 + động từ + 的 tạo định ngữ trang trọng. - 这三台新的工业设备已经到货了。
Zhè sān tái xīn de gōngyè shèbèi yǐjīng dàohuò le.
Ba thiết bị công nghiệp mới này đã được giao đến.
These three new industrial devices have arrived.
Giải thích: 工业紧接设备, 新的 miêu tả ngoài lớp phân loại. - 我们学校的老师写的文章很有价值。
Wǒmen xuéxiào de lǎoshī xiě de wénzhāng hěn yǒu jiàzhí.
Bài viết do giáo viên trường chúng tôi viết có giá trị.
The article written by a teacher at our school is valuable.
Giải thích: [[我们学校的老师]写的]文章. - 双方确认的版本才能用于签署。
Shuāngfāng quèrèn de bǎnběn cái néng yòng yú qiānshǔ.
Chỉ phiên bản hai bên đã xác nhận mới được dùng để ký.
Only a version confirmed by both parties can be used for signing.
Giải thích: 双方确认的 xác định chính xác phiên bản liên quan.
Phần 33. Tổng kết: mười hai nguyên tắc xác định định ngữ chính xác
- Xác định danh từ trung tâm trước khi dịch hoặc phân loại.
- Không đồng nhất định ngữ với một từ loại duy nhất.
- Kiểm tra quan hệ sở hữu, phân loại, số lượng, miêu tả hay mệnh đề.
- Chọn 的 theo cấu trúc và quan hệ nghĩa, không chèn sau mọi thành phần.
- Không thêm 的 vào giữa số từ, lượng từ và danh từ trong cách đếm thông thường.
- Phân biệt tính từ đơn kết hợp danh từ với cụm tính từ có mức độ.
- Mệnh đề định ngữ thông thường đứng trước danh từ trung tâm trong tiếng Hán hiện đại.
- Xác định danh từ trung tâm là chủ thể, tân ngữ hay quan hệ khác trong mệnh đề.
- Định ngữ đa tầng phải xét phạm vi bổ nghĩa, không dựa trên một chuỗi thứ tự tuyệt đối.
- Phân biệt 的 định ngữ, 地 trạng ngữ và 得 bổ ngữ.
- Không nhầm 的 danh hóa/lược trung tâm với 是……的 mang tính nhấn mạnh.
- Trong hợp đồng và tài liệu kỹ thuật, ưu tiên tính rõ nghĩa, tránh lồng quá nhiều tầng.
Ghi chú chuẩn tắc: Đây là giáo trình tổng hợp hệ thống các loại và mẫu định ngữ tiêu biểu của tiếng Hán hiện đại. Trật tự định ngữ, tính bắt buộc của 的 và cách phân chia nhóm ngữ pháp chịu ảnh hưởng bởi độ cố kết của từ, văn phong, cấu trúc thông tin và tình huống giao tiếp. Bài giảng tránh tuyên bố rằng mọi trường hợp đều có một công thức duy nhất.