• Khai giảng lớp học tiếng Trung giao tiếp cơ bản từ đầu dành cho người mới bắt đầu, trình độ HSK 1-2-3 & HSKK sơ cấp vào ngày 17 tháng 11 năm 2026, Lịch học là Thứ 2-4-6, Thời gian học từ 18h đến 19h30. Địa chỉ lớp học tại Số 1 Ngõ 48 Phố Tô Vĩnh Diện, Phường Khương Đình, Ngã Tư Sở, Quận Thanh Xuân, Hà Nội. (Kim Mã - Giảng Võ - Giang Văn Minh - Hào Nam - Ô Chợ Dừa - Hoàng Cầu - Thái Hà - Võ Văn Dũng - Tây Sơn - Nguyễn Văn Tuyết - Láng Hạ - Huỳnh Thúc Kháng - Chùa Láng - Thành Công - Nguyên Hồng - Chùa Bộc - Nguyễn Lương Bằng - Tôn Đức Thắng - Lương Định Của - Đặng Văn Ngữ - Tôn Thất Tùng - Phạm Ngọc Thạch - Xã Đàn - Đào Duy Anh - Lê Trọng Tấn - Nguyễn Viết Xuân - Trường Chinh - Vương Thừa Vũ - Hoàng Văn Thái - Nguyễn Ngọc Nại - Vũ Tông Phan - Bùi Xương Trạch - Kim Giang - Khương Đình - Khương Trung - Khương Hạ - Khương Thượng - Trần Duy Hưng - Trung Kính - Trần Thái Tông - Duy Tân - Tôn Thất Thuyết - Hoàng Đạo Thúy - Nguyễn Trãi - Giáp Nhất - Ngã Tư Sở - Royal City - Nguyễn Ngọc Vũ - Nguyễn Xiển - Thanh Trì - Thanh Xuân - Đống Đa - Hoàng Mai - Hai Bà Trưng - Cầu Giấy - Ba Đình - Hoàn Kiếm - Tây Hồ - Long Biên - Nam Từ Liêm - Bắc Từ Liêm - Hà Đông)
    » Học tiếng Trung online Thầy Vũ

Trợ từ động thái 了 – sự hoàn tất của hành động và giới hạn diễn giải – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026

Hệ thống nhân vật: Nhân vật xuyên suốt giáo án: thầy Nguyễn Minh Vũ (阮明武) giữ vai trò giáo viên trung tâm; bốn học viên nữ là Đinh Thùy Dương (丁垂杨), Lê Vân Anh (黎云英), Thủy Tiên (水仙) và Phương Linh (芳玲). Không sử dụng nhân vật có tên ngoài danh sách này. Tên người xuất hiện trong ví dụ ngữ pháp phải thống nhất với nhân vật của bài.

Tác giả: Nguyễn Minh Vũ · ChineMaster EDU · Giáo án ngữ pháp HSK 1 · ngày 17/11/2026

5 bài giảng mới nhất cùng chuyên mục
1. Trợ từ kết cấu 的 – quan hệ định ngữ và trung tâm ngữ – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
2. Liên từ 和 – kết nối từ và cụm từ đồng cấp – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
3. Giới từ 和、对 dẫn đối tượng – cùng ai và đối với ai – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
4. Giới từ 在 dẫn thời gian và địa điểm – xác định nơi và thời điểm hành động – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026
5. Phó từ phủ định 不、没(有)、不要 – lựa chọn theo nghĩa và thể – Ngữ pháp tiếng Trung HSK 1 ChineMaster EDU ngày 17/11/2026



Phần 1. Mục tiêu bài học, bối cảnh và kiến thức tiên quyết



Trình độ: HSK 1 · Phân loại: Từ loại → trợ từ động thái · Nội dung trọng điểm: Trợ từ động thái 了 (trợ từ động thái) – sự hoàn tất của hành động và giới hạn diễn giải. Đây là bài giảng chuyên sâu theo khung ngữ pháp HSK 2026, không phải văn bản chép nguyên đề cương.

Trong bảng ngữ pháp HSK 1, 了 (trợ từ động thái) được xếp ở trợ từ động thái 动态助词, không phải 了 (trợ từ ngữ khí) trợ từ ngữ khí ở bài 26. 了 (trợ từ động thái) thường đặt sau động từ hoặc cụm động từ, nêu hành động đã được thực hiện/đạt mốc hoàn tất trong bối cảnh. Nó không phải dấu “quá khứ” thuần túy.

5 bài giảng liên quan nhất
1. Ngữ pháp HSK 3 太...了 theo giáo trình chuẩn HSK của tác giả Nguyễn Minh Vũ
2. Ngữ pháp HSK 3 Cách dùng Động từ + 了 trong tiếng Trung theo giáo trình chuẩn HSK của tác giả Nguyễn Minh Vũ
3. Ngữ pháp HSK 3 极了 theo giáo trình chuẩn HSK của tác giả Nguyễn Minh Vũ
4. Ngữ pháp HSK 3 Cách dùng 就要...了 trong tiếng Trung theo giáo trình chuẩn HSK của tác giả Nguyễn Minh Vũ
5. Ngữ pháp HSK 3 Cách dùng 快要...了 trong tiếng Trung theo giáo trình chuẩn HSK của tác giả Nguyễn Minh Vũ



Cần phân biệt 我买了书 (đã mua sách), 我买书了 (thay đổi tình huống, sẽ/đã bước sang việc mua sách tùy ngữ cảnh), và 我昨天没买书 (hành động không xảy ra). Không thể giảng tất cả 了 ở cuối câu đều là trợ từ động thái.

Mục tiêu bài học: hiểu đúng chức năng, lựa chọn chính xác cấu trúc; phân biệt cách dùng gần nghĩa; chuyển từ nhận diện sang tự đặt câu, xử lý tình huống và viết đoạn văn. Các câu được ghi bốn dòng Hán giản thể, Pinyin có dấu, Việt, Anh. Một số mẫu mở rộng phục vụ giảng chuyên sâu có thể vượt khỏi phạm vi từ vựng chính thức HSK 1; cần phân tầng khi dạy.

Phần 2. Khái niệm, chức năng cú pháp và điều kiện sử dụng



2.1. 了 (trợ từ động thái) sau động từ



Công thức: 主语 + 动词 + 了 + 宾语

我买了一本书 mô tả hành động mua đã thực hiện; 了 (trợ từ động thái) đứng sau 买 và trước tân ngữ. Khi câu có tân ngữ, phải xác định động từ và vị trí 了; không đặt 了 tùy tiện trước chủ ngữ hoặc sau mọi thành tố.

Không đồng nhất 了 (trợ từ động thái) với thì quá khứ trong tiếng Anh.

Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.

2.2. 了 (trợ từ động thái) sau cụm động từ hoặc với số lượng



Công thức: 主语 + V + 了 + 数量短语

我学了三个小时 / 我买了两本书 nêu hành động có lượng hóa, thường tạo cảm giác sự kiện đã thực hiện rõ. Khi có thời lượng, cấu trúc cần xét động từ có thể kéo dài và vị trí tân ngữ.

Các động từ ly hợp như 睡觉 có dạng đặc thù: 睡了八个小时 không cho phép suy mọi từ ghép tách hệt như vậy.

Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.

2.3. Thời gian không quyết định bắt buộc có 了



Công thức: 昨天/明天 + V + 了

Thời quá khứ có thể dùng 了 khi nêu sự kiện hoàn tất; tương lai cũng có thể dùng 了 (trợ từ động thái) trong mệnh đề điều kiện hoặc sự kiện hoàn tất trước việc tiếp theo: 明天做完了作业再来.

Nếu nêu thói quen quá khứ, không phải cứ có 昨天 là bắt buộc có 了.

Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.

2.4. Phủ định 没(有) + V



Công thức: 没(有) + V + (宾语)

Không xảy ra sự kiện đã dự kiến thường dùng 没(有) và bỏ 了 hoàn tất: 我昨天没买书. Tuy nhiên có loại 了 cuối câu nêu thay đổi tình hình được xử lý riêng bài 26; không suy “mọi câu phủ định đều cấm 了” trong mọi chức năng.

So sánh không muốn làm (不想做) với đã không làm (没做).

Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.

2.5. Câu nghi vấn về hành động đã thực hiện



Công thức: V + 了 + N + 吗? / V + 没 + V?

你吃了饭吗? hỏi đã ăn chưa, 你吃没吃? là dạng lựa chọn chính phản có ngữ cảnh. Trả lời 吃了 hoặc 没吃 tùy hành động đã xảy ra.

Không cần buộc 了 sau tất cả câu hỏi có 吗.

Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.

2.6. Phân biệt vị trí 了 (trợ từ động thái) và 了 (trợ từ ngữ khí)



Công thức: V + 了 (trợ từ động thái) + O / 句末 + 了 (trợ từ ngữ khí)

Bài này tập trung dấu động thái, còn 了 cuối câu như 下雨了 có thể nói về thay đổi tình huống và thuộc 了 (trợ từ ngữ khí). Một câu có thể chứa cả hai chức năng trong một số cấu trúc, ví dụ 我买了一本书了 theo ngữ cảnh.

Dạy qua cặp câu thay vì quy mọi 了 về chỉ quá khứ.

Phương pháp phân tích: từ công thức trên, hãy tìm từ/cụm giữ chức năng chính, xác định quan hệ giữa các thành phần và thử thay đổi chủ thể, thời gian hoặc tân ngữ. Bất kỳ thay đổi nào cũng phải giữ đúng giới hạn kết hợp đã giải thích, không suy diễn cơ học theo bản dịch tiếng Việt.

Phần 3. Các tầng ý nghĩa, ngữ dụng và cách phân biệt trong giao tiếp



3.1. 了 (trợ từ động thái) là dấu động thái liên quan sự hiện thực hóa/hoàn tất sự kiện, không phải động từ “đã”…



了 (trợ từ động thái) là dấu động thái liên quan sự hiện thực hóa/hoàn tất sự kiện, không phải động từ “đã” và không phải thì quá khứ tuyệt đối.

3.2. Có 了 ở cuối câu nhưng không phải 了 (trợ từ động thái): 下雨了 hay 我饿了 thường liên quan tình huống mới



Có 了 ở cuối câu nhưng không phải 了 (trợ từ động thái): 下雨了 hay 我饿了 thường liên quan tình huống mới.

3.3. Câu phủ định sự kiện hoàn tất dùng 没(有) + V và thường không có 了 (trợ từ động thái)



Câu phủ định sự kiện hoàn tất dùng 没(有) + V và thường không có 了 (trợ từ động thái); việc phủ định một ý muốn lại dùng 不.

3.4. Một mệnh đề tương lai có thể chứa 了 (trợ từ động thái) khi sự kiện hoàn tất trước hành động khác: 做完了再来



Một mệnh đề tương lai có thể chứa 了 (trợ từ động thái) khi sự kiện hoàn tất trước hành động khác: 做完了再来.

3.5. Hỏi đã hoàn thành thường dùng V了



Hỏi đã hoàn thành thường dùng V了...吗? hoặc dạng chính phản thích hợp, không tự ý chen 了 vào giữa thành tố khác.

3.6. Trợ từ kết hợp với động từ ly hợp và thời lượng đòi hỏi phân tích riêng, không áp một…



Trợ từ kết hợp với động từ ly hợp và thời lượng đòi hỏi phân tích riêng, không áp một khuôn cho mọi động từ hai âm tiết.

Phần 4. Đối chiếu và lỗi sai của người học tiếng Trung



Bảng dưới đây ghi cách nói cần sửa trong nghĩa/ngữ cảnh nêu ra. Không áp dụng đánh dấu sai như một lệnh cấm tuyệt đối nếu biểu thức có thể đúng với bối cảnh khác. Khi chữa bài, giáo viên giải thích vị trí thành phần, nghĩa và điều kiện kết hợp, không chỉ cung cấp đáp án.

Cách nói cần sửaCách nói đề xuấtVì sao?
我了买一本书我买了一本书了 (trợ từ động thái) đặt sau động từ 买, trước tân ngữ số lượng.
昨天我没买了书昨天我没买书Phủ định hành động không xảy ra thông thường dùng 没买, không dùng 了 (trợ từ động thái) hoàn thành.
我学了三个小时汉语了。(ý: chỉ kể thời lượng)我学了三个小时汉语。Mẫu nêu thời lượng đơn giản không cần thêm 了 cuối câu nếu không có ngữ cảnh thay đổi.
你了吃饭吗?你吃了饭吗?了 (trợ từ động thái) đứng sau động từ 吃, không trước nó.
我明天已经去了。(ý: ngày mai sẽ đi)我明天要去。Không dùng 已经去了 để kể kế hoạch chưa xảy ra; sử dụng 要去 trong ý định này.

Phần 5. Hệ thống 20–22 mẫu câu minh họa và thực hành chuyển đổi



Phần này tập trung hệ thống câu mẫu thật theo từng bối cảnh, không gán máy móc một câu cho một công thức khi câu chứa đồng thời nhiều hiện tượng ngữ pháp. Mỗi ví dụ có bốn dòng Hán – Pinyin – Việt – Anh; giáo viên đối chiếu cấu trúc ở phần 2 để nhận diện đúng ngữ nghĩa.

5.1. Nhóm câu mẫu 1–5 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh



Ví dụ 1我买了一本汉语书。
Wǒ mǎi le yì běn Hànyǔ shū.
Tôi đã mua một cuốn sách tiếng Trung.
I bought a Chinese textbook.

Ví dụ 2他喝了一杯水。
Tā hē le yì bēi shuǐ.
Anh ấy đã uống một cốc nước.
He drank a glass of water.

Ví dụ 3我们学了三个新汉字。
Wǒmen xué le sān ge xīn Hànzì.
Chúng tôi đã học ba chữ Hán mới.
We learned three new Chinese characters.

Ví dụ 4老师说了一个故事。
Lǎoshī shuō le yí ge gùshi.
Giáo viên đã kể một câu chuyện.
The teacher told a story.

Ví dụ 5我昨天看了一部电影。
Wǒ zuótiān kàn le yí bú diànyǐng.
Hôm qua tôi đã xem một bộ phim.
I watched a film yesterday.

5.2. Nhóm câu mẫu 6–10 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh



Ví dụ 6她写了两个句子。
Tā xiě le liǎng ge jùzi.
Cô ấy đã viết hai câu.
She wrote two sentences.

Ví dụ 7我们上了两节课。
Wǒmen shàng le liǎng jié kè.
Chúng tôi đã học hai tiết.
We attended two classes.

Ví dụ 8我昨天睡了八个小时。
Wǒ zuótiān shuì le bā ge xiǎoshí.
Hôm qua tôi ngủ tám tiếng.
I slept for eight hours yesterday.

Ví dụ 9他在北京住了三年。
Tā zài Běijīng zhù le sān nián.
Anh ấy đã sống tại Bắc Kinh ba năm.
He lived in Beijing for three years.

Ví dụ 10我吃了早饭才来。
Wǒ chī le zǎofàn cái lái.
Tôi ăn sáng rồi mới đến.
I came after eating breakfast.

5.3. Nhóm câu mẫu 11–15 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh



Ví dụ 11我先做了作业,再去玩。
Wǒ xiān zuò le zuòyè, zài qù wán.
Tôi làm xong bài rồi mới đi chơi.
I finished homework before going out to play.

Ví dụ 12我们看了书以后去吃饭。
Wǒmen kàn le shū yǐhòu qù chī fàn.
Chúng tôi đọc sách xong rồi đi ăn.
We went to eat after reading.

Ví dụ 13我昨天没买书。
Wǒ zuótiān méi mǎi shū.
Hôm qua tôi không mua sách.
I did not buy a book yesterday.

Ví dụ 14他昨天没来上课。
Tā zuótiān méi lái shàngkè.
Hôm qua anh ấy không đến lớp.
He did not attend class yesterday.

Ví dụ 15你今天吃了饭吗?
Nǐ jīntiān chī le fàn ma?
Hôm nay bạn đã ăn cơm chưa?
Have you eaten today?

5.4. Nhóm câu mẫu 16–20 – nhận diện và chuyển đổi trong ngữ cảnh



Ví dụ 16你看了这本书吗?
Nǐ kàn le zhè běn shū ma?
Bạn đã đọc cuốn sách này chưa?
Have you read this book?

Ví dụ 17我还没做完练习。
Wǒ hái méi zuò wán liànxí.
Tôi vẫn chưa làm xong bài tập.
I have not finished the exercises yet.

Ví dụ 18明天我做完了作业再来。
Míngtiān wǒ zuò wán le zuòyè zài lái.
Ngày mai làm xong bài tập rồi tôi sẽ đến.
I will come tomorrow after finishing my homework.

Ví dụ 19他吃了饭就去学校。
Tā chī le fàn jiù qù xuéxiào.
Anh ấy ăn xong là đi học.
He goes to school after eating.

Ví dụ 20下雨了,我们回家吧。
Xiàyǔ le, wǒmen huí jiā ba.
Trời mưa rồi, chúng ta về nhà nhé.
It is raining now; let us go home.

Bài tập miệng tại lớp: chọn hai cặp ví dụ gần nhau, trình bày cấu trúc và giải thích điểm khác biệt. Sau đó học viên tự chuyển đổi thành câu nghi vấn, câu phủ định hoặc thay đổi một thông tin theo điều kiện riêng của từng mẫu; không coi mọi dạng chuyển đổi là hợp lệ.

Phần 6. Hội thoại ứng dụng có tình huống và diễn biến



Tình huống: giáo viên hỏi học viên đã làm gì hôm qua, đã hoàn thành bài tập đến đâu, phân biệt 了 động thái với 了 cuối câu.

6.1. Mở đầu và xác định tình huống



阮明武:你昨天做了什么?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐ zuótiān zuò le shénme?
Nguyễn Minh Vũ: Hôm qua em đã làm gì?
Nguyen Minh Vu: What did you do yesterday?

丁垂杨:我看了一本汉语书。
Dīng Chuí Yáng: Wǒ kàn le yì běn Hànyǔ shū.
Đinh Thùy Dương: Em đã đọc một cuốn sách tiếng Trung.
Dinh Thuy Duong: I read a Chinese book.

阮明武:你还做了什么?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐ hái zuò le shénme?
Nguyễn Minh Vũ: Em còn làm gì nữa?
Nguyen Minh Vu: What else did you do?

黎云英:我写了十个汉字,还听了录音。
Lí Yún Yīng: Wǒ xiě le shí ge Hànzì, hái tīng le lùyīn.
Lê Vân Anh: Em viết mười chữ Hán và nghe bản ghi âm.
Le Van Anh: I wrote ten Chinese characters and listened to a recording.

阮明武:今天的练习做完了吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Jīntiān de liànxí zuò wán le ma?
Nguyễn Minh Vũ: Em làm xong bài tập hôm nay chưa?
Nguyen Minh Vu: Have you finished today's exercises?

水仙:还没有,我只做了两个题。
Shuǐ Xiān: Hái méi yǒu, wǒ zhǐ zuò le liǎng ge tí.
Thủy Tiên: Chưa ạ, em mới làm hai câu.
Thuy Tien: Not yet; I have only done two questions.

6.2. Xử lý nhiệm vụ và kết thúc



阮明武:你明天还要做吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐ míngtiān hái yào zuò ma?
Nguyễn Minh Vũ: Ngày mai em còn làm tiếp không?
Nguyen Minh Vu: Will you continue tomorrow?

芳玲:要,我做完了再来上课。
Fāng Líng: Yào, wǒ zuò wán le zài lái shàngkè.
Phương Linh: Có ạ, em làm xong rồi tới lớp.
Phuong Linh: Yes, I will come to class after finishing.

阮明武:你能说出这里的了有什么作用吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐ néng shuō chū zhèli de le yǒu shénme zuòyòng ma?
Nguyễn Minh Vũ: Em có thể nói tác dụng của 了 ở đây không?
Nguyen Minh Vu: Can you explain what 了 does here?

丁垂杨:买了书表示买这个动作已经完成。
Dīng Chuí Yáng: Mǎi le shū biǎoshì mǎi zhège dòngzuò yǐjīng wánchéng.
Đinh Thùy Dương: 买了书 cho biết hành động mua đã thực hiện.
Dinh Thuy Duong: 买了书 indicates that the buying was completed.

阮明武:很好,但不要把了都理解成过去。
Ruǎn Míng Wǔ: Hěn hǎo, dàn búyào bǎ le dōu lǐjiě chéng guòqù.
Nguyễn Minh Vũ: Rất tốt, nhưng đừng hiểu mọi 了 đều là quá khứ.
Nguyen Minh Vu: Good, but do not treat every 了 as past tense.

黎云英:明白了,我会再注意句子的意思。
Lí Yún Yīng: Míngbai le, wǒ huì zài zhùyì jùzi de yìsi.
Lê Vân Anh: Em hiểu rồi, em sẽ chú ý nghĩa câu hơn.
Le Van Anh: Understood. I will pay more attention to sentence meaning.

6.3. Phân tích tình huống và chuyển giao tiếp sang ngôn ngữ chủ động



Những câu thoại trên liên kết thành một nhiệm vụ giao tiếp thay vì từng cặp câu rời. Giáo viên yêu cầu học viên xác định ai hỏi, ai đưa thông tin, ai nhờ hỗ trợ và lời đáp thay đổi ra sao khi chuyển từ quan hệ thân mật sang lịch sự. Chọn ít nhất ba câu trong hội thoại, giải thích vì sao dùng đúng trọng điểm bài học và thử thay một yếu tố mà không làm sai cấu trúc.

Hoạt động nhóm: đóng vai lần thứ hai nhưng thay bối cảnh lớp học bằng bối cảnh tại cơ quan hoặc gia đình. Không được chỉ đọc lại nguyên văn; phải tự chọn một mẫu công thức đã học và nêu lý do lựa chọn.

6.4. Hội thoại thực hành mở rộng – tám lượt theo tình huống mới



Tình huống bổ sung nhằm kéo dài mạch trao đổi và tạo thêm dữ liệu thực hành nói. Nhân vật sử dụng đúng tên chữ Hán, Pinyin, tiếng Việt và tiếng Anh; mỗi lượt có bốn dòng liền nhau. Học viên có thể thay vai rồi tự nối tiếp cuộc thoại sau lượt cuối.

阮明武:你昨天买了什么?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐ zuótiān mǎi le shénme?
Nguyễn Minh Vũ: Hôm qua bạn đã mua gì?
Nguyen Minh Vu: What did you buy yesterday?

水仙:我买了两本汉语书。
Shuǐ Xiān: Wǒ mǎi le liǎng běn Hànyǔ shū.
Thủy Tiên: Em đã mua hai cuốn sách tiếng Trung.
Thuy Tien: I bought two Chinese textbooks.

阮明武:买书以后你做了什么?
Ruǎn Míng Wǔ: Mǎi shū yǐhòu nǐ zuò le shénme?
Nguyễn Minh Vũ: Mua sách xong bạn làm gì?
Nguyen Minh Vu: What did you do after buying the books?

芳玲:我看了一课,又写了十个汉字。
Fāng Líng: Wǒ kàn le yí kè, yòu xiě le shí ge Hànzì.
Phương Linh: Em đọc một bài rồi viết mười chữ Hán.
Phuong Linh: I read one lesson and wrote ten Chinese characters.

阮明武:今天你也买了书吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Jīntiān nǐ yě mǎi le shū ma?
Nguyễn Minh Vũ: Hôm nay bạn cũng mua sách phải không?
Nguyen Minh Vu: Did you buy books today too?

丁垂杨:没有,今天我没买书。
Dīng Chuí Yáng: Méiyǒu, jīntiān wǒ méi mǎi shū.
Đinh Thùy Dương: Không, hôm nay tôi không mua sách.
Dinh Thuy Duong: No, I did not buy any books today.

阮明武:那今天你学了多长时间?
Ruǎn Míng Wǔ: Nà jīntiān nǐ xué le duō cháng shíjiān?
Nguyễn Minh Vũ: Vậy hôm nay bạn đã học bao lâu?
Nguyen Minh Vu: So how long did you study today?

黎云英:我学了两个小时,还要再学。
Lí Yún Yīng: Wǒ xué le liǎng ge xiǎoshí, hái yào zài xué.
Lê Vân Anh: Em đã học hai tiếng, vẫn muốn học tiếp.
Le Van Anh: I studied for two hours and want to keep studying.

Phần 7. Bài văn ứng dụng tổng hợp và bản dịch ba ngôn ngữ



7.1. Bài văn tiếng Trung có Pinyin và đối chiếu Việt – Anh



Bài văn liên kết các câu trong một tình huống nhất quán. Mỗi câu có bốn dòng để học viên tự đọc, giáo viên phân tích rồi yêu cầu học viên tóm tắt hoặc kể lại theo ngôi khác.

Câu 1昨天我们班学习了一个新的语法点。
Zuótiān wǒmen bān xuéxí le yí ge xīn de yǔfǎ diǎn.
Hôm qua lớp chúng tôi học một trọng điểm ngữ pháp mới.
Yesterday our class studied a new grammar point.

Câu 2老师先写了三个例句。
Lǎoshī xiān xiě le sān ge lì jù.
Giáo viên viết ba câu ví dụ trước.
The teacher first wrote three example sentences.

Câu 3我们认真读了这些句子。
Wǒmen rènzhēn dú le zhèxiē jùzi.
Chúng tôi đọc kỹ các câu ấy.
We read those sentences carefully.

Câu 4然后老师问我们听懂了吗。
Ránhòu lǎoshī wèn wǒmen tīng dǒng le ma.
Sau đó thầy hỏi chúng tôi đã hiểu chưa.
Then the teacher asked whether we understood.

Câu 5我听懂了一部分,还有一些没懂。
Wǒ tīng dǒng le yí bùfen, hái yǒu yìxiē méi dǒng.
Tôi hiểu một phần, còn vài chỗ chưa hiểu.
I understood part of it, but some things were still unclear.

Câu 6老师又讲了一遍,我终于明白了。
Lǎoshī yòu jiǎng le yí biàn, wǒ zhōngyú míngbai le.
Thầy giảng thêm một lượt, cuối cùng tôi hiểu rồi.
The teacher explained again, and I finally understood.

Câu 7下课以后我做了五个练习。
Xiàkè yǐhòu wǒ zuò le wǔ ge liànxí.
Tan học xong tôi đã làm năm bài tập.
After class I did five exercises.

Câu 8还有两个练习我没做完。
Hái yǒu liǎng ge liànxí wǒ méi zuò wán.
Còn hai bài tôi chưa làm xong.
I have not finished two exercises yet.

Câu 9我决定明天做完了再交给老师。
Wǒ juédìng míngtiān zuò wán le zài jiāo gěi lǎoshī.
Tôi quyết định ngày mai làm xong rồi nộp thầy.
I decide to finish them tomorrow and hand them to the teacher.

7.2. Phân tích ngữ pháp trong bài văn



Trọng điểm 1 – 了 (trợ từ động thái) sau động từ: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 主语 + 动词 + 了 + 宾语. 我买了一本书 mô tả hành động mua đã thực hiện; 了 (trợ từ động thái) đứng sau 买 và trước tân ngữ. Khi câu có tân ngữ, phải xác định động từ và vị trí 了; không đặt 了 tùy tiện trước chủ ngữ hoặc sau mọi thành tố.

Trọng điểm 2 – 了 (trợ từ động thái) sau cụm động từ hoặc với số lượng: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 主语 + V + 了 + 数量短语. 我学了三个小时 / 我买了两本书 nêu hành động có lượng hóa, thường tạo cảm giác sự kiện đã thực hiện rõ. Khi có thời lượng, cấu trúc cần xét động từ có thể kéo dài và vị trí tân ngữ.

Trọng điểm 3 – Thời gian không quyết định bắt buộc có 了: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 昨天/明天 + V + 了. Thời quá khứ có thể dùng 了 khi nêu sự kiện hoàn tất; tương lai cũng có thể dùng 了 (trợ từ động thái) trong mệnh đề điều kiện hoặc sự kiện hoàn tất trước việc tiếp theo: 明天做完了作业再来.

Trọng điểm 4 – Phủ định 没(有) + V: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức 没(有) + V + (宾语). Không xảy ra sự kiện đã dự kiến thường dùng 没(有) và bỏ 了 hoàn tất: 我昨天没买书. Tuy nhiên có loại 了 cuối câu nêu thay đổi tình hình được xử lý riêng bài 26; không suy “mọi câu phủ định đều cấm 了” trong mọi chức năng.

Trọng điểm 5 – Câu nghi vấn về hành động đã thực hiện: quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức V + 了 + N + 吗? / V + 没 + V?. 你吃了饭吗? hỏi đã ăn chưa, 你吃没吃? là dạng lựa chọn chính phản có ngữ cảnh. Trả lời 吃了 hoặc 没吃 tùy hành động đã xảy ra.

Trọng điểm 6 – Phân biệt vị trí 了 (trợ từ động thái) và 了 (trợ từ ngữ khí): quan sát câu văn có chức năng tương ứng, xác định thành phần nêu tình huống, thành phần nòng cốt và thành phần chịu tác động. Công thức V + 了 (trợ từ động thái) + O / 句末 + 了 (trợ từ ngữ khí). Bài này tập trung dấu động thái, còn 了 cuối câu như 下雨了 có thể nói về thay đổi tình huống và thuộc 了 (trợ từ ngữ khí). Một câu có thể chứa cả hai chức năng trong một số cấu trúc, ví dụ 我买了一本书了 theo ngữ cảnh.

7.3. Nhiệm vụ trình bày và kể lại



Thực hiện ba mức độ: đọc diễn cảm từng câu, kể lại bài bằng ngôi “tôi” hoặc “chúng tôi”, cuối cùng đổi một tình tiết mà vẫn duy trì cấu trúc ngữ pháp chính. Giáo viên kiểm tra tính tự nhiên của tổ hợp, không chỉ đúng chữ Hán và dấu Pinyin.

7.4. Bài văn mở rộng – diễn tiến sự việc và kiến thức tổng hợp



Sau bài văn chính, bốn câu mới phát triển thêm bối cảnh và ngữ pháp trọng điểm. Học viên đọc nối với đoạn văn trước, chọn một câu làm chủ đề và luyện kể lại theo góc nhìn của người tham gia. Các từ vượt phạm vi vốn từ nền tảng dùng cho phân tầng giảng chuyên sâu.

昨天我们在教室里学了两个小时汉语。
Zuótiān wǒmen zài jiàoshì li xué le liǎng ge xiǎoshí Hànyǔ.
Hôm qua chúng tôi học tiếng Trung trong lớp hai tiếng.
Yesterday we studied Chinese in the classroom for two hours.

老师讲了三个语法点,还写了十个例句。
Lǎoshī jiǎng le sān ge yǔfǎ diǎn, hái xiě le shí ge lìjù.
Thầy giảng ba trọng điểm ngữ pháp, còn viết mười câu ví dụ.
The teacher explained three grammar points and wrote ten examples.

我读了第一课,又做了几道练习。
Wǒ dú le dì yī kè, yòu zuò le jǐ dào liànxí.
Tôi đã đọc bài một rồi làm thêm vài bài tập.
I read lesson one and did several exercises.

今天我还没做完作业,晚上要继续学习。
Jīntiān wǒ hái méi zuòwán zuòyè, wǎnshang yào jìxù xuéxí.
Hôm nay tôi vẫn chưa làm xong bài tập, tối sẽ học tiếp.
I have not finished my homework today, so I will continue tonight.

Phần 8. Từ vựng, tổ hợp và hướng mở rộng



Danh sách từ vựng được đánh số, mỗi mục giữ đúng thứ tự bốn dòng. Phân biệt từ trọng tâm của khung HSK và từ bổ trợ để dạy chuyên sâu: sự xuất hiện trong bài không đồng nghĩa mọi từ đều thuộc danh mục HSK 1.

  1. 了
    Le
    Trợ từ động thái/khí tùy vị trí.
    Aspect or sentence particle.
  2. 买了
    Mǎi le
    Đã mua.
    Bought.
  3. 喝了
    Hē le
    Đã uống.
    Drank.
  4. 学了
    Xué le
    Đã học.
    Studied.
  5. 做了
    Zuò le
    Đã làm.
    Did.
  6. 看了
    Kàn le
    Đã xem/đọc.
    Watched; read.
  7. 没买
    Méi mǎi
    Đã không mua.
    Did not buy.
  8. 没来
    Méi lái
    Đã không đến.
    Did not come.
  9. 吃了饭
    Chī le fàn
    Ăn cơm xong.
    After eating.
  10. 做完了
    Zuò wán le
    Làm xong.
    Finished doing.
  11. 然后
    Ránhòu
    Sau đó.
    Then.
  12. 练习
    Liànxí
    Bài luyện tập.
    Exercise.

Phần 9. Bài tập củng cố – phân loại, chữa lỗi, chuyển đổi và dịch câu



  1. Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 主语 + 动词 + 了 + 宾语 trong tình huống của bài.
  2. Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 主语 + V + 了 + 数量短语 trong tình huống của bài.
  3. Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 昨天/明天 + V + 了 trong tình huống của bài.
  4. Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức 没(有) + V + (宾语) trong tình huống của bài.
  5. Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức V + 了 + N + 吗? / V + 没 + V? trong tình huống của bài.
  6. Phân tích thành phần và giải thích điều kiện sử dụng của công thức V + 了 (trợ từ động thái) + O / 句末 + 了 (trợ từ ngữ khí) trong tình huống của bài.
  7. Chữa câu theo nghĩa đã học: 我了买一本书. Giải thích nguyên nhân cần sửa.
  8. Chữa câu theo nghĩa đã học: 昨天我没买了书. Giải thích nguyên nhân cần sửa.
  9. Chữa câu theo nghĩa đã học: 我学了三个小时汉语了。(ý: chỉ kể thời lượng). Giải thích nguyên nhân cần sửa.
  10. Chữa câu theo nghĩa đã học: 你了吃饭吗?. Giải thích nguyên nhân cần sửa.
  11. Chữa câu theo nghĩa đã học: 我明天已经去了。(ý: ngày mai sẽ đi). Giải thích nguyên nhân cần sửa.
  12. Dịch Việt → Trung: Chúng tôi đã học ba chữ Hán mới.
  13. Dịch Việt → Trung: Cô ấy đã viết hai câu.
  14. Dịch Việt → Trung: Anh ấy đã sống tại Bắc Kinh ba năm.
  15. Dịch Việt → Trung: Chúng tôi đọc sách xong rồi đi ăn.
  16. Dịch Việt → Trung: Hôm nay bạn đã ăn cơm chưa?
  17. Dịch Việt → Trung: Ngày mai làm xong bài tập rồi tôi sẽ đến.
  18. Dịch Việt → Trung: Giáo viên viết ba câu ví dụ trước.
  19. Dịch Việt → Trung: Tôi hiểu một phần, còn vài chỗ chưa hiểu.
  20. Dịch Việt → Trung: Còn hai bài tôi chưa làm xong.
  21. Viết câu đáp lại hoặc diễn đạt câu tiếng Việt trong hội thoại: Em đã đọc một cuốn sách tiếng Trung.
  22. Viết câu đáp lại hoặc diễn đạt câu tiếng Việt trong hội thoại: Chưa ạ, em mới làm hai câu.
  23. Viết câu đáp lại hoặc diễn đạt câu tiếng Việt trong hội thoại: 买了书 cho biết hành động mua đã thực hiện.

Phần 10. Đáp án kèm phương pháp giải thích



  1. Nhận diện 了 (trợ từ động thái) sau động từ. Công thức: 主语 + 动词 + 了 + 宾语. 我买了一本书 mô tả hành động mua đã thực hiện; 了 (trợ từ động thái) đứng sau 买 và trước tân ngữ. Khi câu có tân ngữ, phải xác định động từ và vị trí 了; không đặt 了 tùy tiện trước chủ ngữ hoặc sau mọi thành tố.
  2. Nhận diện 了 (trợ từ động thái) sau cụm động từ hoặc với số lượng. Công thức: 主语 + V + 了 + 数量短语. 我学了三个小时 / 我买了两本书 nêu hành động có lượng hóa, thường tạo cảm giác sự kiện đã thực hiện rõ. Khi có thời lượng, cấu trúc cần xét động từ có thể kéo dài và vị trí tân ngữ.
  3. Nhận diện Thời gian không quyết định bắt buộc có 了. Công thức: 昨天/明天 + V + 了. Thời quá khứ có thể dùng 了 khi nêu sự kiện hoàn tất; tương lai cũng có thể dùng 了 (trợ từ động thái) trong mệnh đề điều kiện hoặc sự kiện hoàn tất trước việc tiếp theo: 明天做完了作业再来.
  4. Nhận diện Phủ định 没(有) + V. Công thức: 没(有) + V + (宾语). Không xảy ra sự kiện đã dự kiến thường dùng 没(有) và bỏ 了 hoàn tất: 我昨天没买书. Tuy nhiên có loại 了 cuối câu nêu thay đổi tình hình được xử lý riêng bài 26; không suy “mọi câu phủ định đều cấm 了” trong mọi chức năng.
  5. Nhận diện Câu nghi vấn về hành động đã thực hiện. Công thức: V + 了 + N + 吗? / V + 没 + V?. 你吃了饭吗? hỏi đã ăn chưa, 你吃没吃? là dạng lựa chọn chính phản có ngữ cảnh. Trả lời 吃了 hoặc 没吃 tùy hành động đã xảy ra.
  6. Nhận diện Phân biệt vị trí 了 (trợ từ động thái) và 了 (trợ từ ngữ khí). Công thức: V + 了 (trợ từ động thái) + O / 句末 + 了 (trợ từ ngữ khí). Bài này tập trung dấu động thái, còn 了 cuối câu như 下雨了 có thể nói về thay đổi tình huống và thuộc 了 (trợ từ ngữ khí). Một câu có thể chứa cả hai chức năng trong một số cấu trúc, ví dụ 我买了一本书了 theo ngữ cảnh.
  7. 我买了一本书. Giải thích: 了 (trợ từ động thái) đặt sau động từ 买, trước tân ngữ số lượng.
  8. 昨天我没买书. Giải thích: Phủ định hành động không xảy ra thông thường dùng 没买, không dùng 了 (trợ từ động thái) hoàn thành.
  9. 我学了三个小时汉语。. Giải thích: Mẫu nêu thời lượng đơn giản không cần thêm 了 cuối câu nếu không có ngữ cảnh thay đổi.
  10. 你吃了饭吗?. Giải thích: 了 (trợ từ động thái) đứng sau động từ 吃, không trước nó.
  11. 我明天要去。. Giải thích: Không dùng 已经去了 để kể kế hoạch chưa xảy ra; sử dụng 要去 trong ý định này.
  12. 我们学了三个新汉字。
    Wǒmen xué le sān ge xīn Hànzì.
    Chúng tôi đã học ba chữ Hán mới.
    We learned three new Chinese characters.
    Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho.
  13. 她写了两个句子。
    Tā xiě le liǎng ge jùzi.
    Cô ấy đã viết hai câu.
    She wrote two sentences.
    Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho.
  14. 他在北京住了三年。
    Tā zài Běijīng zhù le sān nián.
    Anh ấy đã sống tại Bắc Kinh ba năm.
    He lived in Beijing for three years.
    Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho.
  15. 我们看了书以后去吃饭。
    Wǒmen kàn le shū yǐhòu qù chī fàn.
    Chúng tôi đọc sách xong rồi đi ăn.
    We went to eat after reading.
    Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho.
  16. 你今天吃了饭吗?
    Nǐ jīntiān chī le fàn ma?
    Hôm nay bạn đã ăn cơm chưa?
    Have you eaten today?
    Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho.
  17. 明天我做完了作业再来。
    Míngtiān wǒ zuò wán le zuòyè zài lái.
    Ngày mai làm xong bài tập rồi tôi sẽ đến.
    I will come tomorrow after finishing my homework.
    Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho.
  18. 老师先写了三个例句。
    Lǎoshī xiān xiě le sān ge lì jù.
    Giáo viên viết ba câu ví dụ trước.
    The teacher first wrote three example sentences.
    Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho.
  19. 我听懂了一部分,还有一些没懂。
    Wǒ tīng dǒng le yí bùfen, hái yǒu yìxiē méi dǒng.
    Tôi hiểu một phần, còn vài chỗ chưa hiểu.
    I understood part of it, but some things were still unclear.
    Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho.
  20. 还有两个练习我没做完。
    Hái yǒu liǎng ge liànxí wǒ méi zuò wán.
    Còn hai bài tôi chưa làm xong.
    I have not finished two exercises yet.
    Giải thích: Soát nòng cốt chủ–vị, vị trí ngữ pháp trong câu và lựa chọn từ ngữ đúng với ngữ cảnh đã cho.
  21. 我看了一本汉语书。
    Wǒ kàn le yì běn Hànyǔ shū.
    Em đã đọc một cuốn sách tiếng Trung.
    I read a Chinese book.
    Giải thích: Đây là đáp án tham khảo đúng theo hội thoại. Có thể dùng biến thể khác nếu giữ được nghĩa, trật tự cú pháp và sắc thái giao tiếp.
  22. 还没有,我只做了两个题。
    Hái méi yǒu, wǒ zhǐ zuò le liǎng ge tí.
    Chưa ạ, em mới làm hai câu.
    Not yet; I have only done two questions.
    Giải thích: Đây là đáp án tham khảo đúng theo hội thoại. Có thể dùng biến thể khác nếu giữ được nghĩa, trật tự cú pháp và sắc thái giao tiếp.
  23. 买了书表示买这个动作已经完成。
    Mǎi le shū biǎoshì mǎi zhège dòngzuò yǐjīng wánchéng.
    买了书 cho biết hành động mua đã thực hiện.
    买了书 indicates that the buying was completed.
    Giải thích: Đây là đáp án tham khảo đúng theo hội thoại. Có thể dùng biến thể khác nếu giữ được nghĩa, trật tự cú pháp và sắc thái giao tiếp.

Phần 11. Tổng kết công thức ngữ pháp và hướng giảng chuyên sâu



Trọng điểmCông thứcYêu cầu kiểm tra
了 (trợ từ động thái) sau động từ主语 + 动词 + 了 + 宾语我买了一本书 mô tả hành động mua đã thực hiện; 了 (trợ từ động thái) đứng sau 买 và trước tân ngữ. Khi câu có tân ngữ, phải xác định động từ và vị trí 了; không đặt 了 tùy tiện trước chủ ngữ hoặc sau mọi thành tố.
了 (trợ từ động thái) sau cụm động từ hoặc với số lượng主语 + V + 了 + 数量短语我学了三个小时 / 我买了两本书 nêu hành động có lượng hóa, thường tạo cảm giác sự kiện đã thực hiện rõ. Khi có thời lượng, cấu trúc cần xét động từ có thể kéo dài và vị trí tân ngữ.
Thời gian không quyết định bắt buộc có 了昨天/明天 + V + 了Thời quá khứ có thể dùng 了 khi nêu sự kiện hoàn tất; tương lai cũng có thể dùng 了 (trợ từ động thái) trong mệnh đề điều kiện hoặc sự kiện hoàn tất trước việc tiếp theo: 明天做完了作业再来.
Phủ định 没(有) + V没(有) + V + (宾语)Không xảy ra sự kiện đã dự kiến thường dùng 没(有) và bỏ 了 hoàn tất: 我昨天没买书. Tuy nhiên có loại 了 cuối câu nêu thay đổi tình hình được xử lý riêng bài 26; không suy “mọi câu phủ định đều cấm 了” trong mọi chức năng.
Câu nghi vấn về hành động đã thực hiệnV + 了 + N + 吗? / V + 没 + V?你吃了饭吗? hỏi đã ăn chưa, 你吃没吃? là dạng lựa chọn chính phản có ngữ cảnh. Trả lời 吃了 hoặc 没吃 tùy hành động đã xảy ra.
Phân biệt vị trí 了 (trợ từ động thái) và 了 (trợ từ ngữ khí)V + 了 (trợ từ động thái) + O / 句末 + 了 (trợ từ ngữ khí)Bài này tập trung dấu động thái, còn 了 cuối câu như 下雨了 có thể nói về thay đổi tình huống và thuộc 了 (trợ từ ngữ khí). Một câu có thể chứa cả hai chức năng trong một số cấu trúc, ví dụ 我买了一本书了 theo ngữ cảnh.

Quy trình học và dạy: nhận diện → giải thích → tạo câu → đối chiếu → hội thoại → bài văn → chữa lỗi → tự đánh giá. Mỗi học viên cần tự tạo tối thiểu ba câu mới và một lượt hội thoại, không lấy việc ghi nhớ máy móc ví dụ làm tiêu chí duy nhất.

ChineMaster EDU – Giáo trình ngữ pháp tiếng Trung ứng dụng. Đề mục đối chiếu trực tiếp từ bộ dữ liệu HSK 2026 do người dùng cung cấp; phần giáo án, hội thoại, bài tập là nội dung biên soạn phục vụ giảng dạy.

Phần 12. Năm trục phân tích ngữ pháp chuyên biệt theo trọng điểm



12.0. Luận điểm giảng dạy của tác giả Nguyễn Minh Vũ



Trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. 了 sau động từ/cụm động từ thường liên hệ tính hoàn tất của sự kiện trong mô hình phù hợp, không tự thân tương đương “thì quá khứ”.

Điểm cần phân biệt: Phân biệt 了 sau động từ với 了 cuối câu diễn đạt biến đổi tình huống; một câu có thể có hai vị trí 了 khác chức năng.

Vận dụng tại lớp: Giáo viên hỏi học viên đã nộp bài, mua sách và làm xong bài tập chưa; học viên trình bày kết quả.

Chuyên mục này tổ chức bài giảng theo năm cơ chế đặc thù của trọng điểm 25: 了 (trợ từ động thái) sau động từ; 了 và tân ngữ có số lượng; 了 (trợ từ động thái) và 了 cuối câu khác chức; Phủ định hành động đã không xảy ra; Hoàn tất và còn kéo dài. Giảng viên triển khai từ nhận diện hình thức đến điều kiện sử dụng rồi mới yêu cầu nói, viết. Không xem các công thức là sơ đồ hoán đổi tự do cho mọi từ vựng.

12.1. 了 (trợ từ động thái) sau động từ



Công thức giảng dạy: V + 了 + O.

了 đặt sau động từ thường đánh dấu sự việc được nhìn như hoàn thành hoặc có ranh giới; không được coi là thì quá khứ đơn giản.

Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 1 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “V + 了 + O”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.

Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “了 (trợ từ động thái) sau động từ”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.

Lưu ý phản biện: 了 đặt sau động từ thường đánh dấu sự việc được nhìn như hoàn thành hoặc có ranh giới; không được coi là thì quá khứ đơn giản. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.

12.2. 了 và tân ngữ có số lượng



Công thức giảng dạy: V + 了 + số lượng + O.

Các câu như 买了一本书 có tân ngữ định lượng rõ. Khả năng dùng 了 phụ thuộc loại vị ngữ, mốc diễn ngôn và cách tổ chức câu.

Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 2 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “V + 了 + số lượng + O”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.

Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “了 và tân ngữ có số lượng”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.

Lưu ý phản biện: Các câu như 买了一本书 có tân ngữ định lượng rõ. Khả năng dùng 了 phụ thuộc loại vị ngữ, mốc diễn ngôn và cách tổ chức câu. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.

12.3. 了 (trợ từ động thái) và 了 cuối câu khác chức



Công thức giảng dạy: V + 了 + O + 了.

Khi có hai 了 cần phân tích vị trí và chức năng; cái sau câu có thể báo trạng thái mới. Không dạy chúng là một dấu quá khứ giống nhau.

Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 3 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “V + 了 + O + 了”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.

Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “了 (trợ từ động thái) và 了 cuối câu khác chức”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.

Lưu ý phản biện: Khi có hai 了 cần phân tích vị trí và chức năng; cái sau câu có thể báo trạng thái mới. Không dạy chúng là một dấu quá khứ giống nhau. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.

12.4. Phủ định hành động đã không xảy ra



Công thức giảng dạy: 没(有)+ V.

Phủ định sự kiện thường dùng 没(有), không chèn 了 (trợ từ động thái) theo mẫu khẳng định đã bị phủ định. Cần luyện cùng cặp câu đối lập.

Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 4 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “没(有)+ V”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.

Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Phủ định hành động đã không xảy ra”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.

Lưu ý phản biện: Phủ định sự kiện thường dùng 没(有), không chèn 了 (trợ từ động thái) theo mẫu khẳng định đã bị phủ định. Cần luyện cùng cặp câu đối lập. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.

12.5. Hoàn tất và còn kéo dài



Công thức giảng dạy: V + 了 + khoảng thời gian.

Có những cấu trúc đã V + thời lượng mà hoạt động vẫn tiếp tục theo ngữ cảnh. Đánh dấu thể không đủ để suy rằng mọi hoạt động đã kết thúc hẳn.

Trong giờ học, mục tiêu của nhánh 5 không phải học thuộc mặt chữ mà là xác lập điều kiện để dùng “V + 了 + khoảng thời gian”: xác định điểm quy chiếu, loại từ đi theo, vị trí trong câu, ý nghĩa đối với người nghe và hoàn cảnh không phù hợp. Khi học viên nêu một câu tiếng Việt, hãy yêu cầu họ lý giải chức năng chứ không dịch thẳng rồi mới sửa phát âm.

Bài tập kiểm tra lập luận: giáo viên đưa hai phát ngôn gần nghĩa, một phát ngôn có chứa cơ chế “Hoàn tất và còn kéo dài”, một phát ngôn thay đổi điều kiện. Học viên phải chỉ ra điểm thay đổi ở mức cú pháp và thông tin người nghe tiếp nhận. Chỉ chấm đúng khi lời giải nêu được vì sao diễn đạt phù hợp với tình huống cụ thể.

Lưu ý phản biện: Có những cấu trúc đã V + thời lượng mà hoạt động vẫn tiếp tục theo ngữ cảnh. Đánh dấu thể không đủ để suy rằng mọi hoạt động đã kết thúc hẳn. Khi phân tích từ một ví dụ sang một câu mới, cần kiểm tra từng thành phần chứ không coi mọi mẫu có cùng số âm tiết đều cùng kết cấu. Sau đó yêu cầu học viên tạo hai tình huống thực tế tương phản để kiểm chứng quy tắc.

Phần 13. Phân tích 12 mẫu câu: nhận diện chức năng và điều kiện kết hợp



Cơ chế cần phát hiện: Trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. 了 sau động từ/cụm động từ thường liên hệ tính hoàn tất của sự kiện trong mô hình phù hợp, không tự thân tương đương “thì quá khứ”.

Hạn chế khi thay thành phần: Phân biệt 了 sau động từ với 了 cuối câu diễn đạt biến đổi tình huống; một câu có thể có hai vị trí 了 khác chức năng.

13.1. Hồ sơ câu mẫu số 1



我买了一本汉语书。
Wǒ mǎi le yì běn Hànyǔ shū.
Tôi đã mua một cuốn sách tiếng Trung.
I bought a Chinese textbook.

Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “了” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.

13.2. Hồ sơ câu mẫu số 2



他喝了一杯水。
Tā hē le yì bēi shuǐ.
Anh ấy đã uống một cốc nước.
He drank a glass of water.

Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “了” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.

13.3. Hồ sơ câu mẫu số 3



我们学了三个新汉字。
Wǒmen xué le sān ge xīn Hànzì.
Chúng tôi đã học ba chữ Hán mới.
We learned three new Chinese characters.

Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “了” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.

13.4. Hồ sơ câu mẫu số 4



老师说了一个故事。
Lǎoshī shuō le yí ge gùshi.
Giáo viên đã kể một câu chuyện.
The teacher told a story.

Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “了” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.

13.5. Hồ sơ câu mẫu số 5



我昨天看了一部电影。
Wǒ zuótiān kàn le yí bú diànyǐng.
Hôm qua tôi đã xem một bộ phim.
I watched a film yesterday.

Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “了” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.

13.6. Hồ sơ câu mẫu số 6



她写了两个句子。
Tā xiě le liǎng ge jùzi.
Cô ấy đã viết hai câu.
She wrote two sentences.

Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “了” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.

13.7. Hồ sơ câu mẫu số 7



我们上了两节课。
Wǒmen shàng le liǎng jié kè.
Chúng tôi đã học hai tiết.
We attended two classes.

Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “了” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.

13.8. Hồ sơ câu mẫu số 8



我昨天睡了八个小时。
Wǒ zuótiān shuì le bā ge xiǎoshí.
Hôm qua tôi ngủ tám tiếng.
I slept for eight hours yesterday.

Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “了” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.

13.9. Hồ sơ câu mẫu số 9



他在北京住了三年。
Tā zài Běijīng zhù le sān nián.
Anh ấy đã sống tại Bắc Kinh ba năm.
He lived in Beijing for three years.

Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “了” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.

13.10. Hồ sơ câu mẫu số 10



我吃了早饭才来。
Wǒ chī le zǎofàn cái lái.
Tôi ăn sáng rồi mới đến.
I came after eating breakfast.

Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “了” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.

13.11. Hồ sơ câu mẫu số 11



阮明武老师提醒大家:“我先做了作业,再去玩。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Wǒ xiān zuò le zuòyè, zài qù wán.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Tôi làm xong bài rồi mới đi chơi.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “I finished homework before going out to play.”

Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “了” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.

13.12. Hồ sơ câu mẫu số 12



我们看了书以后去吃饭。
Wǒmen kàn le shū yǐhòu qù chī fàn.
Chúng tôi đọc sách xong rồi đi ăn.
We went to eat after reading.

Phân tích: Trước hết xác định bộ phận “了” trong câu, sau đó đối chiếu phạm vi và kết hợp với nội dung trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Không suy chức năng từ một chữ tách rời; việc lựa chọn cấu trúc phải dựa trên toàn bộ vị ngữ, thành phần liên quan và mục đích giao tiếp. Học viên giải thích lại vì sao câu phù hợp với ngữ cảnh, trước khi tự thay một thành phần và kiểm tra nghĩa của câu mới.

Phần 14. Phân tích hội thoại của thầy Nguyễn Minh Vũ và bốn học viên



Đoạn hội thoại ở Phần 6 sử dụng thầy Nguyễn Minh Vũ làm người điều phối hoạt động. Đinh Thùy Dương, Lê Vân Anh, Thủy Tiên và Phương Linh là bốn học viên duy nhất. Khi phân tích cần xác định ai hỏi, ai đáp, ai đề nghị làm rõ, và lượt sau có trả lời đúng câu hỏi trước không.

Trục hội thoại: Giáo viên hỏi học viên đã nộp bài, mua sách và làm xong bài tập chưa; học viên trình bày kết quả.

14.1. Lượt nói 1: hành động giao tiếp



阮明武:你昨天做了什么?
Ruǎn Míng Wǔ: Nǐ zuótiān zuò le shénme?
Nguyễn Minh Vũ: Hôm qua em đã làm gì?
Nguyen Minh Vu: What did you do yesterday?

Điểm phân tích: Ở lượt 1, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.

14.2. Lượt nói 2: hành động giao tiếp



丁垂杨:我看了一本汉语书。
Dīng Chuí Yáng: Wǒ kàn le yì běn Hànyǔ shū.
Đinh Thùy Dương: Em đã đọc một cuốn sách tiếng Trung.
Dinh Thuy Duong: I read a Chinese book.

Điểm phân tích: Ở lượt 2, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.

14.5. Lượt nói 5: hành động giao tiếp



阮明武:今天的练习做完了吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Jīntiān de liànxí zuò wán le ma?
Nguyễn Minh Vũ: Em làm xong bài tập hôm nay chưa?
Nguyen Minh Vu: Have you finished today's exercises?

Điểm phân tích: Ở lượt 5, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.

14.6. Lượt nói 6: hành động giao tiếp



水仙:还没有,我只做了两个题。
Shuǐ Xiān: Hái méi yǒu, wǒ zhǐ zuò le liǎng ge tí.
Thủy Tiên: Chưa ạ, em mới làm hai câu.
Thuy Tien: Not yet; I have only done two questions.

Điểm phân tích: Ở lượt 6, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.

14.11. Lượt nói 11: hành động giao tiếp



阮明武:很好,但不要把了都理解成过去。
Ruǎn Míng Wǔ: Hěn hǎo, dàn búyào bǎ le dōu lǐjiě chéng guòqù.
Nguyễn Minh Vũ: Rất tốt, nhưng đừng hiểu mọi 了 đều là quá khứ.
Nguyen Minh Vu: Good, but do not treat every 了 as past tense.

Điểm phân tích: Ở lượt 11, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.

14.12. Lượt nói 12: hành động giao tiếp



黎云英:明白了,我会再注意句子的意思。
Lí Yún Yīng: Míngbai le, wǒ huì zài zhùyì jùzi de yìsi.
Lê Vân Anh: Em hiểu rồi, em sẽ chú ý nghĩa câu hơn.
Le Van Anh: Understood. I will pay more attention to sentence meaning.

Điểm phân tích: Ở lượt 12, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.

14.17. Lượt nói 17: hành động giao tiếp



阮明武:今天你也买了书吗?
Ruǎn Míng Wǔ: Jīntiān nǐ yě mǎi le shū ma?
Nguyễn Minh Vũ: Hôm nay bạn cũng mua sách phải không?
Nguyen Minh Vu: Did you buy books today too?

Điểm phân tích: Ở lượt 17, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.

14.18. Lượt nói 18: hành động giao tiếp



丁垂杨:没有,今天我没买书。
Dīng Chuí Yáng: Méiyǒu, jīntiān wǒ méi mǎi shū.
Đinh Thùy Dương: Không, hôm nay tôi không mua sách.
Dinh Thuy Duong: No, I did not buy any books today.

Điểm phân tích: Ở lượt 18, học viên phải giải thích vì sao phát ngôn này được đặt tại vị trí đó trong mạch tương tác, quan hệ xưng hô thầy–trò và dấu hiệu liên quan đến trợ từ động thái 了 và hoàn thành sự kiện. Hãy diễn đạt lại cùng ý trong một tình huống khác, giữ đúng trật tự ngữ pháp và mức độ lịch sự.

Phần 15. Khai thác bài văn ứng dụng: liên kết ý nghĩa và cấu trúc



Bài văn ở Phần 7 được xem là một chỉnh thể, không phải tập hợp các câu rời rạc. Người đọc cần theo dõi thời gian, địa điểm, người tham gia, mục đích hoạt động và thay đổi thông tin giữa các câu. Trong khi khai thác chuyên đề này, hãy đặc biệt chú ý: 了 sau động từ/cụm động từ thường liên hệ tính hoàn tất của sự kiện trong mô hình phù hợp, không tự thân tương đương “thì quá khứ”.

Yêu cầu khi viết lại: Duy trì bốn nhân vật nữ trong nhóm học viên; thầy Nguyễn Minh Vũ có vai trò hướng dẫn, giao nhiệm vụ hoặc giải thích. Không thêm nhân vật có tên khác. Nếu muốn trình bày ví dụ từ ngữ xưng hô, hãy chỉ rõ đó là từ ngữ minh họa, không phải một thành viên mới.

15.1. Khai thác liên kết qua câu mẫu 1



阮明武老师提醒大家:“我先做了作业,再去玩。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Wǒ xiān zuò le zuòyè, zài qù wán.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Tôi làm xong bài rồi mới đi chơi.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “I finished homework before going out to play.”

Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “了” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.

15.2. Khai thác liên kết qua câu mẫu 2



阮明武老师举例说:“明天我做完了作业再来。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Míngtiān wǒ zuò wán le zuòyè zài lái.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Ngày mai làm xong bài tập rồi tôi sẽ đến.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “I will come tomorrow after finishing my homework.”

Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “了” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.

15.3. Khai thác liên kết qua câu mẫu 3



阮明武老师说:“我看了一本汉语书。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ kàn le yì běn Hànyǔ shū.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Em đã đọc một cuốn sách tiếng Trung.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “I read a Chinese book.”

Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “了” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.

15.4. Khai thác liên kết qua câu mẫu 4



阮明武老师说:“还没有,我只做了两个题。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Hái méi yǒu, wǒ zhǐ zuò le liǎng ge tí.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Chưa ạ, em mới làm hai câu.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Not yet; I have only done two questions.”

Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “了” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.

15.5. Khai thác liên kết qua câu mẫu 5



阮明武老师提醒大家:“很好,但不要把了都理解成过去。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Hěn hǎo, dàn búyào bǎ le dōu lǐjiě chéng guòqù.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Rất tốt, nhưng đừng hiểu mọi 了 đều là quá khứ.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Good, but do not treat every 了 as past tense.”

Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “了” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.

15.6. Khai thác liên kết qua câu mẫu 6



阮明武老师举例说:“买书以后你做了什么?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Mǎi shū yǐhòu nǐ zuò le shénme?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Mua sách xong bạn làm gì?”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “What did you do after buying the books?”

Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “了” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.

15.7. Khai thác liên kết qua câu mẫu 7



阮明武老师说:“我学了两个小时,还要再学。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ xué le liǎng ge xiǎoshí, hái yào zài xué.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tôi đã học hai tiếng, vẫn muốn học tiếp.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “I studied for two hours and want to keep studying.”

Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “了” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.

15.8. Khai thác liên kết qua câu mẫu 8



阮明武老师说:“然后老师问我们听懂了吗。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Ránhòu lǎoshī wèn wǒmen tīng dǒng le ma.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Sau đó thầy hỏi chúng tôi đã hiểu chưa.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Then the teacher asked whether we understood.”

Yêu cầu học viên tìm thông tin được giới thiệu lần đầu, thông tin được lặp lại và phần mang ý nghĩa mới trong câu. Hãy chỉ ra tác dụng của dấu hiệu “了” đối với tính chính xác của thông tin. Sau đó viết một câu trước và một câu sau để tạo đoạn văn có diễn tiến thực tế.

Phần 16. Hai mươi nhiệm vụ thực hành chuyên biệt trên lớp



Hệ thống bài tập này đánh giá khả năng tự giải thích và tái sử dụng cấu trúc. Đối với bài dịch, không mặc định chỉ có một cách trả lời duy nhất; cách dùng phải tự nhiên và giữ đúng nghĩa, chứ không chỉ giữ lại các từ đơn lẻ.

16.1. Nhận diện – phân tích 8 câu



  1. Câu 1: Phân tích vai trò trọng điểm trong “我买了一本汉语书。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
  2. Câu 2: Phân tích vai trò trọng điểm trong “他喝了一杯水。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
  3. Câu 3: Phân tích vai trò trọng điểm trong “我们学了三个新汉字。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
  4. Câu 4: Phân tích vai trò trọng điểm trong “老师说了一个故事。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
  5. Câu 5: Phân tích vai trò trọng điểm trong “我昨天看了一部电影。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
  6. Câu 6: Phân tích vai trò trọng điểm trong “她写了两个句子。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
  7. Câu 7: Phân tích vai trò trọng điểm trong “我们上了两节课。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.
  8. Câu 8: Phân tích vai trò trọng điểm trong “我昨天睡了八个小时。”. Xác định thành phần chịu tác động, điều kiện dùng và một biến thể có thể chấp nhận được trong tình huống giao tiếp khác.

16.2. So sánh nghĩa trong 6 cặp câu



  1. Cặp 1: Đối chiếu “他在北京住了三年。” với “我吃了早饭才来。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
  2. Cặp 2: Đối chiếu “阮明武老师提醒大家:“我先做了作业,再去玩。”” với “我们看了书以后去吃饭。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
  3. Cặp 3: Đối chiếu “你今天吃了饭吗?” với “你看了这本书吗?”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
  4. Cặp 4: Đối chiếu “阮明武老师举例说:“明天我做完了作业再来。”” với “他吃了饭就去学校。”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
  5. Cặp 5: Đối chiếu “下雨了,我们回家吧。” với “你昨天做了什么?”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.
  6. Cặp 6: Đối chiếu “阮明武老师说:“我看了一本汉语书。”” với “你还做了什么?”. Nêu khác biệt về người nói, mục đích, vị trí thành phần ngữ pháp hoặc sắc thái khi phù hợp.

16.3. Sản sinh lời nói trong 6 nhiệm vụ



  1. Nhiệm vụ 1: Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ra tình huống mới. Đinh Thùy Dương hỏi lại để xác nhận thông tin bằng cấu trúc trọng tâm.
  2. Nhiệm vụ 2: Lê Vân Anh giải thích một mẫu câu trước lớp; thầy nhận xét tính phù hợp và yêu cầu thêm một ví dụ.
  3. Nhiệm vụ 3: Thủy Tiên sửa một câu chứa lỗi về trật tự hoặc kết hợp từ; giải thích chính xác lỗi nằm ở đâu.
  4. Nhiệm vụ 4: Phương Linh dựng đoạn hội thoại 4 lượt với thầy Nguyễn Minh Vũ, trong đó cấu trúc trọng tâm xuất hiện ít nhất hai lần.
  5. Nhiệm vụ 5: Đổi câu kể thành câu hỏi hoặc câu phủ định khi mô hình cho phép; nếu không phù hợp, giải thích lý do thay vì ép công thức.
  6. Nhiệm vụ 6: Viết một đoạn văn 6 câu liên kết, có mục đích giao tiếp rõ và không đưa thêm nhân vật có tên ngoài hệ thống.

Phần 17. Định hướng lời giải, nhận xét sai và tiêu chí chấm bài



Nguyên tắc chấm: Không chỉ đánh giá chọn đúng từ mà còn đánh giá tính đúng cú pháp, nghĩa của toàn câu, logic hội thoại, cách xưng hô và hiệu quả truyền đạt. Với trọng điểm này, phải phân biệt rõ: Phân biệt 了 sau động từ với 了 cuối câu diễn đạt biến đổi tình huống; một câu có thể có hai vị trí 了 khác chức năng.

17.1. Hướng giải câu 1



我买了一本汉语书。
Wǒ mǎi le yì běn Hànyǔ shū.
Tôi đã mua một cuốn sách tiếng Trung.
I bought a Chinese textbook.

Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.

17.2. Hướng giải câu 2



他喝了一杯水。
Tā hē le yì bēi shuǐ.
Anh ấy đã uống một cốc nước.
He drank a glass of water.

Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.

17.3. Hướng giải câu 3



我们学了三个新汉字。
Wǒmen xué le sān ge xīn Hànzì.
Chúng tôi đã học ba chữ Hán mới.
We learned three new Chinese characters.

Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.

17.4. Hướng giải câu 4



老师说了一个故事。
Lǎoshī shuō le yí ge gùshi.
Giáo viên đã kể một câu chuyện.
The teacher told a story.

Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.

17.5. Hướng giải câu 5



我昨天看了一部电影。
Wǒ zuótiān kàn le yí bú diànyǐng.
Hôm qua tôi đã xem một bộ phim.
I watched a film yesterday.

Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.

17.6. Hướng giải câu 6



她写了两个句子。
Tā xiě le liǎng ge jùzi.
Cô ấy đã viết hai câu.
She wrote two sentences.

Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.

17.7. Hướng giải câu 7



我们上了两节课。
Wǒmen shàng le liǎng jié kè.
Chúng tôi đã học hai tiết.
We attended two classes.

Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.

17.8. Hướng giải câu 8



我昨天睡了八个小时。
Wǒ zuótiān shuì le bā ge xiǎoshí.
Hôm qua tôi ngủ tám tiếng.
I slept for eight hours yesterday.

Hướng dẫn: Dấu hiệu cần quan sát trực tiếp trong câu là thành phần được nêu ở mục tiêu bài học. Nêu rõ cấu trúc cốt lõi, lý do lựa chọn trong ngữ cảnh và phạm vi có thể biến đổi. Không tự động quy đồng sang mẫu gần nghĩa nếu chưa xác định chức năng. Với các cách dùng đặc biệt, đối chiếu lại Phần 2–4 và mục “Điểm cần phân biệt” ở Phần 12.

17.9. Tiêu chí cho phần so sánh và vận dụng



Ở sáu bài đối chiếu, câu trả lời phải chỉ ra khác nhau tối thiểu một điểm về nghĩa, đối tượng quy chiếu, vị trí, mức độ lịch sự hoặc điều kiện kết hợp. Ở các nhiệm vụ sáng tạo, người học cần giữ đúng hệ thống nhân vật và xây dựng lượt đáp hợp logic. Bài viết chỉ được chấm đạt khi câu đúng, các sự kiện trong đoạn không tự mâu thuẫn và người đọc xác định được ai đang nói với ai.

Kết luận chuyên biệt: Giáo viên hỏi học viên đã nộp bài, mua sách và làm xong bài tập chưa; học viên trình bày kết quả.

Phần 18. Kịch bản tổ chức lớp học: từ quan sát đến tự sản sinh lời nói



18.1. Giai đoạn khởi động



Nêu một tình huống gần gũi, cho học viên tự dịch và dùng lỗi thường gặp làm tình huống nhận diện; chưa tiết lộ ngay công thức, yêu cầu dự đoán theo ngữ cảnh.

Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “了 (trợ từ động thái) sau động từ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “V + 了 + O”. 了 đặt sau động từ thường đánh dấu sự việc được nhìn như hoàn thành hoặc có ranh giới; không được coi là thì quá khứ đơn giản.

Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.

18.2. Giai đoạn phát hiện



Cho học viên đối chiếu hai câu chỉ khác một yếu tố ngữ pháp; hỏi nghĩa nào thay đổi và có phải điều kiện dùng khác nhau hay không.

Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “了 và tân ngữ có số lượng” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “V + 了 + số lượng + O”. Các câu như 买了一本书 có tân ngữ định lượng rõ. Khả năng dùng 了 phụ thuộc loại vị ngữ, mốc diễn ngôn và cách tổ chức câu.

Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.

18.3. Giai đoạn hình thức



Viết cấu trúc lên bảng và đánh dấu phần bắt buộc, phần có thể thay. Phân biệt từ loại với chức năng cú pháp ở cấp cụm và câu.

Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “了 (trợ từ động thái) và 了 cuối câu khác chức” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “V + 了 + O + 了”. Khi có hai 了 cần phân tích vị trí và chức năng; cái sau câu có thể báo trạng thái mới. Không dạy chúng là một dấu quá khứ giống nhau.

Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.

18.4. Giai đoạn điều kiện



Kiểm tra tính tự nhiên khi thay danh từ, động từ, người nói, người nghe; cho học viên tự tìm một phản ví dụ có ngữ cảnh cụ thể.

Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Phủ định hành động đã không xảy ra” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “没(有)+ V”. Phủ định sự kiện thường dùng 没(有), không chèn 了 (trợ từ động thái) theo mẫu khẳng định đã bị phủ định. Cần luyện cùng cặp câu đối lập.

Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.

18.5. Giai đoạn phản xạ



Đặt tình huống giao tiếp có thời gian giới hạn, học viên trả lời trước bằng lời, sau đó mới đối chiếu văn bản với Pinyin.

Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “Hoàn tất và còn kéo dài” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “V + 了 + khoảng thời gian”. Có những cấu trúc đã V + thời lượng mà hoạt động vẫn tiếp tục theo ngữ cảnh. Đánh dấu thể không đủ để suy rằng mọi hoạt động đã kết thúc hẳn.

Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.

18.6. Giai đoạn hội thoại



Phân vai hỏi – đáp – người quan sát; sau mỗi hai lượt nói dừng để kiểm tra câu mới có liên kết thông tin với câu trước hay không.

Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “了 (trợ từ động thái) sau động từ” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “V + 了 + O”. 了 đặt sau động từ thường đánh dấu sự việc được nhìn như hoàn thành hoặc có ranh giới; không được coi là thì quá khứ đơn giản.

Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.

18.7. Giai đoạn đọc hiểu



Đọc đoạn văn có mục tiêu, tìm câu mang cấu trúc trọng tâm và giải thích vai trò của nó trong tiến trình thông tin.

Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “了 và tân ngữ có số lượng” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “V + 了 + số lượng + O”. Các câu như 买了一本书 có tân ngữ định lượng rõ. Khả năng dùng 了 phụ thuộc loại vị ngữ, mốc diễn ngôn và cách tổ chức câu.

Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.

18.8. Giai đoạn viết mở rộng



Yêu cầu đoạn văn dùng ít nhất hai biến thể cấu trúc, có liên kết ý và một tình huống kết thúc cụ thể.

Áp dụng riêng cho chuyên đề này: dùng trục “了 (trợ từ động thái) và 了 cuối câu khác chức” làm nội dung thảo luận. Công thức làm căn cứ là “V + 了 + O + 了”. Khi có hai 了 cần phân tích vị trí và chức năng; cái sau câu có thể báo trạng thái mới. Không dạy chúng là một dấu quá khứ giống nhau.

Đánh giá tại lớp: người học phải đưa ra một phát ngôn thực tế, nói mục đích sử dụng, vị trí của thành phần trọng tâm và trường hợp dễ nhầm. Giáo viên quan sát xem học viên có tự sửa cấu trúc khi đổi người nghe hay đổi tình huống không. Cần ghi lại lỗi thật của học viên để ôn sau, không cho điểm chỉ vì học viên lặp lại đúng câu mẫu.

Phần 19. 100 mẫu câu tiếng Trung giao tiếp ứng dụng tổng hợp kiến thức bài giảng



100 mẫu câu dưới đây được chọn và phân loại theo chức năng giao tiếp của trọng điểm. Mỗi câu có đủ bốn dòng: Hán giản thể, Pinyin có dấu, bản dịch tiếng Việt và tiếng Anh. Các câu có lời dẫn của thầy Nguyễn Minh Vũ dùng làm mẫu luyện nghe – đáp và phân tích câu trên lớp; không tạo thêm nhân vật ngoài hệ thống đã quy định.

19.1. Nhận biết quy tắc trong câu đơn



1. 我买了一本汉语书。
Wǒ mǎi le yì běn Hànyǔ shū.
Tôi đã mua một cuốn sách tiếng Trung.
I bought a Chinese textbook.

2. 他喝了一杯水。
Tā hē le yì bēi shuǐ.
Anh ấy đã uống một cốc nước.
He drank a glass of water.

3. 我们学了三个新汉字。
Wǒmen xué le sān ge xīn Hànzì.
Chúng tôi đã học ba chữ Hán mới.
We learned three new Chinese characters.

4. 老师说了一个故事。
Lǎoshī shuō le yí ge gùshi.
Giáo viên đã kể một câu chuyện.
The teacher told a story.

5. 我昨天看了一部电影。
Wǒ zuótiān kàn le yí bú diànyǐng.
Hôm qua tôi đã xem một bộ phim.
I watched a film yesterday.

6. 她写了两个句子。
Tā xiě le liǎng ge jùzi.
Cô ấy đã viết hai câu.
She wrote two sentences.

7. 我们上了两节课。
Wǒmen shàng le liǎng jié kè.
Chúng tôi đã học hai tiết.
We attended two classes.

8. 我昨天睡了八个小时。
Wǒ zuótiān shuì le bā ge xiǎoshí.
Hôm qua tôi ngủ tám tiếng.
I slept for eight hours yesterday.

9. 他在北京住了三年。
Tā zài Běijīng zhù le sān nián.
Anh ấy đã sống tại Bắc Kinh ba năm.
He lived in Beijing for three years.

10. 我吃了早饭才来。
Wǒ chī le zǎofàn cái lái.
Tôi ăn sáng rồi mới đến.
I came after eating breakfast.

19.2. Trình bày thông tin thường ngày



11. 阮明武老师提醒大家:“我先做了作业,再去玩。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Wǒ xiān zuò le zuòyè, zài qù wán.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Tôi làm xong bài rồi mới đi chơi.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “I finished homework before going out to play.”

12. 我们看了书以后去吃饭。
Wǒmen kàn le shū yǐhòu qù chī fàn.
Chúng tôi đọc sách xong rồi đi ăn.
We went to eat after reading.

13. 你今天吃了饭吗?
Nǐ jīntiān chī le fàn ma?
Hôm nay bạn đã ăn cơm chưa?
Have you eaten today?

14. 你看了这本书吗?
Nǐ kàn le zhè běn shū ma?
Bạn đã đọc cuốn sách này chưa?
Have you read this book?

15. 阮明武老师举例说:“明天我做完了作业再来。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Míngtiān wǒ zuò wán le zuòyè zài lái.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Ngày mai làm xong bài tập rồi tôi sẽ đến.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “I will come tomorrow after finishing my homework.”

16. 他吃了饭就去学校。
Tā chī le fàn jiù qù xuéxiào.
Anh ấy ăn xong là đi học.
He goes to school after eating.

17. 下雨了,我们回家吧。
Xiàyǔ le, wǒmen huí jiā ba.
Trời mưa rồi, chúng ta về nhà nhé.
It is raining now; let us go home.

18. 你昨天做了什么?
Nǐ zuótiān zuò le shénme?
Hôm qua em đã làm gì?
What did you do yesterday?

19. 阮明武老师说:“我看了一本汉语书。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ kàn le yì běn Hànyǔ shū.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Em đã đọc một cuốn sách tiếng Trung.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “I read a Chinese book.”

20. 你还做了什么?
Nǐ hái zuò le shénme?
Em còn làm gì nữa?
What else did you do?

19.3. Đặt câu hỏi và nhận phản hồi



21. 我写了十个汉字,还听了录音。
Wǒ xiě le shí ge Hànzì, hái tīng le lùyīn.
Em viết mười chữ Hán và nghe bản ghi âm.
I wrote ten Chinese characters and listened to a recording.

22. 今天的练习做完了吗?
Jīntiān de liànxí zuò wán le ma?
Em làm xong bài tập hôm nay chưa?
Have you finished today's exercises?

23. 阮明武老师说:“还没有,我只做了两个题。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Hái méi yǒu, wǒ zhǐ zuò le liǎng ge tí.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Chưa ạ, em mới làm hai câu.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Not yet; I have only done two questions.”

24. 要,我做完了再来上课。
Yào, wǒ zuò wán le zài lái shàngkè.
Có ạ, em làm xong rồi tới lớp.
Yes, I will come to class after finishing.

25. 你能说出这里的了有什么作用吗?
Nǐ néng shuō chū zhèli de le yǒu shénme zuòyòng ma?
Em có thể nói tác dụng của 了 ở đây không?
Can you explain what 了 does here?

26. 买了书表示买这个动作已经完成。
Mǎi le shū biǎoshì mǎi zhège dòngzuò yǐjīng wánchéng.
买了书 cho biết hành động mua đã thực hiện.
买了书 indicates that the buying was completed.

27. 阮明武老师提醒大家:“很好,但不要把了都理解成过去。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Hěn hǎo, dàn búyào bǎ le dōu lǐjiě chéng guòqù.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Rất tốt, nhưng đừng hiểu mọi 了 đều là quá khứ.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “Good, but do not treat every 了 as past tense.”

28. 明白了,我会再注意句子的意思。
Míngbai le, wǒ huì zài zhùyì jùzi de yìsi.
Em hiểu rồi, em sẽ chú ý nghĩa câu hơn.
Understood. I will pay more attention to sentence meaning.

29. 你昨天买了什么?
Nǐ zuótiān mǎi le shénme?
Hôm qua bạn đã mua gì?
What did you buy yesterday?

30. 我买了两本汉语书。
Wǒ mǎi le liǎng běn Hànyǔ shū.
Tôi đã mua hai cuốn sách tiếng Trung.
I bought two Chinese textbooks.

19.4. Luyện tập ở lớp với thầy Nguyễn Minh Vũ



31. 阮明武老师举例说:“买书以后你做了什么?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Mǎi shū yǐhòu nǐ zuò le shénme?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Mua sách xong bạn làm gì?”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “What did you do after buying the books?”

32. 我看了一课,又写了十个汉字。
Wǒ kàn le yí kè, yòu xiě le shí ge Hànzì.
Tôi đọc một bài rồi viết mười chữ Hán.
I read one lesson and wrote ten Chinese characters.

33. 今天你也买了书吗?
Jīntiān nǐ yě mǎi le shū ma?
Hôm nay bạn cũng mua sách phải không?
Did you buy books today too?

34. 那今天你学了多长时间?
Nà jīntiān nǐ xué le duō cháng shíjiān?
Vậy hôm nay bạn đã học bao lâu?
So how long did you study today?

35. 阮明武老师说:“我学了两个小时,还要再学。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ xué le liǎng ge xiǎoshí, hái yào zài xué.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tôi đã học hai tiếng, vẫn muốn học tiếp.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “I studied for two hours and want to keep studying.”

36. 昨天我们班学习了一个新的语法点。
Zuótiān wǒmen bān xuéxí le yí ge xīn de yǔfǎ diǎn.
Hôm qua lớp chúng tôi học một trọng điểm ngữ pháp mới.
Yesterday our class studied a new grammar point.

37. 老师先写了三个例句。
Lǎoshī xiān xiě le sān ge lì jù.
Giáo viên viết ba câu ví dụ trước.
The teacher first wrote three example sentences.

38. 我们认真读了这些句子。
Wǒmen rènzhēn dú le zhèxiē jùzi.
Chúng tôi đọc kỹ các câu ấy.
We read those sentences carefully.

39. 阮明武老师说:“然后老师问我们听懂了吗。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Ránhòu lǎoshī wèn wǒmen tīng dǒng le ma.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Sau đó thầy hỏi chúng tôi đã hiểu chưa.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Then the teacher asked whether we understood.”

40. 我听懂了一部分,还有一些没懂。
Wǒ tīng dǒng le yí bùfen, hái yǒu yìxiē méi dǒng.
Tôi hiểu một phần, còn vài chỗ chưa hiểu.
I understood part of it, but some things were still unclear.

19.5. Diễn đạt hoàn cảnh học tập



41. 老师又讲了一遍,我终于明白了。
Lǎoshī yòu jiǎng le yí biàn, wǒ zhōngyú míngbai le.
Thầy giảng thêm một lượt, cuối cùng tôi hiểu rồi.
The teacher explained again, and I finally understood.

42. 下课以后我做了五个练习。
Xiàkè yǐhòu wǒ zuò le wǔ ge liànxí.
Tan học xong tôi đã làm năm bài tập.
After class I did five exercises.

43. 阮明武老师提醒大家:“我决定明天做完了再交给老师。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Wǒ juédìng míngtiān zuò wán le zài jiāo gěi lǎoshī.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Tôi quyết định ngày mai làm xong rồi nộp thầy.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “I decide to finish them tomorrow and hand them to the teacher.”

44. 昨天我们在教室里学了两个小时汉语。
Zuótiān wǒmen zài jiàoshì li xué le liǎng ge xiǎoshí Hànyǔ.
Hôm qua chúng tôi học tiếng Trung trong lớp hai tiếng.
Yesterday we studied Chinese in the classroom for two hours.

45. 老师讲了三个语法点,还写了十个例句。
Lǎoshī jiǎng le sān ge yǔfǎ diǎn, hái xiě le shí ge lìjù.
Thầy giảng ba trọng điểm ngữ pháp, còn viết mười câu ví dụ.
The teacher explained three grammar points and wrote ten examples.

46. 我读了第一课,又做了几道练习。
Wǒ dú le dì yī kè, yòu zuò le jǐ dào liànxí.
Tôi đã đọc bài một rồi làm thêm vài bài tập.
I read lesson one and did several exercises.

47. 阮明武老师举例说:“了”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Le”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Trợ từ động thái/khí tùy vị trí.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Aspect or sentence particle.”

48. 买了
Mǎi le
Đã mua.
Bought.

49. 喝了
Hē le
Đã uống.
Drank.

50. 学了
Xué le
Đã học.
Studied.

19.6. Giao tiếp trong sinh hoạt



51. 阮明武老师说:“做了”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Zuò le”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Đã làm.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Did.”

52. 看了
Kàn le
Đã xem/đọc.
Watched; read.

53. 吃了饭
Chī le fàn
Ăn cơm xong.
After eating.

54. 做完了
Zuò wán le
Làm xong.
Finished doing.

55. 阮明武老师说:“我买了一本英语书。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ mǎi le yì běn Yīngyǔ shū.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tôi đã mua một cuốn sách tiếng Anh.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “I bought a English textbook.”

56. 同学说了一个故事。
Tóngxué shuō le yí ge gùshi.
Bạn học đã kể một câu chuyện.
The classmate told a story.

57. 他在上海住了三年。
Tā zài Shànghǎi zhù le sān nián.
Anh ấy đã sống tại Thượng Hải ba năm.
He lived in Shanghai for three years.

58. 后天我做完了作业再来。
Hòutiān wǒ zuò wán le zuòyè zài lái.
Ngày kia làm xong bài tập rồi tôi sẽ đến.
I will come the day after tomorrow after finishing my homework.

59. 阮明武老师提醒大家:“我看了一本英语书。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Wǒ kàn le yì běn Yīngyǔ shū.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Em đã đọc một cuốn sách tiếng Anh.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “I read a English book.”

60. 我买了两本英语书。
Wǒ mǎi le liǎng běn Yīngyǔ shū.
Tôi đã mua hai cuốn sách tiếng Anh.
I bought two English textbooks.

19.7. Vận dụng trong bối cảnh cụ thể



61. 同学先写了三个例句。
Tóngxué xiān xiě le sān ge lì jù.
Bạn học viết ba câu ví dụ trước.
The classmate first wrote three example sentences.

62. 我决定后天做完了再交给老师。
Wǒ juédìng hòutiān zuò wán le zài jiāo gěi lǎoshī.
Tôi quyết định ngày kia làm xong rồi nộp thầy.
I decide to finish them the day after tomorrow and hand them to the teacher.

63. 阮明武老师举例说:“昨天我们在教室里学了两个小时英语。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Zuótiān wǒmen zài jiàoshì li xué le liǎng ge xiǎoshí Yīngyǔ.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Hôm qua chúng tôi học tiếng Anh trong lớp hai tiếng.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Yesterday we studied English in the classroom for two hours.”

64. 不好意思,今天的练习做完了吗?
Bù hǎoyìsi, jīntiān de liànxí zuò wán le ma?
Xin lỗi, em làm xong bài tập hôm nay chưa?
Excuse me, have you finished today's exercises?

65. 请问,今天你也买了书吗?
Qǐngwèn, jīntiān nǐ yě mǎi le shū ma?
Xin hỏi, hôm nay bạn cũng mua sách phải không?
Excuse me, did you buy books today too?

66. 麻烦问一下,你还做了什么?
Máfan wèn yíxià, nǐ hái zuò le shénme?
Phiền cho tôi hỏi, em còn làm gì nữa?
May I ask, what else did you do?

67. 阮明武老师说:“不好意思,买书以后你做了什么?”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Bù hǎoyìsi, mǎi shū yǐhòu nǐ zuò le shénme?”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Xin lỗi, mua sách xong bạn làm gì?”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “Excuse me, what did you do after buying the books?”

68. 麻烦问一下,你昨天买了什么?
Máfan wèn yíxià, nǐ zuótiān mǎi le shénme?
Phiền cho tôi hỏi, hôm qua bạn đã mua gì?
May I ask, what did you buy yesterday?

69. 黎云英说:“还没有,我只做了两个题。”
Lí Yún Yīng shuō: “Hái méi yǒu, wǒ zhǐ zuò le liǎng ge tí.”
Lê Vân Anh nói: “Chưa ạ, em mới làm hai câu.”
Le Van Anh says, “Not yet; I have only done two questions.”

70. 黎云英问:“那今天你学了多长时间?”
Lí Yún Yīng wèn: “Nà jīntiān nǐ xué le duō cháng shíjiān?”
Lê Vân Anh hỏi: “Vậy hôm nay bạn đã học bao lâu?”
Le Van Anh asks, “So how long did you study today?”

19.8. Giao tiếp kết hợp nhiều cấu trúc



71. 丁垂杨说:“老师讲了三个语法点,还写了十个例句。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Lǎoshī jiǎng le sān ge yǔfǎ diǎn, hái xiě le shí ge lìjù.”
Đinh Thùy Dương nói: “Thầy giảng ba trọng điểm ngữ pháp, còn viết mười câu ví dụ.”
Dinh Thuy Duong says, “The teacher explained three grammar points and wrote ten examples.”

72. 黎云英说:“我先做了作业,再去玩。”
Lí Yún Yīng shuō: “Wǒ xiān zuò le zuòyè, zài qù wán.”
Lê Vân Anh nói: “Tôi làm xong bài rồi mới đi chơi.”
Le Van Anh says, “I finished homework before going out to play.”

73. 黎云英说:“我写了十个汉字,还听了录音。”
Lí Yún Yīng shuō: “Wǒ xiě le shí ge Hànzì, hái tīng le lùyīn.”
Lê Vân Anh nói: “Em viết mười chữ Hán và nghe bản ghi âm.”
Le Van Anh says, “I wrote ten Chinese characters and listened to a recording.”

74. 黎云英说:“我看了一课,又写了十个汉字。”
Lí Yún Yīng shuō: “Wǒ kàn le yí kè, yòu xiě le shí ge Hànzì.”
Lê Vân Anh nói: “Tôi đọc một bài rồi viết mười chữ Hán.”
Le Van Anh says, “I read one lesson and wrote ten Chinese characters.”

75. 黎云英说:“我决定明天做完了再交给老师。”
Lí Yún Yīng shuō: “Wǒ juédìng míngtiān zuò wán le zài jiāo gěi lǎoshī.”
Lê Vân Anh nói: “Tôi quyết định ngày mai làm xong rồi nộp thầy.”
Le Van Anh says, “I decide to finish them tomorrow and hand them to the teacher.”

76. 丁垂杨说:“我昨天睡了八个小时。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Wǒ zuótiān shuì le bā ge xiǎoshí.”
Đinh Thùy Dương nói: “Hôm qua tôi ngủ tám tiếng.”
Dinh Thuy Duong says, “I slept for eight hours yesterday.”

77. 黎云英问:“你昨天做了什么?”
Lí Yún Yīng wèn: “Nǐ zuótiān zuò le shénme?”
Lê Vân Anh hỏi: “Hôm qua em đã làm gì?”
Le Van Anh asks, “What did you do yesterday?”

78. 黎云英说:“我买了两本汉语书。”
Lí Yún Yīng shuō: “Wǒ mǎi le liǎng běn Hànyǔ shū.”
Lê Vân Anh nói: “Tôi đã mua hai cuốn sách tiếng Trung.”
Le Van Anh says, “I bought two Chinese textbooks.”

79. 芳玲说:“下雨了,我们回家吧。”
Fāng Líng shuō: “Xiàyǔ le, wǒmen huí jiā ba.”
Phương Linh nói: “Trời mưa rồi, chúng ta về nhà nhé.”
Phuong Linh says, “It is raining now; let us go home.”

80. 黎云英说:“老师又讲了一遍,我终于明白了。”
Lí Yún Yīng shuō: “Lǎoshī yòu jiǎng le yí biàn, wǒ zhōngyú míngbai le.”
Lê Vân Anh nói: “Thầy giảng thêm một lượt, cuối cùng tôi hiểu rồi.”
Le Van Anh says, “The teacher explained again, and I finally understood.”

19.9. Đọc hiểu và chuyển đổi cách nói



81. 黎云英说:“她写了两个句子。”
Lí Yún Yīng shuō: “Tā xiě le liǎng ge jùzi.”
Lê Vân Anh nói: “Cô ấy đã viết hai câu.”
Le Van Anh says, “She wrote two sentences.”

82. 丁垂杨说:“明天我做完了作业再来。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Míngtiān wǒ zuò wán le zuòyè zài lái.”
Đinh Thùy Dương nói: “Ngày mai làm xong bài tập rồi tôi sẽ đến.”
Dinh Thuy Duong says, “I will come tomorrow after finishing my homework.”

83. 黎云英说:“很好,但不要把了都理解成过去。”
Lí Yún Yīng shuō: “Hěn hǎo, dàn búyào bǎ le dōu lǐjiě chéng guòqù.”
Lê Vân Anh nói: “Rất tốt, nhưng đừng hiểu mọi 了 đều là quá khứ.”
Le Van Anh says, “Good, but do not treat every 了 as past tense.”

84. 丁垂杨说:“然后老师问我们听懂了吗。”
Dīng Chuí Yáng shuō: “Ránhòu lǎoshī wèn wǒmen tīng dǒng le ma.”
Đinh Thùy Dương nói: “Sau đó thầy hỏi chúng tôi đã hiểu chưa.”
Dinh Thuy Duong says, “Then the teacher asked whether we understood.”

85. 我昨天没买书。
Wǒ zuótiān méi mǎi shū.
Hôm qua tôi không mua sách.
I did not buy a book yesterday.

86. 他昨天没来上课。
Tā zuótiān méi lái shàngkè.
Hôm qua anh ấy không đến lớp.
He did not attend class yesterday.

87. 阮明武老师说:“我还没做完练习。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ hái méi zuò wán liànxí.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tôi vẫn chưa làm xong bài tập.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “I have not finished the exercises yet.”

88. 你明天还要做吗?
Nǐ míngtiān hái yào zuò ma?
Ngày mai em còn làm tiếp không?
Will you continue tomorrow?

89. 没有,今天我没买书。
Méiyǒu, jīntiān wǒ méi mǎi shū.
Không, hôm nay tôi không mua sách.
No, I did not buy any books today.

90. 还有两个练习我没做完。
Hái yǒu liǎng ge liànxí wǒ méi zuò wán.
Còn hai bài tôi chưa làm xong.
I have not finished two exercises yet.

19.10. Luyện phản xạ nói và tự đặt câu



91. 阮明武老师提醒大家:“今天我还没做完作业,晚上要继续学习。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Jīntiān wǒ hái méi zuòwán zuòyè, wǎnshang yào jìxù xuéxí.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Hôm nay tôi vẫn chưa làm xong bài tập, tối sẽ học tiếp.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “I have not finished my homework today, so I will continue tonight.”

92. 没买
Méi mǎi
Đã không mua.
Did not buy.

93. 没来
Méi lái
Đã không đến.
Did not come.

94. 然后
Ránhòu
Sau đó.
Then.

95. 阮明武老师举例说:“练习”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī jǔlì shuō: “Liànxí”
Thầy Nguyễn Minh Vũ đưa ví dụ: “Bài luyện tập.”
Teacher Nguyen Minh Vu gives an example: “Exercise.”

96. 你后天还要做吗?
Nǐ hòutiān hái yào zuò ma?
Ngày kia em còn làm tiếp không?
Will you continue the day after tomorrow?

97. 芳玲说:“没有,今天我没买书。”
Fāng Líng shuō: “Méiyǒu, jīntiān wǒ méi mǎi shū.”
Phương Linh nói: “Không, hôm nay tôi không mua sách.”
Phuong Linh says, “No, I did not buy any books today.”

98. 阮明武老师说:“我买了一本汉语书。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Wǒ mǎi le yì běn Hànyǔ shū.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Tôi đã mua một cuốn sách tiếng Trung.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “I bought a Chinese textbook.”

99. 阮明武老师说:“他喝了一杯水。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī shuō: “Tā hē le yì bēi shuǐ.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nói: “Anh ấy đã uống một cốc nước.”
Teacher Nguyen Minh Vu says, “He drank a glass of water.”

100. 阮明武老师提醒大家:“我们学了三个新汉字。”
Ruǎn Míng Wǔ lǎoshī tíxǐng dàjiā: “Wǒmen xué le sān ge xīn Hànzì.”
Thầy Nguyễn Minh Vũ nhắc cả lớp: “Chúng tôi đã học ba chữ Hán mới.”
Teacher Nguyen Minh Vu reminds the class, “We learned three new Chinese characters.”

Học liệu ChineMaster EDU: ChineMaster EDU · diễn đàn tiếng Trung ChineMaster EDU
 

Có thể bạn đang quan tâm

Liên quan

Cùng chuyên mục

Phổ biến

Mới nhất

Back
Top