Hệ thống nhân vật: Nhân vật xuyên suốt giáo án: thầy Nguyễn Minh Vũ (阮明武) giữ vai trò giáo viên trung tâm; bốn học viên nữ là Đinh Thùy Dương (丁垂杨), Lê Vân Anh (黎云英), Thủy Tiên (水仙) và Phương Linh (芳玲). Không sử dụng nhân vật có tên ngoài danh sách này. Tên người xuất hiện trong ví dụ ngữ pháp phải thống nhất với nhân vật của bài.
Tác giả: Nguyễn Minh Vũ · ChineMaster EDU · Giáo án ngữ pháp HSK 1 · ngày 17/11/2026
5 bài giảng mới nhất cùng chuyên mục
1. Hệ thống đại từ nghi vấn 多、多少、几、哪、哪儿、哪里、哪些、什么、谁、怎么、怎么样 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
2. Động từ ly hợp 离合词: 看病、睡觉、说话、上课、下课、上班、下班、生病 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
3. Động từ năng nguyện 可以 – khả năng được phép, tính chấp nhận và đề nghị lịch sự – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
4. Động từ năng nguyện 想 và 要 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
5. Động từ năng nguyện 会 và 能 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
Trình độ: HSK 1 · Phân loại: Từ loại → đại từ nhân xưng · Nội dung trọng điểm: Hệ thống đại từ nhân xưng 我、你、您、他、她、我们、你们、他们、她们、它、它们、大家. Đây là bài giảng chuyên sâu theo khung ngữ pháp HSK 2026, không phải văn bản chép nguyên đề cương.
Đại từ nhân xưng đảm nhận vai trò chỉ người nói, người nghe, người/vật được nói tới và nhóm người. Nội dung HSK 1 liệt kê đầy đủ 我、你、您、他、她、我们、你们、他们、她们、它、它们、大家. Hình thức xưng hô tiếng Trung không có hệ thống đa tầng giống “anh, chị, em, cô, chú” của tiếng Việt, nên cần chú ý vai giao tiếp.
5 bài giảng liên quan nhất
1. Tất cả Đại từ trong tiếng Trung Giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
2. Hậu tố —们 và —边 trong tiếng Trung – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
3. Danh từ phương vị 上、下、里、外、前、后 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
4. 30. Cụm động tân 动宾短语 – động từ, tân ngữ và trật tự hành động – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
5. Tất cả Phó từ trong tiếng Trung Giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
他、她、它 cùng đọc tā nhưng khác mặt chữ và loại đối tượng; 您 biểu thị lịch sự; 大家 là “mọi người” chứ không phải dạng số nhiều của 一个人.
Mục tiêu bài học: hiểu đúng chức năng, lựa chọn chính xác cấu trúc; phân biệt cách dùng gần nghĩa; chuyển từ nhận diện sang tự đặt câu, xử lý tình huống và viết đoạn văn. Các câu được ghi bốn dòng Hán giản thể, Pinyin có dấu, Việt, Anh. Một số mẫu mở rộng phục vụ giảng chuyên sâu có thể vượt khỏi phạm vi từ vựng chính thức HSK 1; cần phân tầng khi dạy.
Công thức: 我 / 我们 + 谓语
我 là ngôi người nói, 我们 là nhóm có người nói. Dùng 我们 có thể bao gồm hoặc không bao gồm người nghe; cần tham khảo tình huống và từ chỉ dẫn.
Chữ 们 không nhất thiết tương đương đuôi số nhiều tiếng Anh với mọi danh từ.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Công thức: 你/您/你们 + 谓语
你 là xưng hô trung tính/thân mật; 您 bày tỏ sự kính trọng, thường dùng khi nói với người lớn tuổi, khách hàng hoặc người cần tôn trọng. 你们 là ngôi thứ hai số nhiều; 您们 không phải dạng chuẩn thông dụng để thay 你们.
Lời chào 您好 dùng ngôi lịch sự, khác 你好 về sắc thái.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Công thức: 他/她/它 + 谓语
Trong khẩu ngữ phổ thông 他、她、它 đều phát âm tā; chữ viết phân biệt người nam, người nữ, động vật/sự vật (cách dùng động vật có thể linh hoạt).
Tránh suy đoán giới của người chỉ dựa vào âm tā; trong văn viết phải chọn chữ theo đối tượng.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Công thức: 他们/她们/它们 + 谓语
他们 thường dùng cho nhóm nam hoặc nhóm hỗn hợp; 她们 chỉ nhóm nữ; 它们 thường chỉ vật/động vật.
Động từ tiếng Trung không chia ngôi theo chủ ngữ, khác tiếng Anh: 我学习、他们学习 đều dùng 学习.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Công thức: 大家 + 都/一起 + V
大家 là “mọi người”, dễ phối hợp với 都 và 一起. 大家好 là lời chào một nhóm.
Không dùng 大家们 như dạng số nhiều thông thường; ý nghĩa tập hợp đã có trong 大家.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Công thức: 我的/你的/他的 + N; 谁?
Các đại từ thường đặt trước 的 để biểu thị quan hệ sở hữu: 我的书; khi nói quan hệ gần, có thể lược 的 trong 我妈妈. Trong câu 我认识他, đại từ 他 làm tân ngữ.
Hỏi ai bằng 谁 rồi thay vị trí từ cần hỏi; không bắt buộc đặt 谁 đầu câu.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
我、你、他 là ngôi người nói/nghe/người được nhắc đến, nhưng cách dịch tiếng Việt thay đổi theo tuổi tác và quan hệ.
您 là đại từ lịch sự; dùng đúng môi trường thay vì máy móc đổi mọi 你 thành 您.
他、她、它 cùng âm tā nên khi nghe phải dựa vào ngữ cảnh; khi viết cần chọn đúng mặt chữ.
我们 có thể bao gồm hoặc không bao gồm người nghe, khác 咱们 thường gồm người nghe trong nhiều phương ngữ Bắc.
大家 là đại từ/tổ hợp tập hợp dùng trực tiếp, không cần gắn 们.
Trong 我妈妈, tiếng Trung có thể lược 的 ở quan hệ thân thiết; không suy ra mọi cụm sở hữu đều lược 的.
Bảng dưới đây ghi cách nói cần sửa trong nghĩa/ngữ cảnh nêu ra. Không áp dụng đánh dấu sai như một lệnh cấm tuyệt đối nếu biểu thức có thể đúng với bối cảnh khác. Khi chữa bài, giáo viên giải thích vị trí thành phần, nghĩa và điều kiện kết hợp, không chỉ cung cấp đáp án.
Phần này tập trung hệ thống câu mẫu thật theo từng bối cảnh, không gán máy móc một câu cho một công thức khi câu chứa đồng thời nhiều hiện tượng ngữ pháp. Mỗi ví dụ có bốn dòng Hán – Pinyin – Việt – Anh; giáo viên đối chiếu cấu trúc ở phần 2 để nhận diện đúng ngữ nghĩa.
Ví dụ 1我是汉语老师。
Wǒ shì Hànyǔ lǎoshī.
Tôi là giáo viên tiếng Trung.
I am a Chinese teacher.
Ví dụ 2我们今天上课。
Wǒmen jīntiān shàngkè.
Hôm nay chúng tôi học.
We have class today.
Ví dụ 3你叫什么名字?
Nǐ jiào shénme míngzi?
Bạn tên gì?
What is your name?
Ví dụ 4您好,阮明武!
Nín hǎo, Ruǎn Míng Wǔ!
Chào Nguyễn Minh Vũ ạ!
Hello, Nguyen Minh Vu!
Ví dụ 5你们都认识他吗?
Nǐmen dōu rènshi tā ma?
Các bạn đều biết anh ấy không?
Do you all know him?
Ví dụ 6他是我的朋友。
Tā shì wǒ de péngyou.
Anh ấy là bạn tôi.
He is my friend.
Ví dụ 7她是我的姐姐。
Tā shì wǒ de jiějie.
Cô ấy là chị gái tôi.
She is my older sister.
Ví dụ 8它是一只小猫。
Tā shì yì zhī xiǎo māo.
Nó là một con mèo nhỏ.
It is a kitten.
Ví dụ 9他们明天去北京。
Tāmen míngtiān qù Běijīng.
Họ sẽ đi Bắc Kinh ngày mai.
They are going to Beijing tomorrow.
Ví dụ 10她们在教室里学习。
Tāmen zài jiàoshì lǐ xuéxí.
Các cô ấy học trong lớp.
The women are studying in the classroom.
Ví dụ 11这些猫很可爱,我喜欢它们。
Zhèxiē māo hěn kě'ài, wǒ xǐhuan tāmen.
Những con mèo này rất đáng yêu, tôi thích chúng.
These cats are cute; I like them.
Ví dụ 12大家好,我是新老师。
Dàjiā hǎo, wǒ shì xīn lǎoshī.
Chào mọi người, tôi là giáo viên mới.
Hello everyone, I am the new teacher.
Ví dụ 13大家一起读一遍。
Dàjiā yìqǐ dú yí biàn.
Mọi người cùng đọc một lượt.
Everyone read it together once.
Ví dụ 14我们都是学生。
Wǒmen dōu shì xuésheng.
Chúng ta đều là học viên.
We are all students.
Ví dụ 15这是我的书。
Zhè shì wǒ de shū.
Đây là sách của tôi.
This is my book.
Ví dụ 16那是你的手机吗?
Nà shì nǐ de shǒujī ma?
Đó là điện thoại của bạn phải không?
Is that your phone?
Ví dụ 17我妈妈今天很忙。
Wǒ māma jīntiān hěn máng.
Hôm nay mẹ tôi rất bận.
My mother is very busy today.
Ví dụ 18她认识我,但是我不认识她。
Tā rènshi wǒ, dànshì wǒ bú rènshi tā.
Cô ấy biết tôi nhưng tôi không biết cô ấy.
She knows me, but I do not know her.
Ví dụ 19您今年多大年纪?
Nín jīnnián duō dà niánjì?
Năm nay bác bao nhiêu tuổi ạ?
How old are you this year, if I may ask?
Ví dụ 20你们想和我们一起去吗?
Nǐmen xiǎng hé wǒmen yìqǐ qù ma?
Các bạn có muốn đi cùng chúng tôi không?
Would you like to go with us?
Bài tập miệng tại lớp: chọn hai cặp ví dụ gần nhau, trình bày cấu trúc và giải thích điểm khác biệt. Sau đó học viên tự chuyển đổi thành câu nghi vấn, câu phủ định hoặc thay đổi một thông tin theo điều kiện riêng của từng mẫu; không coi mọi dạng chuyển đổi là hợp lệ.
Tình huống: hai học viên mới tự giới thiệu, giáo viên hỏi về bạn bè, cả lớp luyện xưng hô thích hợp và sử dụng đại từ số nhiều.
阮明武:大家好,我叫阮明武,是你们的汉语老师。
Ruǎn Míng Wǔ: Dàjiā hǎo, wǒ jiào Ruǎn Míng Wǔ, shì nǐmen de Hànyǔ lǎoshī.
Nguyễn Minh Vũ: Chào cả lớp, thầy tên Nguyễn Minh Vũ, là giáo viên tiếng Trung của các em.
Nguyen Minh Vu: Hello, everyone. My name is Nguyen Minh Vu, and I am your Chinese teacher.
丁垂杨:老师您好,我叫丁垂杨。
Dīng Chuí Yáng: Lǎoshī nín hǎo, wǒ jiào Dīng Chuí Yáng.
Đinh Thùy Dương: Em chào thầy, em tên Đinh Thùy Dương.
Dinh Thuy Duong: Hello, teacher. My name is Dinh Thuy Duong.
阮明武:这位同学叫什么名字?
Ruǎn Míng Wǔ: Zhè wèi tóngxué jiào shénme míngzi?
Nguyễn Minh Vũ: Bạn học viên này tên là gì?
Nguyen Minh Vu: What is this student’s name?
黎云英:她叫水仙,我叫黎云英。
Lí Yún Yīng: Tā jiào Shuǐ Xiān, wǒ jiào Lí Yún Yīng.
Lê Vân Anh: Bạn ấy tên Thủy Tiên, còn em tên Lê Vân Anh.
Le Van Anh: Her name is Thuy Tien, and my name is Le Van Anh.
阮明武:你们都是新学生吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐmen dōu shì xīn xuésheng ma?
Nguyễn Minh Vũ: Các em đều là học viên mới phải không?
Nguyen Minh Vu: Are you all new students?
水仙:是的,我们都是新学生。
Shuǐ Xiān: Shì de, wǒmen dōu shì xīn xuésheng.
Thủy Tiên: Vâng, chúng em đều là học viên mới.
Thuy Tien: Yes, we are all new students.
阮明武:芳玲,你也在这个班吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Fāng Líng, nǐ yě zài zhège bān ma?
Nguyễn Minh Vũ: Phương Linh, em cũng học lớp này à?
Nguyen Minh Vu: Phuong Linh, are you in this class too?
芳玲:是的,老师,我也在这里上课。
Fāng Líng: Shì de, lǎoshī, wǒ yě zài zhèli shàngkè.
Phương Linh: Vâng thưa thầy, em cũng học ở đây.
Phuong Linh: Yes, teacher. I study here too.
阮明武:丁垂杨,你和黎云英认识吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Dīng Chuí Yáng, nǐ hé Lí Yún Yīng rènshi ma?
Nguyễn Minh Vũ: Đinh Thùy Dương, em có quen Lê Vân Anh không?
Nguyen Minh Vu: Dinh Thuy Duong, do you know Le Van Anh?
丁垂杨:我认识她,我们是朋友。
Dīng Chuí Yáng: Wǒ rènshi tā, wǒmen shì péngyou.
Đinh Thùy Dương: Em quen bạn ấy, chúng em là bạn.
Dinh Thuy Duong: I know her. We are friends.
阮明武:你们觉得汉语难吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐmen juéde Hànyǔ nán ma?
Nguyễn Minh Vũ: Các em thấy tiếng Trung khó không?
Nguyen Minh Vu: Do you find Chinese difficult?
黎云英:有一点儿难,但是我们都很喜欢汉语。
Lí Yún Yīng: Yǒu yìdiǎnr nán, dànshì wǒmen dōu hěn xǐhuan Hànyǔ.
Lê Vân Anh: Hơi khó một chút ạ, nhưng chúng em đều rất thích tiếng Trung.
Le Van Anh: It is a little difficult, but we all like Chinese very much.
Những câu thoại trên liên kết thành một nhiệm vụ giao tiếp thay vì từng cặp câu rời. Giáo viên yêu cầu học viên xác định ai hỏi, ai đưa thông tin, ai nhờ hỗ trợ và lời đáp thay đổi ra sao khi chuyển từ quan hệ thân mật sang lịch sự. Chọn ít nhất ba câu trong hội thoại, giải thích vì sao dùng đúng trọng điểm bài học và thử thay một yếu tố mà không làm sai cấu trúc.
Hoạt động nhóm: đóng vai lần thứ hai nhưng thay bối cảnh lớp học bằng bối cảnh tại cơ quan hoặc gia đình. Không được chỉ đọc lại nguyên văn; phải tự chọn một mẫu công thức đã học và nêu lý do lựa chọn.
Tình huống bổ sung nhằm kéo dài mạch trao đổi và tạo thêm dữ liệu thực hành nói. Nhân vật sử dụng đúng tên chữ Hán, Pinyin, tiếng Việt và tiếng Anh; mỗi lượt có bốn dòng liền nhau. Học viên có thể thay vai rồi tự nối tiếp cuộc thoại sau lượt cuối.
阮明武:你们的书都带来了吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐmen de shū dōu dàilái le ma?
Nguyễn Minh Vũ: Các em đều mang sách đến chưa?
Nguyen Minh Vu: Have you all brought your books?
水仙:我的书在书包里,芳玲的书在桌子上。
Shuǐ Xiān: Wǒ de shū zài shūbāo li, Fāng Líng de shū zài zhuōzi shàng.
Thủy Tiên: Sách của em trong cặp, còn sách của Phương Linh ở trên bàn.
Thuy Tien: My book is in my bag, and Phuong Linh’s book is on the desk.
阮明武:谁还没有准备好?
Ruǎn Míng Wǔ: Shéi hái méiyǒu zhǔnbèi hǎo?
Nguyễn Minh Vũ: Ai vẫn chưa chuẩn bị xong?
Nguyen Minh Vu: Who is still not ready?
芳玲:我已经准备好了,老师。
Fāng Líng: Wǒ yǐjīng zhǔnbèi hǎo le, lǎoshī.
Phương Linh: Em đã chuẩn bị xong rồi, thưa thầy.
Phuong Linh: I am ready, teacher.
阮明武:你们有什么问题,可以问我。
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐmen yǒu shénme wèntí, kěyǐ wèn wǒ.
Nguyễn Minh Vũ: Các em có câu hỏi gì thì có thể hỏi thầy.
Nguyen Minh Vu: If you have any questions, you can ask me.
丁垂杨:老师,您明天也给我们上课吗?
Dīng Chuí Yáng: Lǎoshī, nín míngtiān yě gěi wǒmen shàngkè ma?
Đinh Thùy Dương: Thưa thầy, ngày mai thầy cũng dạy chúng em ạ?
Dinh Thuy Duong: Teacher, will you also teach us tomorrow?
阮明武:对,明天我还在这里上课。
Ruǎn Míng Wǔ: Duì, míngtiān wǒ hái zài zhèli shàngkè.
Nguyễn Minh Vũ: Đúng vậy, ngày mai thầy vẫn dạy ở đây.
Nguyen Minh Vu: Yes, I will still teach here tomorrow.
黎云英:谢谢老师,我们明天见。
Lí Yún Yīng: Xièxie lǎoshī, wǒmen míngtiān jiàn.
Lê Vân Anh: Cảm ơn thầy, ngày mai chúng em gặp lại thầy.
Le Van Anh: Thank you, teacher. See you tomorrow.
Bài văn liên kết các câu trong một tình huống nhất quán. Mỗi câu có bốn dòng để học viên tự đọc, giáo viên phân tích rồi yêu cầu học viên tóm tắt hoặc kể lại theo ngôi khác.
Câu 1今天我们班来了两个新学生。
Jīntiān wǒmen bān lái le liǎng ge xīn xuésheng.
Hôm nay lớp chúng tôi có hai học viên mới.
Today two new students joined our class.
Câu 2她们是丁垂杨和黎云英。
Tāmen shì Dīng Chuí Yáng hé Lí Yún Yīng.
Họ là Đinh Thùy Dương và Lê Vân Anh.
They are Dinh Thuy Duong and Le Van Anh.
Câu 3老师先问她们叫什么名字。
Lǎoshī xiān wèn tāmen jiào shénme míngzi.
Giáo viên hỏi tên họ trước.
The teacher first asks their names.
Câu 4她们说,我们都是越南人。
Tāmen shuō, wǒmen dōu shì Yuènán rén.
Họ nói: chúng em đều là người Việt Nam.
They say, We are both Vietnamese.
Câu 5我们听了以后很高兴。
Wǒmen tīng le yǐhòu hěn gāo xìng.
Nghe vậy chúng tôi rất vui.
We are very happy to hear that.
Câu 6大家一起说汉语,也互相介绍朋友。
Dàjiā yìqǐ shuō Hànyǔ, yě hùxiāng jièshào péngyou.
Mọi người cùng nói tiếng Trung và giới thiệu bạn bè.
Everyone speaks Chinese and introduces friends to each other.
Câu 7我告诉她们,我也是新学生。
Wǒ gàosu tāmen, wǒ yě shì xīn xuésheng.
Tôi nói với họ rằng tôi cũng là học viên mới.
I tell them that I am a new student too.
Câu 8老师说,你们以后可以一起练习。
Lǎoshī shuō, nǐmen yǐhòu kěyǐ yìqǐ liànxí.
Giáo viên nói sau này các em có thể cùng luyện tập.
The teacher says we can practise together later.
Câu 9我们都觉得这个班很好。
Wǒmen dōu juéde zhège bān hěn hǎo.
Chúng tôi đều thấy lớp này rất tốt.
We all think this class is great.
Trọng điểm 1 – Ngôi thứ nhất và số nhiều: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 我 / 我们 + 谓语. 我 là ngôi người nói, 我们 là nhóm có người nói. Dùng 我们 có thể bao gồm hoặc không bao gồm người nghe; cần tham khảo tình huống và từ chỉ dẫn.
Trọng điểm 2 – Ngôi thứ hai và xưng hô lịch sự: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 你/您/你们 + 谓语. 你 là xưng hô trung tính/thân mật; 您 bày tỏ sự kính trọng, thường dùng khi nói với người lớn tuổi, khách hàng hoặc người cần tôn trọng. 你们 là ngôi thứ hai số nhiều; 您们 không phải dạng chuẩn thông dụng để thay 你们.
Trọng điểm 3 – Ngôi thứ ba: người nam, nữ, sự vật: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 他/她/它 + 谓语. Trong khẩu ngữ phổ thông 他、她、它 đều phát âm tā; chữ viết phân biệt người nam, người nữ, động vật/sự vật (cách dùng động vật có thể linh hoạt).
Trọng điểm 4 – Các nhóm ngôi thứ ba: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 他们/她们/它们 + 谓语. 他们 thường dùng cho nhóm nam hoặc nhóm hỗn hợp; 她们 chỉ nhóm nữ; 它们 thường chỉ vật/động vật.
Trọng điểm 5 – 大家 và quan hệ với nhóm: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 大家 + 都/一起 + V. 大家 là “mọi người”, dễ phối hợp với 都 và 一起. 大家好 là lời chào một nhóm.
Trọng điểm 6 – Đại từ làm định ngữ, tân ngữ và câu hỏi: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 我的/你的/他的 + N; 谁?. Các đại từ thường đặt trước 的 để biểu thị quan hệ sở hữu: 我的书; khi nói quan hệ gần, có thể lược 的 trong 我妈妈. Trong câu 我认识他, đại từ 他 làm tân ngữ.
Thực hiện ba mức độ: đọc diễn cảm từng câu, kể lại bài bằng ngôi “tôi” hoặc “chúng tôi”, cuối cùng đổi một tình tiết mà vẫn duy trì cấu trúc ngữ pháp chính. Giáo viên kiểm tra tính tự nhiên của tổ hợp, không chỉ đúng chữ Hán và dấu Pinyin.
Sau bài văn chính, bốn câu mới phát triển thêm bối cảnh và ngữ pháp trọng điểm. Học viên đọc nối với đoạn văn trước, chọn một câu làm chủ đề và luyện kể lại theo góc nhìn của người tham gia. Các từ vượt phạm vi vốn từ nền tảng dùng cho phân tầng giảng chuyên sâu.
今天有一位新老师来我们班。
Jīntiān yǒu yí wèi xīn lǎoshī lái wǒmen bān.
Hôm nay có một giáo viên mới đến lớp chúng tôi.
A new teacher comes to our class today.
他向我们介绍自己,也问我们的名字。
Tā xiàng wǒmen jièshào zìjǐ, yě wèn wǒmen de míngzi.
Thầy giới thiệu bản thân với chúng tôi, cũng hỏi tên chúng tôi.
He introduces himself and asks our names.
我和我的朋友先向老师问好。
Wǒ hé wǒ de péngyou xiān xiàng lǎoshī wènhǎo.
Tôi và bạn mình chào thầy trước.
My friend and I greet the teacher first.
老师对大家说,你们都可以叫我阮明武。
Lǎoshī duì dàjiā shuō, nǐmen dōu kěyǐ jiào wǒ Ruǎn Míng Wǔ.
Thầy bảo mọi người đều có thể gọi thầy là Nguyễn Minh Vũ.
The teacher tells everyone they may call him Nguyen Minh Vu.
Danh sách từ vựng được đánh số, mỗi mục giữ đúng thứ tự bốn dòng. Phân biệt từ trọng tâm của khung HSK và từ bổ trợ để dạy chuyên sâu: sự xuất hiện trong bài không đồng nghĩa mọi từ đều thuộc danh mục HSK 1.
Quy trình học và dạy: nhận diện → giải thích → tạo câu → đối chiếu → hội thoại → bài văn → chữa lỗi → tự đánh giá. Mỗi học viên cần tự tạo tối thiểu ba câu mới và một lượt hội thoại, không lấy việc ghi nhớ máy móc ví dụ làm tiêu chí duy nhất.
ChineMaster EDU – Giáo trình ngữ pháp tiếng Trung ứng dụng. Đề mục đối chiếu trực tiếp từ bộ dữ liệu HSK 2026 do người dùng cung cấp; phần giáo án, hội thoại, bài tập là nội dung biên soạn phục vụ giảng dạy.
Đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. 我、你、您、他、她、我们、你们、他们、她们、它、它们、大家 phụ thuộc đối tượng quy chiếu và mức độ lịch sự.
Điểm cần phân biệt: 您 là xưng hô tôn kính; 他 và 她 phân biệt khi viết nhưng cùng đọc tā. 我们 có thể gồm hay không gồm người nghe tùy ngữ cảnh; đừng suy máy móc.
Vận dụng tại lớp: Học viên xưng em với thầy, gọi thầy bằng 您, kể về thành viên nữ bằng 她, phân biệt nhóm người trong lớp.
Chuyên mục này tổ chức bài giảng theo năm cơ chế đặc thù của trọng điểm 9: Ngôi thứ nhất và tham chiếu nhóm; 你 và 您 trong lịch sự; 他、她、它 và phát âm; Thêm 们 để chỉ số nhiều; 大家 và chủ thể tập thể. Giảng viên triển khai từ nhận diện hình thức đến điều kiện sử dụng rồi mới yêu cầu nói, viết. Không xem các công thức là sơ đồ hoán đổi tự do cho mọi từ vựng.
Công thức giảng dạy: 我/我们 + vị ngữ.
我 nêu người nói; 我们 nêu nhóm gồm người nói. Nên phân biệt khi nhóm có hoặc không có người nghe tùy tình huống, không ép một hình thức tương ứng duy nhất với “chúng ta”.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 1 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “我/我们 + vị ngữ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Ngôi thứ nhất và tham chiếu nhóm”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 我 nêu người nói; 我们 nêu nhóm gồm người nói. Nên phân biệt khi nhóm có hoặc không có người nghe tùy tình huống, không ép một hình thức tương ứng duy nhất với “chúng ta”. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Công thức giảng dạy: 你/您 + vị ngữ.
您 là đại từ kính trọng ngôi thứ hai, thường dùng với người lớn tuổi hoặc khách cần tôn trọng. Không mặc định lúc nào nói 您 cũng tốt hơn trong quan hệ thân thiết.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 2 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “你/您 + vị ngữ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “你 và 您 trong lịch sự”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 您 là đại từ kính trọng ngôi thứ hai, thường dùng với người lớn tuổi hoặc khách cần tôn trọng. Không mặc định lúc nào nói 您 cũng tốt hơn trong quan hệ thân thiết. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Công thức giảng dạy: 他/她/它 + vị ngữ.
Ba chữ viết tương ứng người nam, người nữ và sự vật/động vật tùy ngữ cảnh, đều phát âm tā. Khi đọc và nghe cần dựa bối cảnh, không suy giới tính từ âm thanh.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 3 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “他/她/它 + vị ngữ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “他、她、它 và phát âm”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: Ba chữ viết tương ứng người nam, người nữ và sự vật/động vật tùy ngữ cảnh, đều phát âm tā. Khi đọc và nghe cần dựa bối cảnh, không suy giới tính từ âm thanh. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Công thức giảng dạy: 我/你/他/她/它 + 们.
们 tạo đại từ nhóm; 他们 có thể đại diện nhóm hỗn hợp trong nhiều tình huống. Không gắn số lượng và 们 máy móc để diễn tả một số người chính xác.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 4 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “我/你/他/她/它 + 们”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Thêm 们 để chỉ số nhiều”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 们 tạo đại từ nhóm; 他们 có thể đại diện nhóm hỗn hợp trong nhiều tình huống. Không gắn số lượng và 们 máy móc để diễn tả một số người chính xác. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Công thức giảng dạy: 大家 + 都 + V.
大家 nói tập thể những người được nhắc đến; 都 nhấn phân phối thuộc tính trong nhóm. Khi chủ ngữ đã gồm nhiều người, vẫn phải xét có cần 都 theo ý nghĩa hay không.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 5 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “大家 + 都 + V”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “大家 và chủ thể tập thể”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 大家 nói tập thể những người được nhắc đến; 都 nhấn phân phối thuộc tính trong nhóm. Khi chủ ngữ đã gồm nhiều người, vẫn phải xét có cần 都 theo ý nghĩa hay không. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Cơ chế cần phát hiện: Đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. 我、你、您、他、她、我们、你们、他们、她们、它、它们、大家 phụ thuộc đối tượng quy chiếu và mức độ lịch sự.
Hạn chế khi thay thành phần: 您 là xưng hô tôn kính; 他 và 她 phân biệt khi viết nhưng cùng đọc tā. 我们 có thể gồm hay không gồm người nghe tùy ngữ cảnh; đừng suy máy móc.
我是汉语老师。
Wǒ shì Hànyǔ lǎoshī.
Tôi là giáo viên tiếng Trung.
I am a Chinese teacher.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “我” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
我们今天上课。
Wǒmen jīntiān shàngkè.
Hôm nay chúng tôi học.
We have class today.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “我” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
你叫什么名字?
Nǐ jiào shénme míngzi?
Bạn tên gì?
What is your name?
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “你” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
你们都认识他吗?
Nǐmen dōu rènshi tā ma?
Các bạn đều biết anh ấy không?
Do you all know him?
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “你” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
他是我的朋友。
Tā shì wǒ de péngyou.
Anh ấy là bạn tôi.
He is my friend.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “他” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
她是我的姐姐。
Tā shì wǒ de jiějie.
Cô ấy là chị gái tôi.
She is my older sister.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “她” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
他们明天去北京。
Tāmen míngtiān qù Běijīng.
Họ sẽ đi Bắc Kinh ngày mai.
They are going to Beijing tomorrow.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “他” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
她们在教室里学习。
Tāmen zài jiàoshì lǐ xuéxí.
Các cô ấy học trong lớp.
The women are studying in the classroom.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “她” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
这些猫很可爱,我喜欢它们。
Zhèxiē māo hěn kě'ài, wǒ xǐhuan tāmen.
Những con mèo này rất đáng yêu, tôi thích chúng.
These cats are cute; I like them.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “我” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
大家好,我是新老师。
Dàjiā hǎo, wǒ shì xīn lǎoshī.
Chào mọi người, tôi là giáo viên mới.
Hello everyone, I am the new teacher.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “大家” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
阮明武老师提醒大家:“大家一起读一遍。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Dàjiā yìqǐ dú yí biàn.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Mọi người cùng đọc một lượt.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Everyone read it together once.”
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “大家” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
我们都是学生。
Wǒmen dōu shì xuésheng.
Chúng ta đều là học viên.
We are all students.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “我” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
Đoạn hội thoại ở Phần 6 sử dụng thầy Nguyễn Minh Vũ làm người điều phối hoạt động. Đinh Thùy Dương, Lê Vân Anh, Thủy Tiên và Phương Linh là bốn học viên duy nhất. Khi phân tích cần xác định ai hỏi, ai đáp, ai đề nghị làm rõ, và lượt sau có trả lời đúng câu hỏi trước không.
Trục hội thoại: Học viên xưng em với thầy, gọi thầy bằng 您, kể về thành viên nữ bằng 她, phân biệt nhóm người trong lớp.
阮明武:大家好,我叫阮明武,是你们的汉语老师。
Ruǎn Míng Wǔ: Dàjiā hǎo, wǒ jiào Ruǎn Míng Wǔ, shì nǐmen de Hànyǔ lǎoshī.
Nguyễn Minh Vũ: Chào cả lớp, thầy tên Nguyễn Minh Vũ, là giáo viên tiếng Trung của các em.
Nguyen Minh Vu: Hello, everyone. My name is Nguyen Minh Vu, and I am your Chinese teacher.
Điểm phân tích: Ở lượt 1, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
丁垂杨:老师您好,我叫丁垂杨。
Dīng Chuí Yáng: Lǎoshī nín hǎo, wǒ jiào Dīng Chuí Yáng.
Đinh Thùy Dương: Em chào thầy, em tên Đinh Thùy Dương.
Dinh Thuy Duong: Hello, teacher. My name is Dinh Thuy Duong.
Điểm phân tích: Ở lượt 2, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
阮明武:你们都是新学生吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐmen dōu shì xīn xuésheng ma?
Nguyễn Minh Vũ: Các em đều là học viên mới phải không?
Nguyen Minh Vu: Are you all new students?
Điểm phân tích: Ở lượt 5, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
水仙:是的,我们都是新学生。
Shuǐ Xiān: Shì de, wǒmen dōu shì xīn xuésheng.
Thủy Tiên: Vâng, chúng em đều là học viên mới.
Thuy Tien: Yes, we are all new students.
Điểm phân tích: Ở lượt 6, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
阮明武:你们觉得汉语难吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐmen juéde Hànyǔ nán ma?
Nguyễn Minh Vũ: Các em thấy tiếng Trung khó không?
Nguyen Minh Vu: Do you find Chinese difficult?
Điểm phân tích: Ở lượt 11, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
黎云英:有一点儿难,但是我们都很喜欢汉语。
Lí Yún Yīng: Yǒu yìdiǎnr nán, dànshì wǒmen dōu hěn xǐhuan Hànyǔ.
Lê Vân Anh: Hơi khó một chút ạ, nhưng chúng em đều rất thích tiếng Trung.
Le Van Anh: It is a little difficult, but we all like Chinese very much.
Điểm phân tích: Ở lượt 12, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
阮明武:你们有什么问题,可以问我。
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐmen yǒu shénme wèntí, kěyǐ wèn wǒ.
Nguyễn Minh Vũ: Các em có câu hỏi gì thì có thể hỏi thầy.
Nguyen Minh Vu: If you have any questions, you can ask me.
Điểm phân tích: Ở lượt 17, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
丁垂杨:老师,您明天也给我们上课吗?
Dīng Chuí Yáng: Lǎoshī, nín míngtiān yě gěi wǒmen shàngkè ma?
Đinh Thùy Dương: Thưa thầy, ngày mai thầy cũng dạy chúng em ạ?
Dinh Thuy Duong: Teacher, will you also teach us tomorrow?
Điểm phân tích: Ở lượt 18, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
Bài văn ở Phần 7 được xem là một chỉnh thể, không phải tập hợp các câu rời rạc. Người đọc cần theo dõi thời gian, địa điểm, người tham gia, mục đích hoạt động và thay đổi thông tin giữa các câu. Trong khi khai thác chuyên đề này, hãy đặc biệt chú ý: 我、你、您、他、她、我们、你们、他们、她们、它、它们、大家 phụ thuộc đối tượng quy chiếu và mức độ lịch sự.
Yêu cầu khi viết lại: Duy trì bốn nhân vật nữ trong nhóm học viên; thầy Nguyễn Minh Vũ có vai trò hướng dẫn, giao nhiệm vụ hoặc giải thích. Không thêm nhân vật có tên khác. Nếu muốn trình bày ví dụ từ ngữ xưng hô, hãy chỉ rõ đó là từ ngữ minh họa, không phải một thành viên mới.
阮明武老师提醒大家:“大家一起读一遍。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Dàjiā yìqǐ dú yí biàn.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Mọi người cùng đọc một lượt.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Everyone read it together once.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “大家” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师举例说:“我妈妈今天很忙。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒ māma jīntiān hěn máng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Hôm nay mẹ tôi rất bận.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “My mother is very busy today.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “我” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师说:“您好,老师,我是新来的学生。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Nín hǎo, lǎoshī, wǒ shì xīn lái de xuésheng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Thưa thầy, em chào thầy, em là học viên mới.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Hello, teacher. I am a new student.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “您” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
上课时,阮明武老师问:“他们也是你们的朋友吗?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Tāmen yě shì nǐmen de péngyou ma?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Các bạn ấy cũng là bạn của các em à?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Are they also your friends?”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “他” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师提醒大家:“好,请你们告诉他今天学什么。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Hǎo, qǐng nǐmen gàosu tā jīntiān xué shénme.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Được, các em báo cho bạn ấy hôm nay học gì nhé.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Okay, tell him what we study today.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “大家” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师举例说:“他们是,旁边两位是老师。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Tāmen shì, pángbiān liǎng wèi shì lǎoshī.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Họ đúng là học viên; hai người bên cạnh là giáo viên.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “They are, but the two people beside them are teachers.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “他” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师说:“今天我们班来了两个新学生。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Jīntiān wǒmen bān lái le liǎng ge xīn xuésheng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Hôm nay lớp chúng tôi có hai học viên mới.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Today two new students joined our class.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “我” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师说:“大家一起说汉语,也互相介绍朋友。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Dàjiā yìqǐ shuō Hànyǔ, yě hùxiāng jièshào péngyou.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Mọi người cùng nói tiếng Trung và giới thiệu bạn bè.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Everyone speaks Chinese and introduces friends to each other.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “大家” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
Hệ thống bài tập này đánh giá khả năng tự giải thích và tái sử dụng cấu trúc. Đối với bài dịch, không mặc định chỉ có một cách trả lời duy nhất; cách dùng phải tự nhiên và giữ đúng nghĩa, chứ không chỉ giữ lại các từ đơn lẻ.
Nguyên tắc chấm: Không chỉ đánh giá chọn đúng từ mà còn đánh giá tính đúng cú pháp, nghĩa của toàn câu, logic hội thoại, cách xưng hô và hiệu quả truyền đạt. Với trọng điểm này, phải phân biệt rõ: 您 là xưng hô tôn kính; 他 và 她 phân biệt khi viết nhưng cùng đọc tā. 我们 có thể gồm hay không gồm người nghe tùy ngữ cảnh; đừng suy máy móc.
我是汉语老师。
Wǒ shì Hànyǔ lǎoshī.
Tôi là giáo viên tiếng Trung.
I am a Chinese teacher.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
我们今天上课。
Wǒmen jīntiān shàngkè.
Hôm nay chúng tôi học.
We have class today.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
你叫什么名字?
Nǐ jiào shénme míngzi?
Bạn tên gì?
What is your name?
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
你们都认识他吗?
Nǐmen dōu rènshi tā ma?
Các bạn đều biết anh ấy không?
Do you all know him?
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
他是我的朋友。
Tā shì wǒ de péngyou.
Anh ấy là bạn tôi.
He is my friend.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
她是我的姐姐。
Tā shì wǒ de jiějie.
Cô ấy là chị gái tôi.
She is my older sister.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
他们明天去北京。
Tāmen míngtiān qù Běijīng.
Họ sẽ đi Bắc Kinh ngày mai.
They are going to Beijing tomorrow.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
她们在教室里学习。
Tāmen zài jiàoshì lǐ xuéxí.
Các cô ấy học trong lớp.
The women are studying in the classroom.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
Ở sáu bài đối chiếu, câu trả lời phải chỉ ra khác nhau tối thiểu một điểm về nghĩa, đối tượng quy chiếu, vị trí, mức độ lịch sự hoặc điều kiện kết hợp. Ở các nhiệm vụ sáng tạo, người học cần giữ đúng hệ thống nhân vật và xây dựng lượt đáp hợp logic. Bài viết chỉ được chấm đạt khi câu đúng, các sự kiện trong đoạn không tự mâu thuẫn và người đọc xác định được ai đang nói với ai.
Kết luận chuyên biệt: Học viên xưng em với thầy, gọi thầy bằng 您, kể về thành viên nữ bằng 她, phân biệt nhóm người trong lớp.
Nêu một tình huống gần gũi, cho học viên tự dịch và dùng lỗi thường gặp làm tình huống nhận diện; chưa tiết lộ ngay công thức, yêu cầu dự đoán theo ngữ cảnh.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Ngôi thứ nhất và tham chiếu nhóm” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “我/我们 + vị ngữ”. 我 nêu người nói; 我们 nêu nhóm gồm người nói. Nên phân biệt khi nhóm có hoặc không có người nghe tùy tình huống, không ép một hình thức tương ứng duy nhất với “chúng ta”.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Cho học viên đối chiếu hai câu chỉ khác một yếu tố ngữ pháp; hỏi nghĩa nào thay đổi và có phải điều kiện dùng khác nhau hay không.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “你 và 您 trong lịch sự” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “你/您 + vị ngữ”. 您 là đại từ kính trọng ngôi thứ hai, thường dùng với người lớn tuổi hoặc khách cần tôn trọng. Không mặc định lúc nào nói 您 cũng tốt hơn trong quan hệ thân thiết.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Viết cấu trúc lên bảng và đánh dấu phần bắt buộc, phần có thể thay. Phân biệt từ loại với chức năng cú pháp ở cấp cụm và câu.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “他、她、它 và phát âm” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “他/她/它 + vị ngữ”. Ba chữ viết tương ứng người nam, người nữ và sự vật/động vật tùy ngữ cảnh, đều phát âm tā. Khi đọc và nghe cần dựa bối cảnh, không suy giới tính từ âm thanh.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Kiểm tra tính tự nhiên khi thay danh từ, động từ, người nói, người nghe; cho học viên tự tìm một phản ví dụ có ngữ cảnh cụ thể.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Thêm 们 để chỉ số nhiều” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “我/你/他/她/它 + 们”. 们 tạo đại từ nhóm; 他们 có thể đại diện nhóm hỗn hợp trong nhiều tình huống. Không gắn số lượng và 们 máy móc để diễn tả một số người chính xác.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Đặt tình huống giao tiếp có thời gian giới hạn, học viên trả lời trước bằng lời, sau đó mới đối chiếu văn bản với Pinyin.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “大家 và chủ thể tập thể” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “大家 + 都 + V”. 大家 nói tập thể những người được nhắc đến; 都 nhấn phân phối thuộc tính trong nhóm. Khi chủ ngữ đã gồm nhiều người, vẫn phải xét có cần 都 theo ý nghĩa hay không.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Phân vai hỏi – đáp – người quan sát; sau mỗi hai lượt nói dừng để kiểm tra câu mới có liên kết thông tin với câu trước hay không.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Ngôi thứ nhất và tham chiếu nhóm” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “我/我们 + vị ngữ”. 我 nêu người nói; 我们 nêu nhóm gồm người nói. Nên phân biệt khi nhóm có hoặc không có người nghe tùy tình huống, không ép một hình thức tương ứng duy nhất với “chúng ta”.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Đọc đoạn văn có mục tiêu, tìm câu mang cấu trúc trọng tâm và giải thích vai trò của nó trong tiến trình thông tin.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “你 và 您 trong lịch sự” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “你/您 + vị ngữ”. 您 là đại từ kính trọng ngôi thứ hai, thường dùng với người lớn tuổi hoặc khách cần tôn trọng. Không mặc định lúc nào nói 您 cũng tốt hơn trong quan hệ thân thiết.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Yêu cầu đoạn văn dùng ít nhất hai biến thể cấu trúc, có liên kết ý và một tình huống kết thúc cụ thể.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “他、她、它 và phát âm” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “他/她/它 + vị ngữ”. Ba chữ viết tương ứng người nam, người nữ và sự vật/động vật tùy ngữ cảnh, đều phát âm tā. Khi đọc và nghe cần dựa bối cảnh, không suy giới tính từ âm thanh.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
100 mẫu câu dưới đây được chọn và phân loại theo chức năng giao tiếp của trọng điểm. Mỗi câu có đủ bốn dòng: Hán giản thể, Pinyin có dấu, bản dịch tiếng Việt và tiếng Anh. Các câu có lời dẫn của thầy Nguyễn Minh Vũ dùng làm mẫu luyện nghe – đáp và phân tích câu trên lớp; không tạo thêm nhân vật ngoài hệ thống đã quy định.
1. 我是汉语老师。
Wǒ shì Hànyǔ lǎoshī.
Tôi là giáo viên tiếng Trung.
I am a Chinese teacher.
2. 我们今天上课。
Wǒmen jīntiān shàngkè.
Hôm nay chúng tôi học.
We have class today.
3. 你叫什么名字?
Nǐ jiào shénme míngzi?
Bạn tên gì?
What is your name?
4. 你们都认识他吗?
Nǐmen dōu rènshi tā ma?
Các bạn đều biết anh ấy không?
Do you all know him?
5. 他是我的朋友。
Tā shì wǒ de péngyou.
Anh ấy là bạn tôi.
He is my friend.
6. 她是我的姐姐。
Tā shì wǒ de jiějie.
Cô ấy là chị gái tôi.
She is my older sister.
7. 他们明天去北京。
Tāmen míngtiān qù Běijīng.
Họ sẽ đi Bắc Kinh ngày mai.
They are going to Beijing tomorrow.
8. 她们在教室里学习。
Tāmen zài jiàoshì lǐ xuéxí.
Các cô ấy học trong lớp.
The women are studying in the classroom.
9. 这些猫很可爱,我喜欢它们。
Zhèxiē māo hěn kě'ài, wǒ xǐhuan tāmen.
Những con mèo này rất đáng yêu, tôi thích chúng.
These cats are cute; I like them.
10. 大家好,我是新老师。
Dàjiā hǎo, wǒ shì xīn lǎoshī.
Chào mọi người, tôi là giáo viên mới.
Hello everyone, I am the new teacher.
11. 阮明武老师提醒大家:“大家一起读一遍。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Dàjiā yìqǐ dú yí biàn.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Mọi người cùng đọc một lượt.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Everyone read it together once.”
12. 我们都是学生。
Wǒmen dōu shì xuésheng.
Chúng ta đều là học viên.
We are all students.
13. 这是我的书。
Zhè shì wǒ de shū.
Đây là sách của tôi.
This is my book.
14. 那是你的手机吗?
Nà shì nǐ de shǒujī ma?
Đó là điện thoại của bạn phải không?
Is that your phone?
15. 阮明武老师举例说:“我妈妈今天很忙。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒ māma jīntiān hěn máng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Hôm nay mẹ tôi rất bận.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “My mother is very busy today.”
16. 她认识我,但是我不认识她。
Tā rènshi wǒ, dànshì wǒ bú rènshi tā.
Cô ấy biết tôi nhưng tôi không biết cô ấy.
She knows me, but I do not know her.
17. 您今年多大年纪?
Nín jīnnián duō dà niánjì?
Năm nay bác bao nhiêu tuổi ạ?
How old are you this year, if I may ask?
18. 你们想和我们一起去吗?
Nǐmen xiǎng hé wǒmen yìqǐ qù ma?
Các bạn có muốn đi cùng chúng tôi không?
Would you like to go with us?
19. 阮明武老师说:“您好,老师,我是新来的学生。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Nín hǎo, lǎoshī, wǒ shì xīn lái de xuésheng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Thưa thầy, em chào thầy, em là học viên mới.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Hello, teacher. I am a new student.”
20. 你好,你叫什么名字?
Nǐhǎo, nǐ jiào shénme míngzi?
Chào em, em tên là gì?
Hello, what is your name?
21. 你们是朋友吗?
Nǐmen shì péngyou ma?
Các em là bạn bè phải không?
Are you two friends?
22. 对,我们一起学习汉语。
Duì, wǒmen yìqǐ xuéxí Hànyǔ.
Dạ, chúng em cùng học tiếng Trung.
Yes, we study Chinese together.
23. 上课时,阮明武老师问:“他们也是你们的朋友吗?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Tāmen yě shì nǐmen de péngyou ma?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Các bạn ấy cũng là bạn của các em à?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Are they also your friends?”
24. 是的,他们都是我们的同学。
Shì de, tāmen dōu shì wǒmen de tóngxué.
Vâng, họ đều là bạn cùng lớp của chúng em.
Yes, they are all our classmates.
25. 大家今天都来了吗?
Dàjiā jīntiān dōu lái le ma?
Hôm nay mọi người đều đến chưa?
Has everyone arrived today?
26. 他叫什么名字?
Tā jiào shénme míngzi?
Bạn ấy tên gì?
What is his name?
27. 阮明武老师提醒大家:“好,请你们告诉他今天学什么。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Hǎo, qǐng nǐmen gàosu tā jīntiān xué shénme.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Được, các em báo cho bạn ấy hôm nay học gì nhé.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Okay, tell him what we study today.”
28. 您是新来的老师吗?
Nín shì xīn lái de lǎoshī ma?
Thầy là giáo viên mới đến phải không ạ?
Are you the new teacher, sir?
29. 是的,我姓丁,你叫什么名字?
Shì de, wǒ xìng Wáng, nǐ jiào shénme míngzi?
Đúng, tôi họ Đinh, em tên gì?
Yes, my surname is Ding. What is your name?
30. 他们也是你们班的学生吗?
Tāmen yě shì nǐmen bān de xuésheng ma?
Họ cũng là học viên lớp các em à?
Are they students in your class too?
31. 阮明武老师举例说:“他们是,旁边两位是老师。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Tāmen shì, pángbiān liǎng wèi shì lǎoshī.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Họ đúng là học viên; hai người bên cạnh là giáo viên.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “They are, but the two people beside them are teachers.”
32. 那她们也教汉语吗?
Nà tāmen yě jiāo Hànyǔ ma?
Vậy hai cô ấy cũng dạy tiếng Trung phải không?
Do those two women teach Chinese too?
33. 对,大家以后可以一起学习。
Duì, dàjiā yǐhòu kěyǐ yìqǐ xuéxí.
Đúng, sau này mọi người có thể cùng học.
Yes. Everyone can study together in the future.
34. 谢谢您,我们很高兴认识您。
Xièxie nín, wǒmen hěn gāoxìng rènshi nín.
Cảm ơn thầy, chúng em rất vui được gặp thầy.
Thank you. We are very pleased to meet you.
35. 阮明武老师说:“今天我们班来了两个新学生。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Jīntiān wǒmen bān lái le liǎng ge xīn xuésheng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Hôm nay lớp chúng tôi có hai học viên mới.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Today two new students joined our class.”
36. 老师先问她们叫什么名字。
Lǎoshī xiān wèn tāmen jiào shénme míngzi.
Giáo viên hỏi tên họ trước.
The teacher first asks their names.
37. 她们说,我们都是越南人。
Tāmen shuō, wǒmen dōu shì Yuènán rén.
Họ nói: chúng em đều là người Việt Nam.
They say, We are both Vietnamese.
38. 我们听了以后很高兴。
Wǒmen tīng le yǐhòu hěn gāo xìng.
Nghe vậy chúng tôi rất vui.
We are very happy to hear that.
39. 阮明武老师说:“大家一起说汉语,也互相介绍朋友。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Dàjiā yìqǐ shuō Hànyǔ, yě hùxiāng jièshào péngyou.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Mọi người cùng nói tiếng Trung và giới thiệu bạn bè.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Everyone speaks Chinese and introduces friends to each other.”
40. 我告诉她们,我也是新学生。
Wǒ gàosu tāmen, wǒ yě shì xīn xuésheng.
Tôi nói với họ rằng tôi cũng là học viên mới.
I tell them that I am a new student too.
41. 老师说,你们以后可以一起练习。
Lǎoshī shuō, nǐmen yǐhòu kěyǐ yìqǐ liànxí.
Giáo viên nói sau này các em có thể cùng luyện tập.
The teacher says we can practise together later.
42. 我们都觉得这个班很好。
Wǒmen dōu juéde zhège bān hěn hǎo.
Chúng tôi đều thấy lớp này rất tốt.
We all think this class is great.
43. 阮明武老师提醒大家:“今天有一位新老师来我们班。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Jīntiān yǒu yí wèi xīn lǎoshī lái wǒmen bān.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Hôm nay có một giáo viên mới đến lớp chúng tôi.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “A new teacher comes to our class today.”
44. 他向我们介绍自己,也问我们的名字。
Tā xiàng wǒmen jièshào zìjǐ, yě wèn wǒmen de míngzi.
Thầy giới thiệu bản thân với chúng tôi, cũng hỏi tên chúng tôi.
He introduces himself and asks our names.
45. 我和我的朋友先向老师问好。
Wǒ hé wǒ de péngyou xiān xiàng lǎoshī wènhǎo.
Tôi và bạn mình chào thầy trước.
My friend and I greet the teacher first.
46. 我
Wǒ
Tôi.
I; me.
47. 阮明武老师举例说:“你”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Nǐ”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Bạn.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “You.”
48. 您
Nín
Ngài, ông/bà (lịch sự).
You (polite).
49. 他
Tā
Anh ấy.
He; him.
50. 她
Tā
Cô ấy.
She; her.
51. 阮明武老师说:“我们”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒmen”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Chúng tôi/chúng ta.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “We; us.”
52. 你们
Nǐmen
Các bạn.
You (plural).
53. 他们
Tāmen
Họ (nhóm nam/hỗn hợp).
They; them.
54. 她们
Tāmen
Họ (nhóm nữ).
They; them.
55. 阮明武老师说:“它们”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Tāmen”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Chúng (động vật/vật).”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “They; them.”
56. 大家
Dàjiā
Mọi người.
Everyone.
57. 我是英语老师。
Wǒ shì Yīngyǔ lǎoshī.
Tôi là giáo viên tiếng Anh.
I am a English teacher.
58. 我们明天上课。
Wǒmen míngtiān shàngkè.
Ngày mai chúng tôi học.
We have class tomorrow.
59. 阮明武老师提醒大家:“他们后天去北京。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Tāmen hòutiān qù Běijīng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Họ sẽ đi Bắc Kinh ngày kia.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “They are going to Beijing the day after tomorrow.”
60. 大家好,我是新同学。
Dàjiā hǎo, wǒ shì xīn tóngxué.
Chào mọi người, tôi là bạn học mới.
Hello everyone, I am the new classmate.
61. 我妈妈明天很忙。
Wǒ māma míngtiān hěn máng.
Ngày mai mẹ tôi rất bận.
My mother is very busy tomorrow.
62. 对,我们一起学习英语。
Duì, wǒmen yìqǐ xuéxí Yīngyǔ.
Dạ, chúng em cùng học tiếng Anh.
Yes, we study English together.
63. 阮明武老师举例说:“好,请你们告诉他明天学什么。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Hǎo, qǐng nǐmen gàosu tā míngtiān xué shénme.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Được, các em báo cho bạn ấy ngày mai học gì nhé.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Okay, tell him what we study tomorrow.”
64. 他们是,旁边两位是同学。
Tāmen shì, pángbiān liǎng wèi shì tóngxué.
Họ đúng là học viên; hai người bên cạnh là bạn học.
They are, but the two people beside them are classmates.
65. 那她们也教英语吗?
Nà tāmen yě jiāo Yīngyǔ ma?
Vậy hai cô ấy cũng dạy tiếng Anh phải không?
Do those two women teach English too?
66. 同学先问她们叫什么名字。
Tóngxué xiān wèn tāmen jiào shénme míngzi.
Bạn học hỏi tên họ trước.
The classmate first asks their names.
67. 阮明武老师说:“大家一起说英语,也互相介绍朋友。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Dàjiā yìqǐ shuō Yīngyǔ, yě hùxiāng jièshào péngyou.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Mọi người cùng nói tiếng Anh và giới thiệu bạn bè.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Everyone speaks English and introduces friends to each other.”
68. 同学说,你们以后可以一起练习。
Tóngxué shuō, nǐmen yǐhòu kěyǐ yìqǐ liànxí.
Bạn học nói sau này các em có thể cùng luyện tập.
The classmate says we can practise together later.
69. 明天有一位新老师来我们班。
Míngtiān yǒu yí wèi xīn lǎoshī lái wǒmen bān.
Ngày mai có một giáo viên mới đến lớp chúng tôi.
A new teacher comes to our class tomorrow.
70. 我想问一下,你们想和我们一起去吗?
Wǒ xiǎng wèn yíxià, nǐmen xiǎng hé wǒmen yìqǐ qù ma?
Tôi muốn hỏi một chút: các bạn có muốn đi cùng chúng tôi không?
I would like to ask: would you like to go with us?
71. 上课时,阮明武老师问:“麻烦问一下,您是新来的老师吗?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Máfan wèn yíxià, nín shì xīn lái de lǎoshī ma?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Phiền cho tôi hỏi, thầy là giáo viên mới đến phải không ạ?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “May I ask, are you the new teacher, sir?”
72. 请问,您今年多大年纪?
Qǐngwèn, nín jīnnián duō dà niánjì?
Xin hỏi, năm nay bác bao nhiêu tuổi ạ?
Excuse me, how old are you this year, if I may ask?
73. 我想问一下,你们都认识他吗?
Wǒ xiǎng wèn yíxià, nǐmen dōu rènshi tā ma?
Tôi muốn hỏi một chút: các bạn đều biết anh ấy không?
I would like to ask: do you all know him?
74. 我想问一下,他叫什么名字?
Wǒ xiǎng wèn yíxià, tā jiào shénme míngzi?
Tôi muốn hỏi một chút: bạn ấy tên gì?
I would like to ask: what is his name?
75. 阮明武老师提醒大家:“您好,阮明武!”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Nín hǎo, Ruǎn Míng Wǔ!”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Chào Nguyễn Minh Vũ ạ!”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Hello, Nguyen Minh Vu!”
76. 我叫丁垂杨,她叫黎云英。
Wǒ jiào Dīng Chuí Yáng, tā jiào Lí Yún Yīng.
Em tên Đinh Thùy Dương, cô ấy tên Lê Vân Anh.
My name is Dinh Thuy Duong, and hers is Le Van Anh.
77. 她叫丁垂杨,今天他生病了。
Tā jiào Dīng Chuí Yáng, jīntiān tā shēngbìng le.
Bạn ấy tên Đinh Thùy Dương, hôm nay bạn ấy bị ốm.
His name is Dinh Thuy Duong, and she is sick today.
78. 我叫黎云英,我们都是新学生。
Wǒ jiào Lí Yún Yīng, wǒmen dōu shì xīn xuésheng.
Em là Lê Vân Anh, chúng em đều là học viên mới.
I am Le Van Anh. We are all new students.
79. 阮明武老师举例说:“她们是丁垂杨和黎云英。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Tāmen shì Dīng Chuí Yáng hé Lí Yún Yīng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Họ là Đinh Thùy Dương và Lê Vân Anh.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “They are Dinh Thuy Duong and Le Van Anh.”
80. 老师对大家说,你们都可以叫我阮明武。
Lǎoshī duì dàjiā shuō, nǐmen dōu kěyǐ jiào wǒ Ruǎn Míng Wǔ.
Thầy bảo mọi người đều có thể gọi thầy là Nguyễn Minh Vũ.
The teacher tells everyone they may call him Nguyen Minh Vu.
81. 她叫黎云英,今天他生病了。
Tā jiào Lí Yún Yīng, jīntiān tā shēngbìng le.
Bạn ấy tên Lê Vân Anh, hôm nay bạn ấy bị ốm.
His name is Le Van Anh, and she is sick today.
82. 我叫芳玲,我们都是新学生。
Wǒ jiào Fāng Líng, wǒmen dōu shì xīn xuésheng.
Em là Phương Linh, chúng em đều là học viên mới.
I am Phuong Linh. We are all new students.
83. 丁垂杨说:“我叫丁垂杨,她叫黎云英。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Wǒ jiào Dīng Chuí Yáng, tā jiào Lí Yún Yīng.”
Đinh Thùy Dương nói: “Em tên Đinh Thùy Dương, cô ấy tên Lê Vân Anh.”
Dinh Thuy Duong says, “My name is Dinh Thuy Duong, and hers is Le Van Anh.”
84. 黎云英问:“他们也是你们班的学生吗?”
Lí Yún Yīng wèn: “Tāmen yě shì nǐmen bān de xuésheng ma?”
Lê Vân Anh hỏi: “Họ cũng là học viên lớp các em à?”
Le Van Anh asks, “Are they students in your class too?”
85. 黎云英说:“我们都觉得这个班很好。”
Lí Yún Yīng shuō: “Wǒmen dōu juéde zhège bān hěn hǎo.”
Lê Vân Anh nói: “Chúng tôi đều thấy lớp này rất tốt.”
Le Van Anh says, “We all think this class is great.”
86. 黎云英问:“你好,你叫什么名字?”
Lí Yún Yīng wèn: “Nǐhǎo, nǐ jiào shénme míngzi?”
Lê Vân Anh hỏi: “Chào em, em tên là gì?”
Le Van Anh asks, “Hello, what is your name?”
87. 芳玲说:“老师说,你们以后可以一起练习。”
Fāng Líng shuō: “Lǎoshī shuō, nǐmen yǐhòu kěyǐ yìqǐ liànxí.”
Phương Linh nói: “Giáo viên nói sau này các em có thể cùng luyện tập.”
Phuong Linh says, “The teacher says we can practise together later.”
88. 黎云英说:“您好,老师,我是新来的学生。”
Lí Yún Yīng shuō: “Nín hǎo, lǎoshī, wǒ shì xīn lái de xuésheng.”
Lê Vân Anh nói: “Thưa thầy, em chào thầy, em là học viên mới.”
Le Van Anh says, “Hello, teacher. I am a new student.”
89. 黎云英说:“是的,我姓丁,你叫什么名字?”
Lí Yún Yīng shuō: “Shì de, wǒ xìng Wáng, nǐ jiào shénme míngzi?”
Lê Vân Anh nói: “Đúng, tôi họ Đinh, em tên gì?”
Le Van Anh says, “Yes, my surname is Ding. What is your name?”
90. 黎云英说:“大家一起说汉语,也互相介绍朋友。”
Lí Yún Yīng shuō: “Dàjiā yìqǐ shuō Hànyǔ, yě hùxiāng jièshào péngyou.”
Lê Vân Anh nói: “Mọi người cùng nói tiếng Trung và giới thiệu bạn bè.”
Le Van Anh says, “Everyone speaks Chinese and introduces friends to each other.”
91. 黎云英说:“他是我的朋友。”
Lí Yún Yīng shuō: “Tā shì wǒ de péngyou.”
Lê Vân Anh nói: “Anh ấy là bạn tôi.”
Le Van Anh says, “He is my friend.”
92. 黎云英说:“好,请你们告诉他今天学什么。”
Lí Yún Yīng shuō: “Hǎo, qǐng nǐmen gàosu tā jīntiān xué shénme.”
Lê Vân Anh nói: “Được, các em báo cho bạn ấy hôm nay học gì nhé.”
Le Van Anh says, “Okay, tell him what we study today.”
93. 丁垂杨说:“她认识我,但是我不认识她。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Tā rènshi wǒ, dànshì wǒ bú rènshi tā.”
Đinh Thùy Dương nói: “Cô ấy biết tôi nhưng tôi không biết cô ấy.”
Dinh Thuy Duong says, “She knows me, but I do not know her.”
94. 黎云英说:“她叫丁垂杨,今天他生病了。”
Lí Yún Yīng shuō: “Tā jiào Dīng Chuí Yáng, jīntiān tā shēngbìng le.”
Lê Vân Anh nói: “Bạn ấy tên Đinh Thùy Dương, hôm nay bạn ấy bị ốm.”
Le Van Anh says, “His name is Dinh Thuy Duong, and she is sick today.”
95. 黎云英说:“您好,阮明武!”
Lí Yún Yīng shuō: “Nín hǎo, Ruǎn Míng Wǔ!”
Lê Vân Anh nói: “Chào Nguyễn Minh Vũ ạ!”
Le Van Anh says, “Hello, Nguyen Minh Vu!”
96. 丁垂杨说:“老师先问她们叫什么名字。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Lǎoshī xiān wèn tāmen jiào shénme míngzi.”
Đinh Thùy Dương nói: “Giáo viên hỏi tên họ trước.”
Dinh Thuy Duong says, “The teacher first asks their names.”
97. 黎云英问:“你叫什么名字?”
Lí Yún Yīng wèn: “Nǐ jiào shénme míngzi?”
Lê Vân Anh hỏi: “Bạn tên gì?”
Le Van Anh asks, “What is your name?”
98. 黎云英问:“那是你的手机吗?”
Lí Yún Yīng wèn: “Nà shì nǐ de shǒujī ma?”
Lê Vân Anh hỏi: “Đó là điện thoại của bạn phải không?”
Le Van Anh asks, “Is that your phone?”
99. 阮明武老师说:“它是一只小猫。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Tā shì yì zhī xiǎo māo.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Nó là một con mèo nhỏ.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “It is a kitten.”
100. 还有一个同学没有来。
Hái yǒu yí ge tóngxué méi yǒu lái.
Còn một bạn chưa đến.
One student has not arrived yet.
Học liệu ChineMaster EDU: ChineMaster EDU · diễn đàn tiếng Trung ChineMaster EDU
Tác giả: Nguyễn Minh Vũ · ChineMaster EDU · Giáo án ngữ pháp HSK 1 · ngày 17/11/2026
5 bài giảng mới nhất cùng chuyên mục
1. Hệ thống đại từ nghi vấn 多、多少、几、哪、哪儿、哪里、哪些、什么、谁、怎么、怎么样 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
2. Động từ ly hợp 离合词: 看病、睡觉、说话、上课、下课、上班、下班、生病 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
3. Động từ năng nguyện 可以 – khả năng được phép, tính chấp nhận và đề nghị lịch sự – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
4. Động từ năng nguyện 想 và 要 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
5. Động từ năng nguyện 会 và 能 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
Phần 1. Mục tiêu bài học, bối cảnh và kiến thức tiên quyết
Trình độ: HSK 1 · Phân loại: Từ loại → đại từ nhân xưng · Nội dung trọng điểm: Hệ thống đại từ nhân xưng 我、你、您、他、她、我们、你们、他们、她们、它、它们、大家. Đây là bài giảng chuyên sâu theo khung ngữ pháp HSK 2026, không phải văn bản chép nguyên đề cương.
Đại từ nhân xưng đảm nhận vai trò chỉ người nói, người nghe, người/vật được nói tới và nhóm người. Nội dung HSK 1 liệt kê đầy đủ 我、你、您、他、她、我们、你们、他们、她们、它、它们、大家. Hình thức xưng hô tiếng Trung không có hệ thống đa tầng giống “anh, chị, em, cô, chú” của tiếng Việt, nên cần chú ý vai giao tiếp.
5 bài giảng liên quan nhất
1. Tất cả Đại từ trong tiếng Trung Giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
2. Hậu tố —们 và —边 trong tiếng Trung – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
3. Danh từ phương vị 上、下、里、外、前、后 – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
4. 30. Cụm động tân 动宾短语 – động từ, tân ngữ và trật tự hành động – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
5. Tất cả Phó từ trong tiếng Trung Giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
他、她、它 cùng đọc tā nhưng khác mặt chữ và loại đối tượng; 您 biểu thị lịch sự; 大家 là “mọi người” chứ không phải dạng số nhiều của 一个人.
Mục tiêu bài học: hiểu đúng chức năng, lựa chọn chính xác cấu trúc; phân biệt cách dùng gần nghĩa; chuyển từ nhận diện sang tự đặt câu, xử lý tình huống và viết đoạn văn. Các câu được ghi bốn dòng Hán giản thể, Pinyin có dấu, Việt, Anh. Một số mẫu mở rộng phục vụ giảng chuyên sâu có thể vượt khỏi phạm vi từ vựng chính thức HSK 1; cần phân tầng khi dạy.
Phần 2. Khái niệm, chức năng cú pháp và điều kiện sử dụng
2.1. Ngôi thứ nhất và số nhiều
Công thức: 我 / 我们 + 谓语
我 là ngôi người nói, 我们 là nhóm có người nói. Dùng 我们 có thể bao gồm hoặc không bao gồm người nghe; cần tham khảo tình huống và từ chỉ dẫn.
Chữ 们 không nhất thiết tương đương đuôi số nhiều tiếng Anh với mọi danh từ.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
2.2. Ngôi thứ hai và xưng hô lịch sự
Công thức: 你/您/你们 + 谓语
你 là xưng hô trung tính/thân mật; 您 bày tỏ sự kính trọng, thường dùng khi nói với người lớn tuổi, khách hàng hoặc người cần tôn trọng. 你们 là ngôi thứ hai số nhiều; 您们 không phải dạng chuẩn thông dụng để thay 你们.
Lời chào 您好 dùng ngôi lịch sự, khác 你好 về sắc thái.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
2.3. Ngôi thứ ba: người nam, nữ, sự vật
Công thức: 他/她/它 + 谓语
Trong khẩu ngữ phổ thông 他、她、它 đều phát âm tā; chữ viết phân biệt người nam, người nữ, động vật/sự vật (cách dùng động vật có thể linh hoạt).
Tránh suy đoán giới của người chỉ dựa vào âm tā; trong văn viết phải chọn chữ theo đối tượng.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
2.4. Các nhóm ngôi thứ ba
Công thức: 他们/她们/它们 + 谓语
他们 thường dùng cho nhóm nam hoặc nhóm hỗn hợp; 她们 chỉ nhóm nữ; 它们 thường chỉ vật/động vật.
Động từ tiếng Trung không chia ngôi theo chủ ngữ, khác tiếng Anh: 我学习、他们学习 đều dùng 学习.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
2.5. 大家 và quan hệ với nhóm
Công thức: 大家 + 都/一起 + V
大家 là “mọi người”, dễ phối hợp với 都 và 一起. 大家好 là lời chào một nhóm.
Không dùng 大家们 như dạng số nhiều thông thường; ý nghĩa tập hợp đã có trong 大家.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
2.6. Đại từ làm định ngữ, tân ngữ và câu hỏi
Công thức: 我的/你的/他的 + N; 谁?
Các đại từ thường đặt trước 的 để biểu thị quan hệ sở hữu: 我的书; khi nói quan hệ gần, có thể lược 的 trong 我妈妈. Trong câu 我认识他, đại từ 他 làm tân ngữ.
Hỏi ai bằng 谁 rồi thay vị trí từ cần hỏi; không bắt buộc đặt 谁 đầu câu.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Phần 3. Các tầng ý nghĩa, ngữ dụng và cách phân biệt trong giao tiếp
3.1. 我、你、他 là ngôi người nói/nghe/người được nhắc đến, nhưng cách dịch tiếng Việt thay đổi…
我、你、他 là ngôi người nói/nghe/người được nhắc đến, nhưng cách dịch tiếng Việt thay đổi theo tuổi tác và quan hệ.
3.2. 您 là đại từ lịch sự
您 là đại từ lịch sự; dùng đúng môi trường thay vì máy móc đổi mọi 你 thành 您.
3.3. 他、她、它 cùng âm tā nên khi nghe phải dựa vào ngữ cảnh
他、她、它 cùng âm tā nên khi nghe phải dựa vào ngữ cảnh; khi viết cần chọn đúng mặt chữ.
3.4. 我们 có thể bao gồm hoặc không bao gồm người nghe, khác 咱们 thường gồm người nghe trong…
我们 có thể bao gồm hoặc không bao gồm người nghe, khác 咱们 thường gồm người nghe trong nhiều phương ngữ Bắc.
3.5. 大家 là đại từ/tổ hợp tập hợp dùng trực tiếp, không cần gắn 们
大家 là đại từ/tổ hợp tập hợp dùng trực tiếp, không cần gắn 们.
3.6. Trong 我妈妈, tiếng Trung có thể lược 的 ở quan hệ thân thiết
Trong 我妈妈, tiếng Trung có thể lược 的 ở quan hệ thân thiết; không suy ra mọi cụm sở hữu đều lược 的.
Phần 4. Đối chiếu và lỗi sai của người học tiếng Trung
Bảng dưới đây ghi cách nói cần sửa trong nghĩa/ngữ cảnh nêu ra. Không áp dụng đánh dấu sai như một lệnh cấm tuyệt đối nếu biểu thức có thể đúng với bối cảnh khác. Khi chữa bài, giáo viên giải thích vị trí thành phần, nghĩa và điều kiện kết hợp, không chỉ cung cấp đáp án.
| Cách nói cần sửa | Cách nói đề xuất | Vì sao? |
|---|---|---|
| 您们好!(ý: chào nhiều người) | 你们好! | Không mặc định thêm 们 vào 您 để tạo dạng số nhiều thông dụng. |
| 大家们都是学生 | 大家都是学生 | 大家 đã bao hàm ý tập thể, không dùng 大家们 ở đây. |
| 我喜欢他们的猫,它们是人。(ý: mèo là động vật) | 我喜欢他们的猫,它们很可爱。 | Đại từ 它们 chỉ động vật/sự vật; không mô tả là 人. |
| 我是老师的你。(ý: tôi là giáo viên của bạn) | 我是你的老师。 | Đại từ sở hữu đặt trước 的 + trung tâm ngữ. |
| 他是我的姐姐。(người được nói là nữ) | 她是我的姐姐。 | Cần dùng 她 theo người nữ khi viết, dù phát âm giống 他. |
Phần 5. Hệ thống 20–22 mẫu câu minh họa và thực hành chuyển đổi
Phần này tập trung hệ thống câu mẫu thật theo từng bối cảnh, không gán máy móc một câu cho một công thức khi câu chứa đồng thời nhiều hiện tượng ngữ pháp. Mỗi ví dụ có bốn dòng Hán – Pinyin – Việt – Anh; giáo viên đối chiếu cấu trúc ở phần 2 để nhận diện đúng ngữ nghĩa.
5.1. Nhóm câu mẫu 1–5 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh
Ví dụ 1我是汉语老师。
Wǒ shì Hànyǔ lǎoshī.
Tôi là giáo viên tiếng Trung.
I am a Chinese teacher.
Ví dụ 2我们今天上课。
Wǒmen jīntiān shàngkè.
Hôm nay chúng tôi học.
We have class today.
Ví dụ 3你叫什么名字?
Nǐ jiào shénme míngzi?
Bạn tên gì?
What is your name?
Ví dụ 4您好,阮明武!
Nín hǎo, Ruǎn Míng Wǔ!
Chào Nguyễn Minh Vũ ạ!
Hello, Nguyen Minh Vu!
Ví dụ 5你们都认识他吗?
Nǐmen dōu rènshi tā ma?
Các bạn đều biết anh ấy không?
Do you all know him?
5.2. Nhóm câu mẫu 6–10 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh
Ví dụ 6他是我的朋友。
Tā shì wǒ de péngyou.
Anh ấy là bạn tôi.
He is my friend.
Ví dụ 7她是我的姐姐。
Tā shì wǒ de jiějie.
Cô ấy là chị gái tôi.
She is my older sister.
Ví dụ 8它是一只小猫。
Tā shì yì zhī xiǎo māo.
Nó là một con mèo nhỏ.
It is a kitten.
Ví dụ 9他们明天去北京。
Tāmen míngtiān qù Běijīng.
Họ sẽ đi Bắc Kinh ngày mai.
They are going to Beijing tomorrow.
Ví dụ 10她们在教室里学习。
Tāmen zài jiàoshì lǐ xuéxí.
Các cô ấy học trong lớp.
The women are studying in the classroom.
5.3. Nhóm câu mẫu 11–15 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh
Ví dụ 11这些猫很可爱,我喜欢它们。
Zhèxiē māo hěn kě'ài, wǒ xǐhuan tāmen.
Những con mèo này rất đáng yêu, tôi thích chúng.
These cats are cute; I like them.
Ví dụ 12大家好,我是新老师。
Dàjiā hǎo, wǒ shì xīn lǎoshī.
Chào mọi người, tôi là giáo viên mới.
Hello everyone, I am the new teacher.
Ví dụ 13大家一起读一遍。
Dàjiā yìqǐ dú yí biàn.
Mọi người cùng đọc một lượt.
Everyone read it together once.
Ví dụ 14我们都是学生。
Wǒmen dōu shì xuésheng.
Chúng ta đều là học viên.
We are all students.
Ví dụ 15这是我的书。
Zhè shì wǒ de shū.
Đây là sách của tôi.
This is my book.
5.4. Nhóm câu mẫu 16–20 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh
Ví dụ 16那是你的手机吗?
Nà shì nǐ de shǒujī ma?
Đó là điện thoại của bạn phải không?
Is that your phone?
Ví dụ 17我妈妈今天很忙。
Wǒ māma jīntiān hěn máng.
Hôm nay mẹ tôi rất bận.
My mother is very busy today.
Ví dụ 18她认识我,但是我不认识她。
Tā rènshi wǒ, dànshì wǒ bú rènshi tā.
Cô ấy biết tôi nhưng tôi không biết cô ấy.
She knows me, but I do not know her.
Ví dụ 19您今年多大年纪?
Nín jīnnián duō dà niánjì?
Năm nay bác bao nhiêu tuổi ạ?
How old are you this year, if I may ask?
Ví dụ 20你们想和我们一起去吗?
Nǐmen xiǎng hé wǒmen yìqǐ qù ma?
Các bạn có muốn đi cùng chúng tôi không?
Would you like to go with us?
Bài tập miệng tại lớp: chọn hai cặp ví dụ gần nhau, trình bày cấu trúc và giải thích điểm khác biệt. Sau đó học viên tự chuyển đổi thành câu nghi vấn, câu phủ định hoặc thay đổi một thông tin theo điều kiện riêng của từng mẫu; không coi mọi dạng chuyển đổi là hợp lệ.
Phần 6. Hội thoại ứng dụng có tình huống và diễn biến
Tình huống: hai học viên mới tự giới thiệu, giáo viên hỏi về bạn bè, cả lớp luyện xưng hô thích hợp và sử dụng đại từ số nhiều.
6.1. Mở đầu và xác định tình huống
阮明武:大家好,我叫阮明武,是你们的汉语老师。
Ruǎn Míng Wǔ: Dàjiā hǎo, wǒ jiào Ruǎn Míng Wǔ, shì nǐmen de Hànyǔ lǎoshī.
Nguyễn Minh Vũ: Chào cả lớp, thầy tên Nguyễn Minh Vũ, là giáo viên tiếng Trung của các em.
Nguyen Minh Vu: Hello, everyone. My name is Nguyen Minh Vu, and I am your Chinese teacher.
丁垂杨:老师您好,我叫丁垂杨。
Dīng Chuí Yáng: Lǎoshī nín hǎo, wǒ jiào Dīng Chuí Yáng.
Đinh Thùy Dương: Em chào thầy, em tên Đinh Thùy Dương.
Dinh Thuy Duong: Hello, teacher. My name is Dinh Thuy Duong.
阮明武:这位同学叫什么名字?
Ruǎn Míng Wǔ: Zhè wèi tóngxué jiào shénme míngzi?
Nguyễn Minh Vũ: Bạn học viên này tên là gì?
Nguyen Minh Vu: What is this student’s name?
黎云英:她叫水仙,我叫黎云英。
Lí Yún Yīng: Tā jiào Shuǐ Xiān, wǒ jiào Lí Yún Yīng.
Lê Vân Anh: Bạn ấy tên Thủy Tiên, còn em tên Lê Vân Anh.
Le Van Anh: Her name is Thuy Tien, and my name is Le Van Anh.
阮明武:你们都是新学生吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐmen dōu shì xīn xuésheng ma?
Nguyễn Minh Vũ: Các em đều là học viên mới phải không?
Nguyen Minh Vu: Are you all new students?
水仙:是的,我们都是新学生。
Shuǐ Xiān: Shì de, wǒmen dōu shì xīn xuésheng.
Thủy Tiên: Vâng, chúng em đều là học viên mới.
Thuy Tien: Yes, we are all new students.
6.2. Xử lý nhiệm vụ và kết thúc
阮明武:芳玲,你也在这个班吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Fāng Líng, nǐ yě zài zhège bān ma?
Nguyễn Minh Vũ: Phương Linh, em cũng học lớp này à?
Nguyen Minh Vu: Phuong Linh, are you in this class too?
芳玲:是的,老师,我也在这里上课。
Fāng Líng: Shì de, lǎoshī, wǒ yě zài zhèli shàngkè.
Phương Linh: Vâng thưa thầy, em cũng học ở đây.
Phuong Linh: Yes, teacher. I study here too.
阮明武:丁垂杨,你和黎云英认识吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Dīng Chuí Yáng, nǐ hé Lí Yún Yīng rènshi ma?
Nguyễn Minh Vũ: Đinh Thùy Dương, em có quen Lê Vân Anh không?
Nguyen Minh Vu: Dinh Thuy Duong, do you know Le Van Anh?
丁垂杨:我认识她,我们是朋友。
Dīng Chuí Yáng: Wǒ rènshi tā, wǒmen shì péngyou.
Đinh Thùy Dương: Em quen bạn ấy, chúng em là bạn.
Dinh Thuy Duong: I know her. We are friends.
阮明武:你们觉得汉语难吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐmen juéde Hànyǔ nán ma?
Nguyễn Minh Vũ: Các em thấy tiếng Trung khó không?
Nguyen Minh Vu: Do you find Chinese difficult?
黎云英:有一点儿难,但是我们都很喜欢汉语。
Lí Yún Yīng: Yǒu yìdiǎnr nán, dànshì wǒmen dōu hěn xǐhuan Hànyǔ.
Lê Vân Anh: Hơi khó một chút ạ, nhưng chúng em đều rất thích tiếng Trung.
Le Van Anh: It is a little difficult, but we all like Chinese very much.
6.3. Phân tích tình huống và chuyển giao tiếp sang ngôn ngữ chủ động
Những câu thoại trên liên kết thành một nhiệm vụ giao tiếp thay vì từng cặp câu rời. Giáo viên yêu cầu học viên xác định ai hỏi, ai đưa thông tin, ai nhờ hỗ trợ và lời đáp thay đổi ra sao khi chuyển từ quan hệ thân mật sang lịch sự. Chọn ít nhất ba câu trong hội thoại, giải thích vì sao dùng đúng trọng điểm bài học và thử thay một yếu tố mà không làm sai cấu trúc.
Hoạt động nhóm: đóng vai lần thứ hai nhưng thay bối cảnh lớp học bằng bối cảnh tại cơ quan hoặc gia đình. Không được chỉ đọc lại nguyên văn; phải tự chọn một mẫu công thức đã học và nêu lý do lựa chọn.
6.4. Hội thoại thực hành mở rộng – tám lượt theo tình huống mới
Tình huống bổ sung nhằm kéo dài mạch trao đổi và tạo thêm dữ liệu thực hành nói. Nhân vật sử dụng đúng tên chữ Hán, Pinyin, tiếng Việt và tiếng Anh; mỗi lượt có bốn dòng liền nhau. Học viên có thể thay vai rồi tự nối tiếp cuộc thoại sau lượt cuối.
阮明武:你们的书都带来了吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐmen de shū dōu dàilái le ma?
Nguyễn Minh Vũ: Các em đều mang sách đến chưa?
Nguyen Minh Vu: Have you all brought your books?
水仙:我的书在书包里,芳玲的书在桌子上。
Shuǐ Xiān: Wǒ de shū zài shūbāo li, Fāng Líng de shū zài zhuōzi shàng.
Thủy Tiên: Sách của em trong cặp, còn sách của Phương Linh ở trên bàn.
Thuy Tien: My book is in my bag, and Phuong Linh’s book is on the desk.
阮明武:谁还没有准备好?
Ruǎn Míng Wǔ: Shéi hái méiyǒu zhǔnbèi hǎo?
Nguyễn Minh Vũ: Ai vẫn chưa chuẩn bị xong?
Nguyen Minh Vu: Who is still not ready?
芳玲:我已经准备好了,老师。
Fāng Líng: Wǒ yǐjīng zhǔnbèi hǎo le, lǎoshī.
Phương Linh: Em đã chuẩn bị xong rồi, thưa thầy.
Phuong Linh: I am ready, teacher.
阮明武:你们有什么问题,可以问我。
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐmen yǒu shénme wèntí, kěyǐ wèn wǒ.
Nguyễn Minh Vũ: Các em có câu hỏi gì thì có thể hỏi thầy.
Nguyen Minh Vu: If you have any questions, you can ask me.
丁垂杨:老师,您明天也给我们上课吗?
Dīng Chuí Yáng: Lǎoshī, nín míngtiān yě gěi wǒmen shàngkè ma?
Đinh Thùy Dương: Thưa thầy, ngày mai thầy cũng dạy chúng em ạ?
Dinh Thuy Duong: Teacher, will you also teach us tomorrow?
阮明武:对,明天我还在这里上课。
Ruǎn Míng Wǔ: Duì, míngtiān wǒ hái zài zhèli shàngkè.
Nguyễn Minh Vũ: Đúng vậy, ngày mai thầy vẫn dạy ở đây.
Nguyen Minh Vu: Yes, I will still teach here tomorrow.
黎云英:谢谢老师,我们明天见。
Lí Yún Yīng: Xièxie lǎoshī, wǒmen míngtiān jiàn.
Lê Vân Anh: Cảm ơn thầy, ngày mai chúng em gặp lại thầy.
Le Van Anh: Thank you, teacher. See you tomorrow.
Phần 7. Bài văn ứng dụng tổng hợp và bản dịch ba ngôn ngữ
7.1. Bài văn tiếng Trung có Pinyin và đối chiếu Việt – Anh
Bài văn liên kết các câu trong một tình huống nhất quán. Mỗi câu có bốn dòng để học viên tự đọc, giáo viên phân tích rồi yêu cầu học viên tóm tắt hoặc kể lại theo ngôi khác.
Câu 1今天我们班来了两个新学生。
Jīntiān wǒmen bān lái le liǎng ge xīn xuésheng.
Hôm nay lớp chúng tôi có hai học viên mới.
Today two new students joined our class.
Câu 2她们是丁垂杨和黎云英。
Tāmen shì Dīng Chuí Yáng hé Lí Yún Yīng.
Họ là Đinh Thùy Dương và Lê Vân Anh.
They are Dinh Thuy Duong and Le Van Anh.
Câu 3老师先问她们叫什么名字。
Lǎoshī xiān wèn tāmen jiào shénme míngzi.
Giáo viên hỏi tên họ trước.
The teacher first asks their names.
Câu 4她们说,我们都是越南人。
Tāmen shuō, wǒmen dōu shì Yuènán rén.
Họ nói: chúng em đều là người Việt Nam.
They say, We are both Vietnamese.
Câu 5我们听了以后很高兴。
Wǒmen tīng le yǐhòu hěn gāo xìng.
Nghe vậy chúng tôi rất vui.
We are very happy to hear that.
Câu 6大家一起说汉语,也互相介绍朋友。
Dàjiā yìqǐ shuō Hànyǔ, yě hùxiāng jièshào péngyou.
Mọi người cùng nói tiếng Trung và giới thiệu bạn bè.
Everyone speaks Chinese and introduces friends to each other.
Câu 7我告诉她们,我也是新学生。
Wǒ gàosu tāmen, wǒ yě shì xīn xuésheng.
Tôi nói với họ rằng tôi cũng là học viên mới.
I tell them that I am a new student too.
Câu 8老师说,你们以后可以一起练习。
Lǎoshī shuō, nǐmen yǐhòu kěyǐ yìqǐ liànxí.
Giáo viên nói sau này các em có thể cùng luyện tập.
The teacher says we can practise together later.
Câu 9我们都觉得这个班很好。
Wǒmen dōu juéde zhège bān hěn hǎo.
Chúng tôi đều thấy lớp này rất tốt.
We all think this class is great.
7.2. Phân tích ngữ pháp trong bài văn
Trọng điểm 1 – Ngôi thứ nhất và số nhiều: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 我 / 我们 + 谓语. 我 là ngôi người nói, 我们 là nhóm có người nói. Dùng 我们 có thể bao gồm hoặc không bao gồm người nghe; cần tham khảo tình huống và từ chỉ dẫn.
Trọng điểm 2 – Ngôi thứ hai và xưng hô lịch sự: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 你/您/你们 + 谓语. 你 là xưng hô trung tính/thân mật; 您 bày tỏ sự kính trọng, thường dùng khi nói với người lớn tuổi, khách hàng hoặc người cần tôn trọng. 你们 là ngôi thứ hai số nhiều; 您们 không phải dạng chuẩn thông dụng để thay 你们.
Trọng điểm 3 – Ngôi thứ ba: người nam, nữ, sự vật: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 他/她/它 + 谓语. Trong khẩu ngữ phổ thông 他、她、它 đều phát âm tā; chữ viết phân biệt người nam, người nữ, động vật/sự vật (cách dùng động vật có thể linh hoạt).
Trọng điểm 4 – Các nhóm ngôi thứ ba: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 他们/她们/它们 + 谓语. 他们 thường dùng cho nhóm nam hoặc nhóm hỗn hợp; 她们 chỉ nhóm nữ; 它们 thường chỉ vật/động vật.
Trọng điểm 5 – 大家 và quan hệ với nhóm: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 大家 + 都/一起 + V. 大家 là “mọi người”, dễ phối hợp với 都 và 一起. 大家好 là lời chào một nhóm.
Trọng điểm 6 – Đại từ làm định ngữ, tân ngữ và câu hỏi: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 我的/你的/他的 + N; 谁?. Các đại từ thường đặt trước 的 để biểu thị quan hệ sở hữu: 我的书; khi nói quan hệ gần, có thể lược 的 trong 我妈妈. Trong câu 我认识他, đại từ 他 làm tân ngữ.
7.3. Nhiệm vụ trình bày và kể lại
Thực hiện ba mức độ: đọc diễn cảm từng câu, kể lại bài bằng ngôi “tôi” hoặc “chúng tôi”, cuối cùng đổi một tình tiết mà vẫn duy trì cấu trúc ngữ pháp chính. Giáo viên kiểm tra tính tự nhiên của tổ hợp, không chỉ đúng chữ Hán và dấu Pinyin.
7.4. Bài văn mở rộng – diễn tiến sự việc và kiến thức tổng hợp
Sau bài văn chính, bốn câu mới phát triển thêm bối cảnh và ngữ pháp trọng điểm. Học viên đọc nối với đoạn văn trước, chọn một câu làm chủ đề và luyện kể lại theo góc nhìn của người tham gia. Các từ vượt phạm vi vốn từ nền tảng dùng cho phân tầng giảng chuyên sâu.
今天有一位新老师来我们班。
Jīntiān yǒu yí wèi xīn lǎoshī lái wǒmen bān.
Hôm nay có một giáo viên mới đến lớp chúng tôi.
A new teacher comes to our class today.
他向我们介绍自己,也问我们的名字。
Tā xiàng wǒmen jièshào zìjǐ, yě wèn wǒmen de míngzi.
Thầy giới thiệu bản thân với chúng tôi, cũng hỏi tên chúng tôi.
He introduces himself and asks our names.
我和我的朋友先向老师问好。
Wǒ hé wǒ de péngyou xiān xiàng lǎoshī wènhǎo.
Tôi và bạn mình chào thầy trước.
My friend and I greet the teacher first.
老师对大家说,你们都可以叫我阮明武。
Lǎoshī duì dàjiā shuō, nǐmen dōu kěyǐ jiào wǒ Ruǎn Míng Wǔ.
Thầy bảo mọi người đều có thể gọi thầy là Nguyễn Minh Vũ.
The teacher tells everyone they may call him Nguyen Minh Vu.
Phần 8. Từ vựng, tổ hợp và hướng mở rộng
Danh sách từ vựng được đánh số, mỗi mục giữ đúng thứ tự bốn dòng. Phân biệt từ trọng tâm của khung HSK và từ bổ trợ để dạy chuyên sâu: sự xuất hiện trong bài không đồng nghĩa mọi từ đều thuộc danh mục HSK 1.
- 我
Wǒ
Tôi.
I; me. - 你
Nǐ
Bạn.
You. - 您
Nín
Ngài, ông/bà (lịch sự).
You (polite). - 他
Tā
Anh ấy.
He; him. - 她
Tā
Cô ấy.
She; her. - 它
Tā
Nó (sự vật/động vật).
It. - 我们
Wǒmen
Chúng tôi/chúng ta.
We; us. - 你们
Nǐmen
Các bạn.
You (plural). - 他们
Tāmen
Họ (nhóm nam/hỗn hợp).
They; them. - 她们
Tāmen
Họ (nhóm nữ).
They; them. - 它们
Tāmen
Chúng (động vật/vật).
They; them. - 大家
Dàjiā
Mọi người.
Everyone.
Phần 9. Bài tập củng cố – phân loại, chữa lỗi, chuyển đổi và dịch câu
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 我 / 我们 + 谓语 trong tình huống của bài.
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 你/您/你们 + 谓语 trong tình huống của bài.
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 他/她/它 + 谓语 trong tình huống của bài.
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 他们/她们/它们 + 谓语 trong tình huống của bài.
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 大家 + 都/一起 + V trong tình huống của bài.
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 我的/你的/他的 + N; 谁? trong tình huống của bài.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 您们好!(ý: chào nhiều người). Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 大家们都是学生. Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 我喜欢他们的猫,它们是人。(ý: mèo là động vật). Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 我是老师的你。(ý: tôi là giáo viên của bạn). Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 他是我的姐姐。(người được nói là nữ). Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Dịch Việt → Trung: Bạn tên gì?
- Dịch Việt → Trung: Anh ấy là bạn tôi.
- Dịch Việt → Trung: Họ sẽ đi Bắc Kinh ngày mai.
- Dịch Việt → Trung: Chào mọi người, tôi là giáo viên mới.
- Dịch Việt → Trung: Đây là sách của tôi.
- Dịch Việt → Trung: Cô ấy biết tôi nhưng tôi không biết cô ấy.
- Dịch Việt → Trung: Họ là Đinh Thùy Dương và Lê Vân Anh.
- Dịch Việt → Trung: Nghe vậy chúng tôi rất vui.
- Dịch Việt → Trung: Giáo viên nói sau này các em có thể cùng luyện tập.
- Viết câu đáp lại hoặc diễn đạt câu tiếng Việt trong hội thoại: Chào em, em tên là gì?
- Viết câu đáp lại hoặc diễn đạt câu tiếng Việt trong hội thoại: Các bạn ấy cũng là bạn của các em à?
- Viết câu đáp lại hoặc diễn đạt câu tiếng Việt trong hội thoại: Bạn ấy tên gì?
Phần 10. Đáp án kèm phương pháp giải thích
- Nhận diện Ngôi thứ nhất và số nhiều. Công thức: 我 / 我们 + 谓语. 我 là ngôi người nói, 我们 là nhóm có người nói. Dùng 我们 có thể bao gồm hoặc không bao gồm người nghe; cần tham khảo tình huống và từ chỉ dẫn.
- Nhận diện Ngôi thứ hai và xưng hô lịch sự. Công thức: 你/您/你们 + 谓语. 你 là xưng hô trung tính/thân mật; 您 bày tỏ sự kính trọng, thường dùng khi nói với người lớn tuổi, khách hàng hoặc người cần tôn trọng. 你们 là ngôi thứ hai số nhiều; 您们 không phải dạng chuẩn thông dụng để thay 你们.
- Nhận diện Ngôi thứ ba: người nam, nữ, sự vật. Công thức: 他/她/它 + 谓语. Trong khẩu ngữ phổ thông 他、她、它 đều phát âm tā; chữ viết phân biệt người nam, người nữ, động vật/sự vật (cách dùng động vật có thể linh hoạt).
- Nhận diện Các nhóm ngôi thứ ba. Công thức: 他们/她们/它们 + 谓语. 他们 thường dùng cho nhóm nam hoặc nhóm hỗn hợp; 她们 chỉ nhóm nữ; 它们 thường chỉ vật/động vật.
- Nhận diện 大家 và quan hệ với nhóm. Công thức: 大家 + 都/一起 + V. 大家 là “mọi người”, dễ phối hợp với 都 và 一起. 大家好 là lời chào một nhóm.
- Nhận diện Đại từ làm định ngữ, tân ngữ và câu hỏi. Công thức: 我的/你的/他的 + N; 谁?. Các đại từ thường đặt trước 的 để biểu thị quan hệ sở hữu: 我的书; khi nói quan hệ gần, có thể lược 的 trong 我妈妈. Trong câu 我认识他, đại từ 他 làm tân ngữ.
- 你们好!. Giải thích: Không mặc định thêm 们 vào 您 để tạo dạng số nhiều thông dụng.
- 大家都是学生. Giải thích: 大家 đã bao hàm ý tập thể, không dùng 大家们 ở đây.
- 我喜欢他们的猫,它们很可爱。. Giải thích: Đại từ 它们 chỉ động vật/sự vật; không mô tả là 人.
- 我是你的老师。. Giải thích: Đại từ sở hữu đặt trước 的 + trung tâm ngữ.
- 她是我的姐姐。. Giải thích: Cần dùng 她 theo người nữ khi viết, dù phát âm giống 他.
- 你叫什么名字?
Nǐ jiào shénme míngzi?
Bạn tên gì?
What is your name?
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 他是我的朋友。
Tā shì wǒ de péngyou.
Anh ấy là bạn tôi.
He is my friend.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 他们明天去北京。
Tāmen míngtiān qù Běijīng.
Họ sẽ đi Bắc Kinh ngày mai.
They are going to Beijing tomorrow.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 大家好,我是新老师。
Dàjiā hǎo, wǒ shì xīn lǎoshī.
Chào mọi người, tôi là giáo viên mới.
Hello everyone, I am the new teacher.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 这是我的书。
Zhè shì wǒ de shū.
Đây là sách của tôi.
This is my book.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 她认识我,但是我不认识她。
Tā rènshi wǒ, dànshì wǒ bú rènshi tā.
Cô ấy biết tôi nhưng tôi không biết cô ấy.
She knows me, but I do not know her.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 她们是丁垂杨和黎云英。
Tāmen shì Dīng Chuí Yáng hé Lí Yún Yīng.
Họ là Đinh Thùy Dương và Lê Vân Anh.
They are Dinh Thuy Duong and Le Van Anh.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 我们听了以后很高兴。
Wǒmen tīng le yǐhòu hěn gāo xìng.
Nghe vậy chúng tôi rất vui.
We are very happy to hear that.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 老师说,你们以后可以一起练习。
Lǎoshī shuō, nǐmen yǐhòu kěyǐ yìqǐ liànxí.
Giáo viên nói sau này các em có thể cùng luyện tập.
The teacher says we can practise together later.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 你好,你叫什么名字?
Nǐhǎo, nǐ jiào shénme míngzi?
Chào em, em tên là gì?
Hello, what is your name?
Giải thích: Đây là đáp án tham khảo đúng theo hội thoại. Có thể dùng biến thể khác nếu giữ được nghĩa, trật tự cú pháp và sắc thái giao tiếp. - 他们也是你们的朋友吗?
Tāmen yě shì nǐmen de péngyou ma?
Các bạn ấy cũng là bạn của các em à?
Are they also your friends?
Giải thích: Đây là đáp án tham khảo đúng theo hội thoại. Có thể dùng biến thể khác nếu giữ được nghĩa, trật tự cú pháp và sắc thái giao tiếp. - 他叫什么名字?
Tā jiào shénme míngzi?
Bạn ấy tên gì?
What is his name?
Giải thích: Đây là đáp án tham khảo đúng theo hội thoại. Có thể dùng biến thể khác nếu giữ được nghĩa, trật tự cú pháp và sắc thái giao tiếp.
Phần 11. Tổng kết công thức ngữ pháp và hướng giảng chuyên sâu
| Trọng điểm | Công thức | Yêu cầu kiểm tra |
|---|---|---|
| Ngôi thứ nhất và số nhiều | 我 / 我们 + 谓语 | 我 là ngôi người nói, 我们 là nhóm có người nói. Dùng 我们 có thể bao gồm hoặc không bao gồm người nghe; cần tham khảo tình huống và từ chỉ dẫn. |
| Ngôi thứ hai và xưng hô lịch sự | 你/您/你们 + 谓语 | 你 là xưng hô trung tính/thân mật; 您 bày tỏ sự kính trọng, thường dùng khi nói với người lớn tuổi, khách hàng hoặc người cần tôn trọng. 你们 là ngôi thứ hai số nhiều; 您们 không phải dạng chuẩn thông dụng để thay 你们. |
| Ngôi thứ ba: người nam, nữ, sự vật | 他/她/它 + 谓语 | Trong khẩu ngữ phổ thông 他、她、它 đều phát âm tā; chữ viết phân biệt người nam, người nữ, động vật/sự vật (cách dùng động vật có thể linh hoạt). |
| Các nhóm ngôi thứ ba | 他们/她们/它们 + 谓语 | 他们 thường dùng cho nhóm nam hoặc nhóm hỗn hợp; 她们 chỉ nhóm nữ; 它们 thường chỉ vật/động vật. |
| 大家 và quan hệ với nhóm | 大家 + 都/一起 + V | 大家 là “mọi người”, dễ phối hợp với 都 và 一起. 大家好 là lời chào một nhóm. |
| Đại từ làm định ngữ, tân ngữ và câu hỏi | 我的/你的/他的 + N; 谁? | Các đại từ thường đặt trước 的 để biểu thị quan hệ sở hữu: 我的书; khi nói quan hệ gần, có thể lược 的 trong 我妈妈. Trong câu 我认识他, đại từ 他 làm tân ngữ. |
Quy trình học và dạy: nhận diện → giải thích → tạo câu → đối chiếu → hội thoại → bài văn → chữa lỗi → tự đánh giá. Mỗi học viên cần tự tạo tối thiểu ba câu mới và một lượt hội thoại, không lấy việc ghi nhớ máy móc ví dụ làm tiêu chí duy nhất.
ChineMaster EDU – Giáo trình ngữ pháp tiếng Trung ứng dụng. Đề mục đối chiếu trực tiếp từ bộ dữ liệu HSK 2026 do người dùng cung cấp; phần giáo án, hội thoại, bài tập là nội dung biên soạn phục vụ giảng dạy.
Phần 12. Năm trục phân tích ngữ pháp chuyên biệt theo trọng điểm
12.0. Luận điểm giảng dạy của tác giả Nguyễn Minh Vũ
Đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. 我、你、您、他、她、我们、你们、他们、她们、它、它们、大家 phụ thuộc đối tượng quy chiếu và mức độ lịch sự.
Điểm cần phân biệt: 您 là xưng hô tôn kính; 他 và 她 phân biệt khi viết nhưng cùng đọc tā. 我们 có thể gồm hay không gồm người nghe tùy ngữ cảnh; đừng suy máy móc.
Vận dụng tại lớp: Học viên xưng em với thầy, gọi thầy bằng 您, kể về thành viên nữ bằng 她, phân biệt nhóm người trong lớp.
Chuyên mục này tổ chức bài giảng theo năm cơ chế đặc thù của trọng điểm 9: Ngôi thứ nhất và tham chiếu nhóm; 你 và 您 trong lịch sự; 他、她、它 và phát âm; Thêm 们 để chỉ số nhiều; 大家 và chủ thể tập thể. Giảng viên triển khai từ nhận diện hình thức đến điều kiện sử dụng rồi mới yêu cầu nói, viết. Không xem các công thức là sơ đồ hoán đổi tự do cho mọi từ vựng.
12.1. Ngôi thứ nhất và tham chiếu nhóm
Công thức giảng dạy: 我/我们 + vị ngữ.
我 nêu người nói; 我们 nêu nhóm gồm người nói. Nên phân biệt khi nhóm có hoặc không có người nghe tùy tình huống, không ép một hình thức tương ứng duy nhất với “chúng ta”.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 1 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “我/我们 + vị ngữ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Ngôi thứ nhất và tham chiếu nhóm”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 我 nêu người nói; 我们 nêu nhóm gồm người nói. Nên phân biệt khi nhóm có hoặc không có người nghe tùy tình huống, không ép một hình thức tương ứng duy nhất với “chúng ta”. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
12.2. 你 và 您 trong lịch sự
Công thức giảng dạy: 你/您 + vị ngữ.
您 là đại từ kính trọng ngôi thứ hai, thường dùng với người lớn tuổi hoặc khách cần tôn trọng. Không mặc định lúc nào nói 您 cũng tốt hơn trong quan hệ thân thiết.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 2 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “你/您 + vị ngữ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “你 và 您 trong lịch sự”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 您 là đại từ kính trọng ngôi thứ hai, thường dùng với người lớn tuổi hoặc khách cần tôn trọng. Không mặc định lúc nào nói 您 cũng tốt hơn trong quan hệ thân thiết. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
12.3. 他、她、它 và phát âm
Công thức giảng dạy: 他/她/它 + vị ngữ.
Ba chữ viết tương ứng người nam, người nữ và sự vật/động vật tùy ngữ cảnh, đều phát âm tā. Khi đọc và nghe cần dựa bối cảnh, không suy giới tính từ âm thanh.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 3 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “他/她/它 + vị ngữ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “他、她、它 và phát âm”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: Ba chữ viết tương ứng người nam, người nữ và sự vật/động vật tùy ngữ cảnh, đều phát âm tā. Khi đọc và nghe cần dựa bối cảnh, không suy giới tính từ âm thanh. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
12.4. Thêm 们 để chỉ số nhiều
Công thức giảng dạy: 我/你/他/她/它 + 们.
们 tạo đại từ nhóm; 他们 có thể đại diện nhóm hỗn hợp trong nhiều tình huống. Không gắn số lượng và 们 máy móc để diễn tả một số người chính xác.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 4 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “我/你/他/她/它 + 们”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Thêm 们 để chỉ số nhiều”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 们 tạo đại từ nhóm; 他们 có thể đại diện nhóm hỗn hợp trong nhiều tình huống. Không gắn số lượng và 们 máy móc để diễn tả một số người chính xác. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
12.5. 大家 và chủ thể tập thể
Công thức giảng dạy: 大家 + 都 + V.
大家 nói tập thể những người được nhắc đến; 都 nhấn phân phối thuộc tính trong nhóm. Khi chủ ngữ đã gồm nhiều người, vẫn phải xét có cần 都 theo ý nghĩa hay không.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 5 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “大家 + 都 + V”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “大家 và chủ thể tập thể”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 大家 nói tập thể những người được nhắc đến; 都 nhấn phân phối thuộc tính trong nhóm. Khi chủ ngữ đã gồm nhiều người, vẫn phải xét có cần 都 theo ý nghĩa hay không. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Phần 13. Phân tích 12 mẫu câu: nhận diện chức năng và điều kiện kết hợp
Cơ chế cần phát hiện: Đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. 我、你、您、他、她、我们、你们、他们、她们、它、它们、大家 phụ thuộc đối tượng quy chiếu và mức độ lịch sự.
Hạn chế khi thay thành phần: 您 là xưng hô tôn kính; 他 và 她 phân biệt khi viết nhưng cùng đọc tā. 我们 có thể gồm hay không gồm người nghe tùy ngữ cảnh; đừng suy máy móc.
13.1. Hồ sơ câu mẫu số 1
我是汉语老师。
Wǒ shì Hànyǔ lǎoshī.
Tôi là giáo viên tiếng Trung.
I am a Chinese teacher.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “我” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.2. Hồ sơ câu mẫu số 2
我们今天上课。
Wǒmen jīntiān shàngkè.
Hôm nay chúng tôi học.
We have class today.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “我” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.3. Hồ sơ câu mẫu số 3
你叫什么名字?
Nǐ jiào shénme míngzi?
Bạn tên gì?
What is your name?
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “你” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.4. Hồ sơ câu mẫu số 4
你们都认识他吗?
Nǐmen dōu rènshi tā ma?
Các bạn đều biết anh ấy không?
Do you all know him?
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “你” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.5. Hồ sơ câu mẫu số 5
他是我的朋友。
Tā shì wǒ de péngyou.
Anh ấy là bạn tôi.
He is my friend.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “他” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.6. Hồ sơ câu mẫu số 6
她是我的姐姐。
Tā shì wǒ de jiějie.
Cô ấy là chị gái tôi.
She is my older sister.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “她” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.7. Hồ sơ câu mẫu số 7
他们明天去北京。
Tāmen míngtiān qù Běijīng.
Họ sẽ đi Bắc Kinh ngày mai.
They are going to Beijing tomorrow.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “他” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.8. Hồ sơ câu mẫu số 8
她们在教室里学习。
Tāmen zài jiàoshì lǐ xuéxí.
Các cô ấy học trong lớp.
The women are studying in the classroom.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “她” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.9. Hồ sơ câu mẫu số 9
这些猫很可爱,我喜欢它们。
Zhèxiē māo hěn kě'ài, wǒ xǐhuan tāmen.
Những con mèo này rất đáng yêu, tôi thích chúng.
These cats are cute; I like them.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “我” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.10. Hồ sơ câu mẫu số 10
大家好,我是新老师。
Dàjiā hǎo, wǒ shì xīn lǎoshī.
Chào mọi người, tôi là giáo viên mới.
Hello everyone, I am the new teacher.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “大家” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.11. Hồ sơ câu mẫu số 11
阮明武老师提醒大家:“大家一起读一遍。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Dàjiā yìqǐ dú yí biàn.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Mọi người cùng đọc một lượt.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Everyone read it together once.”
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “大家” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.12. Hồ sơ câu mẫu số 12
我们都是学生。
Wǒmen dōu shì xuésheng.
Chúng ta đều là học viên.
We are all students.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “我” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
Phần 14. Phân tích hội thoại của thầy Nguyễn Minh Vũ và bốn học viên
Đoạn hội thoại ở Phần 6 sử dụng thầy Nguyễn Minh Vũ làm người điều phối hoạt động. Đinh Thùy Dương, Lê Vân Anh, Thủy Tiên và Phương Linh là bốn học viên duy nhất. Khi phân tích cần xác định ai hỏi, ai đáp, ai đề nghị làm rõ, và lượt sau có trả lời đúng câu hỏi trước không.
Trục hội thoại: Học viên xưng em với thầy, gọi thầy bằng 您, kể về thành viên nữ bằng 她, phân biệt nhóm người trong lớp.
14.1. Lượt nói 1: hành động giao tiếp
阮明武:大家好,我叫阮明武,是你们的汉语老师。
Ruǎn Míng Wǔ: Dàjiā hǎo, wǒ jiào Ruǎn Míng Wǔ, shì nǐmen de Hànyǔ lǎoshī.
Nguyễn Minh Vũ: Chào cả lớp, thầy tên Nguyễn Minh Vũ, là giáo viên tiếng Trung của các em.
Nguyen Minh Vu: Hello, everyone. My name is Nguyen Minh Vu, and I am your Chinese teacher.
Điểm phân tích: Ở lượt 1, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.2. Lượt nói 2: hành động giao tiếp
丁垂杨:老师您好,我叫丁垂杨。
Dīng Chuí Yáng: Lǎoshī nín hǎo, wǒ jiào Dīng Chuí Yáng.
Đinh Thùy Dương: Em chào thầy, em tên Đinh Thùy Dương.
Dinh Thuy Duong: Hello, teacher. My name is Dinh Thuy Duong.
Điểm phân tích: Ở lượt 2, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.5. Lượt nói 5: hành động giao tiếp
阮明武:你们都是新学生吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐmen dōu shì xīn xuésheng ma?
Nguyễn Minh Vũ: Các em đều là học viên mới phải không?
Nguyen Minh Vu: Are you all new students?
Điểm phân tích: Ở lượt 5, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.6. Lượt nói 6: hành động giao tiếp
水仙:是的,我们都是新学生。
Shuǐ Xiān: Shì de, wǒmen dōu shì xīn xuésheng.
Thủy Tiên: Vâng, chúng em đều là học viên mới.
Thuy Tien: Yes, we are all new students.
Điểm phân tích: Ở lượt 6, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.11. Lượt nói 11: hành động giao tiếp
阮明武:你们觉得汉语难吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐmen juéde Hànyǔ nán ma?
Nguyễn Minh Vũ: Các em thấy tiếng Trung khó không?
Nguyen Minh Vu: Do you find Chinese difficult?
Điểm phân tích: Ở lượt 11, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.12. Lượt nói 12: hành động giao tiếp
黎云英:有一点儿难,但是我们都很喜欢汉语。
Lí Yún Yīng: Yǒu yìdiǎnr nán, dànshì wǒmen dōu hěn xǐhuan Hànyǔ.
Lê Vân Anh: Hơi khó một chút ạ, nhưng chúng em đều rất thích tiếng Trung.
Le Van Anh: It is a little difficult, but we all like Chinese very much.
Điểm phân tích: Ở lượt 12, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.17. Lượt nói 17: hành động giao tiếp
阮明武:你们有什么问题,可以问我。
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐmen yǒu shénme wèntí, kěyǐ wèn wǒ.
Nguyễn Minh Vũ: Các em có câu hỏi gì thì có thể hỏi thầy.
Nguyen Minh Vu: If you have any questions, you can ask me.
Điểm phân tích: Ở lượt 17, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.18. Lượt nói 18: hành động giao tiếp
丁垂杨:老师,您明天也给我们上课吗?
Dīng Chuí Yáng: Lǎoshī, nín míngtiān yě gěi wǒmen shàngkè ma?
Đinh Thùy Dương: Thưa thầy, ngày mai thầy cũng dạy chúng em ạ?
Dinh Thuy Duong: Teacher, will you also teach us tomorrow?
Điểm phân tích: Ở lượt 18, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến đại từ nhân xưng và quan hệ người nói–người nghe. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
Phần 15. Khai thác bài văn ứng dụng: liên kết ý nghĩa và cấu trúc
Bài văn ở Phần 7 được xem là một chỉnh thể, không phải tập hợp các câu rời rạc. Người đọc cần theo dõi thời gian, địa điểm, người tham gia, mục đích hoạt động và thay đổi thông tin giữa các câu. Trong khi khai thác chuyên đề này, hãy đặc biệt chú ý: 我、你、您、他、她、我们、你们、他们、她们、它、它们、大家 phụ thuộc đối tượng quy chiếu và mức độ lịch sự.
Yêu cầu khi viết lại: Duy trì bốn nhân vật nữ trong nhóm học viên; thầy Nguyễn Minh Vũ có vai trò hướng dẫn, giao nhiệm vụ hoặc giải thích. Không thêm nhân vật có tên khác. Nếu muốn trình bày ví dụ từ ngữ xưng hô, hãy chỉ rõ đó là từ ngữ minh họa, không phải một thành viên mới.
15.1. Khai thác liên kết qua câu mẫu 1
阮明武老师提醒大家:“大家一起读一遍。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Dàjiā yìqǐ dú yí biàn.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Mọi người cùng đọc một lượt.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Everyone read it together once.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “大家” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.2. Khai thác liên kết qua câu mẫu 2
阮明武老师举例说:“我妈妈今天很忙。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒ māma jīntiān hěn máng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Hôm nay mẹ tôi rất bận.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “My mother is very busy today.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “我” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.3. Khai thác liên kết qua câu mẫu 3
阮明武老师说:“您好,老师,我是新来的学生。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Nín hǎo, lǎoshī, wǒ shì xīn lái de xuésheng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Thưa thầy, em chào thầy, em là học viên mới.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Hello, teacher. I am a new student.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “您” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.4. Khai thác liên kết qua câu mẫu 4
上课时,阮明武老师问:“他们也是你们的朋友吗?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Tāmen yě shì nǐmen de péngyou ma?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Các bạn ấy cũng là bạn của các em à?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Are they also your friends?”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “他” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.5. Khai thác liên kết qua câu mẫu 5
阮明武老师提醒大家:“好,请你们告诉他今天学什么。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Hǎo, qǐng nǐmen gàosu tā jīntiān xué shénme.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Được, các em báo cho bạn ấy hôm nay học gì nhé.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Okay, tell him what we study today.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “大家” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.6. Khai thác liên kết qua câu mẫu 6
阮明武老师举例说:“他们是,旁边两位是老师。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Tāmen shì, pángbiān liǎng wèi shì lǎoshī.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Họ đúng là học viên; hai người bên cạnh là giáo viên.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “They are, but the two people beside them are teachers.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “他” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.7. Khai thác liên kết qua câu mẫu 7
阮明武老师说:“今天我们班来了两个新学生。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Jīntiān wǒmen bān lái le liǎng ge xīn xuésheng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Hôm nay lớp chúng tôi có hai học viên mới.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Today two new students joined our class.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “我” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.8. Khai thác liên kết qua câu mẫu 8
阮明武老师说:“大家一起说汉语,也互相介绍朋友。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Dàjiā yìqǐ shuō Hànyǔ, yě hùxiāng jièshào péngyou.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Mọi người cùng nói tiếng Trung và giới thiệu bạn bè.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Everyone speaks Chinese and introduces friends to each other.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “大家” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
Phần 16. Hai mươi nhiệm vụ thực hành chuyên biệt trên lớp
Hệ thống bài tập này đánh giá khả năng tự giải thích và tái sử dụng cấu trúc. Đối với bài dịch, không mặc định chỉ có một cách trả lời duy nhất; cách dùng phải tự nhiên và giữ đúng nghĩa, chứ không chỉ giữ lại các từ đơn lẻ.
16.1. Nhận diện – phân tích 8 câu
- Câu 1: Phân tích vai trò trọng điểm trong “我是汉语老师。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 2: Phân tích vai trò trọng điểm trong “我们今天上课。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 3: Phân tích vai trò trọng điểm trong “你叫什么名字?”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 4: Phân tích vai trò trọng điểm trong “你们都认识他吗?”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 5: Phân tích vai trò trọng điểm trong “他是我的朋友。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 6: Phân tích vai trò trọng điểm trong “她是我的姐姐。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 7: Phân tích vai trò trọng điểm trong “他们明天去北京。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 8: Phân tích vai trò trọng điểm trong “她们在教室里学习。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
16.2. So sánh nghĩa trong 6 cặp câu
- Cặp 1: Đối chiếu “这些猫很可爱,我喜欢它们。” với “大家好,我是新老师。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 2: Đối chiếu “阮明武老师提醒大家:“大家一起读一遍。”” với “我们都是学生。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 3: Đối chiếu “这是我的书。” với “那是你的手机吗?”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 4: Đối chiếu “阮明武老师举例说:“我妈妈今天很忙。”” với “她认识我,但是我不认识她。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 5: Đối chiếu “您今年多大年纪?” với “你们想和我们一起去吗?”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 6: Đối chiếu “阮明武老师说:“您好,老师,我是新来的学生。”” với “你好,你叫什么名字?”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
16.3. Sản sinh lời nói trong 6 nhiệm vụ
- Nhiệm vụ 1: Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ra tình huống mới. Đinh Thùy Dương hỏi lại để xác nhận thông tin bằng cấu trúc trọng tâm.
- Nhiệm vụ 2: Lê Vân Anh giải thích một mẫu câu trước lớp; thầy nhận xét tính phù hợp và yêu cầu thêm một ví dụ.
- Nhiệm vụ 3: Thủy Tiên sửa một câu chứa lỗi về trật tự hoặc kết hợp từ; giải thích chính xác lỗi nằm ở đâu.
- Nhiệm vụ 4: Phương Linh dựng đoạn hội thoại 4 lượt với thầy Nguyễn Minh Vũ, trong đó cấu trúc trọng tâm xuất hiện ít nhất hai lần.
- Nhiệm vụ 5: Đổi câu kể thành câu hỏi hoặc câu phủ định khi mô hình cho phép; nếu không phù hợp, giải thích lý do thay vì ép công thức.
- Nhiệm vụ 6: Viết một đoạn văn 6 câu liên kết, có mục đích giao tiếp rõ và không đưa thêm nhân vật có tên ngoài hệ thống.
Phần 17. Định hướng lời giải, nhận xét sai và tiêu chí chấm bài
Nguyên tắc chấm: Không chỉ đánh giá chọn đúng từ mà còn đánh giá tính đúng cú pháp, nghĩa của toàn câu, logic hội thoại, cách xưng hô và hiệu quả truyền đạt. Với trọng điểm này, phải phân biệt rõ: 您 là xưng hô tôn kính; 他 và 她 phân biệt khi viết nhưng cùng đọc tā. 我们 có thể gồm hay không gồm người nghe tùy ngữ cảnh; đừng suy máy móc.
17.1. Hướng giải câu 1
我是汉语老师。
Wǒ shì Hànyǔ lǎoshī.
Tôi là giáo viên tiếng Trung.
I am a Chinese teacher.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.2. Hướng giải câu 2
我们今天上课。
Wǒmen jīntiān shàngkè.
Hôm nay chúng tôi học.
We have class today.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.3. Hướng giải câu 3
你叫什么名字?
Nǐ jiào shénme míngzi?
Bạn tên gì?
What is your name?
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.4. Hướng giải câu 4
你们都认识他吗?
Nǐmen dōu rènshi tā ma?
Các bạn đều biết anh ấy không?
Do you all know him?
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.5. Hướng giải câu 5
他是我的朋友。
Tā shì wǒ de péngyou.
Anh ấy là bạn tôi.
He is my friend.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.6. Hướng giải câu 6
她是我的姐姐。
Tā shì wǒ de jiějie.
Cô ấy là chị gái tôi.
She is my older sister.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.7. Hướng giải câu 7
他们明天去北京。
Tāmen míngtiān qù Běijīng.
Họ sẽ đi Bắc Kinh ngày mai.
They are going to Beijing tomorrow.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.8. Hướng giải câu 8
她们在教室里学习。
Tāmen zài jiàoshì lǐ xuéxí.
Các cô ấy học trong lớp.
The women are studying in the classroom.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.9. Tiêu chí cho phần so sánh và vận dụng
Ở sáu bài đối chiếu, câu trả lời phải chỉ ra khác nhau tối thiểu một điểm về nghĩa, đối tượng quy chiếu, vị trí, mức độ lịch sự hoặc điều kiện kết hợp. Ở các nhiệm vụ sáng tạo, người học cần giữ đúng hệ thống nhân vật và xây dựng lượt đáp hợp logic. Bài viết chỉ được chấm đạt khi câu đúng, các sự kiện trong đoạn không tự mâu thuẫn và người đọc xác định được ai đang nói với ai.
Kết luận chuyên biệt: Học viên xưng em với thầy, gọi thầy bằng 您, kể về thành viên nữ bằng 她, phân biệt nhóm người trong lớp.
Phần 18. Kịch bản tổ chức lớp học: từ quan sát đến tự sản sinh lời nói
18.1. Giai đoạn khởi động
Nêu một tình huống gần gũi, cho học viên tự dịch và dùng lỗi thường gặp làm tình huống nhận diện; chưa tiết lộ ngay công thức, yêu cầu dự đoán theo ngữ cảnh.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Ngôi thứ nhất và tham chiếu nhóm” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “我/我们 + vị ngữ”. 我 nêu người nói; 我们 nêu nhóm gồm người nói. Nên phân biệt khi nhóm có hoặc không có người nghe tùy tình huống, không ép một hình thức tương ứng duy nhất với “chúng ta”.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.2. Giai đoạn phát hiện
Cho học viên đối chiếu hai câu chỉ khác một yếu tố ngữ pháp; hỏi nghĩa nào thay đổi và có phải điều kiện dùng khác nhau hay không.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “你 và 您 trong lịch sự” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “你/您 + vị ngữ”. 您 là đại từ kính trọng ngôi thứ hai, thường dùng với người lớn tuổi hoặc khách cần tôn trọng. Không mặc định lúc nào nói 您 cũng tốt hơn trong quan hệ thân thiết.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.3. Giai đoạn hình thức
Viết cấu trúc lên bảng và đánh dấu phần bắt buộc, phần có thể thay. Phân biệt từ loại với chức năng cú pháp ở cấp cụm và câu.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “他、她、它 và phát âm” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “他/她/它 + vị ngữ”. Ba chữ viết tương ứng người nam, người nữ và sự vật/động vật tùy ngữ cảnh, đều phát âm tā. Khi đọc và nghe cần dựa bối cảnh, không suy giới tính từ âm thanh.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.4. Giai đoạn điều kiện
Kiểm tra tính tự nhiên khi thay danh từ, động từ, người nói, người nghe; cho học viên tự tìm một phản ví dụ có ngữ cảnh cụ thể.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Thêm 们 để chỉ số nhiều” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “我/你/他/她/它 + 们”. 们 tạo đại từ nhóm; 他们 có thể đại diện nhóm hỗn hợp trong nhiều tình huống. Không gắn số lượng và 们 máy móc để diễn tả một số người chính xác.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.5. Giai đoạn phản xạ
Đặt tình huống giao tiếp có thời gian giới hạn, học viên trả lời trước bằng lời, sau đó mới đối chiếu văn bản với Pinyin.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “大家 và chủ thể tập thể” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “大家 + 都 + V”. 大家 nói tập thể những người được nhắc đến; 都 nhấn phân phối thuộc tính trong nhóm. Khi chủ ngữ đã gồm nhiều người, vẫn phải xét có cần 都 theo ý nghĩa hay không.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.6. Giai đoạn hội thoại
Phân vai hỏi – đáp – người quan sát; sau mỗi hai lượt nói dừng để kiểm tra câu mới có liên kết thông tin với câu trước hay không.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Ngôi thứ nhất và tham chiếu nhóm” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “我/我们 + vị ngữ”. 我 nêu người nói; 我们 nêu nhóm gồm người nói. Nên phân biệt khi nhóm có hoặc không có người nghe tùy tình huống, không ép một hình thức tương ứng duy nhất với “chúng ta”.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.7. Giai đoạn đọc hiểu
Đọc đoạn văn có mục tiêu, tìm câu mang cấu trúc trọng tâm và giải thích vai trò của nó trong tiến trình thông tin.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “你 và 您 trong lịch sự” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “你/您 + vị ngữ”. 您 là đại từ kính trọng ngôi thứ hai, thường dùng với người lớn tuổi hoặc khách cần tôn trọng. Không mặc định lúc nào nói 您 cũng tốt hơn trong quan hệ thân thiết.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.8. Giai đoạn viết mở rộng
Yêu cầu đoạn văn dùng ít nhất hai biến thể cấu trúc, có liên kết ý và một tình huống kết thúc cụ thể.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “他、她、它 và phát âm” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “他/她/它 + vị ngữ”. Ba chữ viết tương ứng người nam, người nữ và sự vật/động vật tùy ngữ cảnh, đều phát âm tā. Khi đọc và nghe cần dựa bối cảnh, không suy giới tính từ âm thanh.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Phần 19. 100 mẫu câu tiếng Trung giao tiếp ứng dụng tổng hợp kiến thức bài giảng
100 mẫu câu dưới đây được chọn và phân loại theo chức năng giao tiếp của trọng điểm. Mỗi câu có đủ bốn dòng: Hán giản thể, Pinyin có dấu, bản dịch tiếng Việt và tiếng Anh. Các câu có lời dẫn của thầy Nguyễn Minh Vũ dùng làm mẫu luyện nghe – đáp và phân tích câu trên lớp; không tạo thêm nhân vật ngoài hệ thống đã quy định.
19.1. Nhận biết quy tắc trong câu đơn
1. 我是汉语老师。
Wǒ shì Hànyǔ lǎoshī.
Tôi là giáo viên tiếng Trung.
I am a Chinese teacher.
2. 我们今天上课。
Wǒmen jīntiān shàngkè.
Hôm nay chúng tôi học.
We have class today.
3. 你叫什么名字?
Nǐ jiào shénme míngzi?
Bạn tên gì?
What is your name?
4. 你们都认识他吗?
Nǐmen dōu rènshi tā ma?
Các bạn đều biết anh ấy không?
Do you all know him?
5. 他是我的朋友。
Tā shì wǒ de péngyou.
Anh ấy là bạn tôi.
He is my friend.
6. 她是我的姐姐。
Tā shì wǒ de jiějie.
Cô ấy là chị gái tôi.
She is my older sister.
7. 他们明天去北京。
Tāmen míngtiān qù Běijīng.
Họ sẽ đi Bắc Kinh ngày mai.
They are going to Beijing tomorrow.
8. 她们在教室里学习。
Tāmen zài jiàoshì lǐ xuéxí.
Các cô ấy học trong lớp.
The women are studying in the classroom.
9. 这些猫很可爱,我喜欢它们。
Zhèxiē māo hěn kě'ài, wǒ xǐhuan tāmen.
Những con mèo này rất đáng yêu, tôi thích chúng.
These cats are cute; I like them.
10. 大家好,我是新老师。
Dàjiā hǎo, wǒ shì xīn lǎoshī.
Chào mọi người, tôi là giáo viên mới.
Hello everyone, I am the new teacher.
19.2. Trình bày thông tin thường ngày
11. 阮明武老师提醒大家:“大家一起读一遍。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Dàjiā yìqǐ dú yí biàn.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Mọi người cùng đọc một lượt.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Everyone read it together once.”
12. 我们都是学生。
Wǒmen dōu shì xuésheng.
Chúng ta đều là học viên.
We are all students.
13. 这是我的书。
Zhè shì wǒ de shū.
Đây là sách của tôi.
This is my book.
14. 那是你的手机吗?
Nà shì nǐ de shǒujī ma?
Đó là điện thoại của bạn phải không?
Is that your phone?
15. 阮明武老师举例说:“我妈妈今天很忙。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒ māma jīntiān hěn máng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Hôm nay mẹ tôi rất bận.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “My mother is very busy today.”
16. 她认识我,但是我不认识她。
Tā rènshi wǒ, dànshì wǒ bú rènshi tā.
Cô ấy biết tôi nhưng tôi không biết cô ấy.
She knows me, but I do not know her.
17. 您今年多大年纪?
Nín jīnnián duō dà niánjì?
Năm nay bác bao nhiêu tuổi ạ?
How old are you this year, if I may ask?
18. 你们想和我们一起去吗?
Nǐmen xiǎng hé wǒmen yìqǐ qù ma?
Các bạn có muốn đi cùng chúng tôi không?
Would you like to go with us?
19. 阮明武老师说:“您好,老师,我是新来的学生。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Nín hǎo, lǎoshī, wǒ shì xīn lái de xuésheng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Thưa thầy, em chào thầy, em là học viên mới.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Hello, teacher. I am a new student.”
20. 你好,你叫什么名字?
Nǐhǎo, nǐ jiào shénme míngzi?
Chào em, em tên là gì?
Hello, what is your name?
19.3. Đặt câu hỏi và nhận phản hồi
21. 你们是朋友吗?
Nǐmen shì péngyou ma?
Các em là bạn bè phải không?
Are you two friends?
22. 对,我们一起学习汉语。
Duì, wǒmen yìqǐ xuéxí Hànyǔ.
Dạ, chúng em cùng học tiếng Trung.
Yes, we study Chinese together.
23. 上课时,阮明武老师问:“他们也是你们的朋友吗?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Tāmen yě shì nǐmen de péngyou ma?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Các bạn ấy cũng là bạn của các em à?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Are they also your friends?”
24. 是的,他们都是我们的同学。
Shì de, tāmen dōu shì wǒmen de tóngxué.
Vâng, họ đều là bạn cùng lớp của chúng em.
Yes, they are all our classmates.
25. 大家今天都来了吗?
Dàjiā jīntiān dōu lái le ma?
Hôm nay mọi người đều đến chưa?
Has everyone arrived today?
26. 他叫什么名字?
Tā jiào shénme míngzi?
Bạn ấy tên gì?
What is his name?
27. 阮明武老师提醒大家:“好,请你们告诉他今天学什么。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Hǎo, qǐng nǐmen gàosu tā jīntiān xué shénme.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Được, các em báo cho bạn ấy hôm nay học gì nhé.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Okay, tell him what we study today.”
28. 您是新来的老师吗?
Nín shì xīn lái de lǎoshī ma?
Thầy là giáo viên mới đến phải không ạ?
Are you the new teacher, sir?
29. 是的,我姓丁,你叫什么名字?
Shì de, wǒ xìng Wáng, nǐ jiào shénme míngzi?
Đúng, tôi họ Đinh, em tên gì?
Yes, my surname is Ding. What is your name?
30. 他们也是你们班的学生吗?
Tāmen yě shì nǐmen bān de xuésheng ma?
Họ cũng là học viên lớp các em à?
Are they students in your class too?
19.4. Luyện tập ở lớp với thầy Nguyễn Minh Vũ
31. 阮明武老师举例说:“他们是,旁边两位是老师。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Tāmen shì, pángbiān liǎng wèi shì lǎoshī.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Họ đúng là học viên; hai người bên cạnh là giáo viên.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “They are, but the two people beside them are teachers.”
32. 那她们也教汉语吗?
Nà tāmen yě jiāo Hànyǔ ma?
Vậy hai cô ấy cũng dạy tiếng Trung phải không?
Do those two women teach Chinese too?
33. 对,大家以后可以一起学习。
Duì, dàjiā yǐhòu kěyǐ yìqǐ xuéxí.
Đúng, sau này mọi người có thể cùng học.
Yes. Everyone can study together in the future.
34. 谢谢您,我们很高兴认识您。
Xièxie nín, wǒmen hěn gāoxìng rènshi nín.
Cảm ơn thầy, chúng em rất vui được gặp thầy.
Thank you. We are very pleased to meet you.
35. 阮明武老师说:“今天我们班来了两个新学生。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Jīntiān wǒmen bān lái le liǎng ge xīn xuésheng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Hôm nay lớp chúng tôi có hai học viên mới.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Today two new students joined our class.”
36. 老师先问她们叫什么名字。
Lǎoshī xiān wèn tāmen jiào shénme míngzi.
Giáo viên hỏi tên họ trước.
The teacher first asks their names.
37. 她们说,我们都是越南人。
Tāmen shuō, wǒmen dōu shì Yuènán rén.
Họ nói: chúng em đều là người Việt Nam.
They say, We are both Vietnamese.
38. 我们听了以后很高兴。
Wǒmen tīng le yǐhòu hěn gāo xìng.
Nghe vậy chúng tôi rất vui.
We are very happy to hear that.
39. 阮明武老师说:“大家一起说汉语,也互相介绍朋友。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Dàjiā yìqǐ shuō Hànyǔ, yě hùxiāng jièshào péngyou.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Mọi người cùng nói tiếng Trung và giới thiệu bạn bè.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Everyone speaks Chinese and introduces friends to each other.”
40. 我告诉她们,我也是新学生。
Wǒ gàosu tāmen, wǒ yě shì xīn xuésheng.
Tôi nói với họ rằng tôi cũng là học viên mới.
I tell them that I am a new student too.
19.5. Diễn đạt hoàn cảnh học tập
41. 老师说,你们以后可以一起练习。
Lǎoshī shuō, nǐmen yǐhòu kěyǐ yìqǐ liànxí.
Giáo viên nói sau này các em có thể cùng luyện tập.
The teacher says we can practise together later.
42. 我们都觉得这个班很好。
Wǒmen dōu juéde zhège bān hěn hǎo.
Chúng tôi đều thấy lớp này rất tốt.
We all think this class is great.
43. 阮明武老师提醒大家:“今天有一位新老师来我们班。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Jīntiān yǒu yí wèi xīn lǎoshī lái wǒmen bān.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Hôm nay có một giáo viên mới đến lớp chúng tôi.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “A new teacher comes to our class today.”
44. 他向我们介绍自己,也问我们的名字。
Tā xiàng wǒmen jièshào zìjǐ, yě wèn wǒmen de míngzi.
Thầy giới thiệu bản thân với chúng tôi, cũng hỏi tên chúng tôi.
He introduces himself and asks our names.
45. 我和我的朋友先向老师问好。
Wǒ hé wǒ de péngyou xiān xiàng lǎoshī wènhǎo.
Tôi và bạn mình chào thầy trước.
My friend and I greet the teacher first.
46. 我
Wǒ
Tôi.
I; me.
47. 阮明武老师举例说:“你”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Nǐ”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Bạn.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “You.”
48. 您
Nín
Ngài, ông/bà (lịch sự).
You (polite).
49. 他
Tā
Anh ấy.
He; him.
50. 她
Tā
Cô ấy.
She; her.
19.6. Giao tiếp trong sinh hoạt
51. 阮明武老师说:“我们”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒmen”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Chúng tôi/chúng ta.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “We; us.”
52. 你们
Nǐmen
Các bạn.
You (plural).
53. 他们
Tāmen
Họ (nhóm nam/hỗn hợp).
They; them.
54. 她们
Tāmen
Họ (nhóm nữ).
They; them.
55. 阮明武老师说:“它们”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Tāmen”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Chúng (động vật/vật).”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “They; them.”
56. 大家
Dàjiā
Mọi người.
Everyone.
57. 我是英语老师。
Wǒ shì Yīngyǔ lǎoshī.
Tôi là giáo viên tiếng Anh.
I am a English teacher.
58. 我们明天上课。
Wǒmen míngtiān shàngkè.
Ngày mai chúng tôi học.
We have class tomorrow.
59. 阮明武老师提醒大家:“他们后天去北京。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Tāmen hòutiān qù Běijīng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Họ sẽ đi Bắc Kinh ngày kia.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “They are going to Beijing the day after tomorrow.”
60. 大家好,我是新同学。
Dàjiā hǎo, wǒ shì xīn tóngxué.
Chào mọi người, tôi là bạn học mới.
Hello everyone, I am the new classmate.
19.7. Vận dụng trong bối cảnh cụ thể
61. 我妈妈明天很忙。
Wǒ māma míngtiān hěn máng.
Ngày mai mẹ tôi rất bận.
My mother is very busy tomorrow.
62. 对,我们一起学习英语。
Duì, wǒmen yìqǐ xuéxí Yīngyǔ.
Dạ, chúng em cùng học tiếng Anh.
Yes, we study English together.
63. 阮明武老师举例说:“好,请你们告诉他明天学什么。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Hǎo, qǐng nǐmen gàosu tā míngtiān xué shénme.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Được, các em báo cho bạn ấy ngày mai học gì nhé.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Okay, tell him what we study tomorrow.”
64. 他们是,旁边两位是同学。
Tāmen shì, pángbiān liǎng wèi shì tóngxué.
Họ đúng là học viên; hai người bên cạnh là bạn học.
They are, but the two people beside them are classmates.
65. 那她们也教英语吗?
Nà tāmen yě jiāo Yīngyǔ ma?
Vậy hai cô ấy cũng dạy tiếng Anh phải không?
Do those two women teach English too?
66. 同学先问她们叫什么名字。
Tóngxué xiān wèn tāmen jiào shénme míngzi.
Bạn học hỏi tên họ trước.
The classmate first asks their names.
67. 阮明武老师说:“大家一起说英语,也互相介绍朋友。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Dàjiā yìqǐ shuō Yīngyǔ, yě hùxiāng jièshào péngyou.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Mọi người cùng nói tiếng Anh và giới thiệu bạn bè.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Everyone speaks English and introduces friends to each other.”
68. 同学说,你们以后可以一起练习。
Tóngxué shuō, nǐmen yǐhòu kěyǐ yìqǐ liànxí.
Bạn học nói sau này các em có thể cùng luyện tập.
The classmate says we can practise together later.
69. 明天有一位新老师来我们班。
Míngtiān yǒu yí wèi xīn lǎoshī lái wǒmen bān.
Ngày mai có một giáo viên mới đến lớp chúng tôi.
A new teacher comes to our class tomorrow.
70. 我想问一下,你们想和我们一起去吗?
Wǒ xiǎng wèn yíxià, nǐmen xiǎng hé wǒmen yìqǐ qù ma?
Tôi muốn hỏi một chút: các bạn có muốn đi cùng chúng tôi không?
I would like to ask: would you like to go with us?
19.8. Giao tiếp kết hợp nhiều cấu trúc
71. 上课时,阮明武老师问:“麻烦问一下,您是新来的老师吗?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Máfan wèn yíxià, nín shì xīn lái de lǎoshī ma?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Phiền cho tôi hỏi, thầy là giáo viên mới đến phải không ạ?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “May I ask, are you the new teacher, sir?”
72. 请问,您今年多大年纪?
Qǐngwèn, nín jīnnián duō dà niánjì?
Xin hỏi, năm nay bác bao nhiêu tuổi ạ?
Excuse me, how old are you this year, if I may ask?
73. 我想问一下,你们都认识他吗?
Wǒ xiǎng wèn yíxià, nǐmen dōu rènshi tā ma?
Tôi muốn hỏi một chút: các bạn đều biết anh ấy không?
I would like to ask: do you all know him?
74. 我想问一下,他叫什么名字?
Wǒ xiǎng wèn yíxià, tā jiào shénme míngzi?
Tôi muốn hỏi một chút: bạn ấy tên gì?
I would like to ask: what is his name?
75. 阮明武老师提醒大家:“您好,阮明武!”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Nín hǎo, Ruǎn Míng Wǔ!”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Chào Nguyễn Minh Vũ ạ!”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Hello, Nguyen Minh Vu!”
76. 我叫丁垂杨,她叫黎云英。
Wǒ jiào Dīng Chuí Yáng, tā jiào Lí Yún Yīng.
Em tên Đinh Thùy Dương, cô ấy tên Lê Vân Anh.
My name is Dinh Thuy Duong, and hers is Le Van Anh.
77. 她叫丁垂杨,今天他生病了。
Tā jiào Dīng Chuí Yáng, jīntiān tā shēngbìng le.
Bạn ấy tên Đinh Thùy Dương, hôm nay bạn ấy bị ốm.
His name is Dinh Thuy Duong, and she is sick today.
78. 我叫黎云英,我们都是新学生。
Wǒ jiào Lí Yún Yīng, wǒmen dōu shì xīn xuésheng.
Em là Lê Vân Anh, chúng em đều là học viên mới.
I am Le Van Anh. We are all new students.
79. 阮明武老师举例说:“她们是丁垂杨和黎云英。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Tāmen shì Dīng Chuí Yáng hé Lí Yún Yīng.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Họ là Đinh Thùy Dương và Lê Vân Anh.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “They are Dinh Thuy Duong and Le Van Anh.”
80. 老师对大家说,你们都可以叫我阮明武。
Lǎoshī duì dàjiā shuō, nǐmen dōu kěyǐ jiào wǒ Ruǎn Míng Wǔ.
Thầy bảo mọi người đều có thể gọi thầy là Nguyễn Minh Vũ.
The teacher tells everyone they may call him Nguyen Minh Vu.
19.9. Đọc hiểu và chuyển đổi cách nói
81. 她叫黎云英,今天他生病了。
Tā jiào Lí Yún Yīng, jīntiān tā shēngbìng le.
Bạn ấy tên Lê Vân Anh, hôm nay bạn ấy bị ốm.
His name is Le Van Anh, and she is sick today.
82. 我叫芳玲,我们都是新学生。
Wǒ jiào Fāng Líng, wǒmen dōu shì xīn xuésheng.
Em là Phương Linh, chúng em đều là học viên mới.
I am Phuong Linh. We are all new students.
83. 丁垂杨说:“我叫丁垂杨,她叫黎云英。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Wǒ jiào Dīng Chuí Yáng, tā jiào Lí Yún Yīng.”
Đinh Thùy Dương nói: “Em tên Đinh Thùy Dương, cô ấy tên Lê Vân Anh.”
Dinh Thuy Duong says, “My name is Dinh Thuy Duong, and hers is Le Van Anh.”
84. 黎云英问:“他们也是你们班的学生吗?”
Lí Yún Yīng wèn: “Tāmen yě shì nǐmen bān de xuésheng ma?”
Lê Vân Anh hỏi: “Họ cũng là học viên lớp các em à?”
Le Van Anh asks, “Are they students in your class too?”
85. 黎云英说:“我们都觉得这个班很好。”
Lí Yún Yīng shuō: “Wǒmen dōu juéde zhège bān hěn hǎo.”
Lê Vân Anh nói: “Chúng tôi đều thấy lớp này rất tốt.”
Le Van Anh says, “We all think this class is great.”
86. 黎云英问:“你好,你叫什么名字?”
Lí Yún Yīng wèn: “Nǐhǎo, nǐ jiào shénme míngzi?”
Lê Vân Anh hỏi: “Chào em, em tên là gì?”
Le Van Anh asks, “Hello, what is your name?”
87. 芳玲说:“老师说,你们以后可以一起练习。”
Fāng Líng shuō: “Lǎoshī shuō, nǐmen yǐhòu kěyǐ yìqǐ liànxí.”
Phương Linh nói: “Giáo viên nói sau này các em có thể cùng luyện tập.”
Phuong Linh says, “The teacher says we can practise together later.”
88. 黎云英说:“您好,老师,我是新来的学生。”
Lí Yún Yīng shuō: “Nín hǎo, lǎoshī, wǒ shì xīn lái de xuésheng.”
Lê Vân Anh nói: “Thưa thầy, em chào thầy, em là học viên mới.”
Le Van Anh says, “Hello, teacher. I am a new student.”
89. 黎云英说:“是的,我姓丁,你叫什么名字?”
Lí Yún Yīng shuō: “Shì de, wǒ xìng Wáng, nǐ jiào shénme míngzi?”
Lê Vân Anh nói: “Đúng, tôi họ Đinh, em tên gì?”
Le Van Anh says, “Yes, my surname is Ding. What is your name?”
90. 黎云英说:“大家一起说汉语,也互相介绍朋友。”
Lí Yún Yīng shuō: “Dàjiā yìqǐ shuō Hànyǔ, yě hùxiāng jièshào péngyou.”
Lê Vân Anh nói: “Mọi người cùng nói tiếng Trung và giới thiệu bạn bè.”
Le Van Anh says, “Everyone speaks Chinese and introduces friends to each other.”
19.10. Luyện phản xạ nói và tự đặt câu
91. 黎云英说:“他是我的朋友。”
Lí Yún Yīng shuō: “Tā shì wǒ de péngyou.”
Lê Vân Anh nói: “Anh ấy là bạn tôi.”
Le Van Anh says, “He is my friend.”
92. 黎云英说:“好,请你们告诉他今天学什么。”
Lí Yún Yīng shuō: “Hǎo, qǐng nǐmen gàosu tā jīntiān xué shénme.”
Lê Vân Anh nói: “Được, các em báo cho bạn ấy hôm nay học gì nhé.”
Le Van Anh says, “Okay, tell him what we study today.”
93. 丁垂杨说:“她认识我,但是我不认识她。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Tā rènshi wǒ, dànshì wǒ bú rènshi tā.”
Đinh Thùy Dương nói: “Cô ấy biết tôi nhưng tôi không biết cô ấy.”
Dinh Thuy Duong says, “She knows me, but I do not know her.”
94. 黎云英说:“她叫丁垂杨,今天他生病了。”
Lí Yún Yīng shuō: “Tā jiào Dīng Chuí Yáng, jīntiān tā shēngbìng le.”
Lê Vân Anh nói: “Bạn ấy tên Đinh Thùy Dương, hôm nay bạn ấy bị ốm.”
Le Van Anh says, “His name is Dinh Thuy Duong, and she is sick today.”
95. 黎云英说:“您好,阮明武!”
Lí Yún Yīng shuō: “Nín hǎo, Ruǎn Míng Wǔ!”
Lê Vân Anh nói: “Chào Nguyễn Minh Vũ ạ!”
Le Van Anh says, “Hello, Nguyen Minh Vu!”
96. 丁垂杨说:“老师先问她们叫什么名字。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Lǎoshī xiān wèn tāmen jiào shénme míngzi.”
Đinh Thùy Dương nói: “Giáo viên hỏi tên họ trước.”
Dinh Thuy Duong says, “The teacher first asks their names.”
97. 黎云英问:“你叫什么名字?”
Lí Yún Yīng wèn: “Nǐ jiào shénme míngzi?”
Lê Vân Anh hỏi: “Bạn tên gì?”
Le Van Anh asks, “What is your name?”
98. 黎云英问:“那是你的手机吗?”
Lí Yún Yīng wèn: “Nà shì nǐ de shǒujī ma?”
Lê Vân Anh hỏi: “Đó là điện thoại của bạn phải không?”
Le Van Anh asks, “Is that your phone?”
99. 阮明武老师说:“它是一只小猫。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Tā shì yì zhī xiǎo māo.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Nó là một con mèo nhỏ.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “It is a kitten.”
100. 还有一个同学没有来。
Hái yǒu yí ge tóngxué méi yǒu lái.
Còn một bạn chưa đến.
One student has not arrived yet.
Học liệu ChineMaster EDU: ChineMaster EDU · diễn đàn tiếng Trung ChineMaster EDU