Tất cả giới từ trong tiếng Trung (汉语介词大全) ngày 17/11/2026
ChineMaster EDU – Giáo trình ngữ pháp tiếng Trung chuyên sâu. Ngày biên soạn: 17/11/2026. Chuyên đề bao quát các giới từ trọng tâm trong tiếng Hán hiện đại và những hình thức có tính giới từ, bao gồm văn nói, văn viết, thương mại, hợp đồng và diễn đạt học thuật. Đây là bài tiếp nối hệ thống bài giảng động từ xu hướng và bổ ngữ xu hướng.Định hướng học tập: hiểu chức năng của 介词 (jiècí), biết cách tạo 介词短语 (jiècí duǎnyǔ), phân biệt giới từ với động từ, liên từ, phó từ, phương vị từ; biết đặt vị trí giới từ trong câu và lựa chọn chuẩn xác theo thời gian, không gian, đối tượng, mục đích, phương tiện, căn cứ, so sánh, bị động và xử lý.
Phạm vi “tất cả”: không tồn tại một danh mục cố định duy nhất được mọi học giả đồng thuận. Vì vậy, bài học phân biệt giới từ thông dụng, giới từ thiên về văn viết và từ kiêm loại/cấu trúc gần giới từ, thay vì khẳng định mọi từ trong bảng đều có một từ loại duy nhất trong mọi câu.
Phần 1. Tổng quan: giới từ là gì? 介词、介宾短语 và chức năng cú pháp
1.1. Định nghĩa, công thức và vai trò
介词 (jiècí) thường đứng trước danh từ, đại từ hoặc cụm từ có chức năng danh ngữ để đánh dấu quan hệ ngữ nghĩa. 介词 + 宾语 tạo 介宾短语 (cụm giới từ), thường đứng trước động từ/vị từ chính làm trạng ngữ; một số mẫu được sử dụng sau vị từ hoặc trong định ngữ.Chủ ngữ + [Giới từ + tân ngữ của giới từ] + động từ / vị từ chính + thành phần khácVí dụ: 我 + [在教室里] + 学习。; 我 + [对这个问题] + 很感兴趣。
我在教室里学习汉语。
Wǒ zài jiàoshì lǐ xuéxí Hànyǔ.
Tôi học tiếng Trung trong lớp học.
I study Chinese in the classroom.
Phân tích: 在教室里 chỉ địa điểm diễn ra hành động 学习; 里 là phương vị từ đi kèm danh từ địa điểm.
我们按照合同要求发货。
Wǒmen ànzhào hétong yāoqiú fāhuò.
Chúng tôi giao hàng theo yêu cầu của hợp đồng.
We ship the goods according to the contract requirements.
Phân tích: 按照合同要求 nêu chuẩn mực, không phải đối tượng nhận hàng.
1.2. Cụm giới từ không đồng nghĩa với một giới từ tiếng Việt
Trong tiếng Trung, nhiều quan hệ mà tiếng Việt diễn đạt bằng một giới từ lại được thể hiện bằng giới từ + địa điểm + phương vị từ; có trường hợp câu tiếng Việt không cần giới từ nhưng tiếng Trung bắt buộc có cấu trúc giới từ và ngược lại.书在桌子上。
Shū zài zhuōzi shàng.
Quyển sách ở trên bàn.
The book is on the table.
Phân tích: 在 đánh dấu vị trí; 桌子上 là cụm nơi chốn. Ở đây 在 có thể được phân tích là động từ vị trí trong một số hệ thống ngữ pháp; không nên máy móc áp công thức có động từ phía sau.
他从北京出发。
Tā cóng Běijīng chūfā.
Anh ấy xuất phát từ Bắc Kinh.
He departs from Beijing.
Phân tích: 从 giới thiệu điểm xuất phát của chuyển động.
1.3. Sáu phép thử nhận diện từ loại
- Có động từ/vị từ chính khác hay không? 我在学校学习: 在 là thành tố dẫn địa điểm; 我在学校: 在 có thể là động từ biểu thị sự hiện diện.
- Thành phần phía sau là gì? 名词、代词、名词性短语 hay mệnh đề có tính danh ngữ.
- Từ đó có nhận 了、着、过 hoặc lặp lại như động từ hay không? Nhiều giới từ không nhận các dấu hiệu này trong cách dùng giới từ.
- Có chức năng nối hai vế ngang hàng không? Nếu có, có thể là liên từ (和、跟、因为 trong một số kết cấu).
- Có phải phó từ đánh dấu mức độ/phạm vi không? 就、只、都 không tự động là giới từ.
- Kiểm tra cấu trúc toàn câu, không gắn nhãn chỉ dựa vào một chữ Hán. 从、在、用、给、把、让、和 có khả năng đa chức năng.
Phần 2. Bản đồ phân loại toàn hệ thống giới từ tiếng Hán hiện đại
2.1. Mười hai nhóm chức năng chính
| Nhóm | Chức năng | Các hình thức thường gặp |
|---|---|---|
| 1 | Thời gian | 在、从、自从、自、打、自打、到、至、于、当、趁、趁着、随着、截至 |
| 2 | Địa điểm và khoảng cách | 在、从、到、离、距、距离、由、自、经、经过 |
| 3 | Phương hướng và đường đi | 向、往、朝、朝着、向着、沿、沿着、顺着、经由、通过 |
| 4 | Đối tượng và quan hệ | 对、对于、关于、至于、针对、跟、和、同、与、给、向、替、连同、就 |
| 5 | Công cụ và phương tiện | 用、以、拿、靠、凭、凭借、借、借助、通过、经 |
| 6 | Căn cứ, quy tắc | 按、按照、依、依照、依据、根据、据、照、照着、遵照、参照、本着 |
| 7 | Nguyên nhân và lý do | 因为、由于、因、鉴于、基于、出于 |
| 8 | Mục đích và lợi ích | 为、为了、为着、替、给 |
| 9 | So sánh và tương đồng | 比、跟、和、同、与、像、较之 |
| 10 | Xử lý và bị động | 把、将、被、由、叫、让、给 |
| 11 | Loại trừ, bao hàm | 除了、除、连、连同 |
| 12 | Văn viết và công vụ | 于、至、截至、鉴于、基于、就、针对、经由、依照、遵照 |
2.2. Độ phổ biến và mức độ văn phong
| Mức sử dụng | Từ tiêu biểu | Ghi nhớ |
|---|---|---|
| Cơ bản, rất thường gặp | 在、从、到、给、对、跟、向、往、用、比、把、被、为了、因为 | Luyện trước trong câu giao tiếp |
| Trung cấp – nâng cao | 对于、关于、按照、根据、通过、由于、除了、沿着、随着、替 | Luyện theo kết cấu cố định |
| Văn viết – hợp đồng | 鉴于、基于、依据、遵照、截至、本着、就、针对、经由、于 | Luyện với văn cảnh hành chính và thương mại |
| Kiêm loại, cần phân tích câu | 和、跟、给、用、经过、通过、像、让、叫、就、距离 | Không đồng nhất mọi cách dùng với giới từ |
Phần 3. Danh mục giới từ có ví dụ bốn dòng: hệ thống theo 11 nhóm chức năng
Các mục dưới đây là mẫu dùng trong câu. Một từ xuất hiện ở nhiều nhóm nhằm minh họa vai trò ngữ nghĩa khác nhau; đây không phải các từ mới độc lập. Mỗi mục nêu chữ Hán, Pinyin, nghĩa, cấu trúc và câu thực tế.Thời gian – mốc, khởi điểm và giới hạn (14 mục ứng dụng)
- 在 (zài) – vào, tại.在 + thời gian + V
我们在周五下午开会。
Wǒmen zài zhōuwǔ xiàwǔ kāihuì.
Chúng tôi họp vào chiều thứ Sáu.
We meet on Friday afternoon. - 从 (cóng) – từ.从 + mốc + 起/开始
会议从九点开始。
Huìyì cóng jiǔ diǎn kāishǐ.
Cuộc họp bắt đầu từ chín giờ.
The meeting starts at nine. - 自从 (zìcóng) – kể từ khi.自从 + sự kiện/mốc + 以来
自从搬家以后,我每天坐地铁上班。
Zìcóng bānjiā yǐhòu, wǒ měitiān zuò dìtiě shàngbān.
Kể từ khi chuyển nhà, tôi đi làm bằng tàu điện ngầm mỗi ngày.
Since moving, I have taken the subway to work every day. - 自 (zì) – kể từ; từ.自 + mốc thời gian (văn viết)
本规定自明年一月一日起实施。
Běn guīdìng zì míngnián yī yuè yī rì qǐ shíshī.
Quy định này được thi hành kể từ ngày 1 tháng 1 năm sau.
These rules take effect on January 1 next year. - 打 (dǎ) – từ (khẩu ngữ vùng miền).打 + mốc thời gian
打明天起,我们每天练习口语。
Dǎ míngtiān qǐ, wǒmen měitiān liànxí kǒuyǔ.
Bắt đầu từ ngày mai, chúng ta luyện nói hằng ngày.
Starting tomorrow, we will practice speaking every day. - 自打 (zìdǎ) – từ khi (khẩu ngữ).自打 + sự kiện
自打他来了,办公室热闹多了。
Zìdǎ tā lái le, bàngōngshì rènao duō le.
Từ khi anh ấy đến, văn phòng nhộn nhịp hơn nhiều.
The office has been much livelier since he arrived. - 到 (dào) – đến, tới.从…到…
我们从周一工作到周五。
Wǒmen cóng zhōuyī gōngzuò dào zhōuwǔ.
Chúng tôi làm việc từ thứ Hai đến thứ Sáu.
We work from Monday through Friday. - 至 (zhì) – đến, tới (văn viết).自…至…
报名时间为六月一日至六月十日。
Bàomíng shíjiān wéi liù yuè yī rì zhì liù yuè shí rì.
Thời gian đăng ký là từ ngày 1 đến ngày 10 tháng 6.
The registration period is June 1–10. - 于 (yú) – vào, tại (văn viết).于 + ngày giờ + V
双方于昨日签署协议。
Shuāngfāng yú zuórì qiānshǔ xiéyì.
Hai bên đã ký thỏa thuận vào hôm qua.
The parties signed the agreement yesterday. - 当 (dāng) – khi, vào lúc.当 + thời điểm/sự kiện
当事情发生时,请保持冷静。
Dāng shìqing fāshēng shí, qǐng bǎochí lěngjìng.
Khi sự việc xảy ra, hãy giữ bình tĩnh.
When something happens, please stay calm. - 趁 (chèn) – tranh thủ lúc.趁 + thời cơ + V
趁现在有时间,我们先复习。
Chèn xiànzài yǒu shíjiān, wǒmen xiān fùxí.
Tranh thủ lúc đang có thời gian, chúng ta ôn tập trước.
While we have time, let us review first. - 趁着 (chènzhe) – nhân lúc, tranh thủ.趁着 + điều kiện + V
趁着天气好,我们去拍照。
Chènzhe tiānqì hǎo, wǒmen qù pāizhào.
Nhân lúc thời tiết đẹp, chúng ta đi chụp ảnh.
While the weather is good, let us take photos. - 随着 (suízhe) – cùng với, theo đà.随着 + sự thay đổi + ...
随着经验增加,他越来越自信。
Suízhe jīngyàn zēngjiā, tā yuè lái yuè zìxìn.
Khi kinh nghiệm tăng lên, anh ấy ngày càng tự tin.
As his experience grows, he becomes more confident. - 截至 (jiézhì) – tính đến (một mốc).截至 + mốc thời gian
截至今天,我们收到二十份申请。
Jiézhì jīntiān, wǒmen shōudào èrshí fèn shēnqǐng.
Tính đến hôm nay, chúng tôi đã nhận 20 đơn đăng ký.
As of today, we have received twenty applications.
Địa điểm, điểm xuất phát, đích đến và khoảng cách (8 mục ứng dụng)
- 在 (zài) – tại, ở.在 + nơi chốn + V
他们在会议室讨论方案。
Tāmen zài huìyìshì tǎolùn fāngàn.
Họ thảo luận phương án tại phòng họp.
They discuss the plan in the meeting room. - 从 (cóng) – từ (nơi xuất phát).从 + nơi chốn + V
快递从上海寄出。
Kuàidì cóng Shànghǎi jìchū.
Bưu kiện được gửi đi từ Thượng Hải.
The parcel was sent from Shanghai. - 到 (dào) – đến (nơi đích).V + 到 + địa điểm
我们走到车站了。
Wǒmen zǒu dào chēzhàn le.
Chúng tôi đã đi đến trạm xe.
We have reached the station. - 离 (lí) – cách (mốc đo).A + 离 + B + khoảng cách
我家离学校两公里。
Wǒ jiā lí xuéxiào liǎng gōnglǐ.
Nhà tôi cách trường hai ki-lô-mét.
My home is two kilometers from the school. - 距 (jù) – cách (văn viết).A + 距 + B + khoảng cách
仓库距工厂五公里。
Cāngkù jù gōngchǎng wǔ gōnglǐ.
Kho cách nhà máy năm ki-lô-mét.
The warehouse is five kilometers from the factory. - 由 (yóu) – từ, bắt đầu từ.由 + điểm + đến / hướng
列车由北京开往天津。
Lièchē yóu Běijīng kāi wǎng Tiānjīn.
Tàu xuất phát từ Bắc Kinh đi Thiên Tân.
The train travels from Beijing to Tianjin. - 经 (jīng) – qua, đi qua (văn viết).经 + điểm trung chuyển
货物经香港转运。
Huòwù jīng Xiānggǎng zhuǎnyùn.
Hàng hóa được trung chuyển qua Hồng Kông.
The goods are transshipped via Hong Kong. - 经过 (jīngguò) – đi qua; thông qua.经过 + nơi chốn/quá trình
我们经过公园去图书馆。
Wǒmen jīngguò gōngyuán qù túshūguǎn.
Chúng tôi đi qua công viên để đến thư viện.
We pass through the park on our way to the library.
Phương hướng, đường đi và vị trí người nhận (9 mục ứng dụng)
- 向 (xiàng) – hướng về; tới người nhận.向 + người/đích + V
学生向老师提问。
Xuésheng xiàng lǎoshī tíwèn.
Học sinh đặt câu hỏi với giáo viên.
The student asks the teacher a question. - 往 (wǎng) – về phía, theo hướng.往 + phương hướng + V
请往左走。
Qǐng wǎng zuǒ zǒu.
Xin hãy đi về bên trái.
Please go left. - 朝 (cháo) – quay về, hướng tới.朝 + hướng/đối tượng + V
他朝门口走去。
Tā cháo ménkǒu zǒu qù.
Anh ấy đi về phía cửa.
He walks toward the door. - 朝着 (cháozhe) – hướng về.朝着 + mục tiêu + V
大家朝着同一个目标努力。
Dàjiā cháozhe tóng yī ge mùbiāo nǔlì.
Mọi người nỗ lực hướng tới cùng một mục tiêu.
Everyone works toward the same goal. - 向着 (xiàngzhe) – hướng về.向着 + hướng/đích + V
孩子向着妈妈跑去。
Háizi xiàngzhe māma pǎo qù.
Đứa trẻ chạy về phía mẹ.
The child runs toward their mother. - 沿 (yán) – dọc theo.沿 + đường/sông + V
请沿河步行。
Qǐng yán hé bùxíng.
Hãy đi bộ dọc theo con sông.
Please walk along the river. - 沿着 (yánzhe) – dọc theo.沿着 + tuyến đường + V
我们沿着这条路一直走。
Wǒmen yánzhe zhè tiáo lù yìzhí zǒu.
Chúng tôi cứ đi thẳng dọc theo con đường này.
We keep walking along this road. - 顺着 (shùnzhe) – theo dọc, theo chiều.顺着 + tuyến/lối + V
顺着楼梯往上走。
Shùnzhe lóutī wǎng shàng zǒu.
Đi lên theo cầu thang.
Go up along the stairs. - 经由 (jīngyóu) – thông qua tuyến, quá cảnh.经由 + nơi/tuyến + V
包裹经由新加坡运往越南。
Bāoguǒ jīngyóu Xīnjiāpō yùn wǎng Yuènán.
Bưu kiện được vận chuyển đến Việt Nam qua Singapore.
The parcel is shipped to Vietnam via Singapore.
Đối tượng giao tiếp, quan hệ, chủ đề (14 mục ứng dụng)
- 对 (duì) – đối với.对 + người/việc + thái độ/hành động
他对汉语很感兴趣。
Tā duì Hànyǔ hěn gǎn xìngqù.
Anh ấy rất hứng thú với tiếng Trung.
He is very interested in Chinese. - 对于 (duìyú) – đối với (văn viết, đề tài).对于 + vấn đề + nhận định
对于这个问题,我们需要进一步研究。
Duìyú zhège wèntí, wǒmen xūyào jìnyíbù yánjiū.
Đối với vấn đề này, chúng ta cần nghiên cứu thêm.
We need to study this issue further. - 关于 (guānyú) – về, liên quan đến chủ đề.关于 + chủ đề + thông tin
关于付款条件,双方已经达成一致。
Guānyú fùkuǎn tiáojiàn, shuāngfāng yǐjīng dáchéng yízhì.
Về điều kiện thanh toán, hai bên đã đạt được thống nhất.
The parties have agreed on the payment terms. - 至于 (zhìyú) – còn về, xét đến.至于 + chủ đề chuyển tiếp
至于交货时间,我们明天再讨论。
Zhìyú jiāohuò shíjiān, wǒmen míngtiān zài tǎolùn.
Còn về thời gian giao hàng, ngày mai chúng ta bàn tiếp.
As for the delivery time, we will discuss it tomorrow. - 针对 (zhēnduì) – nhằm vào, đối với (vấn đề cụ thể).针对 + vấn đề + V
公司针对投诉制定了改进措施。
Gōngsī zhēnduì tóusù zhìdìng le gǎijìn cuòshī.
Công ty đã xây dựng biện pháp cải tiến nhằm xử lý khiếu nại.
The company developed improvements to address complaints. - 给 (gěi) – cho, đối với người thụ hưởng.给 + người + V
我给客户发了一封邮件。
Wǒ gěi kèhù fā le yì fēng yóujiàn.
Tôi gửi một email cho khách hàng.
I sent the customer an email. - 跟 (gēn) – với, cùng.跟 + người + V
我跟经理商量过了。
Wǒ gēn jīnglǐ shāngliang guo le.
Tôi đã trao đổi với quản lý rồi.
I have discussed it with the manager. - 和 (hé) – với (trong cấu trúc có động từ chính).和 + người + V
她和同事讨论预算。
Tā hé tóngshì tǎolùn yùsuàn.
Cô ấy thảo luận ngân sách với đồng nghiệp.
She discusses the budget with a colleague. - 同 (tóng) – với (văn viết).同 + người + V
我们同供应商保持联系。
Wǒmen tóng gōngyìngshāng bǎochí liánxì.
Chúng tôi duy trì liên lạc với nhà cung cấp.
We maintain contact with the supplier. - 与 (yǔ) – với, cùng (văn viết).与 + người/tổ chức + V
本公司与客户签订了合同。
Běn gōngsī yǔ kèhù qiāndìng le hétong.
Công ty chúng tôi đã ký hợp đồng với khách hàng.
Our company signed a contract with the client. - 替 (tì) – thay cho.替 + người + V
我替同事处理这件事。
Wǒ tì tóngshì chǔlǐ zhè jiàn shì.
Tôi xử lý việc này thay đồng nghiệp.
I am handling this matter for my colleague. - 向 (xiàng) – với; đối tượng báo cáo.向 + đối tượng + 报告/说明/申请
员工向主管汇报工作。
Yuángōng xiàng zhǔguǎn huìbào gōngzuò.
Nhân viên báo cáo công việc với cấp trên.
The employee reports work to the supervisor. - 就 (jiù) – về vấn đề (văn viết; cấu trúc giới từ).就 + vấn đề + V
双方就价格问题进行了协商。
Shuāngfāng jiù jiàgé wèntí jìnxíng le xiéshāng.
Hai bên đã thương lượng về vấn đề giá cả.
The parties held negotiations on pricing. - 连同 (liántóng) – cùng với, kèm theo.连同 + vật/người + V
请把合同连同附件一起寄来。
Qǐng bǎ hétong liántóng fùjiàn yìqǐ jì lái.
Hãy gửi hợp đồng cùng các phụ lục tới đây.
Please send the contract together with its attachments.
Công cụ, cách thức, phương tiện và kênh thực hiện (10 mục ứng dụng)
- 用 (yòng) – bằng, sử dụng.用 + công cụ + V
请用中文回答。
Qǐng yòng Zhōngwén huídá.
Xin hãy trả lời bằng tiếng Trung.
Please answer in Chinese. - 以 (yǐ) – bằng, dùng, lấy làm (văn viết).以 + phương tiện/căn cứ + V
我们以电子邮件确认订单。
Wǒmen yǐ diànzǐ yóujiàn quèrèn dìngdān.
Chúng tôi xác nhận đơn hàng bằng email.
We confirm orders by email. - 凭 (píng) – dựa vào, xuất trình.凭 + chứng từ/cơ sở + V
您可以凭收据领取礼品。
Nín kěyǐ píng shōujù lǐngqǔ lǐpǐn.
Quý khách có thể nhận quà bằng biên lai.
You can collect the gift upon presenting the receipt. - 凭借 (píngjiè) – dựa vào, nhờ vào.凭借 + ưu thế + V
团队凭借经验解决了问题。
Tuánduì píngjiè jīngyàn jiějué le wèntí.
Nhóm đã giải quyết vấn đề nhờ kinh nghiệm.
The team solved the problem by drawing on its experience. - 靠 (kào) – dựa vào, nhờ vào.靠 + phương tiện/nỗ lực + V
他靠自己的努力通过了考试。
Tā kào zìjǐ de nǔlì tōngguò le kǎoshì.
Anh ấy vượt qua kỳ thi nhờ nỗ lực của bản thân.
He passed the exam through his own efforts. - 拿 (ná) – lấy, dùng (khẩu ngữ).拿 + dụng cụ + V
别拿手碰电线。
Bié ná shǒu pèng diànxiàn.
Đừng dùng tay chạm vào dây điện.
Do not touch the electrical wire with your hand. - 借 (jiè) – nhờ, dựa vào.借 + cơ hội/phương tiện + V
我想借这个机会感谢大家。
Wǒ xiǎng jiè zhège jīhuì gǎnxiè dàjiā.
Tôi muốn nhân cơ hội này cảm ơn mọi người.
I would like to take this opportunity to thank everyone. - 借助 (jièzhù) – nhờ sự hỗ trợ của.借助 + công cụ + V
我们借助软件检查语法。
Wǒmen jièzhù ruǎnjiàn jiǎnchá yǔfǎ.
Chúng tôi nhờ phần mềm kiểm tra ngữ pháp.
We use software to check the grammar. - 通过 (tōngguò) – thông qua.通过 + kênh/phương thức + V
我们通过视频会议讨论方案。
Wǒmen tōngguò shìpín huìyì tǎolùn fāngàn.
Chúng tôi thảo luận phương án thông qua cuộc họp video.
We discuss the plan through a video meeting. - 经 (jīng) – qua (thẩm tra, kênh thủ tục).经 + quá trình + V
这份文件经审核后可以发布。
Zhè fèn wénjiàn jīng shěnhé hòu kěyǐ fābù.
Tài liệu này có thể công bố sau khi được xét duyệt.
This document can be published after review.
Quy định, căn cứ, phương pháp và tiêu chuẩn (12 mục ứng dụng)
- 按 (àn) – theo.按 + quy tắc + V
请按顺序排队。
Qǐng àn shùnxù páiduì.
Hãy xếp hàng theo thứ tự.
Please line up in order. - 按照 (ànzhào) – theo đúng.按照 + điều khoản/quy trình + V
双方按照约定履行义务。
Shuāngfāng ànzhào yuēdìng lǚxíng yìwù.
Hai bên thực hiện nghĩa vụ theo thỏa thuận.
Both parties fulfill their obligations as agreed. - 依 (yī) – chiểu theo (văn viết).依 + pháp luật/quy định + V
企业应依法律规定纳税。
Qǐyè yīng yī fǎlǜ guīdìng nàshuì.
Doanh nghiệp phải nộp thuế theo quy định pháp luật.
Enterprises must pay taxes in accordance with the law. - 依照 (yīzhào) – chiểu theo, căn cứ theo.依照 + văn bản + V
请依照操作手册安装设备。
Qǐng yīzhào cāozuò shǒucè ānzhuāng shèbèi.
Hãy lắp đặt thiết bị theo sổ tay hướng dẫn.
Please install the equipment in accordance with the manual. - 依据 (yījù) – căn cứ vào.依据 + bằng chứng/quy định + V
我们依据检验结果作出决定。
Wǒmen yījù jiǎnyàn jiéguǒ zuòchū juédìng.
Chúng tôi ra quyết định dựa trên kết quả kiểm định.
We make the decision based on the inspection results. - 根据 (gēnjù) – dựa trên, căn cứ vào.根据 + dữ liệu/tình hình + V
根据天气预报,明天可能下雨。
Gēnjù tiānqì yùbào, míngtiān kěnéng xiàyǔ.
Theo dự báo thời tiết, ngày mai có thể mưa.
According to the forecast, it may rain tomorrow. - 据 (jù) – theo (thông tin, tin tức).据 + nguồn tin + 说明/报道
据工作人员介绍,会议已经结束。
Jù gōngzuò rényuán jièshào, huìyì yǐjīng jiéshù.
Theo lời nhân viên giới thiệu, cuộc họp đã kết thúc.
According to staff, the meeting has ended. - 照 (zhào) – theo, giống theo.照 + cách mẫu + V
你照我的方法试一遍。
Nǐ zhào wǒ de fāngfǎ shì yí biàn.
Bạn thử một lần theo cách của tôi.
Try it once using my method. - 照着 (zhàozhe) – làm theo.照着 + hướng dẫn + V
请照着说明书操作。
Qǐng zhàozhe shuōmíngshū cāozuò.
Hãy thao tác theo sách hướng dẫn.
Please follow the instruction manual. - 遵照 (zūnzhào) – tuân theo (văn viết).遵照 + chỉ thị/quy định + V
我们遵照安全规定施工。
Wǒmen zūnzhào ānquán guīdìng shīgōng.
Chúng tôi thi công theo quy định an toàn.
We carry out construction in accordance with safety regulations. - 参照 (cānzhào) – tham chiếu, dựa theo.参照 + biểu mẫu/tiêu chuẩn + V
请参照附件填写表格。
Qǐng cānzhào fùjiàn tiánxiě biǎogé.
Hãy tham khảo phụ lục để điền biểu mẫu.
Please fill out the form by referring to the attachment. - 本着 (běnzhe) – trên tinh thần, dựa trên nguyên tắc.本着 + nguyên tắc + V
双方本着互利原则开展合作。
Shuāngfāng běnzhe hùlì yuánzé kāizhǎn hézuò.
Hai bên triển khai hợp tác trên nguyên tắc cùng có lợi.
The two parties cooperate on the principle of mutual benefit.
Nguyên nhân, tiền đề, mục đích và lợi ích (9 mục ứng dụng)
- 因为 (yīnwèi) – vì, bởi vì.因为 + nguyên nhân (kiêm liên từ)
因为交通堵塞,我们迟到了。
Yīnwèi jiāotōng dǔsè, wǒmen chídào le.
Vì tắc đường nên chúng tôi đến muộn.
We arrived late because of traffic congestion. - 由于 (yóuyú) – do, bởi (trang trọng).由于 + nguyên nhân + kết quả
由于系统故障,订单暂时无法处理。
Yóuyú xìtǒng gùzhàng, dìngdān zànshí wúfǎ chǔlǐ.
Do sự cố hệ thống, đơn hàng tạm thời chưa xử lý được.
Orders cannot be processed temporarily due to a system failure. - 因 (yīn) – vì (văn viết).因 + lý do + V
航班因天气原因延误。
Hángbān yīn tiānqì yuányīn yánwù.
Chuyến bay bị trễ do thời tiết.
The flight is delayed due to weather conditions. - 鉴于 (jiànyú) – xét thấy, xét đến.鉴于 + tình hình + quyết định
鉴于目前的情况,会议延期举行。
Jiànyú mùqián de qíngkuàng, huìyì yánqī jǔxíng.
Xét tình hình hiện tại, cuộc họp được hoãn lại.
In view of the current situation, the meeting is postponed. - 基于 (jīyú) – dựa trên, trên cơ sở.基于 + dữ liệu/đánh giá + V
我们基于事实作出判断。
Wǒmen jīyú shìshí zuòchū pànduàn.
Chúng tôi đưa ra nhận định dựa trên sự thật.
We make judgments based on facts. - 出于 (chūyú) – xuất phát từ (động cơ).出于 + động cơ + V
他出于安全考虑取消了活动。
Tā chūyú ānquán kǎolǜ qǔxiāo le huódòng.
Anh ấy hủy hoạt động vì cân nhắc an toàn.
He canceled the event out of safety concerns. - 为 (wèi) – vì, cho lợi ích.为 + người/mục tiêu + V
我们为客户提供技术支持。
Wǒmen wèi kèhù tígōng jìshù zhīchí.
Chúng tôi cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho khách hàng.
We provide technical support for clients. - 为了 (wèile) – để, nhằm.为了 + mục tiêu + V
为了提高效率,我们优化了流程。
Wèile tígāo xiàolǜ, wǒmen yōuhuà le liúchéng.
Để nâng cao hiệu suất, chúng tôi tối ưu hóa quy trình.
We optimized the process to improve efficiency. - 为着 (wèizhe) – vì, để (ít dùng hơn).为着 + mục tiêu + V
大家为着共同的目标继续努力。
Dàjiā wèizhe gòngtóng de mùbiāo jìxù nǔlì.
Mọi người tiếp tục nỗ lực vì mục tiêu chung.
Everyone keeps working toward a shared goal.
So sánh, đối chiếu và tương đồng (6 mục ứng dụng)
- 比 (bǐ) – hơn so với.A + 比 + B + tính từ
今年的销量比去年高。
Jīnnián de xiāoliàng bǐ qùnián gāo.
Doanh số năm nay cao hơn năm ngoái.
This year’s sales are higher than last year’s. - 跟 (gēn) – so với, giống với.A + 跟 + B + 一样
这个方案跟原来的方案不一样。
Zhège fāngàn gēn yuánlái de fāngàn bù yíyàng.
Phương án này khác với phương án ban đầu.
This plan is different from the original plan. - 和 (hé) – so với (trong mẫu tương đồng).A + 和 + B + 一样
这件衣服和那件一样贵。
Zhè jiàn yīfu hé nà jiàn yíyàng guì.
Chiếc áo này đắt bằng chiếc kia.
This garment is as expensive as that one. - 同 (tóng) – so với, giống với.A + 同 + B + 相同
这个结果同预期相同。
Zhège jiéguǒ tóng yùqī xiāngtóng.
Kết quả này giống với dự kiến.
This result matches expectations. - 与 (yǔ) – so với (văn viết).A + 与 + B + 不同
实际情况与计划不同。
Shíjì qíngkuàng yǔ jìhuà bùtóng.
Tình hình thực tế khác với kế hoạch.
The actual situation differs from the plan. - 较之 (jiàozhī) – so với (văn viết, ít dùng).较之 + đối tượng so sánh
较之去年,今年的成本有所下降。
Jiàozhī qùnián, jīnnián de chéngběn yǒusuǒ xiàjiàng.
So với năm ngoái, chi phí năm nay đã giảm phần nào.
Compared with last year, costs have decreased somewhat.
Xử lý đối tượng, bị động và người thực hiện (6 mục ứng dụng)
- 把 (bǎ) – đưa tân ngữ lên trước vị từ.把 + O + V + kết quả
请把门关上。
Qǐng bǎ mén guān shàng.
Hãy đóng cửa lại.
Please close the door. - 将 (jiāng) – đánh dấu xử lý (văn viết).将 + O + V + kết quả
请将申请表发送至邮箱。
Qǐng jiāng shēnqǐngbiǎo fāsòng zhì yóuxiāng.
Hãy gửi đơn đăng ký đến hộp thư điện tử.
Please send the application form to the email address. - 被 (bèi) – bị, được (bị động).S + 被 + tác nhân + V
这份合同被经理退回了。
Zhè fèn hétong bèi jīnglǐ tuìhuí le.
Bản hợp đồng này bị quản lý trả lại.
This contract was returned by the manager. - 由 (yóu) – do, bởi (tác nhân phụ trách).由 + người/bộ phận + V
这项工作由财务部门负责。
Zhè xiàng gōngzuò yóu cáiwù bùmén fùzé.
Công việc này do bộ phận tài chính phụ trách.
The finance department is responsible for this task. - 让 (ràng) – bị/để (kiêm động từ sai khiến).S + 让 + tác nhân + V
他的手机让小偷拿走了。
Tā de shǒujī ràng xiǎotōu ná zǒu le.
Điện thoại của anh ấy đã bị kẻ trộm lấy mất.
His phone was taken by a thief. - 叫 (jiào) – bị (khẩu ngữ; kiêm động từ).S + 叫 + tác nhân + V
自行车叫人骑走了。
Zìxíngchē jiào rén qí zǒu le.
Chiếc xe đạp đã bị người ta đạp đi mất.
The bicycle was ridden away by someone.
Ngoại trừ, bao gồm và ranh giới phạm vi (3 mục ứng dụng)
- 除了 (chúle) – ngoài, ngoại trừ.除了 + N + 都/也/还
除了小王,大家都到了。
Chúle Xiǎo Wáng, dàjiā dōu dào le.
Ngoài Tiểu Vương ra, mọi người đều đã đến.
Everyone has arrived except Xiao Wang. - 除 (chú) – trừ, ngoại trừ (văn viết).除 + N + 外
除特殊情况外,不得延期。
Chú tèshū qíngkuàng wài, bù dé yánqī.
Trừ trường hợp đặc biệt, không được trì hoãn.
Delays are not permitted except under special circumstances. - 连 (lián) – ngay cả.连 + N + 都/也
连老师都不知道答案。
Lián lǎoshī dōu bù zhīdào dá’àn.
Ngay cả giáo viên cũng không biết đáp án.
Even the teacher does not know the answer.
Phần 4. Trật tự cụm giới từ trong câu: trạng ngữ, bổ ngữ và định ngữ
Trạng ngữ: vị trí điển hình trước động từ hoặc tính từ
S + [介词 + N] + V / Adj他在办公室工作。; 我对这个决定不满意。她在图书馆看书。
Tā zài túshūguǎn kànshū.
Cô ấy đọc sách trong thư viện.
She reads in the library.
老板对结果非常满意。
Lǎobǎn duì jiéguǒ fēicháng mǎnyì.
Ông chủ rất hài lòng với kết quả.
The boss is very satisfied with the result.
Sau động từ: không phải mọi giới từ đều đứng trước vị từ
Một số giới từ hay thành tố quan hệ chỉ nơi chốn, điểm đến, thời điểm có thể ở sau vị từ trong kết cấu cố định như 出生于, 毕业于, 发送至, 走到. Cần phân tích theo từng từ; riêng V + 到 thường được giảng theo bổ ngữ kết quả/xu hướng tùy hệ thống.他出生于一九九八年。
Tā chūshēng yú yī jiǔ jiǔ bā nián.
Anh ấy sinh năm 1998.
He was born in 1998.
请把材料发送至指定邮箱。
Qǐng bǎ cáiliào fāsòng zhì zhǐdìng yóuxiāng.
Hãy gửi tài liệu đến địa chỉ email được chỉ định.
Please send the materials to the designated email address.
Cụm giới từ làm định ngữ: thêm 的
[介词 + cụm danh ngữ] + 的 + danh từ trung tâmVí dụ: 关于合同的规定、对问题的分析、与客户的沟通这是关于付款方式的规定。
Zhè shì guānyú fùkuǎn fāngshì de guīdìng.
Đây là quy định về phương thức thanh toán.
These are the rules concerning payment methods.
他对这个问题的分析很全面。
Tā duì zhège wèntí de fēnxī hěn quánmiàn.
Phân tích của anh ấy về vấn đề này rất toàn diện.
His analysis of this issue is comprehensive.
Phủ định đặt trước giới từ hay trước vị từ: thay đổi nghĩa
我不在家吃饭。Wǒ bú zài jiā chīfàn.
Tôi không ăn cơm ở nhà.
I do not eat at home.
Phân tích: 不 phủ định việc ăn ở nhà, không hàm ý rằng người nói không ăn ở đâu cả.
我在家不吃辣的。
Wǒ zài jiā bù chī là de.
Ở nhà tôi không ăn đồ cay.
I do not eat spicy food at home.
Phân tích: 在家 xác lập địa điểm; 不 phủ định riêng hành vi ăn đồ cay trong hoàn cảnh đó.
Phần 5. Mười hai cặp và bộ giới từ dễ nhầm nhất
对 – 对于 – 关于 – 至于 – 针对
| Hình thức | Nét nghĩa, chức năng | Ví dụ gợi ý |
|---|---|---|
| 对 | Đối tượng thái độ, tác động; tự nhiên với 好、关心、满意 | 对学生负责 |
| 对于 | Đối tượng/quan điểm, mang tính diễn giải | 对于这个问题,我们有意见 |
| 关于 | Chủ đề nội dung, thường có thể làm định ngữ với 的 | 关于预算的报告 |
| 至于 | Chuyển sang chủ đề khác hoặc đề mục còn lại | 至于价格,再商量 |
| 针对 | Nhắm trực tiếp một vấn đề, nhóm đối tượng | 针对问题提出建议 |
Wǒ duì lǎoshī hěn zūnjìng.
Tôi rất kính trọng giáo viên.
I have great respect for the teacher.
我们正在讨论关于招生的问题。
Wǒmen zhèngzài tǎolùn guānyú zhāoshēng de wèntí.
Chúng tôi đang thảo luận các vấn đề liên quan đến tuyển sinh.
We are discussing issues concerning admissions.
Chú ý: “关于” thiên về chủ đề; “对/对于” thiên về đối tượng được đánh giá hoặc tác động. Câu “我对你很好” tự nhiên hơn cách thay bằng “关于你很好”.
在 – 到 – 从 – 离 – 距
我在北京工作。Wǒ zài Běijīng gōngzuò.
Tôi làm việc ở Bắc Kinh.
I work in Beijing.
我从北京到上海。
Wǒ cóng Běijīng dào Shànghǎi.
Tôi đi từ Bắc Kinh đến Thượng Hải.
I travel from Beijing to Shanghai.
学校离地铁站很近。
Xuéxiào lí dìtiězhàn hěn jìn.
Trường học cách ga tàu điện ngầm rất gần.
The school is very close to the subway station.
向 – 往 – 朝
请往前走,再向右转。Qǐng wǎng qián zǒu, zài xiàng yòu zhuǎn.
Hãy đi thẳng về trước, sau đó rẽ phải.
Please go forward, then turn right.
她朝我笑了笑。
Tā cháo wǒ xiào le xiào.
Cô ấy mỉm cười với tôi.
She smiled at me.
Chú ý: 向 thường gặp trong hành động hướng đến người nhận (向老师请教); 往 thiên về chuyển động theo hướng (往南走); 朝 còn có sắc thái hướng mặt/hành động về mốc (朝门口看). Không thay thế tùy tiện trong mọi tổ hợp.
从 – 自从 – 自 – 打
我从八点开始工作。Wǒ cóng bā diǎn kāishǐ gōngzuò.
Tôi bắt đầu làm việc từ tám giờ.
I start work at eight.
自从他毕业以后,我们很少见面。
Zìcóng tā bìyè yǐhòu, wǒmen hěn shǎo jiànmiàn.
Từ khi anh ấy tốt nghiệp, chúng tôi hiếm khi gặp nhau.
Since he graduated, we rarely see each other.
Chú ý: 从 có thể dẫn điểm xuất phát thời gian và nơi chốn; 自从 nhấn mạnh mốc sự kiện kéo dài tới hiện tại/giai đoạn sau; 自 trang trọng; 打、自打 mang sắc thái khẩu ngữ/khu vực.
为 – 为了 – 替 – 给
我给孩子买了一本书。Wǒ gěi háizi mǎi le yì běn shū.
Tôi mua cho đứa trẻ một quyển sách.
I bought a book for the child.
我替孩子交了报名费。
Wǒ tì háizi jiāo le bàomíngfèi.
Tôi nộp lệ phí đăng ký thay đứa trẻ.
I paid the registration fee on the child’s behalf.
为了孩子的健康,我们改变了饮食习惯。
Wèile háizi de jiànkāng, wǒmen gǎibiàn le yǐnshí xíguàn.
Vì sức khỏe của đứa trẻ, chúng tôi thay đổi thói quen ăn uống.
We changed our eating habits for the child’s health.
按照 – 根据 – 依据 – 遵照
请按照步骤操作。Qǐng ànzhào bùzhòu cāozuò.
Hãy thao tác theo các bước.
Please follow the steps.
根据调查结果,我们调整了计划。
Gēnjù diàochá jiéguǒ, wǒmen tiáozhěng le jìhuà.
Dựa vào kết quả khảo sát, chúng tôi điều chỉnh kế hoạch.
We adjusted the plan based on the survey results.
Chú ý: 按照 chú trọng chuẩn mực hoặc trình tự phải theo; 根据/依据 chú trọng cơ sở dữ liệu, bằng chứng hay căn cứ; 遵照 có sắc thái tuân thủ chỉ thị/quy định.
因为 – 由于 – 鉴于 – 基于 – 出于
由于天气不好,航班取消了。Yóuyú tiānqì bù hǎo, hángbān qǔxiāo le.
Do thời tiết không tốt, chuyến bay bị hủy.
The flight was canceled due to bad weather.
鉴于风险较高,我们决定暂缓实施。
Jiànyú fēngxiǎn jiào gāo, wǒmen juédìng zànhuǎn shíshī.
Xét thấy rủi ro khá cao, chúng tôi quyết định tạm hoãn thực hiện.
In view of the high risks, we decided to postpone implementation.
Chú ý: 因为 và 由于 có thể thuộc trường hợp kiêm loại giới từ/liên từ trong những phân tích khác nhau. 鉴于 nêu bối cảnh làm căn cứ cân nhắc; 基于 là nền tảng lập luận; 出于 nêu động cơ chủ quan.
用 – 通过 – 凭 – 靠 – 借助
我们用电脑整理资料。Wǒmen yòng diànnǎo zhěnglǐ zīliào.
Chúng tôi dùng máy tính để sắp xếp tài liệu.
We use computers to organize documents.
他凭身份证办理手续。
Tā píng shēnfènzhèng bànlǐ shǒuxù.
Anh ấy làm thủ tục bằng căn cước/giấy tờ tùy thân.
He completes the procedures using his ID card.
比 – 跟/和/同/与……一样
这台电脑比那台快。Zhè tái diànnǎo bǐ nà tái kuài.
Máy tính này nhanh hơn máy kia.
This computer is faster than that one.
这台电脑跟那台一样快。
Zhè tái diànnǎo gēn nà tái yíyàng kuài.
Máy tính này nhanh bằng máy kia.
This computer is as fast as that one.
Chú ý: 比 là so sánh hơn/kém, còn 跟/和……一样 là so sánh ngang bằng. Không dùng “比……一样” theo công thức so sánh cơ bản.
把 – 被 – 由; xử lý và tác nhân
工程师把机器修好了。Gōngchéngshī bǎ jīqì xiū hǎo le.
Kỹ sư đã sửa xong máy.
The engineer repaired the machine.
机器被工程师修好了。
Jīqì bèi gōngchéngshī xiū hǎo le.
Máy đã được kỹ sư sửa xong.
The machine was repaired by the engineer.
这次培训由老师负责。
Zhè cì péixùn yóu lǎoshī fùzé.
Buổi đào tạo lần này do giáo viên phụ trách.
The teacher is responsible for this training.
除了……都/也 và 除了……还/也
除了星期日,我每天都学习。Chúle xīngqīrì, wǒ měitiān dōu xuéxí.
Ngoài Chủ nhật ra, ngày nào tôi cũng học.
I study every day except Sunday.
除了中文,他还会说英文。
Chúle Zhōngwén, tā hái huì shuō Yīngwén.
Ngoài tiếng Trung, anh ấy còn biết nói tiếng Anh.
Besides Chinese, he can also speak English.
Chú ý: 除了…都/也 thường loại trừ một thành viên; 除了…还/也 có thể biểu thị bổ sung. Phải đọc vị ngữ và ngữ cảnh để xác định nghĩa “ngoại trừ” hay “ngoài ra còn”.
经过 – 通过 – 经
我们经过一座桥,来到公园。Wǒmen jīngguò yí zuò qiáo, láidào gōngyuán.
Chúng tôi đi qua một cây cầu rồi đến công viên.
We cross a bridge and arrive at the park.
他通过努力获得了机会。
Tā tōngguò nǔlì huòdé le jīhuì.
Anh ấy có được cơ hội nhờ nỗ lực.
He gained the opportunity through hard work.
Chú ý: 经过 có thể là động từ “đi qua/trải qua” hoặc giới từ trong “经过认真研究”; 通过 có thể là động từ “thông qua/vượt qua” hoặc giới từ phương thức. 经 thường thấy trong văn viết rút gọn.
Phần 6. Giới từ thời gian: điểm đầu, điểm cuối, khoảng kéo dài và thời cơ
Từ điểm đầu tới điểm cuối: 从……到…… và 自……至……
从 + thời điểm A + 到 + thời điểm B + VDùng trong khẩu ngữ và văn viết: 从早上八点到下午五点。图书馆从早上八点开到晚上九点。
Túshūguǎn cóng zǎoshang bā diǎn kāi dào wǎnshang jiǔ diǎn.
Thư viện mở cửa từ tám giờ sáng đến chín giờ tối.
The library opens from 8 a.m. to 9 p.m.
自 + ngày/tháng A + 至 + ngày/tháng BHay thấy trong thông báo, điều khoản hợp đồng.
活动时间自十月一日至十月七日。
Huódòng shíjiān zì shí yuè yī rì zhì shí yuè qī rì.
Thời gian hoạt động từ ngày 1 đến ngày 7 tháng 10.
The event runs from October 1 to October 7.
自从……以来 và thời điểm phát sinh sự thay đổi
自从 + sự kiện + 以来 / 以后, + kết quả kéo dài自从学了中文以后,她更愿意和中国朋友交流。
Zìcóng xué le Zhōngwén yǐhòu, tā gèng yuànyì hé Zhōngguó péngyou jiāoliú.
Từ khi học tiếng Trung, cô ấy càng muốn giao lưu với bạn bè Trung Quốc.
Since learning Chinese, she has become more willing to communicate with Chinese friends.
截至 – 截止 – 到……为止
截至 là hình thức thường dùng với chức năng giới thiệu mốc thống kê. 截止 thường dùng như động từ “kết thúc thời hạn”, chẳng hạn 报名截止; với mốc thời gian có thể nói 报名截止到周五. Không nên dạy “截止” như một giới từ hoàn toàn tương đương “截至” trong mọi câu.截至十一月十五日,已有五百人报名。
Jiézhì shíyī yuè shíwǔ rì, yǐ yǒu wǔbǎi rén bàomíng.
Tính đến ngày 15 tháng 11, đã có 500 người đăng ký.
As of November 15, five hundred people have registered.
报名将于周五下午五点截止。
Bàomíng jiāng yú zhōuwǔ xiàwǔ wǔ diǎn jiézhǐ.
Việc đăng ký sẽ kết thúc lúc năm giờ chiều thứ Sáu.
Registration will close at 5 p.m. on Friday.
到目前为止,我们还没有收到回复。
Dào mùqián wéi zhǐ, wǒmen hái méiyǒu shōudào huífù.
Cho đến hiện tại, chúng tôi vẫn chưa nhận được phản hồi.
So far, we have not received a reply.
趁/趁着 và 当/当着
趁 biểu thị tận dụng cơ hội/điều kiện thuận lợi. 当 biểu thị thời điểm đồng thời hoặc tình huống. 当着 dẫn sự hiện diện của người khác khi hành động xảy ra, không hoàn toàn là từ chỉ thời gian.趁大家都在,我们先把问题说明白。
Chèn dàjiā dōu zài, wǒmen xiān bǎ wèntí shuō míngbai.
Nhân lúc mọi người đều có mặt, chúng ta làm rõ vấn đề trước.
Since everyone is here, let us clarify the issue first.
请不要当着孩子的面争吵。
Qǐng bú yào dāngzhe háizi de miàn zhēngchǎo.
Xin đừng cãi nhau trước mặt trẻ em.
Please do not argue in front of the children.
Phần 7. Giới từ không gian và vị trí: phối hợp với phương vị từ
在 + danh từ địa điểm + 方位词
| Cấu trúc | Ví dụ | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 在 + N + 上 | 在桌子上 | ở trên bề mặt |
| 在 + N + 下 | 在桌子下 / 在桌子下面 | ở phía dưới |
| 在 + N + 里 | 在箱子里 | ở bên trong |
| 在 + N + 前面 | 在学校前面 | ở phía trước |
| 在 + N + 后面 | 在教室后面 | ở phía sau |
| 在 + N + 旁边 | 在银行旁边 | ở bên cạnh |
| 在 + N + 之间 | 在两栋楼之间 | ở giữa hai tòa nhà |
Qǐng bǎ xiāngzi fàng zài zhuōzi xiàmian.
Hãy đặt chiếc hộp xuống dưới bàn.
Please put the box under the table.
银行在邮局和超市之间。
Yínháng zài yóujú hé chāoshì zhījiān.
Ngân hàng nằm giữa bưu điện và siêu thị.
The bank is between the post office and the supermarket.
离 – 距 – 距离: cách đo khoảng cách
火车站离这里不远。Huǒchēzhàn lí zhèlǐ bù yuǎn.
Ga tàu không cách đây xa.
The railway station is not far from here.
办公楼距机场约十公里。
Bàngōnglóu jù jīchǎng yuē shí gōnglǐ.
Tòa nhà văn phòng cách sân bay khoảng mười ki-lô-mét.
The office building is about ten kilometers from the airport.
距离 thường là danh từ “khoảng cách” hoặc động từ “cách”. Một số ngữ liệu phân loại nó trong nhóm quan hệ không gian, nhưng khi dạy nền tảng nên ưu tiên 离/距 là giới từ và nhận diện 距离 theo ngữ cảnh.
学校距离地铁站只有两百米。
Xuéxiào jùlí dìtiězhàn zhǐ yǒu liǎngbǎi mǐ.
Trường cách ga tàu điện ngầm chỉ 200 mét.
The school is only two hundred meters from the subway station.
到 sau động từ là bổ ngữ hay giới từ?
Trong câu 他走到学校, 到 thường được phân tích là bổ ngữ biểu thị điểm đạt tới sau 走; trong 从周一到周五, nó hoạt động như yếu tố đánh dấu giới hạn. Phân loại dựa trên chức năng, không dựa riêng vào vị trí của chữ 到.他走到门口就停下了。
Tā zǒu dào ménkǒu jiù tíng xià le.
Anh ấy đi đến cửa rồi dừng lại.
He walked to the doorway and stopped.
Phần 8. Giới từ phương hướng và mốc giao tiếp
往 + hướng di chuyển và 向 + người nhận
往北走两百米就到了。Wǎng běi zǒu liǎngbǎi mǐ jiù dào le.
Đi về phía bắc 200 mét là đến.
Go north for two hundred meters and you will arrive.
我想向您请教一个问题。
Wǒ xiǎng xiàng nín qǐngjiào yí ge wèntí.
Tôi muốn thỉnh giáo ngài một câu hỏi.
I would like to ask you a question.
沿着 – 顺着 – 经由 và tuyến đường
请沿着走廊走到尽头。Qǐng yánzhe zǒuláng zǒu dào jìntóu.
Hãy đi dọc hành lang đến cuối.
Please walk along the corridor to the end.
顺着指示牌走,就能找到出口。
Shùnzhe zhǐshìpái zǒu, jiù néng zhǎodào chūkǒu.
Đi theo biển chỉ dẫn là tìm được lối ra.
Follow the signs and you will find the exit.
Phần 9. Giới từ đối tượng, nội dung và mối quan hệ xã hội
Khung đối tượng: 对……负责 / 对……感兴趣 / 对……满意
我们对产品质量负责。Wǒmen duì chǎnpǐn zhìliàng fùzé.
Chúng tôi chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm.
We are responsible for product quality.
她对历史感兴趣。
Tā duì lìshǐ gǎn xìngqù.
Cô ấy quan tâm đến lịch sử.
She is interested in history.
客户对服务不满意。
Kèhù duì fúwù bù mǎnyì.
Khách hàng không hài lòng với dịch vụ.
The customer is dissatisfied with the service.
Đối tượng giao tiếp: 跟/和/同/与 + 人 + 交流/讨论/合作
我跟同学一起复习。Wǒ gēn tóngxué yìqǐ fùxí.
Tôi ôn tập cùng bạn học.
I review lessons with my classmates.
公司与供应商建立了长期合作关系。
Gōngsī yǔ gōngyìngshāng jiànlì le chángqī hézuò guānxì.
Công ty đã thiết lập quan hệ hợp tác lâu dài với nhà cung cấp.
The company established a long-term partnership with the supplier.
Cụm giới từ đi với động từ: 向……提出 / 给……发送 / 替……承担
我们向客户提出新的建议。Wǒmen xiàng kèhù tíchū xīn de jiànyì.
Chúng tôi đưa ra đề xuất mới với khách hàng.
We present a new proposal to the customer.
我已经给您发送了确认邮件。
Wǒ yǐjīng gěi nín fāsòng le quèrèn yóujiàn.
Tôi đã gửi email xác nhận cho quý vị.
I have sent you the confirmation email.
他愿意替朋友承担费用。
Tā yuànyì tì péngyou chéngdān fèiyòng.
Anh ấy sẵn lòng gánh chi phí thay bạn mình.
He is willing to cover the expenses for his friend.
Phần 10. Giới từ cách thức, phương tiện, căn cứ và văn bản quy phạm
Công cụ cụ thể khác với căn cứ của quyết định
我用手机查单词。Wǒ yòng shǒujī chá dāncí.
Tôi tra từ bằng điện thoại.
I look up words on my phone.
法官依据证据作出判断。
Fǎguān yījù zhèngjù zuòchū pànduàn.
Thẩm phán đưa ra phán đoán dựa trên chứng cứ.
The judge makes a judgment based on evidence.
Phân biệt 按照 / 依据 / 根据 / 参照 / 遵照 bằng mục đích sử dụng
| Loại quan hệ | Hình thức nên ưu tiên | Kết cấu thực tế |
|---|---|---|
| Làm đúng quy trình | 按照、按、照着 | 按照操作流程 |
| Làm đúng lệnh/quy định | 遵照、依照 | 遵照管理规定 |
| Lập luận dựa chứng cứ | 根据、依据 | 依据检测结果 |
| Tham khảo mẫu, không nhất thiết ràng buộc | 参照 | 参照附件格式 |
| Nguyên tắc định hướng | 本着 | 本着自愿原则 |
Shuāngfāng yīng yīzhào hétong yuēdìng lǚxíng yìwù.
Hai bên phải thực hiện nghĩa vụ theo thỏa thuận hợp đồng.
Both parties shall fulfill their obligations as stipulated in the contract.
请参照样品确认颜色。
Qǐng cānzhào yàngpǐn quèrèn yánsè.
Hãy đối chiếu mẫu để xác nhận màu sắc.
Please check the color against the sample.
Phần 11. Giới từ nguyên nhân, mục đích và mối quan hệ nhân quả
Nguyên nhân khách quan khác với động cơ chủ quan
因为下雨,比赛推迟了。Yīnwèi xiàyǔ, bǐsài tuīchí le.
Vì trời mưa, trận đấu bị hoãn.
The match was postponed because of rain.
他出于好意提醒了我。
Tā chūyú hǎoyì tíxǐng le wǒ.
Anh ấy nhắc nhở tôi vì thiện ý.
He reminded me out of goodwill.
Mục đích với 为了 + VP và 为 + NP
为了学好汉语,她每天练习听力。Wèile xuéhǎo Hànyǔ, tā měitiān liànxí tīnglì.
Để học tốt tiếng Trung, cô ấy luyện nghe mỗi ngày.
To master Chinese, she practices listening every day.
我们为新员工安排了培训。
Wǒmen wèi xīn yuángōng ānpái le péixùn.
Chúng tôi bố trí đào tạo cho nhân viên mới.
We arranged training for new employees.
Chú ý: 为了 có thể dẫn mục tiêu bằng hành động/cụm vị từ: 为了提高质量. 为 thường đi với đối tượng thụ hưởng hoặc mục tiêu danh ngữ: 为客户服务. Không thay thế tùy tiện khi kết cấu đứng sau khác loại.
Phần 12. Giới từ so sánh và cấu trúc biểu thị mức độ
比: so sánh chênh lệch và lượng chênh
A + 比 + B + tính từ + (一点儿 / 多了 / số lượng)Nên tránh gắn thêm 很 trực tiếp sau tính từ trong câu 比 trung tính.这家店比那家店便宜一点儿。
Zhè jiā diàn bǐ nà jiā diàn piányi yìdiǎnr.
Cửa hàng này rẻ hơn cửa hàng kia một chút.
This store is a little cheaper than that one.
哥哥比我大三岁。
Gēge bǐ wǒ dà sān suì.
Anh trai hơn tôi ba tuổi.
My elder brother is three years older than me.
跟 / 和 / 同 / 与 + đối tượng + 一样 / 不同
我的答案跟你的答案一样。Wǒ de dá’àn gēn nǐ de dá’àn yíyàng.
Đáp án của tôi giống đáp án của bạn.
My answer is the same as yours.
这项规定与原来的规定不同。
Zhè xiàng guīdìng yǔ yuánlái de guīdìng bùtóng.
Quy định này khác với quy định cũ.
This rule differs from the previous one.
Phân biệt phủ định so sánh
这件衣服没有那件贵。Zhè jiàn yīfu méiyǒu nà jiàn guì.
Chiếc áo này không đắt bằng chiếc kia.
This garment is not as expensive as that one.
这件衣服不比那件便宜。
Zhè jiàn yīfu bù bǐ nà jiàn piányi.
Chiếc áo này không rẻ hơn chiếc kia.
This garment is not cheaper than that one.
Chú ý: 没有……那么/这么…… là so sánh không đạt tới mức của đối tượng B; 不比…… có thể chỉ “không hơn” mà không buộc bằng nhau. Sắc thái khác với đơn giản đổi 比 sang 没有.
Phần 13. Giới từ 把 và 将: kết cấu xử lý tân ngữ
Cấu trúc và điều kiện quan trọng
S + 把/将 + tân ngữ xác định + V + kết quả / hướng / bổ ngữ / 了Ví dụ: 把门打开、把合同交给经理、将文件发送出去。Tân ngữ trong câu 把/将 thường đã được xác định hoặc có thể nhận diện trong ngữ cảnh. Sau động từ thường phải có thành phần đủ sức diễn đạt cách đối tượng bị tác động (bổ ngữ, tân ngữ đích, 了, trạng thái, v.v.). Những câu như “我把书看” thường thiếu thành phần thích hợp nếu không có ngữ cảnh đặc biệt.
请把这份合同打印出来。
Qǐng bǎ zhè fèn hétong dǎyìn chūlái.
Hãy in bản hợp đồng này ra.
Please print out this contract.
他把手机放进包里了。
Tā bǎ shǒujī fàng jìn bāo lǐ le.
Anh ấy đã bỏ điện thoại vào túi.
He put his phone into his bag.
我们将订单转交给财务部门。
Wǒmen jiāng dìngdān zhuǎnjiāo gěi cáiwù bùmén.
Chúng tôi chuyển đơn hàng cho bộ phận tài chính.
We forward the order to the finance department.
Phủ định, thời gian và khả năng trong câu 把
我没有把钥匙带来。Wǒ méiyǒu bǎ yàoshi dài lái.
Tôi đã không mang chìa khóa tới.
I did not bring the keys.
请不要把这个消息告诉别人。
Qǐng bú yào bǎ zhège xiāoxi gàosu biérén.
Xin đừng nói tin này với người khác.
Please do not tell anyone else this news.
Chú ý: 不/没/不要 thường đứng trước 把 để phủ định toàn bộ hành động xử lý: 没把…; 不要把…. Chú ý mỗi câu có ngữ nghĩa và thời – thể khác nhau.
Phần 14. Giới từ 被 cùng các cấu trúc liên quan đến bị động
被: đối tượng chịu tác động trở thành chủ ngữ
Đối tượng chịu tác động + 被 + (tác nhân) + V + kết quả被 có thể có hoặc không nêu tác nhân tùy câu; không chỉ dùng cho kết quả tiêu cực.窗户被风吹开了。
Chuānghu bèi fēng chuī kāi le.
Cửa sổ bị gió thổi bật ra.
The window was blown open by the wind.
这个问题已经被解决了。
Zhège wèntí yǐjīng bèi jiějué le.
Vấn đề này đã được giải quyết.
This issue has already been resolved.
被, 让 và 叫 trong câu bị động: phong cách khác nhau
我的钱包被人偷走了。Wǒ de qiánbāo bèi rén tōu zǒu le.
Ví tiền của tôi đã bị người ta lấy trộm.
My wallet was stolen.
我的钱包让人偷走了。
Wǒ de qiánbāo ràng rén tōu zǒu le.
Ví tiền của tôi bị người ta lấy trộm.
My wallet got stolen by someone.
Chú ý: 让 và 叫 còn là động từ sai khiến (让他去, 叫他来); trong cấu trúc bị động mới có thể tương đương một phần với 被. Đừng coi bất kỳ “让 + người” nào cũng là câu bị động.
Bị động và câu do bộ phận phụ trách: phân biệt 被 với 由
报告由市场部编写。Bàogào yóu shìchǎngbù biānxiě.
Báo cáo do phòng thị trường biên soạn.
The marketing department prepared the report.
报告被领导修改了。
Bàogào bèi lǐngdǎo xiūgǎi le.
Báo cáo đã bị lãnh đạo chỉnh sửa.
The report was revised by the leadership.
Phần 15. Loại trừ và bổ sung: 除了、除 và 连
Hai kiểu đọc khác nhau của 除了
除了 + N + 以外, + các thành phần còn lại + 都/也 + VLoại trừ thành viên N.除了小李以外,所有人都通过了考试。
Chúle Xiǎo Lǐ yǐwài, suǒyǒu rén dōu tōngguò le kǎoshì.
Ngoài Tiểu Lý ra, tất cả đều vượt qua kỳ thi.
Everyone passed the exam except Xiao Li.
除了 + N + 以外, + 还/也 + VBổ sung một hoạt động/năng lực ngoài N.
除了教中文以外,他还负责翻译。
Chúle jiāo Zhōngwén yǐwài, tā hái fùzé fānyì.
Ngoài dạy tiếng Trung, anh ấy còn phụ trách phiên dịch.
Besides teaching Chinese, he is also responsible for translation.
连……都/也: nêu trường hợp ngoài dự kiến
连 + trường hợp cực đoan + 都/也 + V这个字连我也不认识。
Zhège zì lián wǒ yě bú rènshi.
Đến cả chữ này tôi cũng không biết.
Even I do not recognize this character.
Phần 16. Giới từ và phương vị từ, định ngữ, trung tâm ngữ
Giới từ kết hợp phương vị: 在……内/外/上/下/中
合同在有效期内具有法律效力。Hétong zài yǒuxiàoqī nèi jùyǒu fǎlǜ xiàolì.
Hợp đồng có hiệu lực pháp lý trong thời hạn hiệu lực.
The contract has legal effect during its validity period.
在规定范围内,价格可以调整。
Zài guīdìng fànwéi nèi, jiàgé kěyǐ tiáozhěng.
Trong phạm vi quy định, giá có thể điều chỉnh.
Prices may be adjusted within the prescribed scope.
在老师的帮助下,我进步得很快。
Zài lǎoshī de bāngzhù xià, wǒ jìnbù de hěn kuài.
Nhờ sự giúp đỡ của giáo viên, tôi tiến bộ rất nhanh.
With the teacher’s help, I improved rapidly.
Cụm giới từ làm định ngữ: 对……的 / 关于……的 / 与……的
对于这项制度的评价需要更多数据。Duìyú zhè xiàng zhìdù de píngjià xūyào gèng duō shùjù.
Việc đánh giá chế độ này cần thêm dữ liệu.
Evaluating this system requires more data.
与客户的沟通非常重要。
Yǔ kèhù de gōutōng fēicháng zhòngyào.
Việc trao đổi với khách hàng rất quan trọng.
Communication with customers is very important.
Khi nào KHÔNG chèn 的 vào cụm giới từ?
Trong vị trí trạng ngữ thông thường, không chèn 的 giữa cụm giới từ và động từ chính: “按照规定执行”, không phải “按照规定的执行”. 的 xuất hiện khi cả cụm bổ nghĩa cho danh từ trung tâm: “按照规定执行的程序” là một cấu trúc khác, trong đó 的 gắn với toàn bộ mệnh đề định ngữ.我们按照规定执行任务。
Wǒmen ànzhào guīdìng zhíxíng rènwu.
Chúng tôi thực hiện nhiệm vụ theo quy định.
We carry out tasks according to the rules.
这是我们按照规定执行的任务。
Zhè shì wǒmen ànzhào guīdìng zhíxíng de rènwu.
Đây là nhiệm vụ chúng tôi thực hiện theo quy định.
This is the task we perform according to the rules.
Phần 17. Trật tự nhiều cụm giới từ: thời gian, địa điểm, đối tượng, cách thức
Các mẫu dễ học và vị trí linh hoạt theo trọng tâm
S + thời gian + [ở đâu] + [đối với ai] + [bằng cách nào] + VĐây là mẫu luyện tập, không phải thứ tự bất biến cho mọi loại trạng ngữ.我们明天在办公室通过视频会议跟客户讨论合同。
Wǒmen míngtiān zài bàngōngshì tōngguò shìpín huìyì gēn kèhù tǎolùn hétong.
Ngày mai chúng tôi sẽ thảo luận hợp đồng với khách hàng bằng cuộc họp video tại văn phòng.
Tomorrow, we will discuss the contract with the client by video conference at the office.
明天我们会通过视频会议跟客户讨论合同。
Míngtiān wǒmen huì tōngguò shìpín huìyì gēn kèhù tǎolùn hétong.
Ngày mai chúng tôi sẽ họp trực tuyến với khách hàng để thảo luận hợp đồng.
Tomorrow, we will discuss the contract with the client via video conference.
Thứ tự các cụm giới từ có thể thay đổi theo mức độ gắn kết với vị từ, trọng tâm thông tin và nhịp điệu câu. Khi quá dài, nên tách câu để giữ độ tự nhiên.
Cùng một giới từ xuất hiện nhiều lần: tránh tối nghĩa
我们在会议上就合同问题向客户作了说明。Wǒmen zài huìyì shàng jiù hétong wèntí xiàng kèhù zuò le shuōmíng.
Trong cuộc họp, chúng tôi đã giải thích với khách hàng về vấn đề hợp đồng.
At the meeting, we explained the contract issue to the client.
Phần 18. Văn phong pháp lý, hợp đồng, thương mại và thông báo
Mẫu điều khoản thời hạn
买方应于收到发票后七日内完成付款。Mǎifāng yīng yú shōudào fāpiào hòu qī rì nèi wánchéng fùkuǎn.
Bên mua phải hoàn tất thanh toán trong vòng bảy ngày sau khi nhận hóa đơn.
The buyer shall complete payment within seven days of receiving the invoice.
卖方应按照合同约定按期交货。
Màifāng yīng ànzhào hétong yuēdìng ànqī jiāohuò.
Bên bán phải giao hàng đúng hạn theo thỏa thuận hợp đồng.
The seller shall deliver on time as agreed in the contract.
所有费用应于本月底前结清。
Suǒyǒu fèiyòng yīng yú běn yuè dǐ qián jiéqīng.
Tất cả các khoản phí phải được thanh toán xong trước cuối tháng này.
All fees must be settled before the end of this month.
Mẫu trách nhiệm, căn cứ và trường hợp ngoại lệ
产品质量问题由供应商负责处理。Chǎnpǐn zhìliàng wèntí yóu gōngyìngshāng fùzé chǔlǐ.
Vấn đề chất lượng sản phẩm do nhà cung cấp chịu trách nhiệm xử lý.
The supplier is responsible for handling product quality issues.
鉴于不可抗力因素,双方可协商延期。
Jiànyú bùkě kànglì yīnsù, shuāngfāng kě xiéshāng yánqī.
Xét đến yếu tố bất khả kháng, hai bên có thể thương lượng gia hạn.
In light of force majeure, the parties may negotiate an extension.
除双方另有书面约定外,本条款持续有效。
Chú shuāngfāng lìng yǒu shūmiàn yuēdìng wài, běn tiáokuǎn chíxù yǒuxiào.
Trừ khi hai bên có thỏa thuận khác bằng văn bản, điều khoản này tiếp tục có hiệu lực.
Unless otherwise agreed in writing, this clause remains effective.
Chú ý: Những câu trên là mẫu ngôn ngữ học, không phải tư vấn về hiệu lực pháp lý của hợp đồng. Khi dùng trong văn bản thật, cần xác định đúng luật áp dụng và ý định của các bên.
Mẫu thông báo và báo cáo
根据最新统计数据,销售额有所增长。Gēnjù zuìxīn tǒngjì shùjù, xiāoshòu’é yǒusuǒ zēngzhǎng.
Theo dữ liệu thống kê mới nhất, doanh thu đã tăng phần nào.
According to the latest statistics, sales have increased somewhat.
针对客户反馈,我们已采取改进措施。
Zhēnduì kèhù fǎnkuì, wǒmen yǐ cǎiqǔ gǎijìn cuòshī.
Đối với phản hồi của khách hàng, chúng tôi đã áp dụng biện pháp cải tiến.
We have implemented improvements in response to customer feedback.
此事将由专门团队负责。
Cǐ shì jiāng yóu zhuānmén tuánduì fùzé.
Việc này sẽ do nhóm chuyên trách phụ trách.
A dedicated team will handle this matter.
Phần 19. Phụ lục mở rộng: các hình thức có chức năng tương tự giới từ, ít gặp hoặc kiêm loại
Bảng sau mở rộng phạm vi khảo sát để người học đọc được các văn bản hiện đại, báo chí và văn viết. Không được mặc nhiên gọi mọi mục là giới từ thuần túy: nhiều từ là động từ, liên từ thời gian hoặc cấu trúc được giới từ hóa trong những ngữ cảnh cụ thể.- 作为 (zuòwéi) – với tư cách (giới từ/vị từ tùy câu)
作为老师,我必须关心每个学生。
Zuòwéi lǎoshī, wǒ bìxū guānxīn měi ge xuésheng.
Với tư cách giáo viên, tôi phải quan tâm từng học sinh.
As a teacher, I must care about every student. - 当着 (dāngzhe) – ngay trước mặt (giới từ)
请不要当着客户的面争吵。
Qǐng bú yào dāngzhe kèhù de miàn zhēngchǎo.
Xin đừng cãi nhau trước mặt khách hàng.
Please do not argue in front of the customer. - 正当 (zhèngdāng) – đúng lúc, đúng khi (dẫn mệnh đề thời gian)
正当大家讨论问题时,电话响了。
Zhèngdāng dàjiā tǎolùn wèntí shí, diànhuà xiǎng le.
Đúng lúc mọi người đang thảo luận, điện thoại reo.
Just as everyone was discussing the issue, the phone rang. - 每当 (měidāng) – mỗi khi (liên từ/thành tố thời gian)
每当下雨时,路上就很堵。
Měidāng xiàyǔ shí, lùshang jiù hěn dǔ.
Mỗi khi trời mưa, đường sá lại tắc nghẽn.
Whenever it rains, the roads become congested. - 乘 (chéng) – bằng (phương tiện; thường cũng là động từ)
他乘高铁去上海。
Tā chéng gāotiě qù Shànghǎi.
Anh ấy đi tàu cao tốc đến Thượng Hải.
He travels to Shanghai by high-speed train. - 乘着 (chéngzhe) – nhân lúc, theo (văn viết)
乘着夜色,他们出发了。
Chéngzhe yèsè, tāmen chūfā le.
Nhân lúc trời tối, họ đã xuất phát.
They set off under cover of darkness. - 随 (suí) – theo, cùng với (kiêm loại)
价格随市场变化而调整。
Jiàgé suí shìchǎng biànhuà ér tiáozhěng.
Giá được điều chỉnh theo biến động thị trường.
Prices are adjusted with market changes. - 凭着 (píngzhe) – dựa vào, nhờ vào
凭着耐心,她完成了任务。
Píngzhe nàixīn, tā wánchéng le rènwu.
Nhờ kiên nhẫn, cô ấy hoàn thành nhiệm vụ.
With patience, she completed the task. - 依靠 (yīkào) – dựa vào (thường là động từ)
我们依靠团队力量解决难题。
Wǒmen yīkào tuánduì lìliàng jiějué nántí.
Chúng tôi dựa vào sức mạnh tập thể để giải quyết khó khăn.
We rely on the team to solve difficult problems. - 依托 (yītuō) – dựa trên nền tảng (thường là động từ)
学校依托线上平台开展教学。
Xuéxiào yītuō xiànshàng píngtái kāizhǎn jiàoxué.
Nhà trường dựa vào nền tảng trực tuyến để giảng dạy.
The school uses an online platform to deliver lessons. - 相对于 (xiāngduìyú) – so với, tương đối so với
相对于去年,今年的收入有所增长。
Xiāngduìyú qùnián, jīnnián de shōurù yǒusuǒ zēngzhǎng.
So với năm ngoái, thu nhập năm nay tăng phần nào.
Compared with last year, income has risen somewhat. - 像 (xiàng) – giống như (động từ/giới từ so sánh tùy phân tích)
他像父亲一样认真。
Tā xiàng fùqīn yíyàng rènzhēn.
Anh ấy nghiêm túc như bố mình.
He is as conscientious as his father. - 依循 (yīxún) – tuân theo (văn viết; thường là động từ)
我们依循基本原则开展工作。
Wǒmen yīxún jīběn yuánzé kāizhǎn gōngzuò.
Chúng tôi triển khai công việc theo nguyên tắc cơ bản.
We carry out our work in line with the fundamental principles. - 每逢 (měiféng) – mỗi khi, cứ đến (mẫu thời gian)
每逢节假日,商场都很热闹。
Měiféng jiéjiàrì, shāngchǎng dōu hěn rènao.
Mỗi dịp lễ, trung tâm thương mại đều nhộn nhịp.
The mall is busy on every holiday.
Phần 20. Từ kiêm loại và các hình thức gần giới từ: không gộp sai từ loại
Từ thường là động từ trong một số câu, là giới từ trong câu khác
| Hình thức | Cách dùng động từ (hoặc vị từ) | Cách dùng dẫn quan hệ |
|---|---|---|
| 用 | 我用过这个软件。(động từ) | 用手机查资料。(công cụ) |
| 给 | 他给了我一本书。(động từ) | 给客户发邮件。(người nhận) |
| 经过 | 火车经过南京。(động từ) | 经过讨论,我们决定延期。(quá trình) |
| 通过 | 他通过了考试。(động từ) | 通过网络学习。(phương tiện) |
| 在 | 他在家。(vị từ chỉ vị trí, tùy phân tích) | 在家工作。(trạng ngữ địa điểm) |
| 让 | 请让他进来。(sai khiến) | 钱包让人偷了。(bị động) |
| 跟 | 他跟着老师走。(động từ 跟着) | 跟老师讨论。(quan hệ) |
| 和 | 我和你。(liên kết danh ngữ) | 和老师讨论。(quan hệ) |
| 因为 | 因为他生病了,所以没来。(liên từ) | 因为天气原因而推迟。(cụm dẫn nguyên nhân) |
Những từ không nên gọi là giới từ chỉ vì có nghĩa tương tự
- 的、地、得: trợ từ cấu trúc, không phải giới từ.
- 上、下、里、内、外: phương vị từ khi làm thành tố vị trí, không phải giới từ độc lập trong các mẫu 在桌子上、在箱子里.
- 只、都、还、甚至: phó từ trong nhiều kết cấu; bản thân không trở thành giới từ vì dịch là “chỉ”, “đều”, “thậm chí”.
- 除了……以外: một khung giới từ gồm yếu tố đầu và thành tố chỉ ranh giới; 以外 không phải lúc nào cũng là giới từ độc lập.
- 针对 có thể được phân tích là giới từ hoặc động từ trong cách dùng khác nhau; 有关 thường là động từ/tính từ liên hệ, không tự động coi là một giới từ đơn lập.
- 按照、根据、依据、借助 có nguồn gốc động từ và có cách dùng vị từ; phải căn cứ vào cấu trúc câu cụ thể.
Phần 21. Những lỗi sai tiêu biểu và phương pháp tự sửa
Lỗi vị trí, chọn nhầm giới từ và cấu trúc thiếu thành phần
| Câu cần sửa | Cách viết phù hợp | Lý do |
|---|---|---|
| 我对汉语学习。 | 我学习汉语。 / 我对汉语感兴趣。 | 对 không thay thế tùy tiện quan hệ động từ + tân ngữ học tập. |
| 我们按照规定的执行。 | 我们按照规定执行。 | Không thêm 的 giữa cụm giới từ làm trạng ngữ và động từ chính. |
| 我比他一样高。 | 我跟他一样高。 | Mẫu ngang bằng dùng 跟/和……一样, không dùng 比……一样. |
| 我把门关。 | 我把门关上。 | Câu 把 này cần thành phần biểu thị kết quả/đích tác động rõ. |
| 这个报告被经理写。 | 这个报告是经理写的。 / 这个报告被经理修改了。 | Chọn câu chủ động định danh người làm hoặc bị động có vị ngữ hoàn chỉnh, tùy ý nghĩa. |
| 我从学校去在医院。 | 我从学校去医院。 | 去医院 có tân ngữ nơi đích; không chèn 在 giữa 去 và nơi đích. |
| 他为了我买礼物。 | 他给我买礼物。 | Nếu nhấn “mua quà cho tôi”, ưu tiên 给; 为了 tôi chỉ có nghĩa “vì tôi” trong ngữ cảnh riêng. |
| 他对于老师很尊敬。 | 他对老师很尊敬。 | Đối với người cụ thể gắn thái độ 尊敬, 对 tự nhiên và thông dụng hơn. |
| 公司在合同交货。 | 公司按照合同交货。 | Ở đây cần quan hệ tiêu chuẩn, không phải địa điểm. |
| 我们从九点在十二点学习。 | 我们从九点到十二点学习。 | Cặp khởi – kết thời gian phải dùng 从……到……. |
| 请向前面走去右边。 | 请往前走,然后向右转。 | Giới từ hướng và bổ ngữ xu hướng có vị trí khác nhau; tránh ghép không tự nhiên. |
| 因为下雨,所以比赛被取消了昨天。 | 因为下雨,所以比赛昨天被取消了。 | Trạng ngữ thời gian 昨天 nên đặt trước cụm bị động; câu đúng theo ngữ cảnh có thể thay đổi. |
| 我没有把昨天文件交给他。 | 我昨天没有把文件交给他。 | Đưa mốc thời gian lên trước cụm giới từ 把 và giữ tân ngữ tự nhiên. |
| 除了中文,他都说英文。 | 除了中文,他还会说英文。 | Muốn diễn đạt năng lực bổ sung, dùng 还/也 và vị từ thích hợp. |
| 这台机器距离厂房非常近了十米。 | 这台机器距厂房只有十米。 | Cách diễn đạt khoảng cách cần rõ mốc và lượng. |
| 老板关于员工很满意。 | 老板对员工很满意。 | Mức độ hài lòng là quan hệ thái độ, dùng 对. |
| 我在明天去北京。 | 我明天去北京。 | Mốc ngày mai trong câu thường không cần 在; dùng trạng ngữ 明天 tự nhiên hơn. |
| 对这个问题,我们应该根据分析。 | 对于这个问题,我们应该根据数据进行分析。 | 根据 cần có đối tượng làm căn cứ (数据); 对于 chỉ phạm vi đề tài. |
Bảy bước tự kiểm tra câu có giới từ
- Tìm vị từ chính của câu; đừng nhận dạng bằng bản dịch tiếng Việt.
- Gạch cụm giới từ và xác định đối tượng của giới từ.
- Xác định chức năng: thời gian, địa điểm, hướng, đối tượng, công cụ, căn cứ, nguyên nhân, mục đích, so sánh hay bị động.
- Kiểm tra vị trí giới từ so với động từ hoặc tính từ chính.
- Kiểm tra giới từ có yêu cầu cấu trúc cố định như 把……V+结果、被……V+结果、除了……都/还 hay không.
- Kiểm tra các từ kiêm loại có thật sự đang làm giới từ không.
- Đọc lại xem câu có tự nhiên, dễ hiểu và đúng mốc thời gian/đối tượng không.
Phần 22. Hội thoại ứng dụng thực tế: tám chủ đề từ cơ bản đến chuyên sâu
Hội thoại 1 – Trong lớp học: giới từ 对、跟、向、用
Lượt A你对汉语语法感兴趣吗?
Nǐ duì Hànyǔ yǔfǎ gǎn xìngqù ma?
Bạn có hứng thú với ngữ pháp tiếng Trung không?
Are you interested in Chinese grammar?
Lượt B
很感兴趣,但我有一些问题。
Hěn gǎn xìngqù, dàn wǒ yǒu yìxiē wèntí.
Rất hứng thú, nhưng tôi có một số câu hỏi.
Very much, but I have some questions.
Lượt A
你可以向老师请教。
Nǐ kěyǐ xiàng lǎoshī qǐngjiào.
Bạn có thể hỏi giáo viên.
You can ask the teacher for guidance.
Lượt B
我想跟同学一起练习。
Wǒ xiǎng gēn tóngxué yìqǐ liànxí.
Tôi muốn luyện tập cùng bạn học.
I want to practice with my classmates.
Lượt A
我们用中文交流吧。
Wǒmen yòng Zhōngwén jiāoliú ba.
Chúng ta trao đổi bằng tiếng Trung nhé.
Let us communicate in Chinese.
Lượt B
好,我会按照老师的方法练习。
Hǎo, wǒ huì ànzhào lǎoshī de fāngfǎ liànxí.
Được, tôi sẽ luyện theo phương pháp của giáo viên.
Okay, I will practice using the teacher’s method.
Hội thoại 2 – Hỏi đường: 从、往、向、沿着、离
Lượt A请问,从这里怎么去地铁站?
Qǐngwèn, cóng zhèlǐ zěnme qù dìtiězhàn?
Xin hỏi từ đây đi đến ga tàu điện ngầm thế nào?
Excuse me, how do I get to the subway station from here?
Lượt B
你先往前走两百米。
Nǐ xiān wǎng qián zǒu liǎngbǎi mǐ.
Bạn đi thẳng về trước 200 mét.
First walk two hundred meters ahead.
Lượt A
然后向左转吗?
Ránhòu xiàng zuǒ zhuǎn ma?
Sau đó rẽ trái phải không?
Then should I turn left?
Lượt B
对,沿着那条路一直走。
Duì, yánzhe nà tiáo lù yìzhí zǒu.
Đúng, cứ đi theo con đường ấy.
Yes, keep walking along that road.
Lượt A
地铁站离这里远吗?
Dìtiězhàn lí zhèlǐ yuǎn ma?
Ga tàu có xa đây không?
Is the subway station far from here?
Lượt B
不远,走路大约五分钟。
Bù yuǎn, zǒulù dàyuē wǔ fēnzhōng.
Không xa, đi bộ khoảng năm phút.
No, it is about a five-minute walk.
Hội thoại 3 – Sắp xếp cuộc họp: 在、从、到、给、关于
Lượt A我们在什么时候开会?
Wǒmen zài shénme shíhou kāihuì?
Chúng ta họp vào lúc nào?
When are we having the meeting?
Lượt B
会议从下午两点开始。
Huìyì cóng xiàwǔ liǎng diǎn kāishǐ.
Cuộc họp bắt đầu từ hai giờ chiều.
The meeting starts at 2 p.m.
Lượt A
大概到几点结束?
Dàgài dào jǐ diǎn jiéshù?
Khoảng mấy giờ thì kết thúc?
About what time will it end?
Lượt B
预计到三点半结束。
Yùjì dào sān diǎn bàn jiéshù.
Dự kiến kết thúc lúc ba giờ rưỡi.
It is expected to end at 3:30.
Lượt A
你给大家发会议通知了吗?
Nǐ gěi dàjiā fā huìyì tōngzhī le ma?
Bạn đã gửi thông báo họp cho mọi người chưa?
Have you sent everyone the meeting notice?
Lượt B
已经发了,是关于新项目的。
Yǐjīng fā le, shì guānyú xīn xiàngmù de.
Đã gửi rồi, nội dung về dự án mới.
Yes, I have. It is about the new project.
Hội thoại 4 – Giao hàng: 按照、从、到、由、给、截至
Lượt A这批货从哪里发出?
Zhè pī huò cóng nǎlǐ fāchū?
Lô hàng này xuất phát từ đâu?
Where is this shipment sent from?
Lượt B
从广州仓库发出。
Cóng Guǎngzhōu cāngkù fāchū.
Xuất từ kho Quảng Châu.
It is shipped from the Guangzhou warehouse.
Lượt A
由谁负责运输?
Yóu shéi fùzé yùnshū?
Ai phụ trách vận chuyển?
Who is responsible for transportation?
Lượt B
由物流部门负责。
Yóu wùliú bùmén fùzé.
Do bộ phận logistics phụ trách.
The logistics department is responsible.
Lượt A
可以按照合同期限送到吗?
Kěyǐ ànzhào hétong qīxiàn sòng dào ma?
Có thể giao đến đúng thời hạn hợp đồng không?
Can it be delivered within the contract deadline?
Lượt B
可以,我们会给客户发送跟踪信息。
Kěyǐ, wǒmen huì gěi kèhù fāsòng gēnzōng xìnxī.
Có, chúng tôi sẽ gửi thông tin theo dõi cho khách hàng.
Yes, we will send tracking details to the client.
Hội thoại 5 – Thương lượng giá: 对于、比、根据、与、就
Lượt A对于新的报价,你有什么意见?
Duìyú xīn de bàojià, nǐ yǒu shénme yìjiàn?
Đối với báo giá mới, bạn có ý kiến gì?
What do you think about the new quotation?
Lượt B
这个价格比上个月高。
Zhège jiàgé bǐ shàng ge yuè gāo.
Giá này cao hơn tháng trước.
This price is higher than last month’s.
Lượt A
我们根据成本重新计算过。
Wǒmen gēnjù chéngběn chóngxīn jìsuàn guo.
Chúng tôi đã tính lại dựa trên chi phí.
We recalculated it based on costs.
Lượt B
那可以就付款方式再谈谈吗?
Nà kěyǐ jiù fùkuǎn fāngshì zài tántan ma?
Vậy có thể bàn thêm về phương thức thanh toán không?
Could we discuss the payment terms further?
Lượt A
可以,我会与财务部门商量。
Kěyǐ, wǒ huì yǔ cáiwù bùmén shāngliang.
Được, tôi sẽ trao đổi với bộ phận tài chính.
Yes, I will discuss it with finance.
Lượt B
谢谢,我等你的回复。
Xièxie, wǒ děng nǐ de huífù.
Cảm ơn, tôi đợi phản hồi của bạn.
Thank you. I will await your reply.
Hội thoại 6 – Xử lý khiếu nại: 因为、由于、针对、对、为了
Lượt A客户为什么提出投诉?
Kèhù wèishénme tíchū tóusù?
Vì sao khách hàng gửi khiếu nại?
Why did the client file a complaint?
Lượt B
因为产品出现了故障。
Yīnwèi chǎnpǐn chūxiàn le gùzhàng.
Vì sản phẩm xuất hiện sự cố.
Because the product malfunctioned.
Lượt A
我们针对这个问题采取措施了吗?
Wǒmen zhēnduì zhège wèntí cǎiqǔ cuòshī le ma?
Chúng ta đã áp dụng biện pháp cho vấn đề này chưa?
Have we taken action to address this issue?
Lượt B
已经采取了,而且通知了客户。
Yǐjīng cǎiqǔ le, érqiě tōngzhī le kèhù.
Đã áp dụng rồi và cũng thông báo khách hàng.
Yes, and we have informed the client.
Lượt A
为了避免再次发生,我们还要检查流程。
Wèile bìmiǎn zàicì fāshēng, wǒmen hái yào jiǎnchá liúchéng.
Để tránh tái diễn, chúng ta còn phải kiểm tra quy trình.
To prevent recurrence, we must also inspect the process.
Lượt B
对,我们应该对质量负责。
Duì, wǒmen yīnggāi duì zhìliàng fùzé.
Đúng, chúng ta phải chịu trách nhiệm về chất lượng.
Right, we must be accountable for quality.
Hội thoại 7 – Hợp đồng: 鉴于、依据、除、由、于
Lượt A鉴于最近的变化,需要修改合同吗?
Jiànyú zuìjìn de biànhuà, xūyào xiūgǎi hétong ma?
Xét những thay đổi gần đây, có cần sửa hợp đồng không?
In view of recent changes, do we need to amend the contract?
Lượt B
需要,我们应该依据最新规定调整条款。
Xūyào, wǒmen yīnggāi yījù zuìxīn guīdìng tiáozhěng tiáokuǎn.
Có, chúng ta nên điều chỉnh điều khoản theo quy định mới nhất.
Yes. We should adjust the clauses based on the latest rules.
Lượt A
修改工作由哪个部门负责?
Xiūgǎi gōngzuò yóu nǎ ge bùmén fùzé?
Bộ phận nào chịu trách nhiệm sửa đổi?
Which department is responsible for the revision?
Lượt B
由法务部门负责。
Yóu fǎwù bùmén fùzé.
Do bộ phận pháp chế phụ trách.
The legal department is responsible.
Lượt A
除特殊情况外,能按期完成吗?
Chú tèshū qíngkuàng wài, néng ànqī wánchéng ma?
Trừ trường hợp đặc biệt, có thể hoàn thành đúng hạn không?
Can it be completed on time, barring exceptional circumstances?
Lượt B
可以,我们计划于周五完成。
Kěyǐ, wǒmen jìhuà yú zhōuwǔ wánchéng.
Có, chúng tôi dự định hoàn thành vào thứ Sáu.
Yes. We plan to finish by Friday.
Hội thoại 8 – Công nghệ và đào tạo: 通过、借助、基于、把、被
Lượt A你们通过什么方式检查错误?
Nǐmen tōngguò shénme fāngshì jiǎnchá cuòwù?
Các bạn kiểm tra lỗi thông qua phương thức nào?
How do you check for errors?
Lượt B
我们借助自动化工具进行检查。
Wǒmen jièzhù zìdònghuà gōngjù jìnxíng jiǎnchá.
Chúng tôi dùng công cụ tự động để kiểm tra.
We use automation tools for checking.
Lượt A
系统会根据什么判断结果?
Xìtǒng huì gēnjù shénme pànduàn jiéguǒ?
Hệ thống dựa vào gì để đánh giá kết quả?
What does the system base its decisions on?
Lượt B
它基于测试数据进行分析。
Tā jīyú cèshì shùjù jìnxíng fēnxī.
Nó phân tích dựa trên dữ liệu kiểm thử.
It analyzes the test data.
Lượt A
发现问题后,怎么处理?
Fāxiàn wèntí hòu, zěnme chǔlǐ?
Sau khi phát hiện vấn đề thì xử lý thế nào?
What happens after a problem is found?
Lượt B
我们把问题记录下来,再由工程师处理。
Wǒmen bǎ wèntí jìlù xiàlái, zài yóu gōngchéngshī chǔlǐ.
Chúng tôi ghi lại vấn đề, sau đó để kỹ sư xử lý.
We document the issue, then an engineer handles it.
Phần 23. Từ vựng trọng điểm và thuật ngữ ứng dụng: danh sách đánh số bốn dòng
Danh sách dưới đây gồm thuật ngữ ngữ pháp và từ vựng dùng trong ví dụ. Mỗi mục có thứ tự rõ ràng, bốn dòng Trung giản thể – Pinyin có dấu – Việt – Anh.- 介词
jiècí
giới từ
preposition - 介词短语
jiècí duǎnyǔ
cụm giới từ
prepositional phrase - 介宾短语
jièbīn duǎnyǔ
cụm giới từ – tân ngữ
preposition-object phrase - 宾语
bīnyǔ
tân ngữ
object - 状语
zhuàngyǔ
trạng ngữ
adverbial - 补语
bǔyǔ
bổ ngữ
complement - 定语
dìngyǔ
định ngữ
attributive modifier - 中心语
zhōngxīnyǔ
trung tâm ngữ
headword - 谓语
wèiyǔ
vị ngữ
predicate - 词类
cílèi
từ loại
part of speech - 兼类词
jiānlèi cí
từ kiêm loại
multi-category word - 连词
liáncí
liên từ
conjunction - 方位词
fāngwèi cí
phương vị từ
localizer - 处所
chùsuǒ
địa điểm
location - 方向
fāngxiàng
phương hướng
direction - 起点
qǐdiǎn
điểm khởi đầu
starting point - 终点
zhōngdiǎn
điểm cuối
endpoint - 范围
fànwéi
phạm vi
scope - 依据
yījù
căn cứ
basis - 规定
guīdìng
quy định
regulation - 约定
yuēdìng
thỏa thuận đã định
agreed term - 履行
lǚxíng
thực hiện (nghĩa vụ)
fulfill - 交货
jiāohuò
giao hàng
deliver goods - 发货
fāhuò
xuất/gửi hàng
ship goods - 收货
shōuhuò
nhận hàng
receive goods - 付款
fùkuǎn
thanh toán
make payment - 结算
jiésuàn
quyết toán
settlement - 延期
yánqī
gia hạn, trì hoãn
extension; postponement - 按期
ànqī
đúng hạn
on schedule - 责任
zérèn
trách nhiệm
responsibility - 负责
fùzé
phụ trách
be responsible for - 承担
chéngdān
gánh chịu
bear; undertake - 因果关系
yīnguǒ guānxì
quan hệ nhân quả
causal relationship - 目的
mùdì
mục đích
purpose - 对象
duìxiàng
đối tượng
target; object - 方式
fāngshì
phương thức
method - 工具
gōngjù
công cụ
tool - 条件
tiáojiàn
điều kiện
condition - 凭证
píngzhèng
chứng từ
voucher; documentary proof - 凭据
píngjù
bằng cứ
evidence - 证据
zhèngjù
chứng cứ
evidence - 审核
shěnhé
xét duyệt
review - 验收
yànshōu
nghiệm thu
inspection and acceptance - 供应商
gōngyìngshāng
nhà cung cấp
supplier - 客户
kèhù
khách hàng
client - 财务部门
cáiwù bùmén
bộ phận tài chính
finance department - 法务部门
fǎwù bùmén
bộ phận pháp chế
legal department - 通知
tōngzhī
thông báo
notice - 附件
fùjiàn
phụ lục, tệp đính kèm
attachment - 方案
fāngàn
phương án
plan - 措施
cuòshī
biện pháp
measure - 调整
tiáozhěng
điều chỉnh
adjust - 优化
yōuhuà
tối ưu hóa
optimize - 故障
gùzhàng
sự cố
malfunction - 反馈
fǎnkuì
phản hồi
feedback - 统计
tǒngjì
thống kê
statistics - 成本
chéngběn
chi phí
cost - 预算
yùsuàn
ngân sách
budget - 报价
bàojià
báo giá
quotation - 协商
xiéshāng
thương lượng
negotiate - 协定
xiédìng
hiệp định, thỏa thuận
agreement - 条款
tiáokuǎn
điều khoản
clause - 期限
qīxiàn
thời hạn
time limit - 截止日期
jiézhǐ rìqī
ngày hết hạn
deadline - 生效
shēngxiào
có hiệu lực
take effect - 有效期
yǒuxiàoqī
thời hạn hiệu lực
validity period - 例外
lìwài
ngoại lệ
exception - 比较
bǐjiào
so sánh
comparison - 被动句
bèidòng jù
câu bị động
passive sentence - 把字句
bǎzì jù
câu chữ 把
ba-construction - 书面语
shūmiànyǔ
văn viết
written language - 口语
kǒuyǔ
khẩu ngữ
spoken language - 顺序
shùnxù
thứ tự
order - 主语
zhǔyǔ
chủ ngữ
subject - 语境
yǔjìng
ngữ cảnh
context
Phần 24. Bài tập thực hành: từ nhận diện đến biên dịch chuyên sâu
Hướng dẫn: tự làm trước khi xem đáp án. Các câu được đánh số liên tục và chia thành năm dạng. Khi chữa, đọc đủ bốn dòng Trung – Pinyin – Việt – Anh, sau đó giải thích vì sao dùng giới từ đó thay vì từ gần nghĩa.Điền giới từ (20 câu)
- 我___办公室工作。(在 / 比)
- 这份文件___上海寄来。(从 / 向)
- 请___右转。(向 / 从)
- 我们___合同要求发货。(按照 / 关于)
- 他___汉语很感兴趣。(对 / 给)
- ___提高效率,我们调整了流程。(为了 / 比)
- 这台机器___那台贵。(比 / 跟)
- 这台机器___那台一样贵。(跟 / 比)
- 请___这份报告打印出来。(把 / 被)
- 报告___经理修改了。(被 / 把)
- 这项工作___技术部门负责。(由 / 对)
- ___今天,我们共收到十份申请。(截至 / 为了)
- ___客户反馈,我们更新了系统。(根据 / 离)
- ___天气不好,活动取消了。(由于 / 朝)
- 办公室___地铁站很近。(离 / 对)
- 请___这条路往前走。(沿着 / 给)
- ___周日,其他日子我都上班。(除了 / 根据)
- 我___他买了一张车票。(替 / 关于)
- 双方___交货期限进行了协商。(就 / 比)
- 他___自己的努力取得了成功。(靠 / 被)
Chọn câu đúng (10 câu)
- Chọn: A. 我对你很满意。 / B. 我关于你很满意。
- Chọn: A. 我比他一样高。 / B. 我跟他一样高。
- Chọn: A. 我从八点到五点工作。 / B. 我从八点在五点工作。
- Chọn: A. 请把门关上。 / B. 请被门关上。
- Chọn: A. 根据数据分析,我们调整了方案。 / B. 关于数据分析,我们调整了方案。
- Chọn: A. 她对音乐感兴趣。 / B. 她给音乐感兴趣。
- Chọn: A. 请按照说明操作。 / B. 请按照说明的操作。
- Chọn: A. 他向老师请教。 / B. 他往老师请教。
- Chọn: A. 除了他以外,大家都来了。 / B. 除了他以外,大家比来了。
- Chọn: A. 这项任务由小张负责。 / B. 这项任务对小张负责。
Sửa lỗi (10 câu)
- Sửa câu: 我比你一样忙。
- Sửa câu: 请按照说明的完成安装。
- Sửa câu: 我把照片看。 (ý: tôi đã xem xong ảnh)
- Sửa câu: 他关于中文很感兴趣。
- Sửa câu: 我从上午九点在下午三点学习。
- Sửa câu: 他们被经理安排任务。 (ý: quản lý đã giao việc cho họ)
- Sửa câu: 她往老师请教汉语。
- Sửa câu: 除了数学,我都喜欢英语。 (ý: ngoài toán còn thích tiếng Anh)
- Sửa câu: 我在明天见你。
- Sửa câu: 请把文件被打印出来。
Dịch Việt–Trung (12 câu)
- Dịch: Tôi học tiếng Trung tại thư viện.
- Dịch: Chúng tôi chuyển hàng từ Quảng Châu đến Hà Nội.
- Dịch: Hãy đi về phía bên phải.
- Dịch: Tôi rất quan tâm đến chất lượng sản phẩm.
- Dịch: Hãy giao hàng theo thỏa thuận.
- Dịch: Báo cáo do bộ phận tài chính chuẩn bị.
- Dịch: Tính đến hôm nay, chúng tôi đã nhận 30 đơn.
- Dịch: Máy này nhanh hơn máy kia.
- Dịch: Tôi gửi email cho khách hàng.
- Dịch: Vì lý do an toàn, chúng tôi tạm dừng hoạt động.
- Dịch: Ngoài tiếng Trung, cô ấy còn biết tiếng Anh.
- Dịch: Chúng tôi đã in hợp đồng ra.
Phân tích ngữ pháp (8 câu)
- Xác định giới từ và chức năng: 我们在仓库检查货物。
- Phân biệt hai giới từ: 我们从北京到天津出差。
- Phân tích 把: 请把文件交给经理。
- Phân tích bị động: 门被风吹开了。
- Phân tích phạm vi: 除了他,大家都同意。
- Giải thích vì sao câu này không cần giới từ 对: 我喜欢汉语。
- Xác định cụm giới từ làm định ngữ: 关于招生的通知已经发出。
- Phân tích hai trạng ngữ: 我们根据数据对方案进行了调整。
Phần 25. Đáp án, phiên âm và giải thích chi tiết toàn bộ bài tập
Đáp án được sắp xếp theo thứ tự bài tập ở phần trên. Mỗi câu có bốn dòng: Hán giản thể, Pinyin có dấu, bản dịch Việt, bản dịch Anh, tiếp đó là lý giải lựa chọn ngữ pháp.Đáp án – Điền giới từ
- 我在办公室工作。
Wǒ zài bàngōngshì gōngzuò.
Tôi làm việc tại văn phòng.
I work at the office.
Giải thích: 在 đánh dấu địa điểm. - 这份文件从上海寄来。
Zhè fèn wénjiàn cóng Shànghǎi jì lái.
Tài liệu này được gửi từ Thượng Hải đến.
This document was sent from Shanghai.
Giải thích: 从 chỉ nơi xuất phát. - 请向右转。
Qǐng xiàng yòu zhuǎn.
Xin rẽ phải.
Please turn right.
Giải thích: 向 chỉ hướng hành động. - 我们按照合同要求发货。
Wǒmen ànzhào hétong yāoqiú fāhuò.
Chúng tôi giao hàng theo yêu cầu hợp đồng.
We ship according to the contract requirements.
Giải thích: 按照 dẫn chuẩn mực phải thực hiện. - 他对汉语很感兴趣。
Tā duì Hànyǔ hěn gǎn xìngqù.
Anh ấy rất hứng thú với tiếng Trung.
He is very interested in Chinese.
Giải thích: 对 là đối tượng của cảm xúc/đánh giá. - 为了提高效率,我们调整了流程。
Wèile tígāo xiàolǜ, wǒmen tiáozhěng le liúchéng.
Để nâng cao hiệu suất, chúng tôi đã điều chỉnh quy trình.
We adjusted the process to improve efficiency.
Giải thích: 为了 dẫn mục đích. - 这台机器比那台贵。
Zhè tái jīqì bǐ nà tái guì.
Máy này đắt hơn máy kia.
This machine is more expensive than that one.
Giải thích: 比 nêu so sánh hơn. - 这台机器跟那台一样贵。
Zhè tái jīqì gēn nà tái yíyàng guì.
Máy này đắt bằng máy kia.
This machine is as expensive as that one.
Giải thích: 跟……一样 là so sánh ngang bằng. - 请把这份报告打印出来。
Qǐng bǎ zhè fèn bàogào dǎyìn chūlái.
Hãy in báo cáo này ra.
Please print this report out.
Giải thích: 把 đưa tân ngữ lên trước hành động xử lý. - 报告被经理修改了。
Bàogào bèi jīnglǐ xiūgǎi le.
Báo cáo đã được quản lý chỉnh sửa.
The report was revised by the manager.
Giải thích: 被 tạo câu bị động. - 这项工作由技术部门负责。
Zhè xiàng gōngzuò yóu jìshù bùmén fùzé.
Công việc này do bộ phận kỹ thuật phụ trách.
The technical department is responsible for this task.
Giải thích: 由 dẫn đơn vị đảm nhiệm. - 截至今天,我们共收到十份申请。
Jiézhì jīntiān, wǒmen gòng shōudào shí fèn shēnqǐng.
Tính đến hôm nay, chúng tôi nhận tổng cộng mười đơn.
As of today, we have received ten applications.
Giải thích: 截至 là mốc thống kê. - 根据客户反馈,我们更新了系统。
Gēnjù kèhù fǎnkuì, wǒmen gēngxīn le xìtǒng.
Dựa trên phản hồi khách hàng, chúng tôi đã cập nhật hệ thống.
We updated the system based on customer feedback.
Giải thích: 根据 nêu cơ sở quyết định. - 由于天气不好,活动取消了。
Yóuyú tiānqì bù hǎo, huódòng qǔxiāo le.
Do thời tiết không tốt, hoạt động bị hủy.
The event was canceled due to bad weather.
Giải thích: 由于 nêu nguyên nhân. - 办公室离地铁站很近。
Bàngōngshì lí dìtiězhàn hěn jìn.
Văn phòng rất gần ga tàu điện.
The office is close to the subway station.
Giải thích: 离 dẫn mốc đo khoảng cách. - 请沿着这条路往前走。
Qǐng yánzhe zhè tiáo lù wǎng qián zǒu.
Xin đi thẳng dọc theo con đường này.
Please follow this road forward.
Giải thích: 沿着 giới thiệu tuyến đường. - 除了周日,其他日子我都上班。
Chúle zhōurì, qítā rìzi wǒ dōu shàngbān.
Ngoài Chủ nhật ra, những ngày khác tôi đều đi làm.
I work every day except Sunday.
Giải thích: 除了 biểu thị ngoại trừ. - 我替他买了一张车票。
Wǒ tì tā mǎi le yì zhāng chēpiào.
Tôi mua vé xe thay anh ấy.
I bought a ticket on his behalf.
Giải thích: 替 chỉ làm thay cho ai. - 双方就交货期限进行了协商。
Shuāngfāng jiù jiāohuò qīxiàn jìnxíng le xiéshāng.
Hai bên đã thương lượng về thời hạn giao hàng.
The parties negotiated the delivery deadline.
Giải thích: 就 dẫn đề tài thương lượng (văn viết). - 他靠自己的努力取得了成功。
Tā kào zìjǐ de nǔlì qǔdé le chénggōng.
Anh ấy thành công nhờ nỗ lực bản thân.
He succeeded through his own efforts.
Giải thích: 靠 dẫn phương tiện/cơ sở.
Đáp án – Chọn câu đúng
- 我对你很满意。
Wǒ duì nǐ hěn mǎnyì.
Tôi rất hài lòng về bạn.
I am very satisfied with you.
Giải thích: 满意 đi với đối tượng bằng 对, không dùng 关于. - 我跟他一样高。
Wǒ gēn tā yíyàng gāo.
Tôi cao bằng anh ấy.
I am as tall as him.
Giải thích: 跟……一样 dùng cho so sánh ngang bằng. - 我从八点到五点工作。
Wǒ cóng bā diǎn dào wǔ diǎn gōngzuò.
Tôi làm việc từ tám giờ đến năm giờ.
I work from eight to five.
Giải thích: 从……到…… đánh dấu khoảng thời gian. - 请把门关上。
Qǐng bǎ mén guān shàng.
Hãy đóng cửa lại.
Please close the door.
Giải thích: 把 là xử lý; 被 là bị động. - 根据数据分析,我们调整了方案。
Gēnjù shùjù fēnxī, wǒmen tiáozhěng le fāngàn.
Dựa trên phân tích dữ liệu, chúng tôi điều chỉnh phương án.
We adjusted the plan based on data analysis.
Giải thích: 根据 đánh dấu cơ sở; câu B chỉ hợp ngữ cảnh khác và ít trực tiếp hơn. - 她对音乐感兴趣。
Tā duì yīnyuè gǎn xìngqù.
Cô ấy yêu thích âm nhạc.
She is interested in music.
Giải thích: 感兴趣 thường đi với 对. - 请按照说明操作。
Qǐng ànzhào shuōmíng cāozuò.
Hãy thao tác theo hướng dẫn.
Please follow the instructions.
Giải thích: Trạng ngữ không chèn 的 giữa cụm giới từ và vị từ. - 他向老师请教。
Tā xiàng lǎoshī qǐngjiào.
Anh ấy thỉnh giáo giáo viên.
He seeks advice from the teacher.
Giải thích: 向 dẫn người tiếp nhận hành động 请教. - 除了他以外,大家都来了。
Chúle tā yǐwài, dàjiā dōu lái le.
Ngoài anh ấy ra, mọi người đều đến.
Everyone came except him.
Giải thích: Ngoại trừ đi với 都 ở vế còn lại. - 这项任务由小张负责。
Zhè xiàng rènwu yóu Xiǎo Zhāng fùzé.
Nhiệm vụ này do Tiểu Trương phụ trách.
Xiao Zhang is responsible for this task.
Giải thích: 由 dẫn người đảm nhiệm; 对……负责 là có trách nhiệm với đối tượng.
Đáp án – Sửa lỗi
- 我跟你一样忙。
Wǒ gēn nǐ yíyàng máng.
Tôi bận như bạn.
I am as busy as you.
Giải thích: Đổi 比 thành 跟 để diễn đạt ngang bằng. - 请按照说明完成安装。
Qǐng ànzhào shuōmíng wánchéng ānzhuāng.
Hãy hoàn thành lắp đặt theo hướng dẫn.
Please complete the installation according to the instructions.
Giải thích: Bỏ 的 sau cụm giới từ làm trạng ngữ. - 我把照片看完了。
Wǒ bǎ zhàopiàn kàn wán le.
Tôi đã xem xong ảnh.
I have finished looking at the photos.
Giải thích: Thêm bổ ngữ kết quả 完 và 了. - 他对中文很感兴趣。
Tā duì Zhōngwén hěn gǎn xìngqù.
Anh ấy rất hứng thú với tiếng Trung.
He is very interested in Chinese.
Giải thích: 对 giới thiệu đối tượng cảm xúc. - 我从上午九点到下午三点学习。
Wǒ cóng shàngwǔ jiǔ diǎn dào xiàwǔ sān diǎn xuéxí.
Tôi học từ chín giờ sáng đến ba giờ chiều.
I study from 9 a.m. to 3 p.m.
Giải thích: Cặp mốc dùng 从……到……. - 经理给他们安排了任务。
Jīnglǐ gěi tāmen ānpái le rènwu.
Quản lý đã giao nhiệm vụ cho họ.
The manager assigned them tasks.
Giải thích: Dùng câu chủ động diễn đạt đúng tác nhân; bị động nguyên câu không phù hợp ý định cơ bản. - 她向老师请教汉语问题。
Tā xiàng lǎoshī qǐngjiào Hànyǔ wèntí.
Cô ấy hỏi giáo viên về vấn đề tiếng Trung.
She asks the teacher about a Chinese-language question.
Giải thích: 向 đánh dấu người được hỏi. - 除了数学,我还喜欢英语。
Chúle shùxué, wǒ hái xǐhuan Yīngyǔ.
Ngoài toán, tôi còn thích tiếng Anh.
Besides math, I also like English.
Giải thích: 还 biểu thị bổ sung. - 我明天见你。
Wǒ míngtiān jiàn nǐ.
Ngày mai tôi gặp bạn.
I will see you tomorrow.
Giải thích: 明天 làm trạng ngữ trực tiếp, thường không cần 在. - 请把文件打印出来。
Qǐng bǎ wénjiàn dǎyìn chūlái.
Hãy in tài liệu ra.
Please print out the document.
Giải thích: Không gắn 把 và 被 trước cùng tân ngữ trong mẫu này.
Đáp án – Dịch Việt–Trung
- 我在图书馆学习汉语。
Wǒ zài túshūguǎn xuéxí Hànyǔ.
Tôi học tiếng Trung tại thư viện.
I study Chinese in the library.
Giải thích: 在 + địa điểm + vị từ. - 我们把货物从广州运到河内。
Wǒmen bǎ huòwù cóng Guǎngzhōu yùn dào Hénèi.
Chúng tôi chuyển hàng từ Quảng Châu đến Hà Nội.
We ship the goods from Guangzhou to Hanoi.
Giải thích: 把 + O; 从 giới thiệu điểm xuất; 运到 là đưa tới điểm đến. - 请往右边走。
Qǐng wǎng yòubian zǒu.
Hãy đi về phía bên phải.
Please go toward the right.
Giải thích: 往 giới thiệu phương hướng chuyển động. - 我很关心产品质量。
Wǒ hěn guānxīn chǎnpǐn zhìliàng.
Tôi rất quan tâm đến chất lượng sản phẩm.
I care greatly about product quality.
Giải thích: 关心 nhận tân ngữ trực tiếp; không cố chèn 对. - 请按照约定交货。
Qǐng ànzhào yuēdìng jiāohuò.
Hãy giao hàng theo thỏa thuận.
Please deliver the goods as agreed.
Giải thích: 按照 + chuẩn mực. - 报告由财务部门准备。
Bàogào yóu cáiwù bùmén zhǔnbèi.
Báo cáo do bộ phận tài chính chuẩn bị.
The finance department prepares the report.
Giải thích: 由 giới thiệu chủ thể đảm nhiệm. - 截至今天,我们已经收到三十份申请。
Jiézhì jīntiān, wǒmen yǐjīng shōudào sānshí fèn shēnqǐng.
Tính đến hôm nay, chúng tôi đã nhận 30 đơn đăng ký.
As of today, we have received thirty applications.
Giải thích: 截至 + mốc thống kê; 份 là lượng từ cho đơn. - 这台机器比那台快。
Zhè tái jīqì bǐ nà tái kuài.
Máy này nhanh hơn máy kia.
This machine is faster than that one.
Giải thích: 比 + đối tượng so sánh + tính từ. - 我给客户发邮件。
Wǒ gěi kèhù fā yóujiàn.
Tôi gửi email cho khách hàng.
I send the client an email.
Giải thích: 给 + người nhận. - 出于安全考虑,我们暂停了活动。
Chūyú ānquán kǎolǜ, wǒmen zàntíng le huódòng.
Vì lý do an toàn, chúng tôi tạm dừng hoạt động.
We suspended the event out of safety concerns.
Giải thích: 出于 + động cơ cân nhắc. - 除了中文,她还会英文。
Chúle Zhōngwén, tā hái huì Yīngwén.
Ngoài tiếng Trung, cô ấy còn biết tiếng Anh.
Besides Chinese, she also knows English.
Giải thích: 除了 + đối tượng + 还 = bổ sung. - 我们把合同打印出来了。
Wǒmen bǎ hétong dǎyìn chūlái le.
Chúng tôi đã in hợp đồng ra.
We have printed out the contract.
Giải thích: 把 + tân ngữ + động từ + bổ ngữ xu hướng kép + 了.
Đáp án – Phân tích ngữ pháp
- 我们在仓库检查货物。
Wǒmen zài cāngkù jiǎnchá huòwù.
Chúng tôi kiểm tra hàng hóa tại kho.
We inspect goods in the warehouse.
Giải thích: 在仓库 = cụm giới từ chỉ nơi thực hiện hành động 检查. - 我们从北京到天津出差。
Wǒmen cóng Běijīng dào Tiānjīn chūchāi.
Chúng tôi đi công tác từ Bắc Kinh đến Thiên Tân.
We travel from Beijing to Tianjin on business.
Giải thích: 从 chỉ điểm xuất phát, 到 chỉ điểm đến trong cấu trúc điểm đầu–điểm cuối. - 请把文件交给经理。
Qǐng bǎ wénjiàn jiāo gěi jīnglǐ.
Hãy giao tài liệu cho quản lý.
Please hand the document to the manager.
Giải thích: 把 tách tân ngữ 文件; 交给经理 nêu cách xử lý và đích nhận. - 门被风吹开了。
Mén bèi fēng chuī kāi le.
Cửa bị gió thổi mở ra.
The door was blown open by the wind.
Giải thích: 被 + 风 nêu tác nhân; 吹开 biểu thị kết quả. - 除了他,大家都同意。
Chúle tā, dàjiā dōu tóngyì.
Ngoài anh ấy ra, mọi người đều đồng ý.
Everyone agrees except him.
Giải thích: 除了……都 đánh dấu thành viên ngoại lệ. - 我喜欢汉语。
Wǒ xǐhuan Hànyǔ.
Tôi thích tiếng Trung.
I like Chinese.
Giải thích: 喜欢 là động từ trực tiếp nhận tân ngữ 汉语; không cần 对. - 关于招生的通知已经发出。
Guānyú zhāoshēng de tōngzhī yǐjīng fāchū.
Thông báo về tuyển sinh đã được gửi đi.
The notice about admissions has been issued.
Giải thích: 关于招生的 bổ nghĩa cho trung tâm ngữ 通知. - 我们根据数据对方案进行了调整。
Wǒmen gēnjù shùjù duì fāngàn jìnxíng le tiáozhěng.
Chúng tôi đã điều chỉnh phương án dựa trên dữ liệu.
We adjusted the plan based on the data.
Giải thích: 根据数据 nêu căn cứ, 对方案 nêu đối tượng tác động của 调整.
Phần 26. Bảng tổng kết, lộ trình luyện tập và kiểm tra cuối bài
Bảng lựa chọn giới từ theo ý định giao tiếp
| Khi muốn nói… | Dùng | Khung mẫu |
|---|---|---|
| Ở đâu / lúc nào | 在 | 在公司上班; 在周五开会 |
| Từ đâu / từ lúc nào | 从 / 自从 | 从北京来; 自从毕业以后 |
| Hướng tới / đi theo | 向 / 往 / 朝 | 向经理报告; 往东走 |
| Dọc theo / theo lối | 沿着 / 顺着 | 沿着河边走 |
| Đối với / về vấn đề | 对 / 对于 / 关于 / 针对 | 对质量负责; 关于合同的规定 |
| Cho / thay cho | 给 / 为 / 替 | 给客户发信; 替朋友付款 |
| Bằng công cụ / thông qua | 用 / 通过 / 凭 | 用电脑; 通过网站; 凭收据 |
| Theo quy định / dựa dữ liệu | 按照 / 依据 / 根据 | 按照条款; 根据报告 |
| Vì nguyên nhân / để mục đích | 因为 / 由于 / 为了 | 因为下雨; 为了学习 |
| Hơn / bằng | 比 / 跟……一样 | 比去年高; 跟去年一样 |
| Xử lý / bị động / trách nhiệm | 把 / 被 / 由 | 把门关上; 被发现; 由经理负责 |
| Ngoại trừ / ngoài ra | 除了 / 除 | 除了他,大家都… |
Kế hoạch học tập bảy ngày
- Ngày 1: nắm khái niệm và thuộc nhóm giới từ thời gian, nơi chốn; tự viết 15 câu.
- Ngày 2: luyện hướng đi và đối tượng: 向、往、朝、对、对于、关于; đối chiếu 10 cặp.
- Ngày 3: học phương tiện và căn cứ: 用、通过、凭、按照、根据、依据.
- Ngày 4: luyện nguyên nhân, mục đích và so sánh: 因为、由于、为了、比、跟……一样.
- Ngày 5: luyện câu 把、将、被、由 và các câu bị động có bổ ngữ.
- Ngày 6: làm toàn bộ bài tập, so sánh với đáp án, ghi lại lỗi lặp lại.
- Ngày 7: viết hai hội thoại 8–10 lượt và một email công việc sử dụng tối thiểu 12 giới từ khác nhau.
Mười câu hỏi tự kiểm tra mức hiểu sâu
- Vì sao 对汉语感兴趣 đúng nhưng 对汉语学习 không tự nhiên trong cùng ý?
- Phân biệt 从北京来 và 自从毕业以后.
- Giải thích tại sao 到 là bổ ngữ trong 走到门口 nhưng có chức năng giới hạn trong 从九点到五点.
- So sánh 向老师请教 và 往北走.
- Khi nào dùng 按照, khi nào dùng 根据?
- Giải thích khác biệt giữa 因为、鉴于、基于 và 出于.
- Chuyển câu chủ động 我修好了机器 sang 把 và 被.
- Giải thích hai cách dùng 除了……都 và 除了……还.
- Phân tích quan hệ định ngữ trong 关于工资的规定.
- Làm rõ vì sao 了 không tự động gắn sau giới từ trong câu có tân ngữ dài.
ChineMaster EDU · Giáo trình HTML5 độc lập · Ngày 17/11/2026 · Nội dung dành cho học tập và thực hành ngữ pháp tiếng Trung hiện đại.