Cách dùng 情愿 (qíngyuàn) trong tiếng Trung
情愿 có hai cách hiểu quan trọng:
- Bằng lòng, tự nguyện làm một việc — thường gặp trong 不情愿、心甘情愿.
- Thà chọn làm việc này hơn việc khác — thường gặp trong 情愿……也不…….
他不情愿地答应了。
Tā bù qíngyuàn de dāying le.
Anh ấy miễn cưỡng nhận lời.
我情愿多花一点儿时间，也不愿随便做决定。
Wǒ qíngyuàn duō huā yìdiǎnr shíjiān, yě bù yuàn suíbiàn zuò juédìng.
Tôi thà dành thêm chút thời gian chứ không muốn quyết định qua loa.
Điểm cần nhớ: 情愿 không phải lúc nào cũng mang nghĩa “vui vẻ”. Một người có thể 情愿 chọn một việc khó khăn vì thấy nó tốt hơn lựa chọn còn lại.
1. Ý nghĩa cốt lõi của 情愿
1.1. Bằng lòng, tự nguyện
Ở nghĩa này, 情愿 nói đến việc trong lòng có chấp nhận làm hay không.
你情愿吗？
Nǐ qíngyuàn ma?
Bạn có thực lòng bằng lòng không?
Tuy nhiên, trong lời mời hoặc đề nghị thông thường, 愿意 thường tự nhiên và trung tính hơn:
你愿意跟我们一起去吗？
Nǐ yuànyì gēn wǒmen yìqǐ qù ma?
Bạn có muốn đi cùng chúng tôi không?
Không cần thay mọi 愿意 bằng 情愿.
1.2. Không muốn, miễn cưỡng: 不情愿
Đây là cách dùng rất phổ biến.
他不情愿参加这次活动。
Tā bù qíngyuàn cānjiā zhè cì huódòng.
Anh ấy không muốn tham gia hoạt động lần này.
她虽然答应了，但心里并不情愿。
Tā suīrán dāying le, dàn xīnli bìng bù qíngyuàn.
Tuy đã nhận lời nhưng trong lòng cô ấy không thực sự muốn.
Nhận lời bên ngoài không đồng nghĩa với bằng lòng bên trong.
1.3. Thà chọn một phương án
我情愿坐火车，也不愿坐飞机。
Wǒ qíngyuàn zuò huǒchē, yě bù yuàn zuò fēijī.
Tôi thà đi tàu hỏa chứ không muốn đi máy bay.
Ở đây, 情愿 không chỉ biểu thị “sẵn lòng đi tàu”, mà còn cho biết người nói ưu tiên đi tàu hơn đi máy bay.
2. Đặc điểm ngữ pháp
2.1. 情愿 đứng trước động từ hoặc cụm động từ
Khi biểu thị ý nguyện hoặc lựa chọn, 情愿 thường mang chức năng năng nguyện.
Công thức
Chủ ngữ + 情愿 + động từ/cụm động từ
我情愿自己做。
Wǒ qíngyuàn zìjǐ zuò.
Tôi muốn tự làm hơn/Tôi thà tự làm.
她情愿留下来照顾孩子。
Tā qíngyuàn liú xiàlai zhàogù háizi.
Cô ấy bằng lòng ở lại chăm sóc con.
Nghĩa “bằng lòng” hay “thà chọn” phụ thuộc vào ngữ cảnh.
2.2. Không trực tiếp nhận danh từ chỉ đồ vật
Không đúng:
我情愿一杯茶。
Muốn nói “Tôi muốn một cốc trà”:
我想要一杯茶。
Wǒ xiǎngyào yì bēi chá.
Muốn diễn đạt lựa chọn:
我情愿喝茶，也不愿喝酒。
Wǒ qíngyuàn hē chá, yě bù yuàn hē jiǔ.
Tôi thà uống trà chứ không muốn uống rượu.
茶、酒 là đối tượng của 喝, không phải tân ngữ trực tiếp của 情愿.
2.3. Có thể miêu tả trạng thái bằng lòng hay miễn cưỡng
Trong cách dùng miêu tả trạng thái, đặc biệt với 不情愿, từ này có thể đi với những từ chỉ mức độ:
- 很不情愿: rất miễn cưỡng.
- 不太情愿: không muốn lắm.
- 有点儿不情愿: hơi miễn cưỡng.
- 十分不情愿: hết sức miễn cưỡng.
他看起来有点儿不情愿。
Tā kàn qǐlai yǒudiǎnr bù qíngyuàn.
Trông anh ấy có vẻ hơi miễn cưỡng.
我不太情愿谈这件事。
Wǒ bú tài qíngyuàn tán zhè jiàn shì.
Tôi không muốn nói chuyện này lắm.
Lưu ý phát âm:
- 不情愿: bù qíngyuàn.
- 不太情愿: bú tài qíngyuàn.
2.4. 不情愿地 + động từ: làm một cách miễn cưỡng
Công thức
Chủ ngữ + 不情愿地 + hành động
他不情愿地交出了手机。
Tā bù qíngyuàn de jiāochū le shǒujī.
Anh ấy miễn cưỡng giao điện thoại ra.
她很不情愿地接受了这个安排。
Tā hěn bù qíngyuàn de jiēshòu le zhège ānpái.
Cô ấy rất miễn cưỡng chấp nhận sự sắp xếp này.
Ở đây, 地 nối phần miêu tả thái độ với hành động.
So sánh quan trọng
他不情愿去。
Anh ấy không muốn đi.
Câu này chưa xác nhận anh ấy có đi hay không.
他不情愿地去了。
Anh ấy đã miễn cưỡng đi.
Câu này xác nhận đã đi, nhưng không vui lòng.
2.5. 不情愿的 + danh từ
Khi bổ nghĩa cho danh từ, dùng 的:
他脸上露出了不情愿的表情。
Tā liǎn shàng lùchū le bù qíngyuàn de biǎoqíng.
Trên mặt anh ấy lộ vẻ miễn cưỡng.
So sánh:
| Cấu trúc | Chức năng |
|---|---|
| 不情愿地答应 | Miễn cưỡng nhận lời — bổ nghĩa cho hành động |
| 不情愿的表情 | Vẻ mặt miễn cưỡng — bổ nghĩa cho danh từ |
3. Các cấu trúc câu trọng tâm
3.1. 情愿 A，也不愿 B
Thà A chứ không muốn B
Công thức
Chủ ngữ + 情愿 + phương án A，也不愿 + phương án B
我情愿早点儿出门，也不愿一路上赶时间。
Wǒ qíngyuàn zǎodiǎnr chūmén, yě bù yuàn yílù shàng gǎn shíjiān.
Tôi thà ra khỏi nhà sớm một chút chứ không muốn suốt đường phải vội vã.
她情愿重新写一遍，也不愿交一篇自己不满意的文章。
Tā qíngyuàn chóngxīn xiě yí biàn, yě bù yuàn jiāo yì piān zìjǐ bù mǎnyì de wénzhāng.
Cô ấy thà viết lại một lần chứ không muốn nộp bài mà bản thân chưa hài lòng.
Logic: A có thể bất tiện, nhưng người nói vẫn chấp nhận A để tránh B.
3.2. 情愿 A，也不 B
Có thể lược 愿 ở vế sau:
我情愿多等一会儿，也不冒这个险。
Wǒ qíngyuàn duō děng yíhuìr, yě bú mào zhège xiǎn.
Tôi thà chờ thêm một lát chứ không mạo hiểm như vậy.
Mẫu này thường thể hiện lựa chọn khá dứt khoát.
3.3. 与其 B，不如 A
Thay vì B, thà A hơn
Đây không phải cấu trúc có 情愿, nhưng thường dùng để diễn đạt lại cùng một lựa chọn.
与其随便答应，不如先考虑清楚。
Yǔqí suíbiàn dāying, bùrú xiān kǎolǜ qīngchu.
Thay vì nhận lời qua loa, tốt hơn là suy nghĩ kỹ trước.
Có thể chuyển thành:
我情愿先考虑清楚，也不愿随便答应。
Wǒ qíngyuàn xiān kǎolǜ qīngchu, yě bù yuàn suíbiàn dāying.
Tôi thà suy nghĩ kỹ trước chứ không muốn nhận lời qua loa.
Khác biệt về trọng tâm:
- 情愿……也不愿……: nhấn mạnh lựa chọn, ý nguyện của chủ thể.
- 与其……不如……: nhấn mạnh so sánh và đánh giá phương án.
3.4. 虽然不情愿，但还是……
Tuy không muốn nhưng vẫn…
我虽然不太情愿，但还是参加了。
Wǒ suīrán bú tài qíngyuàn, dàn háishi cānjiā le.
Tuy không muốn lắm nhưng tôi vẫn tham gia.
他虽然不情愿，但还是向对方道歉了。
Tā suīrán bù qíngyuàn, dàn háishi xiàng duìfāng dàoqiàn le.
Tuy không muốn nhưng anh ấy vẫn xin lỗi đối phương.
Mẫu này tách rõ:
Thái độ bên trong ≠ hành động thực tế.
3.5. 如果不情愿，就……
Nếu không muốn thì…
如果你不情愿，就不用勉强自己。
Rúguǒ nǐ bù qíngyuàn, jiù bú yòng miǎnqiǎng zìjǐ.
Nếu bạn không muốn thì không cần ép bản thân.
Khẩu ngữ:
你要是不情愿，就直接说。
Nǐ yàoshi bù qíngyuàn, jiù zhíjiē shuō.
Nếu không muốn thì cứ nói thẳng.
Câu sau có thể nhẹ nhàng hoặc mang tính trách móc tùy giọng điệu.
3.6. 不是不情愿，只是……
Không phải không bằng lòng, chỉ là…
我不是不情愿帮忙，只是担心自己做不好。
Wǒ bú shì bù qíngyuàn bāngmáng, zhǐshì dānxīn zìjǐ zuò bù hǎo.
Không phải tôi không muốn giúp, chỉ là lo mình làm không tốt.
Trong lời giải thích thông thường, câu sau thường gọn và tự nhiên hơn:
我不是不愿意帮忙，只是担心自己做不好。
Không cần cố dùng 情愿 khi 愿意 phù hợp hơn.
4. Thành ngữ rất quan trọng: 心甘情愿
4.1. Ý nghĩa
心甘情愿 — xīn gān qíng yuàn
Nghĩa là hoàn toàn tự nguyện, thực lòng bằng lòng, không bị ép buộc.
Không nhất thiết là “vui sướng”; người nói có thể chấp nhận vất vả hoặc hy sinh mà không miễn cưỡng.
虽然很辛苦，但我是心甘情愿的。
Suīrán hěn xīnkǔ, dàn wǒ shì xīn gān qíng yuàn de.
Tuy rất vất vả nhưng tôi hoàn toàn tự nguyện.
4.2. Công thức
心甘情愿地 + hành động
她心甘情愿地留下来照顾家人。
Tā xīn gān qíng yuàn de liú xiàlai zhàogù jiārén.
Cô ấy hoàn toàn tự nguyện ở lại chăm sóc gia đình.
是 + 心甘情愿 + 的
没有人逼我，我是心甘情愿的。
Méiyǒu rén bī wǒ, wǒ shì xīn gān qíng yuàn de.
Không ai ép tôi, tôi hoàn toàn tự nguyện.
让 + ai + 心甘情愿地 + hành động
光靠命令，很难让别人心甘情愿地配合。
Guāng kào mìnglìng, hěn nán ràng biérén xīn gān qíng yuàn de pèihé.
Chỉ dựa vào mệnh lệnh thì khó khiến người khác thực lòng phối hợp.
5. Những cách nói cố định liên quan
5.1. 一厢情愿 — yì xiāng qíng yuàn
Chỉ một phía mong muốn, suy nghĩ đơn phương mà chưa xét ý bên kia.
Không chỉ dùng trong tình yêu.
我们还没问过他的意见，不能一厢情愿地替他决定。
Wǒmen hái méi wèn guo tā de yìjiàn, bù néng yì xiāng qíng yuàn de tì tā juédìng.
Chúng ta chưa hỏi ý kiến anh ấy, không thể chỉ theo ý mình mà quyết định thay anh ấy.
Cấu trúc:
- 一厢情愿地认为……: đơn phương cho rằng…
- 只是某人的一厢情愿: chỉ là mong muốn từ một phía của ai đó.
这只是我的一厢情愿。
Zhè zhǐshì wǒ de yì xiāng qíng yuàn.
Đây chỉ là mong muốn đơn phương của tôi.
5.2. 两厢情愿 — liǎng xiāng qíng yuàn
Hai bên đều tự nguyện, bằng lòng.
Thường nói về quan hệ hoặc sự việc có hai phía.
这件事要两厢情愿，不能勉强。
Zhè jiàn shì yào liǎng xiāng qíng yuàn, bù néng miǎnqiǎng.
Chuyện này phải được cả hai bên tự nguyện, không thể ép buộc.
Cũng thường gặp cách nói 两相情愿, nghĩa tương tự.
5.3. 千百个不情愿
Cách nói nhấn mạnh rất không muốn, vô cùng miễn cưỡng.
他心里有千百个不情愿，最后还是答应了。
Tā xīnli yǒu qiān bǎi ge bù qíngyuàn, zuìhòu háishi dāying le.
Trong lòng anh ấy vô cùng không muốn, nhưng cuối cùng vẫn nhận lời.
Không hiểu theo nghĩa đếm chính xác “hàng nghìn hàng trăm”.
6. Phân biệt 情愿 với các từ gần nghĩa
| Từ | Trọng tâm | Ví dụ điển hình |
|---|---|---|
| 愿意 | Bằng lòng, muốn làm | 愿意参加 |
| 乐意 | Vui lòng, tích cực nhận lời | 很乐意帮忙 |
| 乐于 | Thích, sẵn lòng làm; thường nói về khuynh hướng | 乐于助人 |
| 情愿 | Bằng lòng trong lòng; hoặc thà lựa chọn | 不情愿、情愿A也不B |
| 宁愿 | Thà chọn phương án này | 宁愿A也不B |
| 自愿 | Tự nguyện, không bị ép | 自愿报名 |
| 甘愿 | Chấp nhận, thường có yếu tố chịu thiệt hoặc hy sinh | 甘愿付出 |
6.1. 情愿 và 愿意
Trong lời mời bình thường:
你愿意参加吗？
Bạn có muốn tham gia không?
Thường tự nhiên hơn:
你情愿参加吗？
Câu có 情愿 dễ làm nổi bật câu hỏi: “Bạn có thực lòng bằng lòng không?”
6.2. 情愿 và 宁愿
Khi diễn đạt “thà”, hai từ có thể gần nghĩa:
我情愿走路，也不愿在这儿一直等。
我宁愿走路，也不愿在这儿一直等。
Tôi thà đi bộ chứ không muốn cứ chờ mãi ở đây.
Nhưng trong nghĩa “miễn cưỡng”, không thay được:
- 不情愿地答应: đúng.
- 不宁愿地答应: không đúng với ý này.
6.3. 情愿 và 自愿
他是自愿报名的。
Tā shì zìyuàn bàomíng de.
Anh ấy tự nguyện đăng ký.
自愿 nhấn mạnh hành động không bị ép buộc.
他心里并不情愿。
Tā xīnli bìng bù qíngyuàn.
Trong lòng anh ấy không thực sự muốn.
情愿 tập trung vào thái độ bên trong. Trong thực tế, một người có thể tự đăng ký nhưng vẫn có cảm giác miễn cưỡng do áp lực hoặc hoàn cảnh.
7. Hội thoại ứng dụng
Hội thoại 1: Nhận lời nhưng không thực lòng muốn
A:
你已经答应周末加班了？
Nǐ yǐjīng dāying zhōumò jiābān le?
Bạn đã nhận lời làm thêm cuối tuần rồi à?
B:
答应了，不过我心里不太情愿。
Dāying le, búguò wǒ xīnli bú tài qíngyuàn.
Nhận lời rồi, nhưng trong lòng tôi không muốn lắm.
A:
是因为你已经有安排了吗？
Shì yīnwèi nǐ yǐjīng yǒu ānpái le ma?
Vì bạn đã có lịch rồi à?
B:
对，我本来答应陪家人出去。
Duì, wǒ běnlái dāying péi jiārén chūqù.
Đúng, vốn tôi đã hứa đi chơi cùng gia đình.
A:
那你可以说明情况，看看能不能调整。
Nà nǐ kěyǐ shuōmíng qíngkuàng, kànkan néng bu néng tiáozhěng.
Vậy bạn có thể giải thích tình hình, xem có điều chỉnh được không.
Ngữ pháp trọng tâm
- 答应了，不过……: đã nhận lời, nhưng…
- 心里不太情愿: trong lòng không muốn lắm.
- 本来……: vốn đã…
Liên kết nghĩa: 答应 là lời nhận lời; 情愿 là thái độ bên trong.
Hội thoại 2: Thà tốn thời gian hơn là làm qua loa
A:
这篇文章差不多了，直接交吧。
Zhè piān wénzhāng chàbuduō le, zhíjiē jiāo ba.
Bài này gần xong rồi, nộp luôn đi.
B:
我觉得结尾还不够清楚。
Wǒ juéde jiéwěi hái bú gòu qīngchu.
Tôi thấy phần kết vẫn chưa rõ.
A:
可是再改就要多花时间了。
Kěshì zài gǎi jiù yào duō huā shíjiān le.
Nhưng sửa nữa thì sẽ mất thêm thời gian.
B:
我情愿多花一点儿时间，也不愿随便交上去。
Wǒ qíngyuàn duō huā yìdiǎnr shíjiān, yě bù yuàn suíbiàn jiāo shàngqu.
Tôi thà dành thêm chút thời gian chứ không muốn nộp qua loa.
A:
那我们先把结尾改好。
Nà wǒmen xiān bǎ jiéwěi gǎi hǎo.
Vậy chúng ta sửa phần kết cho tốt trước.
Ngữ pháp trọng tâm
情愿 + chấp nhận bất tiện，也不愿 + điều muốn tránh
Trong ví dụ:
- A: dành thêm thời gian.
- B: nộp bài qua loa.
- Người nói chọn A để tránh B.
Hội thoại 3: Tự nguyện dù vất vả
A:
你每天都来帮忙，不累吗？
Nǐ měitiān dōu lái bāngmáng, bú lèi ma?
Ngày nào bạn cũng đến giúp, không mệt à?
B:
累是累，不过我是心甘情愿的。
Lèi shì lèi, búguò wǒ shì xīn gān qíng yuàn de.
Mệt thì có mệt, nhưng tôi hoàn toàn tự nguyện.
A:
也别忘了休息。
Yě bié wàng le xiūxi.
Cũng đừng quên nghỉ ngơi nhé.
B:
我知道，我会安排好时间。
Wǒ zhīdào, wǒ huì ānpái hǎo shíjiān.
Tôi biết, tôi sẽ sắp xếp thời gian hợp lý.
Ngữ pháp trọng tâm
A 是 A，不过……
累是累，不过……
Mệt thì có mệt, nhưng…
Mẫu này thừa nhận một thực tế rồi bổ sung ý đối lập.
心甘情愿 không có nghĩa là không mệt, không khó khăn.
Hội thoại 4: Không quyết định thay người khác
A:
我给妹妹报了一个口语班。
Wǒ gěi mèimei bào le yí ge kǒuyǔ bān.
Tôi đăng ký cho em gái một lớp luyện nói.
B:
她自己想参加吗？
Tā zìjǐ xiǎng cānjiā ma?
Bản thân em ấy có muốn tham gia không?
A:
我还没问，我觉得对她有帮助。
Wǒ hái méi wèn, wǒ juéde duì tā yǒu bāngzhù.
Tôi chưa hỏi, tôi thấy có ích cho em ấy.
B:
你最好先问问，别一厢情愿地替她决定。
Nǐ zuìhǎo xiān wènwen, bié yì xiāng qíng yuàn de tì tā juédìng.
Tốt nhất bạn nên hỏi trước, đừng chỉ theo ý mình mà quyết định thay em ấy.
A:
你说得对，我先跟她商量一下。
Nǐ shuō de duì, wǒ xiān gēn tā shāngliang yíxià.
Bạn nói đúng, tôi sẽ bàn với em ấy trước.
Ngữ pháp trọng tâm
- 最好先……: tốt nhất nên… trước.
- 别……地替某人决定: đừng… mà quyết định thay ai.
- 跟某人商量: bàn bạc với ai.
8. Mở rộng thành các nhánh từ vựng
Không nên coi 情愿 là một gốc có thể tùy ý ghép để tạo từ. Hãy học theo cụm cố định và quan hệ ý nghĩa.
Nhánh A: Bằng lòng bên trong
- 情愿 qíngyuàn: bằng lòng; thà.
- 愿意 yuànyì: sẵn lòng.
- 甘愿 gānyuàn: cam lòng, chấp nhận.
- 心甘情愿: hoàn toàn tự nguyện.
- 心意 xīnyì: ý muốn, tấm lòng.
Câu liên kết
重要的不只是他有没有答应，还要看他是否真心愿意。
Điều quan trọng không chỉ là anh ấy có nhận lời hay không, mà còn là anh ấy có thực lòng muốn hay không.
Nhánh B: Miễn cưỡng và áp lực
| Từ | Pinyin | Nghĩa |
|---|---|---|
| 不情愿 | bù qíngyuàn | Không muốn, miễn cưỡng |
| 勉强 | miǎnqiǎng | Miễn cưỡng; ép |
| 被迫 | bèipò | Bị buộc phải |
| 强迫 | qiǎngpò | Ép buộc |
| 无奈 | wúnài | Bất đắc dĩ |
Phân biệt
- 不情愿: thái độ không muốn.
- 勉强答应: miễn cưỡng nhận lời.
- 被迫答应: bị buộc phải nhận lời.
Mức độ áp lực không giống nhau; không nên xem ba cụm là đồng nghĩa hoàn toàn.
Nhánh C: Lựa chọn và đánh đổi
- 选择 xuǎnzé: lựa chọn.
- 宁愿 nìngyuàn: thà.
- 取舍 qǔshě: cân nhắc chọn và bỏ.
- 代价 dàijià: cái giá.
- 承担 chéngdān: gánh chịu, đảm nhận.
Chuỗi logic
比较方案 → 作出选择 → 接受代价
So sánh phương án → đưa ra lựa chọn → chấp nhận cái giá.
我情愿现在多做一点儿准备，也不愿以后反复修改。
Tôi thà chuẩn bị thêm một chút bây giờ chứ không muốn sau này phải sửa đi sửa lại.
Nhánh D: Một phía và hai phía
- 一厢情愿: mong muốn từ một phía.
- 两厢情愿: hai phía đều bằng lòng.
- 双方 shuāngfāng: hai bên.
- 共识 gòngshí: nhận thức chung, đồng thuận.
- 协商 xiéshāng: bàn bạc, thương lượng.
Liên tưởng: Ý mình muốn chưa chắc là điều bên kia muốn; muốn có đồng thuận thì cần trao đổi.
9. Ghi nhớ theo logic và liên tưởng
9.1. Tách thành hai câu hỏi
Câu hỏi 1: Trong lòng có bằng lòng không?
- Bằng lòng hoàn toàn → 心甘情愿.
- Không thực lòng muốn → 不情愿.
Câu hỏi 2: Nếu phải lựa chọn, chọn phương án nào?
- Chọn A thay vì B → 情愿 A，也不愿 B.
Đây là hai nhánh nghĩa quan trọng nhất.
9.2. Ghi nhớ bằng ba tình huống
Tình huống A: Đã làm nhưng không muốn
我不情愿地去了。
Tôi đã miễn cưỡng đi.
Hành động: có. Ý muốn: không.
Tình huống B: Vất vả nhưng tự nguyện
虽然辛苦，但我心甘情愿。
Tuy vất vả nhưng tôi hoàn toàn tự nguyện.
Khó khăn: có. Sự tự nguyện: có.
Tình huống C: Không thích A lắm nhưng vẫn chọn A
我情愿多走一段路，也不愿在这里继续等。
Tôi thà đi bộ thêm một đoạn chứ không muốn tiếp tục chờ ở đây.
A có bất tiện, nhưng vẫn tốt hơn B theo đánh giá của người nói.
9.3. Bản đồ ý nghĩa
情愿
- Bằng lòng
- 心甘情愿: hoàn toàn tự nguyện.
- 不情愿: không muốn, miễn cưỡng.
- Lựa chọn
- 情愿 A，也不愿 B: thà A chứ không B.
- Quan hệ giữa các bên
- 一厢情愿: chỉ một bên mong muốn.
- 两厢情愿: cả hai bên bằng lòng.
Đây là sơ đồ học từ theo nghĩa, không phải cách phân tích cấu tạo lịch sử của từ.
10. Lỗi thường gặp
Lỗi 1: Dùng 情愿 thay cho 喜欢 với đồ vật
Không đúng:
我情愿这本书。
Đúng:
我喜欢这本书。
Tôi thích cuốn sách này.
Hoặc:
我情愿读这本书，也不愿看那部电影。
Tôi thà đọc cuốn sách này chứ không muốn xem bộ phim kia.
Lỗi 2: Cho rằng 不情愿 nghĩa là đã từ chối
他不情愿参加。
Anh ấy không muốn tham gia.
Chưa biết cuối cùng có tham gia không.
他拒绝参加。
Anh ấy từ chối tham gia.
Câu sau mới xác nhận sự từ chối.
Lỗi 3: Nhầm 的 và 地
- 不情愿的表情: vẻ mặt miễn cưỡng.
- 不情愿地答应: miễn cưỡng nhận lời.
的 + danh từ; 地 + hành động là cách nhớ phù hợp cho hai mẫu này.
Lỗi 4: Dùng 心甘情愿 để khẳng định người khác không bị áp lực khi chưa biết rõ
Không nên chỉ vì một người đã đồng ý mà kết luận họ 心甘情愿.
Muốn hỏi nhẹ nhàng:
这是你自己的想法吗？如果你不愿意，可以直接说。
Đây là mong muốn của chính bạn phải không? Nếu không muốn, bạn có thể nói thẳng.
11. Bài tập thực hành
Bài 1. Điền từ
Chọn: 不情愿、心甘情愿、一厢情愿、情愿.
- 没有人逼我，我是________的。
- 他虽然答应了，但看起来很________。
- 我________早点儿出门，也不愿迟到。
- 还没问过对方，就认为对方一定同意，这可能只是________。
Đáp án
- 心甘情愿
- 不情愿
- 情愿
- 一厢情愿
Bài 2. Chọn 的 hoặc 地
- 他不情愿____答应了。
- 她脸上露出了不情愿____表情。
- 我心甘情愿____接受了这个任务。
Đáp án
- 地
- 的
- 地
Bài 3. Dịch sang tiếng Trung
- Tuy không muốn lắm nhưng tôi vẫn đi.
- Tôi thà chờ thêm một lát chứ không muốn mạo hiểm.
- Không ai ép tôi, tôi hoàn toàn tự nguyện.
- Đừng chỉ theo ý mình mà quyết định thay cô ấy.
- Nếu bạn không muốn thì không cần ép bản thân.
Đáp án tham khảo
- 我虽然不太情愿，但还是去了。
- 我情愿多等一会儿，也不愿冒险。
- 没有人逼我，我是心甘情愿的。
- 别一厢情愿地替她决定。
- 如果你不情愿，就不用勉强自己。
Bài 4. Tự phát triển câu
Nói về điều không muốn nhưng vẫn làm
我虽然不太情愿________，但还是________。
Tuy không muốn ________ lắm, nhưng tôi vẫn ________.
Nói về sự lựa chọn
我情愿________，也不愿________。
Tôi thà ________ chứ không muốn ________.
Nói về sự tự nguyện
虽然________，但我是心甘情愿的。
Tuy ________, nhưng tôi hoàn toàn tự nguyện.
Khuyên người khác không ép bản thân
如果你不情愿________，就________。
Nếu bạn không muốn ________ thì ________.
Ví dụ:
我虽然不太情愿早起，但还是按时出门了。
Tuy không muốn dậy sớm lắm nhưng tôi vẫn ra khỏi nhà đúng giờ.
我情愿每天练习十分钟，也不愿一直等到“有空再学”。
Tôi thà luyện mười phút mỗi ngày chứ không muốn cứ đợi đến “khi nào rảnh rồi học”.
12. Tổng kết các mẫu câu quan trọng
| Ý nghĩa | Cấu trúc |
|---|---|
| Bằng lòng làm | 情愿 + động từ |
| Không muốn làm | 不情愿 + động từ |
| Không muốn lắm | 不太情愿 + động từ |
| Làm một cách miễn cưỡng | 不情愿地 + động từ |
| Vẻ mặt/thái độ miễn cưỡng | 不情愿的 + danh từ |
| Thà A chứ không B | 情愿 A，也不愿 B |
| Thà A, không làm B | 情愿 A，也不 B |
| Tuy không muốn nhưng vẫn… | 虽然不情愿，但还是…… |
| Nếu không muốn thì… | 如果不情愿，就…… |
| Hoàn toàn tự nguyện | 心甘情愿 |
| Hoàn toàn tự nguyện làm | 心甘情愿地 + động từ |
| Chỉ mong muốn từ một phía | 一厢情愿 |
| Hai phía đều bằng lòng | 两厢情愿 |
Ba câu chốt để học thuộc:
答应了，不一定情愿。
Dāying le, bù yídìng qíngyuàn.
Đã nhận lời chưa chắc là thực lòng muốn.
辛苦，不代表不情愿。
Xīnkǔ, bù dàibiǎo bù qíngyuàn.
Vất vả không có nghĩa là không tự nguyện.
情愿选 A，不代表喜欢 A 的每一个方面。
Qíngyuàn xuǎn A, bù dàibiǎo xǐhuan A de měi yí ge fāngmiàn.
Thà chọn A không có nghĩa là thích mọi mặt của A.
Cốt lõi của 情愿 là sự bằng lòng bên trong hoặc lựa chọn mà chủ thể chấp nhận — không nhất thiết là cảm giác vui vẻ.