Hệ thống nhân vật: Nhân vật xuyên suốt giáo án: thầy Nguyễn Minh Vũ (阮明武) giữ vai trò giáo viên trung tâm; bốn học viên nữ là Đinh Thùy Dương (丁垂杨), Lê Vân Anh (黎云英), Thủy Tiên (水仙) và Phương Linh (芳玲). Không sử dụng nhân vật có tên ngoài danh sách này. Tên người xuất hiện trong ví dụ ngữ pháp phải thống nhất với nhân vật của bài.
Tác giả: Nguyễn Minh Vũ · ChineMaster EDU · Giáo án ngữ pháp HSK 1 · ngày 17/11/2026
5 bài giảng mới nhất cùng chuyên mục
1. Liên từ 和 – kết nối từ và cụm từ đồng cấp – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
2. Giới từ 和、对 dẫn đối tượng – cùng ai và đối với ai – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
3. Giới từ 在 dẫn thời gian và địa điểm – xác định nơi và thời điểm hành động – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
4. Phó từ phủ định 不、没(有)、不要 – lựa chọn theo nghĩa và thể – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
5. Phó từ liên kết 还 và 也 – thêm thông tin, tiếp tục và tương đồng – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
Trình độ: HSK 1 · Phân loại: Từ loại → trợ từ kết cấu · Nội dung trọng điểm: Trợ từ kết cấu 的 – quan hệ định ngữ và trung tâm ngữ. Đây là bài giảng chuyên sâu theo khung ngữ pháp HSK 2026, không phải văn bản chép nguyên đề cương.
的 (de) là trợ từ kết cấu rất phổ biến, thường đánh dấu quan hệ giữa định ngữ đứng trước với trung tâm ngữ danh từ ở sau. Các kiểu sở hữu 我的书、miêu tả 漂亮的衣服、mệnh đề định ngữ 我买的书 có độ phức tạp tăng dần. HSK 1 trước hết nhấn mạnh các dạng đơn giản và quen dùng.
Không phải mọi danh từ phía trước danh từ đều cần 的, và cũng không phải mọi 的 đều có một chức năng giống nhau. Bài này tập trung 的 (trợ từ kết cấu) cấu trúc định ngữ, đồng thời nêu trường hợp lược 的 ở quan hệ thân thuộc và đại từ hóa 的 trong phạm vi mở rộng.
5 bài giảng liên quan nhất
1. Định ngữ + 的 + Trung tâm ngữ giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
2. Ngữ pháp HSK 3 是…的 theo giáo trình chuẩn HSK của tác giả Nguyễn Minh Vũ
3. Tất cả Trợ từ kết cấu trong tiếng Trung Giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
4. Tất cả Trợ từ Động thái trong tiếng Trung Giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
5. Tất cả Trợ từ ngữ khí trong tiếng Trung Giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
Mục tiêu bài học: hiểu đúng chức năng, lựa chọn chính xác cấu trúc; phân biệt cách dùng gần nghĩa; chuyển từ nhận diện sang tự đặt câu, xử lý tình huống và viết đoạn văn. Các câu được ghi bốn dòng Hán giản thể, Pinyin có dấu, Việt, Anh. Một số mẫu mở rộng phục vụ giảng chuyên sâu có thể vượt khỏi phạm vi từ vựng chính thức HSK 1; cần phân tầng khi dạy.
Công thức: 我/你/他/她 + 的 + 名词
我的书, 你的朋友 nêu quan hệ sở hữu hoặc liên hệ. 的 đứng sau định ngữ, trước danh từ trung tâm, không đi sau toàn bộ danh từ theo kiểu “sách của tôi” ở tiếng Việt.
Không kết luận mọi 我的N đều là sở hữu vật chất: 我的老师 là giáo viên của tôi, chỉ quan hệ.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Công thức: 名词1 + 的 + 名词2
老师的书, 学校的教室 là quan hệ giữa hai danh từ, có thể là sở hữu, thuộc về hoặc liên quan. Mỗi loại quan hệ cần giải thích nghĩa theo câu; 的 không tự mình mã hóa duy nhất “sở hữu”.
Danh từ trung tâm thường là thành phần phía sau 的.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Công thức: 形容词 + 的 + 名词
漂亮的衣服, 很好的老师 dùng tính từ làm định ngữ; 的 đánh dấu ranh giới định ngữ – trung tâm. Với một số tính từ một âm tiết bổ nghĩa chặt chẽ như 大房间、小猫, có thể không có 的.
Không áp dụng quy tắc có 的 hoặc bỏ 的 tuyệt đối cho mọi tổ hợp tính từ.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Công thức: 动词短语 + 的 + 名词
我买的书 là “cuốn sách mà tôi mua”, trong đó cụm 我买 bổ nghĩa cho 书. Đây là bước tiến từ định ngữ từ vựng sang định ngữ mệnh đề, cần học cách xác định danh từ trung tâm.
Nếu lược tân ngữ ở mệnh đề định ngữ, ý nghĩa thiếu thành phần được phục hồi qua danh từ phía sau.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Công thức: 我妈妈/他爸爸; 我的老师
Với quan hệ thân thuộc hoặc gần gũi, tiếng Trung thường dùng 我妈妈、他爸爸 mà không cần 的. Nhưng 我的老师 vẫn rất tự nhiên và các tổ hợp khác có thể cần 的 để rõ ràng.
Không dạy “người thân đều cấm 的”: 我的妈妈 cũng đúng, có sắc thái nhấn hoặc ngữ cảnh riêng.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Công thức: 我的/你的 + (省略名词); 的 ≠ 地/得
Đây là sách của ai? 这是我的. Trong ngữ cảnh danh từ đã rõ, 我的 có thể thay cho 我的书. 的 ở đây liên quan lược trung tâm danh từ.
的、地、得 đều thường đọc nhẹ de nhưng khác vị trí và chức năng; bài HSK 1 ưu tiên nhận diện 的 trước danh từ.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
的 gắn kết định ngữ với trung tâm danh từ: định ngữ ở trước, trung tâm ở sau.
Quan hệ 我的老师 khác “sở hữu thầy giáo”; 的 là quan hệ rộng hơn sở hữu tài sản.
Một số tổ hợp tính từ đơn âm tiết có thể bỏ 的, trong khi định ngữ phức tạp thường cần 的.
我妈妈 và 我的妈妈 đều có ngữ cảnh sử dụng; không gắn nhãn cấm tuyệt đối.
我买的书 là mệnh đề định ngữ, trung tâm là 书; không được đảo y hệt câu quan hệ tiếng Việt.
的、地、得 đọc giống nhau nhưng vai trò khác, cần đưa vào hệ thống bài sau để phân biệt toàn diện.
Bảng dưới đây ghi cách nói cần sửa trong nghĩa/ngữ cảnh nêu ra. Không áp dụng đánh dấu sai như một lệnh cấm tuyệt đối nếu biểu thức có thể đúng với bối cảnh khác. Khi chữa bài, giáo viên giải thích vị trí thành phần, nghĩa và điều kiện kết hợp, không chỉ cung cấp đáp án.
Phần này tập trung hệ thống câu mẫu thật theo từng bối cảnh, không gán máy móc một câu cho một công thức khi câu chứa đồng thời nhiều hiện tượng ngữ pháp. Mỗi ví dụ có bốn dòng Hán – Pinyin – Việt – Anh; giáo viên đối chiếu cấu trúc ở phần 2 để nhận diện đúng ngữ nghĩa.
Ví dụ 1这是我的书。
Zhè shì wǒ de shū.
Đây là sách của tôi.
This is my book.
Ví dụ 2那是你的朋友吗?
Nà shì nǐ de péngyou ma?
Kia có phải bạn của bạn không?
Is that your friend?
Ví dụ 3他的老师很好。
Tā de lǎoshī hěn hǎo.
Giáo viên của anh ấy rất tốt.
His teacher is very good.
Ví dụ 4她的手机在桌子上。
Tā de shǒujī zài zhuōzi shàng.
Điện thoại của cô ấy ở trên bàn.
Her phone is on the table.
Ví dụ 5这是老师的词典。
Zhè shì lǎoshī de cídiǎn.
Đây là từ điển của giáo viên.
This is the teacher's dictionary.
Ví dụ 6学校的教室很大。
Xuéxiào de jiàoshì hěn dà.
Phòng học của trường rất lớn.
The school's classrooms are large.
Ví dụ 7这本书是我姐姐的。
Zhè běn shū shì wǒ jiějie de.
Cuốn sách này là của chị tôi.
This book belongs to my older sister.
Ví dụ 8我喜欢这件漂亮的衣服。
Wǒ xǐhuan zhè jiàn piàoliang de yīfu.
Tôi thích bộ quần áo đẹp này.
I like this beautiful item of clothing.
Ví dụ 9他是一个很好的老师。
Tā shì yí ge hěn hǎo de lǎoshī.
Anh ấy là một giáo viên rất tốt.
He is a very good teacher.
Ví dụ 10这是一个小房间。
Zhè shì yí ge xiǎo fángjiān.
Đây là một căn phòng nhỏ.
This is a small room.
Ví dụ 11那只小猫很可爱。
Nà zhī xiǎo māo hěn kě'ài.
Con mèo nhỏ kia rất đáng yêu.
That kitten is very cute.
Ví dụ 12这是我买的书。
Zhè shì wǒ mǎi de shū.
Đây là quyển sách tôi đã mua.
This is the book I bought.
Ví dụ 13你昨天看的书在哪里?
Nǐ zuótiān kàn de shū zài nǎli?
Quyển sách bạn đọc hôm qua ở đâu?
Where is the book you read yesterday?
Ví dụ 14老师说的话很重要。
Lǎoshī shuō dehuà hěn zhòngyào.
Những lời thầy giáo nói rất quan trọng.
What the teacher says is important.
Ví dụ 15我写的汉字不太好。
Wǒ xiě de Hànzì bù tài hǎo.
Những chữ Hán tôi viết chưa được đẹp lắm.
The Chinese characters I wrote are not very good.
Ví dụ 16我妈妈今天在家。
Wǒ māma jīntiān zài jiā.
Hôm nay mẹ tôi ở nhà.
My mother is at home today.
Ví dụ 17他的爸爸在公司上班。
Tā de bàba zài gōngsī shàngbān.
Bố anh ấy làm việc ở công ty.
His father works at a company.
Ví dụ 18我有一本书,你的呢?
Wǒ yǒu yì běn shū, nǐ de ne?
Tôi có một quyển sách, còn của bạn đâu?
I have a book. Where is yours?
Ví dụ 19这不是我的,是她的。
Zhè bù shì wǒ de, shì tā de.
Đây không phải của tôi, là của cô ấy.
This is not mine; it is hers.
Ví dụ 20我喜欢你写的句子。
Wǒ xǐhuan nǐ xiě de jùzi.
Tôi thích những câu bạn viết.
I like the sentences you wrote.
Bài tập miệng tại lớp: chọn hai cặp ví dụ gần nhau, trình bày cấu trúc và giải thích điểm khác biệt. Sau đó học viên tự chuyển đổi thành câu nghi vấn, câu phủ định hoặc thay đổi một thông tin theo điều kiện riêng của từng mẫu; không coi mọi dạng chuyển đổi là hợp lệ.
Tình huống: học viên tìm chủ sở hữu sách và từ điển, nhận xét sách đẹp, nói về sách mẹ mua và những câu ví dụ do giáo viên viết.
阮明武:这是谁的词典?
Ruǎn Míng Wǔ: Zhè shì shéi de cídiǎn?
Nguyễn Minh Vũ: Đây là từ điển của ai?
Nguyen Minh Vu: Whose dictionary is this?
丁垂杨:这是我的词典。
Dīng Chuí Yáng: Zhè shì wǒ de cídiǎn.
Đinh Thùy Dương: Đây là từ điển của em.
Dinh Thuy Duong: This is my dictionary.
阮明武:那本书也是你的吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nà běn shū yě shì nǐ de ma?
Nguyễn Minh Vũ: Quyển sách kia cũng của em à?
Nguyen Minh Vu: Is that book yours too?
黎云英:不是,那是黎云英的书。
Lí Yún Yīng: Bù shì, nà shì Lí Yún Yīng de shū.
Lê Vân Anh: Không, đó là sách của Lê Vân Anh.
Le Van Anh: No, that is Le Van Anh's book.
阮明武:这本漂亮的书是谁买的?
Ruǎn Míng Wǔ: Zhè běn piàoliang de shū shì shéi mǎi de?
Nguyễn Minh Vũ: Cuốn sách đẹp này ai mua vậy?
Nguyen Minh Vu: Who bought this beautiful book?
水仙:是我妈妈买的。
Shuǐ Xiān: Shì wǒ māma mǎi de.
Thủy Tiên: Mẹ em mua ạ.
Thuy Tien: My mother bought it.
阮明武:你妈妈也喜欢汉语吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐ māma yě xǐhuan Hànyǔ ma?
Nguyễn Minh Vũ: Mẹ em cũng thích tiếng Trung à?
Nguyen Minh Vu: Does your mother like Chinese too?
芳玲:喜欢,她也是汉语老师。
Fāng Líng: Xǐhuan, tā yě shì Hànyǔ lǎoshī.
Phương Linh: Có ạ, mẹ em cũng là giáo viên tiếng Trung.
Phuong Linh: Yes, she is also a Chinese teacher.
阮明武:你写的汉字很好看。
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐ xiě de Hànzì hěn hǎokàn.
Nguyễn Minh Vũ: Chữ Hán em viết đẹp lắm.
Nguyen Minh Vu: The characters you write look very nice.
丁垂杨:谢谢老师,我还想多练习。
Dīng Chuí Yáng: Xièxie lǎoshī, wǒ hái xiǎng duō liànxí.
Đinh Thùy Dương: Em cảm ơn thầy, em vẫn muốn luyện thêm.
Dinh Thuy Duong: Thank you, teacher; I want more practice.
阮明武:那你看一下老师写的例句。
Ruǎn Míng Wǔ: Nà nǐ kàn yíxià lǎoshī xiě de lì jù.
Nguyễn Minh Vũ: Vậy em xem những câu mẫu thầy viết nhé.
Nguyen Minh Vu: Then look at the example sentences the teacher wrote.
黎云英:好的,我会把这些例句记下来。
Lí Yún Yīng: Hǎo de, wǒ huì bǎ zhèxiē lì jù jì xiàlái.
Lê Vân Anh: Vâng, em sẽ ghi lại những câu mẫu này.
Le Van Anh: Okay, I will write down these examples.
Những câu thoại trên liên kết thành một nhiệm vụ giao tiếp thay vì từng cặp câu rời. Giáo viên yêu cầu học viên xác định ai hỏi, ai đưa thông tin, ai nhờ hỗ trợ và lời đáp thay đổi ra sao khi chuyển từ quan hệ thân mật sang lịch sự. Chọn ít nhất ba câu trong hội thoại, giải thích vì sao dùng đúng trọng điểm bài học và thử thay một yếu tố mà không làm sai cấu trúc.
Hoạt động nhóm: đóng vai lần thứ hai nhưng thay bối cảnh lớp học bằng bối cảnh tại cơ quan hoặc gia đình. Không được chỉ đọc lại nguyên văn; phải tự chọn một mẫu công thức đã học và nêu lý do lựa chọn.
Tình huống bổ sung nhằm kéo dài mạch trao đổi và tạo thêm dữ liệu thực hành nói. Nhân vật sử dụng đúng tên chữ Hán, Pinyin, tiếng Việt và tiếng Anh; mỗi lượt có bốn dòng liền nhau. Học viên có thể thay vai rồi tự nối tiếp cuộc thoại sau lượt cuối.
阮明武:这本书是你的吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Zhè běn shū shì nǐ de ma?
Nguyễn Minh Vũ: Cuốn sách này của bạn phải không?
Nguyen Minh Vu: Is this book yours?
水仙:不是我的,是老师的。
Shuǐ Xiān: Bú shì wǒ de, shì lǎoshī de.
Thủy Tiên: Không phải của tôi, là của thầy.
Thuy Tien: No, it belongs to the teacher.
阮明武:那本红色的书是谁买的?
Ruǎn Míng Wǔ: Nà běn hóngsè de shū shì shéi mǎi de?
Nguyễn Minh Vũ: Cuốn sách màu đỏ kia ai mua?
Nguyen Minh Vu: Who bought that red book?
芳玲:是我姐姐昨天买的。
Fāng Líng: Shì wǒ jiějie zuótiān mǎi de.
Phương Linh: Chị gái tôi mua hôm qua.
Phuong Linh: My elder sister bought it yesterday.
阮明武:你喜欢老师写的例句吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐ xǐhuan lǎoshī xiě de lìjù ma?
Nguyễn Minh Vũ: Bạn có thích những câu ví dụ thầy viết không?
Nguyen Minh Vu: Do you like the examples the teacher wrote?
丁垂杨:喜欢,老师写的例句很清楚。
Dīng Chuí Yáng: Xǐhuan, lǎoshī xiě de lìjù hěn qīngchu.
Đinh Thùy Dương: Có, những ví dụ thầy viết rất rõ.
Dinh Thuy Duong: Yes, the examples the teacher wrote are very clear.
黎云英:我的词典在哪里?
Lí Yún Yīng: Wǒ de cídiǎn zài nǎli?
Lê Vân Anh: Từ điển của tôi ở đâu?
Le Van Anh: Where is my dictionary?
阮明武:桌子上那本新的就是你的。
Ruǎn Míng Wǔ: Zhuōzi shàng nà běn xīn de jiù shì nǐ de.
Nguyễn Minh Vũ: Cuốn mới ở trên bàn chính là của bạn.
Nguyen Minh Vu: The new one on the desk is yours.
Bài văn liên kết các câu trong một tình huống nhất quán. Mỗi câu có bốn dòng để học viên tự đọc, giáo viên phân tích rồi yêu cầu học viên tóm tắt hoặc kể lại theo ngôi khác.
Câu 1今天我带来了一本新的汉语书。
Jīntiān wǒ dài lái le yì běn xīn de Hànyǔ shū.
Hôm nay tôi mang tới một cuốn sách tiếng Trung mới.
Today I bring a new Chinese book.
Câu 2这是我妈妈送给我的书。
Zhè shì wǒ māma sòng gěi wǒ de shū.
Đây là cuốn sách mẹ tôi tặng tôi.
This is a book my mother gave me.
Câu 3书的封面很漂亮。
Shū de fēngmiàn hěn piàoliang.
Bìa sách rất đẹp.
The book's cover is beautiful.
Câu 4老师看了我带来的书。
Lǎoshī kàn le wǒ dài lái de shū.
Thầy giáo xem cuốn sách tôi mang đến.
The teacher looks at the book I brought.
Câu 5他说这本书里的例句很好。
Tā shuō zhè běn shū lǐ de lì jù hěn hǎo.
Thầy nói các câu ví dụ trong sách rất hay.
He says the examples in this book are very good.
Câu 6我把老师说的话记下来了。
Wǒ bǎ lǎoshī shuō dehuà jì xiàlái le.
Tôi ghi lại những lời thầy nói.
I write down what the teacher said.
Câu 7下午我和朋友一起读我买的书。
Xiàwǔ wǒ hé péngyou yìqǐ dú wǒ mǎi de shū.
Chiều tôi và bạn đọc quyển sách tôi mua.
In the afternoon, my friend and I read the book I bought.
Câu 8他问我这是谁的书。
Tā wèn wǒ zhè shì shéi de shū.
Anh ấy hỏi cuốn sách này của ai.
He asks whose book it is.
Câu 9我说,这是我的,不是老师的。
Wǒ shuō, zhè shì wǒ de, bù shì lǎoshī de.
Tôi nói đây là của tôi, không phải của giáo viên.
I say it is mine, not the teacher's.
Trọng điểm 1 – Đại từ sở hữu + 的 + danh từ: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 我/你/他/她 + 的 + 名词. 我的书, 你的朋友 nêu quan hệ sở hữu hoặc liên hệ. 的 đứng sau định ngữ, trước danh từ trung tâm, không đi sau toàn bộ danh từ theo kiểu “sách của tôi” ở tiếng Việt.
Trọng điểm 2 – Danh từ + 的 + danh từ: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 名词1 + 的 + 名词2. 老师的书, 学校的教室 là quan hệ giữa hai danh từ, có thể là sở hữu, thuộc về hoặc liên quan. Mỗi loại quan hệ cần giải thích nghĩa theo câu; 的 không tự mình mã hóa duy nhất “sở hữu”.
Trọng điểm 3 – Tính từ + 的 + danh từ: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 形容词 + 的 + 名词. 漂亮的衣服, 很好的老师 dùng tính từ làm định ngữ; 的 đánh dấu ranh giới định ngữ – trung tâm. Với một số tính từ một âm tiết bổ nghĩa chặt chẽ như 大房间、小猫, có thể không có 的.
Trọng điểm 4 – Cụm động từ hoặc câu + 的 + danh từ: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 动词短语 + 的 + 名词. 我买的书 là “cuốn sách mà tôi mua”, trong đó cụm 我买 bổ nghĩa cho 书. Đây là bước tiến từ định ngữ từ vựng sang định ngữ mệnh đề, cần học cách xác định danh từ trung tâm.
Trọng điểm 5 – Lược 的 trong quan hệ thân thuộc: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 我妈妈/他爸爸; 我的老师. Với quan hệ thân thuộc hoặc gần gũi, tiếng Trung thường dùng 我妈妈、他爸爸 mà không cần 的. Nhưng 我的老师 vẫn rất tự nhiên và các tổ hợp khác có thể cần 的 để rõ ràng.
Trọng điểm 6 – 的 đại từ hóa và phân biệt địa/得: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 我的/你的 + (省略名词); 的 ≠ 地/得. Đây là sách của ai? 这是我的. Trong ngữ cảnh danh từ đã rõ, 我的 có thể thay cho 我的书. 的 ở đây liên quan lược trung tâm danh từ.
Thực hiện ba mức độ: đọc diễn cảm từng câu, kể lại bài bằng ngôi “tôi” hoặc “chúng tôi”, cuối cùng đổi một tình tiết mà vẫn duy trì cấu trúc ngữ pháp chính. Giáo viên kiểm tra tính tự nhiên của tổ hợp, không chỉ đúng chữ Hán và dấu Pinyin.
Sau bài văn chính, bốn câu mới phát triển thêm bối cảnh và ngữ pháp trọng điểm. Học viên đọc nối với đoạn văn trước, chọn một câu làm chủ đề và luyện kể lại theo góc nhìn của người tham gia. Các từ vượt phạm vi vốn từ nền tảng dùng cho phân tầng giảng chuyên sâu.
今天我在书店买了一本新的汉语书。
Jīntiān wǒ zài shūdiàn mǎi le yì běn xīn de Hànyǔ shū.
Hôm nay tôi mua một cuốn sách tiếng Trung mới ở hiệu sách.
Today I buy a new Chinese book at the bookstore.
这本书是老师推荐的,我很喜欢。
Zhè běn shū shì lǎoshī tuījiàn de, wǒ hěn xǐhuan.
Cuốn sách này do thầy giới thiệu, tôi rất thích.
The teacher recommended this book, and I like it very much.
书里面有许多老师写的例句。
Shū limian yǒu xǔduō lǎoshī xiě de lìjù.
Trong sách có nhiều câu ví dụ do giáo viên viết.
The book contains many examples written by the teacher.
我还把自己不会的汉字记在一个小本子上。
Wǒ hái bǎ zìjǐ bú huì de Hànzì jì zài yí ge xiǎo běnzi shàng.
Tôi còn ghi những chữ Hán mình chưa biết vào một quyển sổ nhỏ.
I also write down unfamiliar Chinese characters in a small notebook.
Danh sách từ vựng được đánh số, mỗi mục giữ đúng thứ tự bốn dòng. Phân biệt từ trọng tâm của khung HSK và từ bổ trợ để dạy chuyên sâu: sự xuất hiện trong bài không đồng nghĩa mọi từ đều thuộc danh mục HSK 1.
Quy trình học và dạy: nhận diện → giải thích → tạo câu → đối chiếu → hội thoại → bài văn → chữa lỗi → tự đánh giá. Mỗi học viên cần tự tạo tối thiểu ba câu mới và một lượt hội thoại, không lấy việc ghi nhớ máy móc ví dụ làm tiêu chí duy nhất.
ChineMaster EDU – Giáo trình ngữ pháp tiếng Trung ứng dụng. Đề mục đối chiếu trực tiếp từ bộ dữ liệu HSK 2026 do người dùng cung cấp; phần giáo án, hội thoại, bài tập là nội dung biên soạn phục vụ giảng dạy.
Trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. 的 đánh dấu quan hệ giữa định ngữ và trung tâm ngữ trong nhiều kết cấu: sở hữu, miêu tả, định ngữ mệnh đề.
Điểm cần phân biệt: Một số định ngữ gắn chặt với danh từ có thể không cần 的. Không kéo mọi quan hệ sở hữu sang mẫu Anh/Việt theo thứ tự cũ.
Vận dụng tại lớp: Thầy cho học viên giới thiệu sách của mình, người quen và cuốn sách đang học; học viên tìm định ngữ và trung tâm ngữ.
Chuyên mục này tổ chức bài giảng theo năm cơ chế đặc thù của trọng điểm 24: Định ngữ sở hữu; Định ngữ miêu tả; Mệnh đề làm định ngữ; Dùng 的 để tỉnh lược trung tâm ngữ; Trật tự nhiều tầng định ngữ. Giảng viên triển khai từ nhận diện hình thức đến điều kiện sử dụng rồi mới yêu cầu nói, viết. Không xem các công thức là sơ đồ hoán đổi tự do cho mọi từ vựng.
Công thức giảng dạy: người + 的 + danh từ.
我的书 nêu quan hệ thuộc về. Trong thân tộc, những tổ hợp gần gũi có thể bỏ 的 nhưng không phải mọi danh ngữ sở hữu đều được lược bỏ.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 1 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “người + 的 + danh từ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Định ngữ sở hữu”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 我的书 nêu quan hệ thuộc về. Trong thân tộc, những tổ hợp gần gũi có thể bỏ 的 nhưng không phải mọi danh ngữ sở hữu đều được lược bỏ. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Công thức giảng dạy: tính từ/cụm tính từ + 的 + danh từ.
漂亮的衣服 là biểu thức miêu tả; với đơn âm tiết và từ quen thuộc có nhiều dạng không cần 的 như 红花, 大房子. Cần giải thích lựa chọn dựa trên tính từ và tính cố định.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 2 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “tính từ/cụm tính từ + 的 + danh từ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Định ngữ miêu tả”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 漂亮的衣服 là biểu thức miêu tả; với đơn âm tiết và từ quen thuộc có nhiều dạng không cần 的 như 红花, 大房子. Cần giải thích lựa chọn dựa trên tính từ và tính cố định. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Công thức giảng dạy: mệnh đề + 的 + trung tâm ngữ.
我买的书 cho biết sách nào bằng hành động mua; 的 đóng ranh giới định ngữ và danh từ, không biến mệnh đề thành câu chính độc lập.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 3 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “mệnh đề + 的 + trung tâm ngữ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Mệnh đề làm định ngữ”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 我买的书 cho biết sách nào bằng hành động mua; 的 đóng ranh giới định ngữ và danh từ, không biến mệnh đề thành câu chính độc lập. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Công thức giảng dạy: định ngữ + 的.
这本是我的, 红的是你的 là trường hợp ngữ cảnh cho phép hiểu danh từ bị lược. Không dạy 我的 lúc nào cũng buộc phải kèm danh từ.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 4 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “định ngữ + 的”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Dùng 的 để tỉnh lược trung tâm ngữ”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 这本是我的, 红的是你的 là trường hợp ngữ cảnh cho phép hiểu danh từ bị lược. Không dạy 我的 lúc nào cũng buộc phải kèm danh từ. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Công thức giảng dạy: định ngữ ngoài + định ngữ trong + N.
Trong nhiều định ngữ, thông tin người sở hữu, phạm vi, số lượng và tính chất cần có thứ tự tự nhiên. 的 không tự động được chèn sau mọi thành phần.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 5 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “định ngữ ngoài + định ngữ trong + N”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Trật tự nhiều tầng định ngữ”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: Trong nhiều định ngữ, thông tin người sở hữu, phạm vi, số lượng và tính chất cần có thứ tự tự nhiên. 的 không tự động được chèn sau mọi thành phần. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Cơ chế cần phát hiện: Trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. 的 đánh dấu quan hệ giữa định ngữ và trung tâm ngữ trong nhiều kết cấu: sở hữu, miêu tả, định ngữ mệnh đề.
Hạn chế khi thay thành phần: Một số định ngữ gắn chặt với danh từ có thể không cần 的. Không kéo mọi quan hệ sở hữu sang mẫu Anh/Việt theo thứ tự cũ.
这是我的书。
Zhè shì wǒ de shū.
Đây là sách của tôi.
This is my book.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
那是你的朋友吗?
Nà shì nǐ de péngyou ma?
Kia có phải bạn của bạn không?
Is that your friend?
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
他的老师很好。
Tā de lǎoshī hěn hǎo.
Giáo viên của anh ấy rất tốt.
His teacher is very good.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
她的手机在桌子上。
Tā de shǒujī zài zhuōzi shàng.
Điện thoại của cô ấy ở trên bàn.
Her phone is on the table.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
这是老师的词典。
Zhè shì lǎoshī de cídiǎn.
Đây là từ điển của giáo viên.
This is the teacher's dictionary.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
学校的教室很大。
Xuéxiào de jiàoshì hěn dà.
Phòng học của trường rất lớn.
The school's classrooms are large.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
这本书是我姐姐的。
Zhè běn shū shì wǒ jiějie de.
Cuốn sách này là của chị tôi.
This book belongs to my older sister.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
我喜欢这件漂亮的衣服。
Wǒ xǐhuan zhè jiàn piàoliang de yīfu.
Tôi thích bộ quần áo đẹp này.
I like this beautiful item of clothing.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
他是一个很好的老师。
Tā shì yí ge hěn hǎo de lǎoshī.
Anh ấy là một giáo viên rất tốt.
He is a very good teacher.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
这是我买的书。
Zhè shì wǒ mǎi de shū.
Đây là quyển sách tôi đã mua.
This is the book I bought.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
上课时,阮明武老师问:“你昨天看的书在哪里?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Nǐ zuótiān kàn de shū zài nǎli?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Quyển sách bạn đọc hôm qua ở đâu?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Where is the book you read yesterday?”
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
老师说的话很重要。
Lǎoshī shuō dehuà hěn zhòngyào.
Những lời thầy giáo nói rất quan trọng.
What the teacher says is important.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
Đoạn hội thoại ở Phần 6 sử dụng thầy Nguyễn Minh Vũ làm người điều phối hoạt động. Đinh Thùy Dương, Lê Vân Anh, Thủy Tiên và Phương Linh là bốn học viên duy nhất. Khi phân tích cần xác định ai hỏi, ai đáp, ai đề nghị làm rõ, và lượt sau có trả lời đúng câu hỏi trước không.
Trục hội thoại: Thầy cho học viên giới thiệu sách của mình, người quen và cuốn sách đang học; học viên tìm định ngữ và trung tâm ngữ.
阮明武:这是谁的词典?
Ruǎn Míng Wǔ: Zhè shì shéi de cídiǎn?
Nguyễn Minh Vũ: Đây là từ điển của ai?
Nguyen Minh Vu: Whose dictionary is this?
Điểm phân tích: Ở lượt 1, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
丁垂杨:这是我的词典。
Dīng Chuí Yáng: Zhè shì wǒ de cídiǎn.
Đinh Thùy Dương: Đây là từ điển của em.
Dinh Thuy Duong: This is my dictionary.
Điểm phân tích: Ở lượt 2, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
阮明武:这本漂亮的书是谁买的?
Ruǎn Míng Wǔ: Zhè běn piàoliang de shū shì shéi mǎi de?
Nguyễn Minh Vũ: Cuốn sách đẹp này ai mua vậy?
Nguyen Minh Vu: Who bought this beautiful book?
Điểm phân tích: Ở lượt 5, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
水仙:是我妈妈买的。
Shuǐ Xiān: Shì wǒ māma mǎi de.
Thủy Tiên: Mẹ em mua ạ.
Thuy Tien: My mother bought it.
Điểm phân tích: Ở lượt 6, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
阮明武:那你看一下老师写的例句。
Ruǎn Míng Wǔ: Nà nǐ kàn yíxià lǎoshī xiě de lì jù.
Nguyễn Minh Vũ: Vậy em xem những câu mẫu thầy viết nhé.
Nguyen Minh Vu: Then look at the example sentences the teacher wrote.
Điểm phân tích: Ở lượt 11, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
黎云英:好的,我会把这些例句记下来。
Lí Yún Yīng: Hǎo de, wǒ huì bǎ zhèxiē lì jù jì xiàlái.
Lê Vân Anh: Vâng, em sẽ ghi lại những câu mẫu này.
Le Van Anh: Okay, I will write down these examples.
Điểm phân tích: Ở lượt 12, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
阮明武:你喜欢老师写的例句吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐ xǐhuan lǎoshī xiě de lìjù ma?
Nguyễn Minh Vũ: Bạn có thích những câu ví dụ thầy viết không?
Nguyen Minh Vu: Do you like the examples the teacher wrote?
Điểm phân tích: Ở lượt 17, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
丁垂杨:喜欢,老师写的例句很清楚。
Dīng Chuí Yáng: Xǐhuan, lǎoshī xiě de lìjù hěn qīngchu.
Đinh Thùy Dương: Có, những ví dụ thầy viết rất rõ.
Dinh Thuy Duong: Yes, the examples the teacher wrote are very clear.
Điểm phân tích: Ở lượt 18, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
Bài văn ở Phần 7 được xem là một chỉnh thể, không phải tập hợp các câu rời rạc. Người đọc cần theo dõi thời gian, địa điểm, người tham gia, mục đích hoạt động và thay đổi thông tin giữa các câu. Trong khi khai thác chuyên đề này, hãy đặc biệt chú ý: 的 đánh dấu quan hệ giữa định ngữ và trung tâm ngữ trong nhiều kết cấu: sở hữu, miêu tả, định ngữ mệnh đề.
Yêu cầu khi viết lại: Duy trì bốn nhân vật nữ trong nhóm học viên; thầy Nguyễn Minh Vũ có vai trò hướng dẫn, giao nhiệm vụ hoặc giải thích. Không thêm nhân vật có tên khác. Nếu muốn trình bày ví dụ từ ngữ xưng hô, hãy chỉ rõ đó là từ ngữ minh họa, không phải một thành viên mới.
上课时,阮明武老师问:“你昨天看的书在哪里?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Nǐ zuótiān kàn de shū zài nǎli?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Quyển sách bạn đọc hôm qua ở đâu?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Where is the book you read yesterday?”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “的” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师举例说:“我有一本书,你的呢?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒ yǒu yì běn shū, nǐ de ne?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Tôi có một quyển sách, còn của bạn đâu?”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “I have a book. Where is yours?”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “的” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师说:“这是我的词典。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Zhè shì wǒ de cídiǎn.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Đây là từ điển của em.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “This is my dictionary.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “的” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师说:“你写的汉字很好看。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Nǐ xiě de Hànzì hěn hǎokàn.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Chữ Hán em viết đẹp lắm.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “The characters you write look very nice.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “的” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师提醒大家:“不是我的,是老师的。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Bú shì wǒ de, shì lǎoshī de.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Không phải của tôi, là của thầy.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “No, it belongs to the teacher.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “的” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师举例说:“喜欢,老师写的例句很清楚。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Xǐhuan, lǎoshī xiě de lìjù hěn qīngchu.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Có, những ví dụ thầy viết rất rõ.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Yes, the examples the teacher wrote are very clear.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “的” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师说:“这是我妈妈送给我的书。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Zhè shì wǒ māma sòng gěi wǒ de shū.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Đây là cuốn sách mẹ tôi tặng tôi.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “This is a book my mother gave me.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “的” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
阮明武老师说:“我把老师说的话记下来了。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ bǎ lǎoshī shuō dehuà jì xiàlái le.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tôi ghi lại những lời thầy nói.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “I write down what the teacher said.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “的” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
Hệ thống bài tập này đánh giá khả năng tự giải thích và tái sử dụng cấu trúc. Đối với bài dịch, không mặc định chỉ có một cách trả lời duy nhất; cách dùng phải tự nhiên và giữ đúng nghĩa, chứ không chỉ giữ lại các từ đơn lẻ.
Nguyên tắc chấm: Không chỉ đánh giá chọn đúng từ mà còn đánh giá tính đúng cú pháp, nghĩa của toàn câu, logic hội thoại, cách xưng hô và hiệu quả truyền đạt. Với trọng điểm này, phải phân biệt rõ: Một số định ngữ gắn chặt với danh từ có thể không cần 的. Không kéo mọi quan hệ sở hữu sang mẫu Anh/Việt theo thứ tự cũ.
这是我的书。
Zhè shì wǒ de shū.
Đây là sách của tôi.
This is my book.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
那是你的朋友吗?
Nà shì nǐ de péngyou ma?
Kia có phải bạn của bạn không?
Is that your friend?
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
他的老师很好。
Tā de lǎoshī hěn hǎo.
Giáo viên của anh ấy rất tốt.
His teacher is very good.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
她的手机在桌子上。
Tā de shǒujī zài zhuōzi shàng.
Điện thoại của cô ấy ở trên bàn.
Her phone is on the table.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
这是老师的词典。
Zhè shì lǎoshī de cídiǎn.
Đây là từ điển của giáo viên.
This is the teacher's dictionary.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
学校的教室很大。
Xuéxiào de jiàoshì hěn dà.
Phòng học của trường rất lớn.
The school's classrooms are large.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
这本书是我姐姐的。
Zhè běn shū shì wǒ jiějie de.
Cuốn sách này là của chị tôi.
This book belongs to my older sister.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
我喜欢这件漂亮的衣服。
Wǒ xǐhuan zhè jiàn piàoliang de yīfu.
Tôi thích bộ quần áo đẹp này.
I like this beautiful item of clothing.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
Ở sáu bài đối chiếu, câu trả lời phải chỉ ra khác nhau tối thiểu một điểm về nghĩa, đối tượng quy chiếu, vị trí, mức độ lịch sự hoặc điều kiện kết hợp. Ở các nhiệm vụ sáng tạo, người học cần giữ đúng hệ thống nhân vật và xây dựng lượt đáp hợp logic. Bài viết chỉ được chấm đạt khi câu đúng, các sự kiện trong đoạn không tự mâu thuẫn và người đọc xác định được ai đang nói với ai.
Kết luận chuyên biệt: Thầy cho học viên giới thiệu sách của mình, người quen và cuốn sách đang học; học viên tìm định ngữ và trung tâm ngữ.
Nêu một tình huống gần gũi, cho học viên tự dịch và dùng lỗi thường gặp làm tình huống nhận diện; chưa tiết lộ ngay công thức, yêu cầu dự đoán theo ngữ cảnh.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Định ngữ sở hữu” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “người + 的 + danh từ”. 我的书 nêu quan hệ thuộc về. Trong thân tộc, những tổ hợp gần gũi có thể bỏ 的 nhưng không phải mọi danh ngữ sở hữu đều được lược bỏ.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Cho học viên đối chiếu hai câu chỉ khác một yếu tố ngữ pháp; hỏi nghĩa nào thay đổi và có phải điều kiện dùng khác nhau hay không.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Định ngữ miêu tả” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “tính từ/cụm tính từ + 的 + danh từ”. 漂亮的衣服 là biểu thức miêu tả; với đơn âm tiết và từ quen thuộc có nhiều dạng không cần 的 như 红花, 大房子. Cần giải thích lựa chọn dựa trên tính từ và tính cố định.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Viết cấu trúc lên bảng và đánh dấu phần bắt buộc, phần có thể thay. Phân biệt từ loại với chức năng cú pháp ở cấp cụm và câu.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Mệnh đề làm định ngữ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “mệnh đề + 的 + trung tâm ngữ”. 我买的书 cho biết sách nào bằng hành động mua; 的 đóng ranh giới định ngữ và danh từ, không biến mệnh đề thành câu chính độc lập.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Kiểm tra tính tự nhiên khi thay danh từ, động từ, người nói, người nghe; cho học viên tự tìm một phản ví dụ có ngữ cảnh cụ thể.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Dùng 的 để tỉnh lược trung tâm ngữ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “định ngữ + 的”. 这本是我的, 红的是你的 là trường hợp ngữ cảnh cho phép hiểu danh từ bị lược. Không dạy 我的 lúc nào cũng buộc phải kèm danh từ.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Đặt tình huống giao tiếp có thời gian giới hạn, học viên trả lời trước bằng lời, sau đó mới đối chiếu văn bản với Pinyin.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Trật tự nhiều tầng định ngữ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “định ngữ ngoài + định ngữ trong + N”. Trong nhiều định ngữ, thông tin người sở hữu, phạm vi, số lượng và tính chất cần có thứ tự tự nhiên. 的 không tự động được chèn sau mọi thành phần.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Phân vai hỏi – đáp – người quan sát; sau mỗi hai lượt nói dừng để kiểm tra câu mới có liên kết thông tin với câu trước hay không.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Định ngữ sở hữu” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “người + 的 + danh từ”. 我的书 nêu quan hệ thuộc về. Trong thân tộc, những tổ hợp gần gũi có thể bỏ 的 nhưng không phải mọi danh ngữ sở hữu đều được lược bỏ.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Đọc đoạn văn có mục tiêu, tìm câu mang cấu trúc trọng tâm và giải thích vai trò của nó trong tiến trình thông tin.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Định ngữ miêu tả” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “tính từ/cụm tính từ + 的 + danh từ”. 漂亮的衣服 là biểu thức miêu tả; với đơn âm tiết và từ quen thuộc có nhiều dạng không cần 的 như 红花, 大房子. Cần giải thích lựa chọn dựa trên tính từ và tính cố định.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Yêu cầu đoạn văn dùng ít nhất hai biến thể cấu trúc, có liên kết ý và một tình huống kết thúc cụ thể.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Mệnh đề làm định ngữ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “mệnh đề + 的 + trung tâm ngữ”. 我买的书 cho biết sách nào bằng hành động mua; 的 đóng ranh giới định ngữ và danh từ, không biến mệnh đề thành câu chính độc lập.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
100 mẫu câu dưới đây được chọn và phân loại theo chức năng giao tiếp của trọng điểm. Mỗi câu có đủ bốn dòng: Hán giản thể, Pinyin có dấu, bản dịch tiếng Việt và tiếng Anh. Các câu có lời dẫn của thầy Nguyễn Minh Vũ dùng làm mẫu luyện nghe – đáp và phân tích câu trên lớp; không tạo thêm nhân vật ngoài hệ thống đã quy định.
1. 这是我的书。
Zhè shì wǒ de shū.
Đây là sách của tôi.
This is my book.
2. 那是你的朋友吗?
Nà shì nǐ de péngyou ma?
Kia có phải bạn của bạn không?
Is that your friend?
3. 他的老师很好。
Tā de lǎoshī hěn hǎo.
Giáo viên của anh ấy rất tốt.
His teacher is very good.
4. 她的手机在桌子上。
Tā de shǒujī zài zhuōzi shàng.
Điện thoại của cô ấy ở trên bàn.
Her phone is on the table.
5. 这是老师的词典。
Zhè shì lǎoshī de cídiǎn.
Đây là từ điển của giáo viên.
This is the teacher's dictionary.
6. 学校的教室很大。
Xuéxiào de jiàoshì hěn dà.
Phòng học của trường rất lớn.
The school's classrooms are large.
7. 这本书是我姐姐的。
Zhè běn shū shì wǒ jiějie de.
Cuốn sách này là của chị tôi.
This book belongs to my older sister.
8. 我喜欢这件漂亮的衣服。
Wǒ xǐhuan zhè jiàn piàoliang de yīfu.
Tôi thích bộ quần áo đẹp này.
I like this beautiful item of clothing.
9. 他是一个很好的老师。
Tā shì yí ge hěn hǎo de lǎoshī.
Anh ấy là một giáo viên rất tốt.
He is a very good teacher.
10. 这是我买的书。
Zhè shì wǒ mǎi de shū.
Đây là quyển sách tôi đã mua.
This is the book I bought.
11. 上课时,阮明武老师问:“你昨天看的书在哪里?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Nǐ zuótiān kàn de shū zài nǎli?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Quyển sách bạn đọc hôm qua ở đâu?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Where is the book you read yesterday?”
12. 老师说的话很重要。
Lǎoshī shuō dehuà hěn zhòngyào.
Những lời thầy giáo nói rất quan trọng.
What the teacher says is important.
13. 我写的汉字不太好。
Wǒ xiě de Hànzì bù tài hǎo.
Những chữ Hán tôi viết chưa được đẹp lắm.
The Chinese characters I wrote are not very good.
14. 他的爸爸在公司上班。
Tā de bàba zài gōngsī shàngbān.
Bố anh ấy làm việc ở công ty.
His father works at a company.
15. 阮明武老师举例说:“我有一本书,你的呢?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒ yǒu yì běn shū, nǐ de ne?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Tôi có một quyển sách, còn của bạn đâu?”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “I have a book. Where is yours?”
16. 这不是我的,是她的。
Zhè bù shì wǒ de, shì tā de.
Đây không phải của tôi, là của cô ấy.
This is not mine; it is hers.
17. 我喜欢你写的句子。
Wǒ xǐhuan nǐ xiě de jùzi.
Tôi thích những câu bạn viết.
I like the sentences you wrote.
18. 这是谁的词典?
Zhè shì shéi de cídiǎn?
Đây là từ điển của ai?
Whose dictionary is this?
19. 阮明武老师说:“这是我的词典。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Zhè shì wǒ de cídiǎn.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Đây là từ điển của em.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “This is my dictionary.”
20. 那本书也是你的吗?
Nà běn shū yě shì nǐ de ma?
Quyển sách kia cũng của em à?
Is that book yours too?
21. 这本漂亮的书是谁买的?
Zhè běn piàoliang de shū shì shéi mǎi de?
Cuốn sách đẹp này ai mua vậy?
Who bought this beautiful book?
22. 是我妈妈买的。
Shì wǒ māma mǎi de.
Mẹ em mua ạ.
My mother bought it.
23. 阮明武老师说:“你写的汉字很好看。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Nǐ xiě de Hànzì hěn hǎokàn.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Chữ Hán em viết đẹp lắm.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “The characters you write look very nice.”
24. 那你看一下老师写的例句。
Nà nǐ kàn yíxià lǎoshī xiě de lì jù.
Vậy em xem những câu mẫu thầy viết nhé.
Then look at the example sentences the teacher wrote.
25. 好的,我会把这些例句记下来。
Hǎo de, wǒ huì bǎ zhèxiē lì jù jì xiàlái.
Vâng, em sẽ ghi lại những câu mẫu này.
Okay, I will write down these examples.
26. 这本书是你的吗?
Zhè běn shū shì nǐ de ma?
Cuốn sách này của bạn phải không?
Is this book yours?
27. 阮明武老师提醒大家:“不是我的,是老师的。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Bú shì wǒ de, shì lǎoshī de.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Không phải của tôi, là của thầy.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “No, it belongs to the teacher.”
28. 那本红色的书是谁买的?
Nà běn hóngsè de shū shì shéi mǎi de?
Cuốn sách màu đỏ kia ai mua?
Who bought that red book?
29. 是我姐姐昨天买的。
Shì wǒ jiějie zuótiān mǎi de.
Chị gái tôi mua hôm qua.
My elder sister bought it yesterday.
30. 你喜欢老师写的例句吗?
Nǐ xǐhuan lǎoshī xiě de lìjù ma?
Bạn có thích những câu ví dụ thầy viết không?
Do you like the examples the teacher wrote?
31. 阮明武老师举例说:“喜欢,老师写的例句很清楚。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Xǐhuan, lǎoshī xiě de lìjù hěn qīngchu.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Có, những ví dụ thầy viết rất rõ.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Yes, the examples the teacher wrote are very clear.”
32. 我的词典在哪里?
Wǒ de cídiǎn zài nǎli?
Từ điển của tôi ở đâu?
Where is my dictionary?
33. 桌子上那本新的就是你的。
Zhuōzi shàng nà běn xīn de jiù shì nǐ de.
Cuốn mới ở trên bàn chính là của bạn.
The new one on the desk is yours.
34. 今天我带来了一本新的汉语书。
Jīntiān wǒ dài lái le yì běn xīn de Hànyǔ shū.
Hôm nay tôi mang tới một cuốn sách tiếng Trung mới.
Today I bring a new Chinese book.
35. 阮明武老师说:“这是我妈妈送给我的书。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Zhè shì wǒ māma sòng gěi wǒ de shū.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Đây là cuốn sách mẹ tôi tặng tôi.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “This is a book my mother gave me.”
36. 书的封面很漂亮。
Shū de fēngmiàn hěn piàoliang.
Bìa sách rất đẹp.
The book's cover is beautiful.
37. 老师看了我带来的书。
Lǎoshī kàn le wǒ dài lái de shū.
Thầy giáo xem cuốn sách tôi mang đến.
The teacher looks at the book I brought.
38. 他说这本书里的例句很好。
Tā shuō zhè běn shū lǐ de lì jù hěn hǎo.
Thầy nói các câu ví dụ trong sách rất hay.
He says the examples in this book are very good.
39. 阮明武老师说:“我把老师说的话记下来了。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ bǎ lǎoshī shuō dehuà jì xiàlái le.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tôi ghi lại những lời thầy nói.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “I write down what the teacher said.”
40. 下午我和朋友一起读我买的书。
Xiàwǔ wǒ hé péngyou yìqǐ dú wǒ mǎi de shū.
Chiều tôi và bạn đọc quyển sách tôi mua.
In the afternoon, my friend and I read the book I bought.
41. 他问我这是谁的书。
Tā wèn wǒ zhè shì shéi de shū.
Anh ấy hỏi cuốn sách này của ai.
He asks whose book it is.
42. 我说,这是我的,不是老师的。
Wǒ shuō, zhè shì wǒ de, bù shì lǎoshī de.
Tôi nói đây là của tôi, không phải của giáo viên.
I say it is mine, not the teacher's.
43. 阮明武老师提醒大家:“今天我在书店买了一本新的汉语书。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Jīntiān wǒ zài shūdiàn mǎi le yì běn xīn de Hànyǔ shū.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Hôm nay tôi mua một cuốn sách tiếng Trung mới ở hiệu sách.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Today I buy a new Chinese book at the bookstore.”
44. 这本书是老师推荐的,我很喜欢。
Zhè běn shū shì lǎoshī tuījiàn de, wǒ hěn xǐhuan.
Cuốn sách này do thầy giới thiệu, tôi rất thích.
The teacher recommended this book, and I like it very much.
45. 书里面有许多老师写的例句。
Shū limian yǒu xǔduō lǎoshī xiě de lìjù.
Trong sách có nhiều câu ví dụ do giáo viên viết.
The book contains many examples written by the teacher.
46. 我还把自己不会的汉字记在一个小本子上。
Wǒ hái bǎ zìjǐ bú huì de Hànzì jì zài yí ge xiǎo běnzi shàng.
Tôi còn ghi những chữ Hán mình chưa biết vào một quyển sổ nhỏ.
I also write down unfamiliar Chinese characters in a small notebook.
47. 阮明武老师举例说:“的”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “De”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Trợ từ kết cấu định ngữ.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Structural particle for modifiers.”
48. 我的
Wǒ de
Của tôi.
My; mine.
49. 你的
Nǐ de
Của bạn.
Your; yours.
50. 他的
Tā de
Của anh ấy.
His.
51. 阮明武老师说:“她的”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Tā de”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Của cô ấy.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Her; hers.”
52. 老师的书
Lǎoshī de shū
Sách của thầy.
The teacher's book.
53. 漂亮的衣服
Piàoliang de yīfu
Quần áo đẹp.
Beautiful clothes.
54. 我买的书
Wǒ mǎi de shū
Sách tôi mua.
The book I bought.
55. 阮明武老师说:“他的同学很好。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Tā de tóngxué hěn hǎo.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Bạn học của anh ấy rất tốt.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “His classmate is very good.”
56. 这是同学的词典。
Zhè shì tóngxué de cídiǎn.
Đây là từ điển của bạn học.
This is the classmate's dictionary.
57. 他是一个很好的同学。
Tā shì yí ge hěn hǎo de tóngxué.
Anh ấy là một bạn học rất tốt.
He is a very good classmate.
58. 今天我带来了一本新的英语书。
Jīntiān wǒ dài lái le yì běn xīn de Yīngyǔ shū.
Hôm nay tôi mang tới một cuốn sách tiếng Anh mới.
Today I bring a new English book.
59. 阮明武老师提醒大家:“我说,这是我的,不是同学的。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Wǒ shuō, zhè shì wǒ de, bù shì tóngxué de.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Tôi nói đây là của tôi, không phải của bạn học.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “I say it is mine, not the classmate's.”
60. 今天我在书店买了一本新的英语书。
Jīntiān wǒ zài shūdiàn mǎi le yì běn xīn de Yīngyǔ shū.
Hôm nay tôi mua một cuốn sách tiếng Anh mới ở hiệu sách.
Today I buy a new English book at the bookstore.
61. 书里面有许多同学写的例句。
Shū limian yǒu xǔduō tóngxué xiě de lìjù.
Trong sách có nhiều câu ví dụ do bạn học viết.
The book contains many examples written by the classmate.
62. 麻烦问一下,这本漂亮的书是谁买的?
Máfan wèn yíxià, zhè běn piàoliang de shū shì shéi mǎi de?
Phiền cho tôi hỏi, cuốn sách đẹp này ai mua vậy?
May I ask, who bought this beautiful book?
63. 阮明武老师举例说:“不好意思,你喜欢老师写的例句吗?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Bù hǎoyìsi, nǐ xǐhuan lǎoshī xiě de lìjù ma?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Xin lỗi, bạn có thích những câu ví dụ thầy viết không?”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Excuse me, do you like the examples the teacher wrote?”
64. 请问,这是谁的词典?
Qǐngwèn, zhè shì shéi de cídiǎn?
Xin hỏi, đây là từ điển của ai?
Excuse me, whose dictionary is this?
65. 不是,那是黎云英的书。
Bù shì, nà shì Lí Yún Yīng de shū.
Không, đó là sách của Lê Vân Anh.
No, that is Le Van Anh's book.
66. 不是,那是芳玲的书。
Bù shì, nà shì Fāng Líng de shū.
Không, đó là sách của Phương Linh.
No, that is Phuong Linh's book.
67. 黎云英说:“喜欢,老师写的例句很清楚。”
Lí Yún Yīng shuō: “Xǐhuan, lǎoshī xiě de lìjù hěn qīngchu.”
Lê Vân Anh nói: “Có, những ví dụ thầy viết rất rõ.”
Le Van Anh says, “Yes, the examples the teacher wrote are very clear.”
68. 黎云英说:“这本书是老师推荐的,我很喜欢。”
Lí Yún Yīng shuō: “Zhè běn shū shì lǎoshī tuījiàn de, wǒ hěn xǐhuan.”
Lê Vân Anh nói: “Cuốn sách này do thầy giới thiệu, tôi rất thích.”
Le Van Anh says, “The teacher recommended this book, and I like it very much.”
69. 黎云英说:“不是,那是黎云英的书。”
Lí Yún Yīng shuō: “Bù shì, nà shì Lí Yún Yīng de shū.”
Lê Vân Anh nói: “Không, đó là sách của Lê Vân Anh.”
Le Van Anh says, “No, that is Le Van Anh's book.”
70. 黎云英问:“那本书也是你的吗?”
Lí Yún Yīng wèn: “Nà běn shū yě shì nǐ de ma?”
Lê Vân Anh hỏi: “Quyển sách kia cũng của em à?”
Le Van Anh asks, “Is that book yours too?”
71. 黎云英说:“是我姐姐昨天买的。”
Lí Yún Yīng shuō: “Shì wǒ jiějie zuótiān mǎi de.”
Lê Vân Anh nói: “Chị gái tôi mua hôm qua.”
Le Van Anh says, “My elder sister bought it yesterday.”
72. 丁垂杨问:“那本红色的书是谁买的?”
Dīng Chuí Yáng wèn: “Nà běn hóngsè de shū shì shéi mǎi de?”
Đinh Thùy Dương hỏi: “Cuốn sách màu đỏ kia ai mua?”
Dinh Thuy Duong asks, “Who bought that red book?”
73. 黎云英说:“他问我这是谁的书。”
Lí Yún Yīng shuō: “Tā wèn wǒ zhè shì shéi de shū.”
Lê Vân Anh nói: “Anh ấy hỏi cuốn sách này của ai.”
Le Van Anh says, “He asks whose book it is.”
74. 黎云英说:“我喜欢这件漂亮的衣服。”
Lí Yún Yīng shuō: “Wǒ xǐhuan zhè jiàn piàoliang de yīfu.”
Lê Vân Anh nói: “Tôi thích bộ quần áo đẹp này.”
Le Van Anh says, “I like this beautiful item of clothing.”
75. 黎云英说:“不是我的,是老师的。”
Lí Yún Yīng shuō: “Bú shì wǒ de, shì lǎoshī de.”
Lê Vân Anh nói: “Không phải của tôi, là của thầy.”
Le Van Anh says, “No, it belongs to the teacher.”
76. 丁垂杨说:“我喜欢你写的句子。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Wǒ xǐhuan nǐ xiě de jùzi.”
Đinh Thùy Dương nói: “Tôi thích những câu bạn viết.”
Dinh Thuy Duong says, “I like the sentences you wrote.”
77. 黎云英问:“这本书是你的吗?”
Lí Yún Yīng wèn: “Zhè běn shū shì nǐ de ma?”
Lê Vân Anh hỏi: “Cuốn sách này của bạn phải không?”
Le Van Anh asks, “Is this book yours?”
78. 芳玲说:“好的,我会把这些例句记下来。”
Fāng Líng shuō: “Hǎo de, wǒ huì bǎ zhèxiē lì jù jì xiàlái.”
Phương Linh nói: “Vâng, em sẽ ghi lại những câu mẫu này.”
Phuong Linh says, “Okay, I will write down these examples.”
79. 丁垂杨说:“他说这本书里的例句很好。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Tā shuō zhè běn shū lǐ de lì jù hěn hǎo.”
Đinh Thùy Dương nói: “Thầy nói các câu ví dụ trong sách rất hay.”
Dinh Thuy Duong says, “He says the examples in this book are very good.”
80. 黎云英说:“这是老师的词典。”
Lí Yún Yīng shuō: “Zhè shì lǎoshī de cídiǎn.”
Lê Vân Anh nói: “Đây là từ điển của giáo viên.”
Le Van Anh says, “This is the teacher's dictionary.”
81. 黎云英问:“我有一本书,你的呢?”
Lí Yún Yīng wèn: “Wǒ yǒu yì běn shū, nǐ de ne?”
Lê Vân Anh hỏi: “Tôi có một quyển sách, còn của bạn đâu?”
Le Van Anh asks, “I have a book. Where is yours?”
82. 丁垂杨说:“那你看一下老师写的例句。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Nà nǐ kàn yíxià lǎoshī xiě de lì jù.”
Đinh Thùy Dương nói: “Vậy em xem những câu mẫu thầy viết nhé.”
Dinh Thuy Duong says, “Then look at the example sentences the teacher wrote.”
83. 黎云英说:“书的封面很漂亮。”
Lí Yún Yīng shuō: “Shū de fēngmiàn hěn piàoliang.”
Lê Vân Anh nói: “Bìa sách rất đẹp.”
Le Van Anh says, “The book's cover is beautiful.”
84. 这是一个小房间。
Zhè shì yí ge xiǎo fángjiān.
Đây là một căn phòng nhỏ.
This is a small room.
85. 那只小猫很可爱。
Nà zhī xiǎo māo hěn kě'ài.
Con mèo nhỏ kia rất đáng yêu.
That kitten is very cute.
86. 我妈妈今天在家。
Wǒ māma jīntiān zài jiā.
Hôm nay mẹ tôi ở nhà.
My mother is at home today.
87. 上课时,阮明武老师问:“你妈妈也喜欢汉语吗?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Nǐ māma yě xǐhuan Hànyǔ ma?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Mẹ em cũng thích tiếng Trung à?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Does your mother like Chinese too?”
88. 喜欢,她也是汉语老师。
Xǐhuan, tā yě shì Hànyǔ lǎoshī.
Có ạ, mẹ em cũng là giáo viên tiếng Trung.
Yes, she is also a Chinese teacher.
89. 谢谢老师,我还想多练习。
Xièxie lǎoshī, wǒ hái xiǎng duō liànxí.
Em cảm ơn thầy, em vẫn muốn luyện thêm.
Thank you, teacher; I want more practice.
90. 我妈妈
Wǒ māma
Mẹ tôi.
My mother.
91. 阮明武老师提醒大家:“名词”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Míng cí”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Danh từ.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Noun.”
92. 定语
Dìng yǔ
Định ngữ.
Modifier; attributive.
93. 中心语
Zhōngxīn yǔ
Trung tâm ngữ.
Head noun.
94. 我妈妈明天在家。
Wǒ māma míngtiān zài jiā.
Ngày mai mẹ tôi ở nhà.
My mother is at home tomorrow.
95. 阮明武老师举例说:“你妈妈也喜欢英语吗?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Nǐ māma yě xǐhuan Yīngyǔ ma?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Mẹ em cũng thích tiếng Anh à?”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Does your mother like English too?”
96. 喜欢,她也是汉语同学。
Xǐhuan, tā yě shì Hànyǔ tóngxué.
Có ạ, mẹ em cũng là bạn học tiếng Trung.
Yes, she is also a Chinese classmate.
97. 丁垂杨说:“那只小猫很可爱。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Nà zhī xiǎo māo hěn kě'ài.”
Đinh Thùy Dương nói: “Con mèo nhỏ kia rất đáng yêu.”
Dinh Thuy Duong says, “That kitten is very cute.”
98. 丁垂杨说:“这是一个小房间。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Zhè shì yí ge xiǎo fángjiān.”
Đinh Thùy Dương nói: “Đây là một căn phòng nhỏ.”
Dinh Thuy Duong says, “This is a small room.”
99. 黎云英说:“谢谢老师,我还想多练习。”
Lí Yún Yīng shuō: “Xièxie lǎoshī, wǒ hái xiǎng duō liànxí.”
Lê Vân Anh nói: “Em cảm ơn thầy, em vẫn muốn luyện thêm.”
Le Van Anh says, “Thank you, teacher; I want more practice.”
100. 阮明武老师说:“这是我的书。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Zhè shì wǒ de shū.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Đây là sách của tôi.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “This is my book.”
Học liệu ChineMaster EDU: ChineMaster EDU · diễn đàn tiếng Trung ChineMaster EDU
Tác giả: Nguyễn Minh Vũ · ChineMaster EDU · Giáo án ngữ pháp HSK 1 · ngày 17/11/2026
5 bài giảng mới nhất cùng chuyên mục
1. Liên từ 和 – kết nối từ và cụm từ đồng cấp – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
2. Giới từ 和、对 dẫn đối tượng – cùng ai và đối với ai – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
3. Giới từ 在 dẫn thời gian và địa điểm – xác định nơi và thời điểm hành động – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
4. Phó từ phủ định 不、没(有)、不要 – lựa chọn theo nghĩa và thể – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
5. Phó từ liên kết 还 và 也 – thêm thông tin, tiếp tục và tương đồng – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
Phần 1. Mục tiêu bài học, bối cảnh và kiến thức tiên quyết
Trình độ: HSK 1 · Phân loại: Từ loại → trợ từ kết cấu · Nội dung trọng điểm: Trợ từ kết cấu 的 – quan hệ định ngữ và trung tâm ngữ. Đây là bài giảng chuyên sâu theo khung ngữ pháp HSK 2026, không phải văn bản chép nguyên đề cương.
的 (de) là trợ từ kết cấu rất phổ biến, thường đánh dấu quan hệ giữa định ngữ đứng trước với trung tâm ngữ danh từ ở sau. Các kiểu sở hữu 我的书、miêu tả 漂亮的衣服、mệnh đề định ngữ 我买的书 có độ phức tạp tăng dần. HSK 1 trước hết nhấn mạnh các dạng đơn giản và quen dùng.
Không phải mọi danh từ phía trước danh từ đều cần 的, và cũng không phải mọi 的 đều có một chức năng giống nhau. Bài này tập trung 的 (trợ từ kết cấu) cấu trúc định ngữ, đồng thời nêu trường hợp lược 的 ở quan hệ thân thuộc và đại từ hóa 的 trong phạm vi mở rộng.
5 bài giảng liên quan nhất
1. Định ngữ + 的 + Trung tâm ngữ giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
2. Ngữ pháp HSK 3 是…的 theo giáo trình chuẩn HSK của tác giả Nguyễn Minh Vũ
3. Tất cả Trợ từ kết cấu trong tiếng Trung Giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
4. Tất cả Trợ từ Động thái trong tiếng Trung Giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
5. Tất cả Trợ từ ngữ khí trong tiếng Trung Giáo trình Hán ngữ chuyên đề ngữ pháp HSK 3.0 ngày 17/11/2026
Mục tiêu bài học: hiểu đúng chức năng, lựa chọn chính xác cấu trúc; phân biệt cách dùng gần nghĩa; chuyển từ nhận diện sang tự đặt câu, xử lý tình huống và viết đoạn văn. Các câu được ghi bốn dòng Hán giản thể, Pinyin có dấu, Việt, Anh. Một số mẫu mở rộng phục vụ giảng chuyên sâu có thể vượt khỏi phạm vi từ vựng chính thức HSK 1; cần phân tầng khi dạy.
Phần 2. Khái niệm, chức năng cú pháp và điều kiện sử dụng
2.1. Đại từ sở hữu + 的 + danh từ
Công thức: 我/你/他/她 + 的 + 名词
我的书, 你的朋友 nêu quan hệ sở hữu hoặc liên hệ. 的 đứng sau định ngữ, trước danh từ trung tâm, không đi sau toàn bộ danh từ theo kiểu “sách của tôi” ở tiếng Việt.
Không kết luận mọi 我的N đều là sở hữu vật chất: 我的老师 là giáo viên của tôi, chỉ quan hệ.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
2.2. Danh từ + 的 + danh từ
Công thức: 名词1 + 的 + 名词2
老师的书, 学校的教室 là quan hệ giữa hai danh từ, có thể là sở hữu, thuộc về hoặc liên quan. Mỗi loại quan hệ cần giải thích nghĩa theo câu; 的 không tự mình mã hóa duy nhất “sở hữu”.
Danh từ trung tâm thường là thành phần phía sau 的.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
2.3. Tính từ + 的 + danh từ
Công thức: 形容词 + 的 + 名词
漂亮的衣服, 很好的老师 dùng tính từ làm định ngữ; 的 đánh dấu ranh giới định ngữ – trung tâm. Với một số tính từ một âm tiết bổ nghĩa chặt chẽ như 大房间、小猫, có thể không có 的.
Không áp dụng quy tắc có 的 hoặc bỏ 的 tuyệt đối cho mọi tổ hợp tính từ.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
2.4. Cụm động từ hoặc câu + 的 + danh từ
Công thức: 动词短语 + 的 + 名词
我买的书 là “cuốn sách mà tôi mua”, trong đó cụm 我买 bổ nghĩa cho 书. Đây là bước tiến từ định ngữ từ vựng sang định ngữ mệnh đề, cần học cách xác định danh từ trung tâm.
Nếu lược tân ngữ ở mệnh đề định ngữ, ý nghĩa thiếu thành phần được phục hồi qua danh từ phía sau.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
2.5. Lược 的 trong quan hệ thân thuộc
Công thức: 我妈妈/他爸爸; 我的老师
Với quan hệ thân thuộc hoặc gần gũi, tiếng Trung thường dùng 我妈妈、他爸爸 mà không cần 的. Nhưng 我的老师 vẫn rất tự nhiên và các tổ hợp khác có thể cần 的 để rõ ràng.
Không dạy “người thân đều cấm 的”: 我的妈妈 cũng đúng, có sắc thái nhấn hoặc ngữ cảnh riêng.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
2.6. 的 đại từ hóa và phân biệt địa/得
Công thức: 我的/你的 + (省略名词); 的 ≠ 地/得
Đây là sách của ai? 这是我的. Trong ngữ cảnh danh từ đã rõ, 我的 có thể thay cho 我的书. 的 ở đây liên quan lược trung tâm danh từ.
的、地、得 đều thường đọc nhẹ de nhưng khác vị trí và chức năng; bài HSK 1 ưu tiên nhận diện 的 trước danh từ.
Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.
Phần 3. Các tầng ý nghĩa, ngữ dụng và cách phân biệt trong giao tiếp
3.1. 的 gắn kết định ngữ với trung tâm danh từ: định ngữ ở trước, trung tâm ở sau
的 gắn kết định ngữ với trung tâm danh từ: định ngữ ở trước, trung tâm ở sau.
3.2. Quan hệ 我的老师 khác “sở hữu thầy giáo”
Quan hệ 我的老师 khác “sở hữu thầy giáo”; 的 là quan hệ rộng hơn sở hữu tài sản.
3.3. Một số tổ hợp tính từ đơn âm tiết có thể bỏ 的, trong khi định ngữ phức tạp thường cần 的
Một số tổ hợp tính từ đơn âm tiết có thể bỏ 的, trong khi định ngữ phức tạp thường cần 的.
3.4. 我妈妈 và 我的妈妈 đều có ngữ cảnh sử dụng
我妈妈 và 我的妈妈 đều có ngữ cảnh sử dụng; không gắn nhãn cấm tuyệt đối.
3.5. 我买的书 là mệnh đề định ngữ, trung tâm là 书
我买的书 là mệnh đề định ngữ, trung tâm là 书; không được đảo y hệt câu quan hệ tiếng Việt.
3.6. 的、地、得 đọc giống nhau nhưng vai trò khác, cần đưa vào hệ thống bài sau để phân biệt toàn…
的、地、得 đọc giống nhau nhưng vai trò khác, cần đưa vào hệ thống bài sau để phân biệt toàn diện.
Phần 4. Đối chiếu và lỗi sai của người học tiếng Trung
Bảng dưới đây ghi cách nói cần sửa trong nghĩa/ngữ cảnh nêu ra. Không áp dụng đánh dấu sai như một lệnh cấm tuyệt đối nếu biểu thức có thể đúng với bối cảnh khác. Khi chữa bài, giáo viên giải thích vị trí thành phần, nghĩa và điều kiện kết hợp, không chỉ cung cấp đáp án.
| Cách nói cần sửa | Cách nói đề xuất | Vì sao? |
|---|---|---|
| 我的书是很好的这个。(ý: cuốn sách này của tôi rất tốt) | 我的这本书很好。 | Sắp xếp sở hữu và chỉ định trước danh từ theo cấu trúc tự nhiên. |
| 这是书我的 | 这是我的书 | 定语 + 的 đứng trước danh từ trung tâm. |
| 我喜欢漂亮衣服的。(ý: tôi thích quần áo đẹp) | 我喜欢漂亮的衣服。 | 的 cần nằm giữa định ngữ 漂亮 và trung tâm 衣服. |
| 书是我买的这本。(ý: đây là sách tôi mua) | 这是我买的书。 | Mệnh đề định ngữ 我买的 đứng trước 书. |
| 我很的喜欢这本书。 | 我很喜欢这本书。 | 很 là phó từ đứng trước vị ngữ 喜欢, không chen 的. |
Phần 5. Hệ thống 20–22 mẫu câu minh họa và thực hành chuyển đổi
Phần này tập trung hệ thống câu mẫu thật theo từng bối cảnh, không gán máy móc một câu cho một công thức khi câu chứa đồng thời nhiều hiện tượng ngữ pháp. Mỗi ví dụ có bốn dòng Hán – Pinyin – Việt – Anh; giáo viên đối chiếu cấu trúc ở phần 2 để nhận diện đúng ngữ nghĩa.
5.1. Nhóm câu mẫu 1–5 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh
Ví dụ 1这是我的书。
Zhè shì wǒ de shū.
Đây là sách của tôi.
This is my book.
Ví dụ 2那是你的朋友吗?
Nà shì nǐ de péngyou ma?
Kia có phải bạn của bạn không?
Is that your friend?
Ví dụ 3他的老师很好。
Tā de lǎoshī hěn hǎo.
Giáo viên của anh ấy rất tốt.
His teacher is very good.
Ví dụ 4她的手机在桌子上。
Tā de shǒujī zài zhuōzi shàng.
Điện thoại của cô ấy ở trên bàn.
Her phone is on the table.
Ví dụ 5这是老师的词典。
Zhè shì lǎoshī de cídiǎn.
Đây là từ điển của giáo viên.
This is the teacher's dictionary.
5.2. Nhóm câu mẫu 6–10 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh
Ví dụ 6学校的教室很大。
Xuéxiào de jiàoshì hěn dà.
Phòng học của trường rất lớn.
The school's classrooms are large.
Ví dụ 7这本书是我姐姐的。
Zhè běn shū shì wǒ jiějie de.
Cuốn sách này là của chị tôi.
This book belongs to my older sister.
Ví dụ 8我喜欢这件漂亮的衣服。
Wǒ xǐhuan zhè jiàn piàoliang de yīfu.
Tôi thích bộ quần áo đẹp này.
I like this beautiful item of clothing.
Ví dụ 9他是一个很好的老师。
Tā shì yí ge hěn hǎo de lǎoshī.
Anh ấy là một giáo viên rất tốt.
He is a very good teacher.
Ví dụ 10这是一个小房间。
Zhè shì yí ge xiǎo fángjiān.
Đây là một căn phòng nhỏ.
This is a small room.
5.3. Nhóm câu mẫu 11–15 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh
Ví dụ 11那只小猫很可爱。
Nà zhī xiǎo māo hěn kě'ài.
Con mèo nhỏ kia rất đáng yêu.
That kitten is very cute.
Ví dụ 12这是我买的书。
Zhè shì wǒ mǎi de shū.
Đây là quyển sách tôi đã mua.
This is the book I bought.
Ví dụ 13你昨天看的书在哪里?
Nǐ zuótiān kàn de shū zài nǎli?
Quyển sách bạn đọc hôm qua ở đâu?
Where is the book you read yesterday?
Ví dụ 14老师说的话很重要。
Lǎoshī shuō dehuà hěn zhòngyào.
Những lời thầy giáo nói rất quan trọng.
What the teacher says is important.
Ví dụ 15我写的汉字不太好。
Wǒ xiě de Hànzì bù tài hǎo.
Những chữ Hán tôi viết chưa được đẹp lắm.
The Chinese characters I wrote are not very good.
5.4. Nhóm câu mẫu 16–20 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh
Ví dụ 16我妈妈今天在家。
Wǒ māma jīntiān zài jiā.
Hôm nay mẹ tôi ở nhà.
My mother is at home today.
Ví dụ 17他的爸爸在公司上班。
Tā de bàba zài gōngsī shàngbān.
Bố anh ấy làm việc ở công ty.
His father works at a company.
Ví dụ 18我有一本书,你的呢?
Wǒ yǒu yì běn shū, nǐ de ne?
Tôi có một quyển sách, còn của bạn đâu?
I have a book. Where is yours?
Ví dụ 19这不是我的,是她的。
Zhè bù shì wǒ de, shì tā de.
Đây không phải của tôi, là của cô ấy.
This is not mine; it is hers.
Ví dụ 20我喜欢你写的句子。
Wǒ xǐhuan nǐ xiě de jùzi.
Tôi thích những câu bạn viết.
I like the sentences you wrote.
Bài tập miệng tại lớp: chọn hai cặp ví dụ gần nhau, trình bày cấu trúc và giải thích điểm khác biệt. Sau đó học viên tự chuyển đổi thành câu nghi vấn, câu phủ định hoặc thay đổi một thông tin theo điều kiện riêng của từng mẫu; không coi mọi dạng chuyển đổi là hợp lệ.
Phần 6. Hội thoại ứng dụng có tình huống và diễn biến
Tình huống: học viên tìm chủ sở hữu sách và từ điển, nhận xét sách đẹp, nói về sách mẹ mua và những câu ví dụ do giáo viên viết.
6.1. Mở đầu và xác định tình huống
阮明武:这是谁的词典?
Ruǎn Míng Wǔ: Zhè shì shéi de cídiǎn?
Nguyễn Minh Vũ: Đây là từ điển của ai?
Nguyen Minh Vu: Whose dictionary is this?
丁垂杨:这是我的词典。
Dīng Chuí Yáng: Zhè shì wǒ de cídiǎn.
Đinh Thùy Dương: Đây là từ điển của em.
Dinh Thuy Duong: This is my dictionary.
阮明武:那本书也是你的吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nà běn shū yě shì nǐ de ma?
Nguyễn Minh Vũ: Quyển sách kia cũng của em à?
Nguyen Minh Vu: Is that book yours too?
黎云英:不是,那是黎云英的书。
Lí Yún Yīng: Bù shì, nà shì Lí Yún Yīng de shū.
Lê Vân Anh: Không, đó là sách của Lê Vân Anh.
Le Van Anh: No, that is Le Van Anh's book.
阮明武:这本漂亮的书是谁买的?
Ruǎn Míng Wǔ: Zhè běn piàoliang de shū shì shéi mǎi de?
Nguyễn Minh Vũ: Cuốn sách đẹp này ai mua vậy?
Nguyen Minh Vu: Who bought this beautiful book?
水仙:是我妈妈买的。
Shuǐ Xiān: Shì wǒ māma mǎi de.
Thủy Tiên: Mẹ em mua ạ.
Thuy Tien: My mother bought it.
6.2. Xử lý nhiệm vụ và kết thúc
阮明武:你妈妈也喜欢汉语吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐ māma yě xǐhuan Hànyǔ ma?
Nguyễn Minh Vũ: Mẹ em cũng thích tiếng Trung à?
Nguyen Minh Vu: Does your mother like Chinese too?
芳玲:喜欢,她也是汉语老师。
Fāng Líng: Xǐhuan, tā yě shì Hànyǔ lǎoshī.
Phương Linh: Có ạ, mẹ em cũng là giáo viên tiếng Trung.
Phuong Linh: Yes, she is also a Chinese teacher.
阮明武:你写的汉字很好看。
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐ xiě de Hànzì hěn hǎokàn.
Nguyễn Minh Vũ: Chữ Hán em viết đẹp lắm.
Nguyen Minh Vu: The characters you write look very nice.
丁垂杨:谢谢老师,我还想多练习。
Dīng Chuí Yáng: Xièxie lǎoshī, wǒ hái xiǎng duō liànxí.
Đinh Thùy Dương: Em cảm ơn thầy, em vẫn muốn luyện thêm.
Dinh Thuy Duong: Thank you, teacher; I want more practice.
阮明武:那你看一下老师写的例句。
Ruǎn Míng Wǔ: Nà nǐ kàn yíxià lǎoshī xiě de lì jù.
Nguyễn Minh Vũ: Vậy em xem những câu mẫu thầy viết nhé.
Nguyen Minh Vu: Then look at the example sentences the teacher wrote.
黎云英:好的,我会把这些例句记下来。
Lí Yún Yīng: Hǎo de, wǒ huì bǎ zhèxiē lì jù jì xiàlái.
Lê Vân Anh: Vâng, em sẽ ghi lại những câu mẫu này.
Le Van Anh: Okay, I will write down these examples.
6.3. Phân tích tình huống và chuyển giao tiếp sang ngôn ngữ chủ động
Những câu thoại trên liên kết thành một nhiệm vụ giao tiếp thay vì từng cặp câu rời. Giáo viên yêu cầu học viên xác định ai hỏi, ai đưa thông tin, ai nhờ hỗ trợ và lời đáp thay đổi ra sao khi chuyển từ quan hệ thân mật sang lịch sự. Chọn ít nhất ba câu trong hội thoại, giải thích vì sao dùng đúng trọng điểm bài học và thử thay một yếu tố mà không làm sai cấu trúc.
Hoạt động nhóm: đóng vai lần thứ hai nhưng thay bối cảnh lớp học bằng bối cảnh tại cơ quan hoặc gia đình. Không được chỉ đọc lại nguyên văn; phải tự chọn một mẫu công thức đã học và nêu lý do lựa chọn.
6.4. Hội thoại thực hành mở rộng – tám lượt theo tình huống mới
Tình huống bổ sung nhằm kéo dài mạch trao đổi và tạo thêm dữ liệu thực hành nói. Nhân vật sử dụng đúng tên chữ Hán, Pinyin, tiếng Việt và tiếng Anh; mỗi lượt có bốn dòng liền nhau. Học viên có thể thay vai rồi tự nối tiếp cuộc thoại sau lượt cuối.
阮明武:这本书是你的吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Zhè běn shū shì nǐ de ma?
Nguyễn Minh Vũ: Cuốn sách này của bạn phải không?
Nguyen Minh Vu: Is this book yours?
水仙:不是我的,是老师的。
Shuǐ Xiān: Bú shì wǒ de, shì lǎoshī de.
Thủy Tiên: Không phải của tôi, là của thầy.
Thuy Tien: No, it belongs to the teacher.
阮明武:那本红色的书是谁买的?
Ruǎn Míng Wǔ: Nà běn hóngsè de shū shì shéi mǎi de?
Nguyễn Minh Vũ: Cuốn sách màu đỏ kia ai mua?
Nguyen Minh Vu: Who bought that red book?
芳玲:是我姐姐昨天买的。
Fāng Líng: Shì wǒ jiějie zuótiān mǎi de.
Phương Linh: Chị gái tôi mua hôm qua.
Phuong Linh: My elder sister bought it yesterday.
阮明武:你喜欢老师写的例句吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐ xǐhuan lǎoshī xiě de lìjù ma?
Nguyễn Minh Vũ: Bạn có thích những câu ví dụ thầy viết không?
Nguyen Minh Vu: Do you like the examples the teacher wrote?
丁垂杨:喜欢,老师写的例句很清楚。
Dīng Chuí Yáng: Xǐhuan, lǎoshī xiě de lìjù hěn qīngchu.
Đinh Thùy Dương: Có, những ví dụ thầy viết rất rõ.
Dinh Thuy Duong: Yes, the examples the teacher wrote are very clear.
黎云英:我的词典在哪里?
Lí Yún Yīng: Wǒ de cídiǎn zài nǎli?
Lê Vân Anh: Từ điển của tôi ở đâu?
Le Van Anh: Where is my dictionary?
阮明武:桌子上那本新的就是你的。
Ruǎn Míng Wǔ: Zhuōzi shàng nà běn xīn de jiù shì nǐ de.
Nguyễn Minh Vũ: Cuốn mới ở trên bàn chính là của bạn.
Nguyen Minh Vu: The new one on the desk is yours.
Phần 7. Bài văn ứng dụng tổng hợp và bản dịch ba ngôn ngữ
7.1. Bài văn tiếng Trung có Pinyin và đối chiếu Việt – Anh
Bài văn liên kết các câu trong một tình huống nhất quán. Mỗi câu có bốn dòng để học viên tự đọc, giáo viên phân tích rồi yêu cầu học viên tóm tắt hoặc kể lại theo ngôi khác.
Câu 1今天我带来了一本新的汉语书。
Jīntiān wǒ dài lái le yì běn xīn de Hànyǔ shū.
Hôm nay tôi mang tới một cuốn sách tiếng Trung mới.
Today I bring a new Chinese book.
Câu 2这是我妈妈送给我的书。
Zhè shì wǒ māma sòng gěi wǒ de shū.
Đây là cuốn sách mẹ tôi tặng tôi.
This is a book my mother gave me.
Câu 3书的封面很漂亮。
Shū de fēngmiàn hěn piàoliang.
Bìa sách rất đẹp.
The book's cover is beautiful.
Câu 4老师看了我带来的书。
Lǎoshī kàn le wǒ dài lái de shū.
Thầy giáo xem cuốn sách tôi mang đến.
The teacher looks at the book I brought.
Câu 5他说这本书里的例句很好。
Tā shuō zhè běn shū lǐ de lì jù hěn hǎo.
Thầy nói các câu ví dụ trong sách rất hay.
He says the examples in this book are very good.
Câu 6我把老师说的话记下来了。
Wǒ bǎ lǎoshī shuō dehuà jì xiàlái le.
Tôi ghi lại những lời thầy nói.
I write down what the teacher said.
Câu 7下午我和朋友一起读我买的书。
Xiàwǔ wǒ hé péngyou yìqǐ dú wǒ mǎi de shū.
Chiều tôi và bạn đọc quyển sách tôi mua.
In the afternoon, my friend and I read the book I bought.
Câu 8他问我这是谁的书。
Tā wèn wǒ zhè shì shéi de shū.
Anh ấy hỏi cuốn sách này của ai.
He asks whose book it is.
Câu 9我说,这是我的,不是老师的。
Wǒ shuō, zhè shì wǒ de, bù shì lǎoshī de.
Tôi nói đây là của tôi, không phải của giáo viên.
I say it is mine, not the teacher's.
7.2. Phân tích ngữ pháp trong bài văn
Trọng điểm 1 – Đại từ sở hữu + 的 + danh từ: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 我/你/他/她 + 的 + 名词. 我的书, 你的朋友 nêu quan hệ sở hữu hoặc liên hệ. 的 đứng sau định ngữ, trước danh từ trung tâm, không đi sau toàn bộ danh từ theo kiểu “sách của tôi” ở tiếng Việt.
Trọng điểm 2 – Danh từ + 的 + danh từ: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 名词1 + 的 + 名词2. 老师的书, 学校的教室 là quan hệ giữa hai danh từ, có thể là sở hữu, thuộc về hoặc liên quan. Mỗi loại quan hệ cần giải thích nghĩa theo câu; 的 không tự mình mã hóa duy nhất “sở hữu”.
Trọng điểm 3 – Tính từ + 的 + danh từ: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 形容词 + 的 + 名词. 漂亮的衣服, 很好的老师 dùng tính từ làm định ngữ; 的 đánh dấu ranh giới định ngữ – trung tâm. Với một số tính từ một âm tiết bổ nghĩa chặt chẽ như 大房间、小猫, có thể không có 的.
Trọng điểm 4 – Cụm động từ hoặc câu + 的 + danh từ: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 动词短语 + 的 + 名词. 我买的书 là “cuốn sách mà tôi mua”, trong đó cụm 我买 bổ nghĩa cho 书. Đây là bước tiến từ định ngữ từ vựng sang định ngữ mệnh đề, cần học cách xác định danh từ trung tâm.
Trọng điểm 5 – Lược 的 trong quan hệ thân thuộc: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 我妈妈/他爸爸; 我的老师. Với quan hệ thân thuộc hoặc gần gũi, tiếng Trung thường dùng 我妈妈、他爸爸 mà không cần 的. Nhưng 我的老师 vẫn rất tự nhiên và các tổ hợp khác có thể cần 的 để rõ ràng.
Trọng điểm 6 – 的 đại từ hóa và phân biệt địa/得: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 我的/你的 + (省略名词); 的 ≠ 地/得. Đây là sách của ai? 这是我的. Trong ngữ cảnh danh từ đã rõ, 我的 có thể thay cho 我的书. 的 ở đây liên quan lược trung tâm danh từ.
7.3. Nhiệm vụ trình bày và kể lại
Thực hiện ba mức độ: đọc diễn cảm từng câu, kể lại bài bằng ngôi “tôi” hoặc “chúng tôi”, cuối cùng đổi một tình tiết mà vẫn duy trì cấu trúc ngữ pháp chính. Giáo viên kiểm tra tính tự nhiên của tổ hợp, không chỉ đúng chữ Hán và dấu Pinyin.
7.4. Bài văn mở rộng – diễn tiến sự việc và kiến thức tổng hợp
Sau bài văn chính, bốn câu mới phát triển thêm bối cảnh và ngữ pháp trọng điểm. Học viên đọc nối với đoạn văn trước, chọn một câu làm chủ đề và luyện kể lại theo góc nhìn của người tham gia. Các từ vượt phạm vi vốn từ nền tảng dùng cho phân tầng giảng chuyên sâu.
今天我在书店买了一本新的汉语书。
Jīntiān wǒ zài shūdiàn mǎi le yì běn xīn de Hànyǔ shū.
Hôm nay tôi mua một cuốn sách tiếng Trung mới ở hiệu sách.
Today I buy a new Chinese book at the bookstore.
这本书是老师推荐的,我很喜欢。
Zhè běn shū shì lǎoshī tuījiàn de, wǒ hěn xǐhuan.
Cuốn sách này do thầy giới thiệu, tôi rất thích.
The teacher recommended this book, and I like it very much.
书里面有许多老师写的例句。
Shū limian yǒu xǔduō lǎoshī xiě de lìjù.
Trong sách có nhiều câu ví dụ do giáo viên viết.
The book contains many examples written by the teacher.
我还把自己不会的汉字记在一个小本子上。
Wǒ hái bǎ zìjǐ bú huì de Hànzì jì zài yí ge xiǎo běnzi shàng.
Tôi còn ghi những chữ Hán mình chưa biết vào một quyển sổ nhỏ.
I also write down unfamiliar Chinese characters in a small notebook.
Phần 8. Từ vựng, tổ hợp và hướng mở rộng
Danh sách từ vựng được đánh số, mỗi mục giữ đúng thứ tự bốn dòng. Phân biệt từ trọng tâm của khung HSK và từ bổ trợ để dạy chuyên sâu: sự xuất hiện trong bài không đồng nghĩa mọi từ đều thuộc danh mục HSK 1.
- 的
De
Trợ từ kết cấu định ngữ.
Structural particle for modifiers. - 我的
Wǒ de
Của tôi.
My; mine. - 你的
Nǐ de
Của bạn.
Your; yours. - 他的
Tā de
Của anh ấy.
His. - 她的
Tā de
Của cô ấy.
Her; hers. - 老师的书
Lǎoshī de shū
Sách của thầy.
The teacher's book. - 漂亮的衣服
Piàoliang de yīfu
Quần áo đẹp.
Beautiful clothes. - 我买的书
Wǒ mǎi de shū
Sách tôi mua.
The book I bought. - 我妈妈
Wǒ māma
Mẹ tôi.
My mother. - 名词
Míng cí
Danh từ.
Noun. - 定语
Dìng yǔ
Định ngữ.
Modifier; attributive. - 中心语
Zhōngxīn yǔ
Trung tâm ngữ.
Head noun.
Phần 9. Bài tập củng cố – phân loại, chữa lỗi, chuyển đổi và dịch câu
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 我/你/他/她 + 的 + 名词 trong tình huống của bài.
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 名词1 + 的 + 名词2 trong tình huống của bài.
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 形容词 + 的 + 名词 trong tình huống của bài.
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 动词短语 + 的 + 名词 trong tình huống của bài.
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 我妈妈/他爸爸; 我的老师 trong tình huống của bài.
- Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 我的/你的 + (省略名词); 的 ≠ 地/得 trong tình huống của bài.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 我的书是很好的这个。(ý: cuốn sách này của tôi rất tốt). Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 这是书我的. Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 我喜欢漂亮衣服的。(ý: tôi thích quần áo đẹp). Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 书是我买的这本。(ý: đây là sách tôi mua). Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Chữa câu theo nghĩa đã học: 我很的喜欢这本书。. Giải thích nguyên nhân cần sửa.
- Dịch Việt → Trung: Giáo viên của anh ấy rất tốt.
- Dịch Việt → Trung: Phòng học của trường rất lớn.
- Dịch Việt → Trung: Anh ấy là một giáo viên rất tốt.
- Dịch Việt → Trung: Đây là quyển sách tôi đã mua.
- Dịch Việt → Trung: Những chữ Hán tôi viết chưa được đẹp lắm.
- Dịch Việt → Trung: Tôi có một quyển sách, còn của bạn đâu?
- Dịch Việt → Trung: Đây là cuốn sách mẹ tôi tặng tôi.
- Dịch Việt → Trung: Thầy nói các câu ví dụ trong sách rất hay.
- Dịch Việt → Trung: Anh ấy hỏi cuốn sách này của ai.
- Viết câu đáp lại hoặc diễn đạt câu tiếng Việt trong hội thoại: Đây là từ điển của em.
- Viết câu đáp lại hoặc diễn đạt câu tiếng Việt trong hội thoại: Mẹ em mua ạ.
- Viết câu đáp lại hoặc diễn đạt câu tiếng Việt trong hội thoại: Em cảm ơn thầy, em vẫn muốn luyện thêm.
Phần 10. Đáp án kèm phương pháp giải thích
- Nhận diện Đại từ sở hữu + 的 + danh từ. Công thức: 我/你/他/她 + 的 + 名词. 我的书, 你的朋友 nêu quan hệ sở hữu hoặc liên hệ. 的 đứng sau định ngữ, trước danh từ trung tâm, không đi sau toàn bộ danh từ theo kiểu “sách của tôi” ở tiếng Việt.
- Nhận diện Danh từ + 的 + danh từ. Công thức: 名词1 + 的 + 名词2. 老师的书, 学校的教室 là quan hệ giữa hai danh từ, có thể là sở hữu, thuộc về hoặc liên quan. Mỗi loại quan hệ cần giải thích nghĩa theo câu; 的 không tự mình mã hóa duy nhất “sở hữu”.
- Nhận diện Tính từ + 的 + danh từ. Công thức: 形容词 + 的 + 名词. 漂亮的衣服, 很好的老师 dùng tính từ làm định ngữ; 的 đánh dấu ranh giới định ngữ – trung tâm. Với một số tính từ một âm tiết bổ nghĩa chặt chẽ như 大房间、小猫, có thể không có 的.
- Nhận diện Cụm động từ hoặc câu + 的 + danh từ. Công thức: 动词短语 + 的 + 名词. 我买的书 là “cuốn sách mà tôi mua”, trong đó cụm 我买 bổ nghĩa cho 书. Đây là bước tiến từ định ngữ từ vựng sang định ngữ mệnh đề, cần học cách xác định danh từ trung tâm.
- Nhận diện Lược 的 trong quan hệ thân thuộc. Công thức: 我妈妈/他爸爸; 我的老师. Với quan hệ thân thuộc hoặc gần gũi, tiếng Trung thường dùng 我妈妈、他爸爸 mà không cần 的. Nhưng 我的老师 vẫn rất tự nhiên và các tổ hợp khác có thể cần 的 để rõ ràng.
- Nhận diện 的 đại từ hóa và phân biệt địa/得. Công thức: 我的/你的 + (省略名词); 的 ≠ 地/得. Đây là sách của ai? 这是我的. Trong ngữ cảnh danh từ đã rõ, 我的 có thể thay cho 我的书. 的 ở đây liên quan lược trung tâm danh từ.
- 我的这本书很好。. Giải thích: Sắp xếp sở hữu và chỉ định trước danh từ theo cấu trúc tự nhiên.
- 这是我的书. Giải thích: 定语 + 的 đứng trước danh từ trung tâm.
- 我喜欢漂亮的衣服。. Giải thích: 的 cần nằm giữa định ngữ 漂亮 và trung tâm 衣服.
- 这是我买的书。. Giải thích: Mệnh đề định ngữ 我买的 đứng trước 书.
- 我很喜欢这本书。. Giải thích: 很 là phó từ đứng trước vị ngữ 喜欢, không chen 的.
- 他的老师很好。
Tā de lǎoshī hěn hǎo.
Giáo viên của anh ấy rất tốt.
His teacher is very good.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 学校的教室很大。
Xuéxiào de jiàoshì hěn dà.
Phòng học của trường rất lớn.
The school's classrooms are large.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 他是一个很好的老师。
Tā shì yí ge hěn hǎo de lǎoshī.
Anh ấy là một giáo viên rất tốt.
He is a very good teacher.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 这是我买的书。
Zhè shì wǒ mǎi de shū.
Đây là quyển sách tôi đã mua.
This is the book I bought.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 我写的汉字不太好。
Wǒ xiě de Hànzì bù tài hǎo.
Những chữ Hán tôi viết chưa được đẹp lắm.
The Chinese characters I wrote are not very good.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 我有一本书,你的呢?
Wǒ yǒu yì běn shū, nǐ de ne?
Tôi có một quyển sách, còn của bạn đâu?
I have a book. Where is yours?
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 这是我妈妈送给我的书。
Zhè shì wǒ māma sòng gěi wǒ de shū.
Đây là cuốn sách mẹ tôi tặng tôi.
This is a book my mother gave me.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 他说这本书里的例句很好。
Tā shuō zhè běn shū lǐ de lì jù hěn hǎo.
Thầy nói các câu ví dụ trong sách rất hay.
He says the examples in this book are very good.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 他问我这是谁的书。
Tā wèn wǒ zhè shì shéi de shū.
Anh ấy hỏi cuốn sách này của ai.
He asks whose book it is.
Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho. - 这是我的词典。
Zhè shì wǒ de cídiǎn.
Đây là từ điển của em.
This is my dictionary.
Giải thích: Đây là đáp án tham khảo đúng theo hội thoại. Có thể dùng biến thể khác nếu giữ được nghĩa, trật tự cú pháp và sắc thái giao tiếp. - 是我妈妈买的。
Shì wǒ māma mǎi de.
Mẹ em mua ạ.
My mother bought it.
Giải thích: Đây là đáp án tham khảo đúng theo hội thoại. Có thể dùng biến thể khác nếu giữ được nghĩa, trật tự cú pháp và sắc thái giao tiếp. - 谢谢老师,我还想多练习。
Xièxie lǎoshī, wǒ hái xiǎng duō liànxí.
Em cảm ơn thầy, em vẫn muốn luyện thêm.
Thank you, teacher; I want more practice.
Giải thích: Đây là đáp án tham khảo đúng theo hội thoại. Có thể dùng biến thể khác nếu giữ được nghĩa, trật tự cú pháp và sắc thái giao tiếp.
Phần 11. Tổng kết công thức ngữ pháp và hướng giảng chuyên sâu
| Trọng điểm | Công thức | Yêu cầu kiểm tra |
|---|---|---|
| Đại từ sở hữu + 的 + danh từ | 我/你/他/她 + 的 + 名词 | 我的书, 你的朋友 nêu quan hệ sở hữu hoặc liên hệ. 的 đứng sau định ngữ, trước danh từ trung tâm, không đi sau toàn bộ danh từ theo kiểu “sách của tôi” ở tiếng Việt. |
| Danh từ + 的 + danh từ | 名词1 + 的 + 名词2 | 老师的书, 学校的教室 là quan hệ giữa hai danh từ, có thể là sở hữu, thuộc về hoặc liên quan. Mỗi loại quan hệ cần giải thích nghĩa theo câu; 的 không tự mình mã hóa duy nhất “sở hữu”. |
| Tính từ + 的 + danh từ | 形容词 + 的 + 名词 | 漂亮的衣服, 很好的老师 dùng tính từ làm định ngữ; 的 đánh dấu ranh giới định ngữ – trung tâm. Với một số tính từ một âm tiết bổ nghĩa chặt chẽ như 大房间、小猫, có thể không có 的. |
| Cụm động từ hoặc câu + 的 + danh từ | 动词短语 + 的 + 名词 | 我买的书 là “cuốn sách mà tôi mua”, trong đó cụm 我买 bổ nghĩa cho 书. Đây là bước tiến từ định ngữ từ vựng sang định ngữ mệnh đề, cần học cách xác định danh từ trung tâm. |
| Lược 的 trong quan hệ thân thuộc | 我妈妈/他爸爸; 我的老师 | Với quan hệ thân thuộc hoặc gần gũi, tiếng Trung thường dùng 我妈妈、他爸爸 mà không cần 的. Nhưng 我的老师 vẫn rất tự nhiên và các tổ hợp khác có thể cần 的 để rõ ràng. |
| 的 đại từ hóa và phân biệt địa/得 | 我的/你的 + (省略名词); 的 ≠ 地/得 | Đây là sách của ai? 这是我的. Trong ngữ cảnh danh từ đã rõ, 我的 có thể thay cho 我的书. 的 ở đây liên quan lược trung tâm danh từ. |
Quy trình học và dạy: nhận diện → giải thích → tạo câu → đối chiếu → hội thoại → bài văn → chữa lỗi → tự đánh giá. Mỗi học viên cần tự tạo tối thiểu ba câu mới và một lượt hội thoại, không lấy việc ghi nhớ máy móc ví dụ làm tiêu chí duy nhất.
ChineMaster EDU – Giáo trình ngữ pháp tiếng Trung ứng dụng. Đề mục đối chiếu trực tiếp từ bộ dữ liệu HSK 2026 do người dùng cung cấp; phần giáo án, hội thoại, bài tập là nội dung biên soạn phục vụ giảng dạy.
Phần 12. Năm trục phân tích ngữ pháp chuyên biệt theo trọng điểm
12.0. Luận điểm giảng dạy của tác giả Nguyễn Minh Vũ
Trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. 的 đánh dấu quan hệ giữa định ngữ và trung tâm ngữ trong nhiều kết cấu: sở hữu, miêu tả, định ngữ mệnh đề.
Điểm cần phân biệt: Một số định ngữ gắn chặt với danh từ có thể không cần 的. Không kéo mọi quan hệ sở hữu sang mẫu Anh/Việt theo thứ tự cũ.
Vận dụng tại lớp: Thầy cho học viên giới thiệu sách của mình, người quen và cuốn sách đang học; học viên tìm định ngữ và trung tâm ngữ.
Chuyên mục này tổ chức bài giảng theo năm cơ chế đặc thù của trọng điểm 24: Định ngữ sở hữu; Định ngữ miêu tả; Mệnh đề làm định ngữ; Dùng 的 để tỉnh lược trung tâm ngữ; Trật tự nhiều tầng định ngữ. Giảng viên triển khai từ nhận diện hình thức đến điều kiện sử dụng rồi mới yêu cầu nói, viết. Không xem các công thức là sơ đồ hoán đổi tự do cho mọi từ vựng.
12.1. Định ngữ sở hữu
Công thức giảng dạy: người + 的 + danh từ.
我的书 nêu quan hệ thuộc về. Trong thân tộc, những tổ hợp gần gũi có thể bỏ 的 nhưng không phải mọi danh ngữ sở hữu đều được lược bỏ.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 1 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “người + 的 + danh từ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Định ngữ sở hữu”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 我的书 nêu quan hệ thuộc về. Trong thân tộc, những tổ hợp gần gũi có thể bỏ 的 nhưng không phải mọi danh ngữ sở hữu đều được lược bỏ. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
12.2. Định ngữ miêu tả
Công thức giảng dạy: tính từ/cụm tính từ + 的 + danh từ.
漂亮的衣服 là biểu thức miêu tả; với đơn âm tiết và từ quen thuộc có nhiều dạng không cần 的 như 红花, 大房子. Cần giải thích lựa chọn dựa trên tính từ và tính cố định.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 2 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “tính từ/cụm tính từ + 的 + danh từ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Định ngữ miêu tả”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 漂亮的衣服 là biểu thức miêu tả; với đơn âm tiết và từ quen thuộc có nhiều dạng không cần 的 như 红花, 大房子. Cần giải thích lựa chọn dựa trên tính từ và tính cố định. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
12.3. Mệnh đề làm định ngữ
Công thức giảng dạy: mệnh đề + 的 + trung tâm ngữ.
我买的书 cho biết sách nào bằng hành động mua; 的 đóng ranh giới định ngữ và danh từ, không biến mệnh đề thành câu chính độc lập.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 3 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “mệnh đề + 的 + trung tâm ngữ”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Mệnh đề làm định ngữ”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 我买的书 cho biết sách nào bằng hành động mua; 的 đóng ranh giới định ngữ và danh từ, không biến mệnh đề thành câu chính độc lập. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
12.4. Dùng 的 để tỉnh lược trung tâm ngữ
Công thức giảng dạy: định ngữ + 的.
这本是我的, 红的是你的 là trường hợp ngữ cảnh cho phép hiểu danh từ bị lược. Không dạy 我的 lúc nào cũng buộc phải kèm danh từ.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 4 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “định ngữ + 的”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Dùng 的 để tỉnh lược trung tâm ngữ”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: 这本是我的, 红的是你的 là trường hợp ngữ cảnh cho phép hiểu danh từ bị lược. Không dạy 我的 lúc nào cũng buộc phải kèm danh từ. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
12.5. Trật tự nhiều tầng định ngữ
Công thức giảng dạy: định ngữ ngoài + định ngữ trong + N.
Trong nhiều định ngữ, thông tin người sở hữu, phạm vi, số lượng và tính chất cần có thứ tự tự nhiên. 的 không tự động được chèn sau mọi thành phần.
Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 5 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “định ngữ ngoài + định ngữ trong + N”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.
Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Trật tự nhiều tầng định ngữ”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.
Lưu ý phản biện: Trong nhiều định ngữ, thông tin người sở hữu, phạm vi, số lượng và tính chất cần có thứ tự tự nhiên. 的 không tự động được chèn sau mọi thành phần. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.
Phần 13. Phân tích 12 mẫu câu: nhận diện chức năng và điều kiện kết hợp
Cơ chế cần phát hiện: Trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. 的 đánh dấu quan hệ giữa định ngữ và trung tâm ngữ trong nhiều kết cấu: sở hữu, miêu tả, định ngữ mệnh đề.
Hạn chế khi thay thành phần: Một số định ngữ gắn chặt với danh từ có thể không cần 的. Không kéo mọi quan hệ sở hữu sang mẫu Anh/Việt theo thứ tự cũ.
13.1. Hồ sơ câu mẫu số 1
这是我的书。
Zhè shì wǒ de shū.
Đây là sách của tôi.
This is my book.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.2. Hồ sơ câu mẫu số 2
那是你的朋友吗?
Nà shì nǐ de péngyou ma?
Kia có phải bạn của bạn không?
Is that your friend?
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.3. Hồ sơ câu mẫu số 3
他的老师很好。
Tā de lǎoshī hěn hǎo.
Giáo viên của anh ấy rất tốt.
His teacher is very good.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.4. Hồ sơ câu mẫu số 4
她的手机在桌子上。
Tā de shǒujī zài zhuōzi shàng.
Điện thoại của cô ấy ở trên bàn.
Her phone is on the table.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.5. Hồ sơ câu mẫu số 5
这是老师的词典。
Zhè shì lǎoshī de cídiǎn.
Đây là từ điển của giáo viên.
This is the teacher's dictionary.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.6. Hồ sơ câu mẫu số 6
学校的教室很大。
Xuéxiào de jiàoshì hěn dà.
Phòng học của trường rất lớn.
The school's classrooms are large.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.7. Hồ sơ câu mẫu số 7
这本书是我姐姐的。
Zhè běn shū shì wǒ jiějie de.
Cuốn sách này là của chị tôi.
This book belongs to my older sister.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.8. Hồ sơ câu mẫu số 8
我喜欢这件漂亮的衣服。
Wǒ xǐhuan zhè jiàn piàoliang de yīfu.
Tôi thích bộ quần áo đẹp này.
I like this beautiful item of clothing.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.9. Hồ sơ câu mẫu số 9
他是一个很好的老师。
Tā shì yí ge hěn hǎo de lǎoshī.
Anh ấy là một giáo viên rất tốt.
He is a very good teacher.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.10. Hồ sơ câu mẫu số 10
这是我买的书。
Zhè shì wǒ mǎi de shū.
Đây là quyển sách tôi đã mua.
This is the book I bought.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.11. Hồ sơ câu mẫu số 11
上课时,阮明武老师问:“你昨天看的书在哪里?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Nǐ zuótiān kàn de shū zài nǎli?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Quyển sách bạn đọc hôm qua ở đâu?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Where is the book you read yesterday?”
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
13.12. Hồ sơ câu mẫu số 12
老师说的话很重要。
Lǎoshī shuō dehuà hěn zhòngyào.
Những lời thầy giáo nói rất quan trọng.
What the teacher says is important.
Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “的” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.
Phần 14. Phân tích hội thoại của thầy Nguyễn Minh Vũ và bốn học viên
Đoạn hội thoại ở Phần 6 sử dụng thầy Nguyễn Minh Vũ làm người điều phối hoạt động. Đinh Thùy Dương, Lê Vân Anh, Thủy Tiên và Phương Linh là bốn học viên duy nhất. Khi phân tích cần xác định ai hỏi, ai đáp, ai đề nghị làm rõ, và lượt sau có trả lời đúng câu hỏi trước không.
Trục hội thoại: Thầy cho học viên giới thiệu sách của mình, người quen và cuốn sách đang học; học viên tìm định ngữ và trung tâm ngữ.
14.1. Lượt nói 1: hành động giao tiếp
阮明武:这是谁的词典?
Ruǎn Míng Wǔ: Zhè shì shéi de cídiǎn?
Nguyễn Minh Vũ: Đây là từ điển của ai?
Nguyen Minh Vu: Whose dictionary is this?
Điểm phân tích: Ở lượt 1, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.2. Lượt nói 2: hành động giao tiếp
丁垂杨:这是我的词典。
Dīng Chuí Yáng: Zhè shì wǒ de cídiǎn.
Đinh Thùy Dương: Đây là từ điển của em.
Dinh Thuy Duong: This is my dictionary.
Điểm phân tích: Ở lượt 2, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.5. Lượt nói 5: hành động giao tiếp
阮明武:这本漂亮的书是谁买的?
Ruǎn Míng Wǔ: Zhè běn piàoliang de shū shì shéi mǎi de?
Nguyễn Minh Vũ: Cuốn sách đẹp này ai mua vậy?
Nguyen Minh Vu: Who bought this beautiful book?
Điểm phân tích: Ở lượt 5, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.6. Lượt nói 6: hành động giao tiếp
水仙:是我妈妈买的。
Shuǐ Xiān: Shì wǒ māma mǎi de.
Thủy Tiên: Mẹ em mua ạ.
Thuy Tien: My mother bought it.
Điểm phân tích: Ở lượt 6, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.11. Lượt nói 11: hành động giao tiếp
阮明武:那你看一下老师写的例句。
Ruǎn Míng Wǔ: Nà nǐ kàn yíxià lǎoshī xiě de lì jù.
Nguyễn Minh Vũ: Vậy em xem những câu mẫu thầy viết nhé.
Nguyen Minh Vu: Then look at the example sentences the teacher wrote.
Điểm phân tích: Ở lượt 11, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.12. Lượt nói 12: hành động giao tiếp
黎云英:好的,我会把这些例句记下来。
Lí Yún Yīng: Hǎo de, wǒ huì bǎ zhèxiē lì jù jì xiàlái.
Lê Vân Anh: Vâng, em sẽ ghi lại những câu mẫu này.
Le Van Anh: Okay, I will write down these examples.
Điểm phân tích: Ở lượt 12, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.17. Lượt nói 17: hành động giao tiếp
阮明武:你喜欢老师写的例句吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐ xǐhuan lǎoshī xiě de lìjù ma?
Nguyễn Minh Vũ: Bạn có thích những câu ví dụ thầy viết không?
Nguyen Minh Vu: Do you like the examples the teacher wrote?
Điểm phân tích: Ở lượt 17, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
14.18. Lượt nói 18: hành động giao tiếp
丁垂杨:喜欢,老师写的例句很清楚。
Dīng Chuí Yáng: Xǐhuan, lǎoshī xiě de lìjù hěn qīngchu.
Đinh Thùy Dương: Có, những ví dụ thầy viết rất rõ.
Dinh Thuy Duong: Yes, the examples the teacher wrote are very clear.
Điểm phân tích: Ở lượt 18, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ kết cấu 的 và định ngữ. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.
Phần 15. Khai thác bài văn ứng dụng: liên kết ý nghĩa và cấu trúc
Bài văn ở Phần 7 được xem là một chỉnh thể, không phải tập hợp các câu rời rạc. Người đọc cần theo dõi thời gian, địa điểm, người tham gia, mục đích hoạt động và thay đổi thông tin giữa các câu. Trong khi khai thác chuyên đề này, hãy đặc biệt chú ý: 的 đánh dấu quan hệ giữa định ngữ và trung tâm ngữ trong nhiều kết cấu: sở hữu, miêu tả, định ngữ mệnh đề.
Yêu cầu khi viết lại: Duy trì bốn nhân vật nữ trong nhóm học viên; thầy Nguyễn Minh Vũ có vai trò hướng dẫn, giao nhiệm vụ hoặc giải thích. Không thêm nhân vật có tên khác. Nếu muốn trình bày ví dụ từ ngữ xưng hô, hãy chỉ rõ đó là từ ngữ minh họa, không phải một thành viên mới.
15.1. Khai thác liên kết qua câu mẫu 1
上课时,阮明武老师问:“你昨天看的书在哪里?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Nǐ zuótiān kàn de shū zài nǎli?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Quyển sách bạn đọc hôm qua ở đâu?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Where is the book you read yesterday?”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “的” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.2. Khai thác liên kết qua câu mẫu 2
阮明武老师举例说:“我有一本书,你的呢?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒ yǒu yì běn shū, nǐ de ne?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Tôi có một quyển sách, còn của bạn đâu?”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “I have a book. Where is yours?”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “的” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.3. Khai thác liên kết qua câu mẫu 3
阮明武老师说:“这是我的词典。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Zhè shì wǒ de cídiǎn.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Đây là từ điển của em.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “This is my dictionary.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “的” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.4. Khai thác liên kết qua câu mẫu 4
阮明武老师说:“你写的汉字很好看。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Nǐ xiě de Hànzì hěn hǎokàn.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Chữ Hán em viết đẹp lắm.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “The characters you write look very nice.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “的” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.5. Khai thác liên kết qua câu mẫu 5
阮明武老师提醒大家:“不是我的,是老师的。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Bú shì wǒ de, shì lǎoshī de.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Không phải của tôi, là của thầy.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “No, it belongs to the teacher.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “的” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.6. Khai thác liên kết qua câu mẫu 6
阮明武老师举例说:“喜欢,老师写的例句很清楚。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Xǐhuan, lǎoshī xiě de lìjù hěn qīngchu.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Có, những ví dụ thầy viết rất rõ.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Yes, the examples the teacher wrote are very clear.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “的” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.7. Khai thác liên kết qua câu mẫu 7
阮明武老师说:“这是我妈妈送给我的书。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Zhè shì wǒ māma sòng gěi wǒ de shū.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Đây là cuốn sách mẹ tôi tặng tôi.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “This is a book my mother gave me.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “的” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
15.8. Khai thác liên kết qua câu mẫu 8
阮明武老师说:“我把老师说的话记下来了。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ bǎ lǎoshī shuō dehuà jì xiàlái le.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tôi ghi lại những lời thầy nói.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “I write down what the teacher said.”
Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “的” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.
Phần 16. Hai mươi nhiệm vụ thực hành chuyên biệt trên lớp
Hệ thống bài tập này đánh giá khả năng tự giải thích và tái sử dụng cấu trúc. Đối với bài dịch, không mặc định chỉ có một cách trả lời duy nhất; cách dùng phải tự nhiên và giữ đúng nghĩa, chứ không chỉ giữ lại các từ đơn lẻ.
16.1. Nhận diện – phân tích 8 câu
- Câu 1: Phân tích vai trò trọng điểm trong “这是我的书。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 2: Phân tích vai trò trọng điểm trong “那是你的朋友吗?”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 3: Phân tích vai trò trọng điểm trong “他的老师很好。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 4: Phân tích vai trò trọng điểm trong “她的手机在桌子上。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 5: Phân tích vai trò trọng điểm trong “这是老师的词典。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 6: Phân tích vai trò trọng điểm trong “学校的教室很大。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 7: Phân tích vai trò trọng điểm trong “这本书是我姐姐的。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
- Câu 8: Phân tích vai trò trọng điểm trong “我喜欢这件漂亮的衣服。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
16.2. So sánh nghĩa trong 6 cặp câu
- Cặp 1: Đối chiếu “他是一个很好的老师。” với “这是我买的书。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 2: Đối chiếu “上课时,阮明武老师问:“你昨天看的书在哪里?”” với “老师说的话很重要。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 3: Đối chiếu “我写的汉字不太好。” với “他的爸爸在公司上班。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 4: Đối chiếu “阮明武老师举例说:“我有一本书,你的呢?”” với “这不是我的,是她的。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 5: Đối chiếu “我喜欢你写的句子。” với “这是谁的词典?”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
- Cặp 6: Đối chiếu “阮明武老师说:“这是我的词典。”” với “那本书也是你的吗?”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
16.3. Sản sinh lời nói trong 6 nhiệm vụ
- Nhiệm vụ 1: Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ra tình huống mới. Đinh Thùy Dương hỏi lại để xác nhận thông tin bằng cấu trúc trọng tâm.
- Nhiệm vụ 2: Lê Vân Anh giải thích một mẫu câu trước lớp; thầy nhận xét tính phù hợp và yêu cầu thêm một ví dụ.
- Nhiệm vụ 3: Thủy Tiên sửa một câu chứa lỗi về trật tự hoặc kết hợp từ; giải thích chính xác lỗi nằm ở đâu.
- Nhiệm vụ 4: Phương Linh dựng đoạn hội thoại 4 lượt với thầy Nguyễn Minh Vũ, trong đó cấu trúc trọng tâm xuất hiện ít nhất hai lần.
- Nhiệm vụ 5: Đổi câu kể thành câu hỏi hoặc câu phủ định khi mô hình cho phép; nếu không phù hợp, giải thích lý do thay vì ép công thức.
- Nhiệm vụ 6: Viết một đoạn văn 6 câu liên kết, có mục đích giao tiếp rõ và không đưa thêm nhân vật có tên ngoài hệ thống.
Phần 17. Định hướng lời giải, nhận xét sai và tiêu chí chấm bài
Nguyên tắc chấm: Không chỉ đánh giá chọn đúng từ mà còn đánh giá tính đúng cú pháp, nghĩa của toàn câu, logic hội thoại, cách xưng hô và hiệu quả truyền đạt. Với trọng điểm này, phải phân biệt rõ: Một số định ngữ gắn chặt với danh từ có thể không cần 的. Không kéo mọi quan hệ sở hữu sang mẫu Anh/Việt theo thứ tự cũ.
17.1. Hướng giải câu 1
这是我的书。
Zhè shì wǒ de shū.
Đây là sách của tôi.
This is my book.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.2. Hướng giải câu 2
那是你的朋友吗?
Nà shì nǐ de péngyou ma?
Kia có phải bạn của bạn không?
Is that your friend?
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.3. Hướng giải câu 3
他的老师很好。
Tā de lǎoshī hěn hǎo.
Giáo viên của anh ấy rất tốt.
His teacher is very good.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.4. Hướng giải câu 4
她的手机在桌子上。
Tā de shǒujī zài zhuōzi shàng.
Điện thoại của cô ấy ở trên bàn.
Her phone is on the table.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.5. Hướng giải câu 5
这是老师的词典。
Zhè shì lǎoshī de cídiǎn.
Đây là từ điển của giáo viên.
This is the teacher's dictionary.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.6. Hướng giải câu 6
学校的教室很大。
Xuéxiào de jiàoshì hěn dà.
Phòng học của trường rất lớn.
The school's classrooms are large.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.7. Hướng giải câu 7
这本书是我姐姐的。
Zhè běn shū shì wǒ jiějie de.
Cuốn sách này là của chị tôi.
This book belongs to my older sister.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.8. Hướng giải câu 8
我喜欢这件漂亮的衣服。
Wǒ xǐhuan zhè jiàn piàoliang de yīfu.
Tôi thích bộ quần áo đẹp này.
I like this beautiful item of clothing.
Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.
17.9. Tiêu chí cho phần so sánh và vận dụng
Ở sáu bài đối chiếu, câu trả lời phải chỉ ra khác nhau tối thiểu một điểm về nghĩa, đối tượng quy chiếu, vị trí, mức độ lịch sự hoặc điều kiện kết hợp. Ở các nhiệm vụ sáng tạo, người học cần giữ đúng hệ thống nhân vật và xây dựng lượt đáp hợp logic. Bài viết chỉ được chấm đạt khi câu đúng, các sự kiện trong đoạn không tự mâu thuẫn và người đọc xác định được ai đang nói với ai.
Kết luận chuyên biệt: Thầy cho học viên giới thiệu sách của mình, người quen và cuốn sách đang học; học viên tìm định ngữ và trung tâm ngữ.
Phần 18. Kịch bản tổ chức lớp học: từ quan sát đến tự sản sinh lời nói
18.1. Giai đoạn khởi động
Nêu một tình huống gần gũi, cho học viên tự dịch và dùng lỗi thường gặp làm tình huống nhận diện; chưa tiết lộ ngay công thức, yêu cầu dự đoán theo ngữ cảnh.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Định ngữ sở hữu” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “người + 的 + danh từ”. 我的书 nêu quan hệ thuộc về. Trong thân tộc, những tổ hợp gần gũi có thể bỏ 的 nhưng không phải mọi danh ngữ sở hữu đều được lược bỏ.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.2. Giai đoạn phát hiện
Cho học viên đối chiếu hai câu chỉ khác một yếu tố ngữ pháp; hỏi nghĩa nào thay đổi và có phải điều kiện dùng khác nhau hay không.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Định ngữ miêu tả” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “tính từ/cụm tính từ + 的 + danh từ”. 漂亮的衣服 là biểu thức miêu tả; với đơn âm tiết và từ quen thuộc có nhiều dạng không cần 的 như 红花, 大房子. Cần giải thích lựa chọn dựa trên tính từ và tính cố định.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.3. Giai đoạn hình thức
Viết cấu trúc lên bảng và đánh dấu phần bắt buộc, phần có thể thay. Phân biệt từ loại với chức năng cú pháp ở cấp cụm và câu.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Mệnh đề làm định ngữ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “mệnh đề + 的 + trung tâm ngữ”. 我买的书 cho biết sách nào bằng hành động mua; 的 đóng ranh giới định ngữ và danh từ, không biến mệnh đề thành câu chính độc lập.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.4. Giai đoạn điều kiện
Kiểm tra tính tự nhiên khi thay danh từ, động từ, người nói, người nghe; cho học viên tự tìm một phản ví dụ có ngữ cảnh cụ thể.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Dùng 的 để tỉnh lược trung tâm ngữ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “định ngữ + 的”. 这本是我的, 红的是你的 là trường hợp ngữ cảnh cho phép hiểu danh từ bị lược. Không dạy 我的 lúc nào cũng buộc phải kèm danh từ.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.5. Giai đoạn phản xạ
Đặt tình huống giao tiếp có thời gian giới hạn, học viên trả lời trước bằng lời, sau đó mới đối chiếu văn bản với Pinyin.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Trật tự nhiều tầng định ngữ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “định ngữ ngoài + định ngữ trong + N”. Trong nhiều định ngữ, thông tin người sở hữu, phạm vi, số lượng và tính chất cần có thứ tự tự nhiên. 的 không tự động được chèn sau mọi thành phần.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.6. Giai đoạn hội thoại
Phân vai hỏi – đáp – người quan sát; sau mỗi hai lượt nói dừng để kiểm tra câu mới có liên kết thông tin với câu trước hay không.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Định ngữ sở hữu” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “người + 的 + danh từ”. 我的书 nêu quan hệ thuộc về. Trong thân tộc, những tổ hợp gần gũi có thể bỏ 的 nhưng không phải mọi danh ngữ sở hữu đều được lược bỏ.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.7. Giai đoạn đọc hiểu
Đọc đoạn văn có mục tiêu, tìm câu mang cấu trúc trọng tâm và giải thích vai trò của nó trong tiến trình thông tin.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Định ngữ miêu tả” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “tính từ/cụm tính từ + 的 + danh từ”. 漂亮的衣服 là biểu thức miêu tả; với đơn âm tiết và từ quen thuộc có nhiều dạng không cần 的 như 红花, 大房子. Cần giải thích lựa chọn dựa trên tính từ và tính cố định.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
18.8. Giai đoạn viết mở rộng
Yêu cầu đoạn văn dùng ít nhất hai biến thể cấu trúc, có liên kết ý và một tình huống kết thúc cụ thể.
Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Mệnh đề làm định ngữ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “mệnh đề + 的 + trung tâm ngữ”. 我买的书 cho biết sách nào bằng hành động mua; 的 đóng ranh giới định ngữ và danh từ, không biến mệnh đề thành câu chính độc lập.
Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.
Phần 19. 100 mẫu câu tiếng Trung giao tiếp ứng dụng tổng hợp kiến thức bài giảng
100 mẫu câu dưới đây được chọn và phân loại theo chức năng giao tiếp của trọng điểm. Mỗi câu có đủ bốn dòng: Hán giản thể, Pinyin có dấu, bản dịch tiếng Việt và tiếng Anh. Các câu có lời dẫn của thầy Nguyễn Minh Vũ dùng làm mẫu luyện nghe – đáp và phân tích câu trên lớp; không tạo thêm nhân vật ngoài hệ thống đã quy định.
19.1. Nhận biết quy tắc trong câu đơn
1. 这是我的书。
Zhè shì wǒ de shū.
Đây là sách của tôi.
This is my book.
2. 那是你的朋友吗?
Nà shì nǐ de péngyou ma?
Kia có phải bạn của bạn không?
Is that your friend?
3. 他的老师很好。
Tā de lǎoshī hěn hǎo.
Giáo viên của anh ấy rất tốt.
His teacher is very good.
4. 她的手机在桌子上。
Tā de shǒujī zài zhuōzi shàng.
Điện thoại của cô ấy ở trên bàn.
Her phone is on the table.
5. 这是老师的词典。
Zhè shì lǎoshī de cídiǎn.
Đây là từ điển của giáo viên.
This is the teacher's dictionary.
6. 学校的教室很大。
Xuéxiào de jiàoshì hěn dà.
Phòng học của trường rất lớn.
The school's classrooms are large.
7. 这本书是我姐姐的。
Zhè běn shū shì wǒ jiějie de.
Cuốn sách này là của chị tôi.
This book belongs to my older sister.
8. 我喜欢这件漂亮的衣服。
Wǒ xǐhuan zhè jiàn piàoliang de yīfu.
Tôi thích bộ quần áo đẹp này.
I like this beautiful item of clothing.
9. 他是一个很好的老师。
Tā shì yí ge hěn hǎo de lǎoshī.
Anh ấy là một giáo viên rất tốt.
He is a very good teacher.
10. 这是我买的书。
Zhè shì wǒ mǎi de shū.
Đây là quyển sách tôi đã mua.
This is the book I bought.
19.2. Trình bày thông tin thường ngày
11. 上课时,阮明武老师问:“你昨天看的书在哪里?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Nǐ zuótiān kàn de shū zài nǎli?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Quyển sách bạn đọc hôm qua ở đâu?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Where is the book you read yesterday?”
12. 老师说的话很重要。
Lǎoshī shuō dehuà hěn zhòngyào.
Những lời thầy giáo nói rất quan trọng.
What the teacher says is important.
13. 我写的汉字不太好。
Wǒ xiě de Hànzì bù tài hǎo.
Những chữ Hán tôi viết chưa được đẹp lắm.
The Chinese characters I wrote are not very good.
14. 他的爸爸在公司上班。
Tā de bàba zài gōngsī shàngbān.
Bố anh ấy làm việc ở công ty.
His father works at a company.
15. 阮明武老师举例说:“我有一本书,你的呢?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Wǒ yǒu yì běn shū, nǐ de ne?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Tôi có một quyển sách, còn của bạn đâu?”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “I have a book. Where is yours?”
16. 这不是我的,是她的。
Zhè bù shì wǒ de, shì tā de.
Đây không phải của tôi, là của cô ấy.
This is not mine; it is hers.
17. 我喜欢你写的句子。
Wǒ xǐhuan nǐ xiě de jùzi.
Tôi thích những câu bạn viết.
I like the sentences you wrote.
18. 这是谁的词典?
Zhè shì shéi de cídiǎn?
Đây là từ điển của ai?
Whose dictionary is this?
19. 阮明武老师说:“这是我的词典。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Zhè shì wǒ de cídiǎn.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Đây là từ điển của em.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “This is my dictionary.”
20. 那本书也是你的吗?
Nà běn shū yě shì nǐ de ma?
Quyển sách kia cũng của em à?
Is that book yours too?
19.3. Đặt câu hỏi và nhận phản hồi
21. 这本漂亮的书是谁买的?
Zhè běn piàoliang de shū shì shéi mǎi de?
Cuốn sách đẹp này ai mua vậy?
Who bought this beautiful book?
22. 是我妈妈买的。
Shì wǒ māma mǎi de.
Mẹ em mua ạ.
My mother bought it.
23. 阮明武老师说:“你写的汉字很好看。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Nǐ xiě de Hànzì hěn hǎokàn.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Chữ Hán em viết đẹp lắm.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “The characters you write look very nice.”
24. 那你看一下老师写的例句。
Nà nǐ kàn yíxià lǎoshī xiě de lì jù.
Vậy em xem những câu mẫu thầy viết nhé.
Then look at the example sentences the teacher wrote.
25. 好的,我会把这些例句记下来。
Hǎo de, wǒ huì bǎ zhèxiē lì jù jì xiàlái.
Vâng, em sẽ ghi lại những câu mẫu này.
Okay, I will write down these examples.
26. 这本书是你的吗?
Zhè běn shū shì nǐ de ma?
Cuốn sách này của bạn phải không?
Is this book yours?
27. 阮明武老师提醒大家:“不是我的,是老师的。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Bú shì wǒ de, shì lǎoshī de.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Không phải của tôi, là của thầy.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “No, it belongs to the teacher.”
28. 那本红色的书是谁买的?
Nà běn hóngsè de shū shì shéi mǎi de?
Cuốn sách màu đỏ kia ai mua?
Who bought that red book?
29. 是我姐姐昨天买的。
Shì wǒ jiějie zuótiān mǎi de.
Chị gái tôi mua hôm qua.
My elder sister bought it yesterday.
30. 你喜欢老师写的例句吗?
Nǐ xǐhuan lǎoshī xiě de lìjù ma?
Bạn có thích những câu ví dụ thầy viết không?
Do you like the examples the teacher wrote?
19.4. Luyện tập ở lớp với thầy Nguyễn Minh Vũ
31. 阮明武老师举例说:“喜欢,老师写的例句很清楚。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Xǐhuan, lǎoshī xiě de lìjù hěn qīngchu.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Có, những ví dụ thầy viết rất rõ.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Yes, the examples the teacher wrote are very clear.”
32. 我的词典在哪里?
Wǒ de cídiǎn zài nǎli?
Từ điển của tôi ở đâu?
Where is my dictionary?
33. 桌子上那本新的就是你的。
Zhuōzi shàng nà běn xīn de jiù shì nǐ de.
Cuốn mới ở trên bàn chính là của bạn.
The new one on the desk is yours.
34. 今天我带来了一本新的汉语书。
Jīntiān wǒ dài lái le yì běn xīn de Hànyǔ shū.
Hôm nay tôi mang tới một cuốn sách tiếng Trung mới.
Today I bring a new Chinese book.
35. 阮明武老师说:“这是我妈妈送给我的书。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Zhè shì wǒ māma sòng gěi wǒ de shū.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Đây là cuốn sách mẹ tôi tặng tôi.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “This is a book my mother gave me.”
36. 书的封面很漂亮。
Shū de fēngmiàn hěn piàoliang.
Bìa sách rất đẹp.
The book's cover is beautiful.
37. 老师看了我带来的书。
Lǎoshī kàn le wǒ dài lái de shū.
Thầy giáo xem cuốn sách tôi mang đến.
The teacher looks at the book I brought.
38. 他说这本书里的例句很好。
Tā shuō zhè běn shū lǐ de lì jù hěn hǎo.
Thầy nói các câu ví dụ trong sách rất hay.
He says the examples in this book are very good.
39. 阮明武老师说:“我把老师说的话记下来了。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ bǎ lǎoshī shuō dehuà jì xiàlái le.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tôi ghi lại những lời thầy nói.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “I write down what the teacher said.”
40. 下午我和朋友一起读我买的书。
Xiàwǔ wǒ hé péngyou yìqǐ dú wǒ mǎi de shū.
Chiều tôi và bạn đọc quyển sách tôi mua.
In the afternoon, my friend and I read the book I bought.
19.5. Diễn đạt hoàn cảnh học tập
41. 他问我这是谁的书。
Tā wèn wǒ zhè shì shéi de shū.
Anh ấy hỏi cuốn sách này của ai.
He asks whose book it is.
42. 我说,这是我的,不是老师的。
Wǒ shuō, zhè shì wǒ de, bù shì lǎoshī de.
Tôi nói đây là của tôi, không phải của giáo viên.
I say it is mine, not the teacher's.
43. 阮明武老师提醒大家:“今天我在书店买了一本新的汉语书。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Jīntiān wǒ zài shūdiàn mǎi le yì běn xīn de Hànyǔ shū.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Hôm nay tôi mua một cuốn sách tiếng Trung mới ở hiệu sách.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Today I buy a new Chinese book at the bookstore.”
44. 这本书是老师推荐的,我很喜欢。
Zhè běn shū shì lǎoshī tuījiàn de, wǒ hěn xǐhuan.
Cuốn sách này do thầy giới thiệu, tôi rất thích.
The teacher recommended this book, and I like it very much.
45. 书里面有许多老师写的例句。
Shū limian yǒu xǔduō lǎoshī xiě de lìjù.
Trong sách có nhiều câu ví dụ do giáo viên viết.
The book contains many examples written by the teacher.
46. 我还把自己不会的汉字记在一个小本子上。
Wǒ hái bǎ zìjǐ bú huì de Hànzì jì zài yí ge xiǎo běnzi shàng.
Tôi còn ghi những chữ Hán mình chưa biết vào một quyển sổ nhỏ.
I also write down unfamiliar Chinese characters in a small notebook.
47. 阮明武老师举例说:“的”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “De”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Trợ từ kết cấu định ngữ.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Structural particle for modifiers.”
48. 我的
Wǒ de
Của tôi.
My; mine.
49. 你的
Nǐ de
Của bạn.
Your; yours.
50. 他的
Tā de
Của anh ấy.
His.
19.6. Giao tiếp trong sinh hoạt
51. 阮明武老师说:“她的”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Tā de”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Của cô ấy.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Her; hers.”
52. 老师的书
Lǎoshī de shū
Sách của thầy.
The teacher's book.
53. 漂亮的衣服
Piàoliang de yīfu
Quần áo đẹp.
Beautiful clothes.
54. 我买的书
Wǒ mǎi de shū
Sách tôi mua.
The book I bought.
55. 阮明武老师说:“他的同学很好。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Tā de tóngxué hěn hǎo.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Bạn học của anh ấy rất tốt.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “His classmate is very good.”
56. 这是同学的词典。
Zhè shì tóngxué de cídiǎn.
Đây là từ điển của bạn học.
This is the classmate's dictionary.
57. 他是一个很好的同学。
Tā shì yí ge hěn hǎo de tóngxué.
Anh ấy là một bạn học rất tốt.
He is a very good classmate.
58. 今天我带来了一本新的英语书。
Jīntiān wǒ dài lái le yì běn xīn de Yīngyǔ shū.
Hôm nay tôi mang tới một cuốn sách tiếng Anh mới.
Today I bring a new English book.
59. 阮明武老师提醒大家:“我说,这是我的,不是同学的。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Wǒ shuō, zhè shì wǒ de, bù shì tóngxué de.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Tôi nói đây là của tôi, không phải của bạn học.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “I say it is mine, not the classmate's.”
60. 今天我在书店买了一本新的英语书。
Jīntiān wǒ zài shūdiàn mǎi le yì běn xīn de Yīngyǔ shū.
Hôm nay tôi mua một cuốn sách tiếng Anh mới ở hiệu sách.
Today I buy a new English book at the bookstore.
19.7. Vận dụng trong bối cảnh cụ thể
61. 书里面有许多同学写的例句。
Shū limian yǒu xǔduō tóngxué xiě de lìjù.
Trong sách có nhiều câu ví dụ do bạn học viết.
The book contains many examples written by the classmate.
62. 麻烦问一下,这本漂亮的书是谁买的?
Máfan wèn yíxià, zhè běn piàoliang de shū shì shéi mǎi de?
Phiền cho tôi hỏi, cuốn sách đẹp này ai mua vậy?
May I ask, who bought this beautiful book?
63. 阮明武老师举例说:“不好意思,你喜欢老师写的例句吗?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Bù hǎoyìsi, nǐ xǐhuan lǎoshī xiě de lìjù ma?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Xin lỗi, bạn có thích những câu ví dụ thầy viết không?”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Excuse me, do you like the examples the teacher wrote?”
64. 请问,这是谁的词典?
Qǐngwèn, zhè shì shéi de cídiǎn?
Xin hỏi, đây là từ điển của ai?
Excuse me, whose dictionary is this?
65. 不是,那是黎云英的书。
Bù shì, nà shì Lí Yún Yīng de shū.
Không, đó là sách của Lê Vân Anh.
No, that is Le Van Anh's book.
66. 不是,那是芳玲的书。
Bù shì, nà shì Fāng Líng de shū.
Không, đó là sách của Phương Linh.
No, that is Phuong Linh's book.
67. 黎云英说:“喜欢,老师写的例句很清楚。”
Lí Yún Yīng shuō: “Xǐhuan, lǎoshī xiě de lìjù hěn qīngchu.”
Lê Vân Anh nói: “Có, những ví dụ thầy viết rất rõ.”
Le Van Anh says, “Yes, the examples the teacher wrote are very clear.”
68. 黎云英说:“这本书是老师推荐的,我很喜欢。”
Lí Yún Yīng shuō: “Zhè běn shū shì lǎoshī tuījiàn de, wǒ hěn xǐhuan.”
Lê Vân Anh nói: “Cuốn sách này do thầy giới thiệu, tôi rất thích.”
Le Van Anh says, “The teacher recommended this book, and I like it very much.”
69. 黎云英说:“不是,那是黎云英的书。”
Lí Yún Yīng shuō: “Bù shì, nà shì Lí Yún Yīng de shū.”
Lê Vân Anh nói: “Không, đó là sách của Lê Vân Anh.”
Le Van Anh says, “No, that is Le Van Anh's book.”
70. 黎云英问:“那本书也是你的吗?”
Lí Yún Yīng wèn: “Nà běn shū yě shì nǐ de ma?”
Lê Vân Anh hỏi: “Quyển sách kia cũng của em à?”
Le Van Anh asks, “Is that book yours too?”
19.8. Giao tiếp kết hợp nhiều cấu trúc
71. 黎云英说:“是我姐姐昨天买的。”
Lí Yún Yīng shuō: “Shì wǒ jiějie zuótiān mǎi de.”
Lê Vân Anh nói: “Chị gái tôi mua hôm qua.”
Le Van Anh says, “My elder sister bought it yesterday.”
72. 丁垂杨问:“那本红色的书是谁买的?”
Dīng Chuí Yáng wèn: “Nà běn hóngsè de shū shì shéi mǎi de?”
Đinh Thùy Dương hỏi: “Cuốn sách màu đỏ kia ai mua?”
Dinh Thuy Duong asks, “Who bought that red book?”
73. 黎云英说:“他问我这是谁的书。”
Lí Yún Yīng shuō: “Tā wèn wǒ zhè shì shéi de shū.”
Lê Vân Anh nói: “Anh ấy hỏi cuốn sách này của ai.”
Le Van Anh says, “He asks whose book it is.”
74. 黎云英说:“我喜欢这件漂亮的衣服。”
Lí Yún Yīng shuō: “Wǒ xǐhuan zhè jiàn piàoliang de yīfu.”
Lê Vân Anh nói: “Tôi thích bộ quần áo đẹp này.”
Le Van Anh says, “I like this beautiful item of clothing.”
75. 黎云英说:“不是我的,是老师的。”
Lí Yún Yīng shuō: “Bú shì wǒ de, shì lǎoshī de.”
Lê Vân Anh nói: “Không phải của tôi, là của thầy.”
Le Van Anh says, “No, it belongs to the teacher.”
76. 丁垂杨说:“我喜欢你写的句子。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Wǒ xǐhuan nǐ xiě de jùzi.”
Đinh Thùy Dương nói: “Tôi thích những câu bạn viết.”
Dinh Thuy Duong says, “I like the sentences you wrote.”
77. 黎云英问:“这本书是你的吗?”
Lí Yún Yīng wèn: “Zhè běn shū shì nǐ de ma?”
Lê Vân Anh hỏi: “Cuốn sách này của bạn phải không?”
Le Van Anh asks, “Is this book yours?”
78. 芳玲说:“好的,我会把这些例句记下来。”
Fāng Líng shuō: “Hǎo de, wǒ huì bǎ zhèxiē lì jù jì xiàlái.”
Phương Linh nói: “Vâng, em sẽ ghi lại những câu mẫu này.”
Phuong Linh says, “Okay, I will write down these examples.”
79. 丁垂杨说:“他说这本书里的例句很好。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Tā shuō zhè běn shū lǐ de lì jù hěn hǎo.”
Đinh Thùy Dương nói: “Thầy nói các câu ví dụ trong sách rất hay.”
Dinh Thuy Duong says, “He says the examples in this book are very good.”
80. 黎云英说:“这是老师的词典。”
Lí Yún Yīng shuō: “Zhè shì lǎoshī de cídiǎn.”
Lê Vân Anh nói: “Đây là từ điển của giáo viên.”
Le Van Anh says, “This is the teacher's dictionary.”
19.9. Đọc hiểu và chuyển đổi cách nói
81. 黎云英问:“我有一本书,你的呢?”
Lí Yún Yīng wèn: “Wǒ yǒu yì běn shū, nǐ de ne?”
Lê Vân Anh hỏi: “Tôi có một quyển sách, còn của bạn đâu?”
Le Van Anh asks, “I have a book. Where is yours?”
82. 丁垂杨说:“那你看一下老师写的例句。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Nà nǐ kàn yíxià lǎoshī xiě de lì jù.”
Đinh Thùy Dương nói: “Vậy em xem những câu mẫu thầy viết nhé.”
Dinh Thuy Duong says, “Then look at the example sentences the teacher wrote.”
83. 黎云英说:“书的封面很漂亮。”
Lí Yún Yīng shuō: “Shū de fēngmiàn hěn piàoliang.”
Lê Vân Anh nói: “Bìa sách rất đẹp.”
Le Van Anh says, “The book's cover is beautiful.”
84. 这是一个小房间。
Zhè shì yí ge xiǎo fángjiān.
Đây là một căn phòng nhỏ.
This is a small room.
85. 那只小猫很可爱。
Nà zhī xiǎo māo hěn kě'ài.
Con mèo nhỏ kia rất đáng yêu.
That kitten is very cute.
86. 我妈妈今天在家。
Wǒ māma jīntiān zài jiā.
Hôm nay mẹ tôi ở nhà.
My mother is at home today.
87. 上课时,阮明武老师问:“你妈妈也喜欢汉语吗?”
Shàngkè shí, Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī wèn: “Nǐ māma yě xǐhuan Hànyǔ ma?”
Trong giờ học, thầy Nguyễn Minh Vũ hỏi: “Mẹ em cũng thích tiếng Trung à?”
In class, Teacher Nguyen Minh Vu asks, “Does your mother like Chinese too?”
88. 喜欢,她也是汉语老师。
Xǐhuan, tā yě shì Hànyǔ lǎoshī.
Có ạ, mẹ em cũng là giáo viên tiếng Trung.
Yes, she is also a Chinese teacher.
89. 谢谢老师,我还想多练习。
Xièxie lǎoshī, wǒ hái xiǎng duō liànxí.
Em cảm ơn thầy, em vẫn muốn luyện thêm.
Thank you, teacher; I want more practice.
90. 我妈妈
Wǒ māma
Mẹ tôi.
My mother.
19.10. Luyện phản xạ nói và tự đặt câu
91. 阮明武老师提醒大家:“名词”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Míng cí”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Danh từ.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Noun.”
92. 定语
Dìng yǔ
Định ngữ.
Modifier; attributive.
93. 中心语
Zhōngxīn yǔ
Trung tâm ngữ.
Head noun.
94. 我妈妈明天在家。
Wǒ māma míngtiān zài jiā.
Ngày mai mẹ tôi ở nhà.
My mother is at home tomorrow.
95. 阮明武老师举例说:“你妈妈也喜欢英语吗?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Nǐ māma yě xǐhuan Yīngyǔ ma?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Mẹ em cũng thích tiếng Anh à?”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Does your mother like English too?”
96. 喜欢,她也是汉语同学。
Xǐhuan, tā yě shì Hànyǔ tóngxué.
Có ạ, mẹ em cũng là bạn học tiếng Trung.
Yes, she is also a Chinese classmate.
97. 丁垂杨说:“那只小猫很可爱。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Nà zhī xiǎo māo hěn kě'ài.”
Đinh Thùy Dương nói: “Con mèo nhỏ kia rất đáng yêu.”
Dinh Thuy Duong says, “That kitten is very cute.”
98. 丁垂杨说:“这是一个小房间。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Zhè shì yí ge xiǎo fángjiān.”
Đinh Thùy Dương nói: “Đây là một căn phòng nhỏ.”
Dinh Thuy Duong says, “This is a small room.”
99. 黎云英说:“谢谢老师,我还想多练习。”
Lí Yún Yīng shuō: “Xièxie lǎoshī, wǒ hái xiǎng duō liànxí.”
Lê Vân Anh nói: “Em cảm ơn thầy, em vẫn muốn luyện thêm.”
Le Van Anh says, “Thank you, teacher; I want more practice.”
100. 阮明武老师说:“这是我的书。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Zhè shì wǒ de shū.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Đây là sách của tôi.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “This is my book.”
Học liệu ChineMaster EDU: ChineMaster EDU · diễn đàn tiếng Trung ChineMaster EDU