Tất cả bổ ngữ xu hướng đơn trong tiếng Trung (汉语简单趋向补语大全) ngày 17/11/2026
ChineMaster EDU – Giáo trình ngữ pháp tiếng Trung chuyên sâu. Ngày biên soạn: 17/11/2026. Chuyên đề tiếp nối “Tất cả động từ xu hướng đơn” và “Tất cả động từ xu hướng kép”, nhưng tập trung vào chức năng bổ ngữ: một hình thức xu hướng đứng sau động từ chính, chỉ đường đi, điểm đến, sự tách rời hoặc nghĩa kết quả được phát triển từ hình ảnh không gian.Mục tiêu học tập: phân tích được chủ ngữ – động từ trung tâm – bổ ngữ; sử dụng đúng 来、去、上、下、进、出、回、过、起、开; nhận biết cách phân loại mở rộng có 到; chọn đúng vị trí tân ngữ, trợ từ, phủ định và khả năng; giải thích được các cặp câu gần nghĩa; vận dụng vào hội thoại và văn bản học thuật, công việc.
Phần 1. Bổ ngữ xu hướng đơn là gì? Khái niệm và phạm vi
1.1. Phân biệt động từ xu hướng với bổ ngữ xu hướng
简单趋向补语 / 单纯趋向补语 (jiǎndān qūxiàng bǔyǔ / dānchún qūxiàng bǔyǔ) là thành phần bổ sung đứng sau động từ chính, thường do một yếu tố xu hướng đơn âm tiết đảm nhiệm. Yếu tố ấy có thể cho biết hành động hướng về đâu, rời khỏi vị trí nào, vượt qua vật cản, nhấc lên, tách ra; nhiều tổ hợp cố định hóa thêm nghĩa kết quả.Chủ ngữ + Động từ chính + Bổ ngữ xu hướng đơn (+ Tân ngữ / 了 / thành phần khác)S + V + C, trong đó C là một yếu tố như 上、下、进、出、回、过、起、开、来、去.
他进教室了。
Tā jìn jiàoshì le.
Anh ấy đã vào lớp học.
He entered the classroom.
Phân tích: 进 là động từ chính, không có một động từ hành động đứng trước.
他走进教室了。
Tā zǒu jìn jiàoshì le.
Anh ấy đã đi bộ vào lớp học.
He walked into the classroom.
Phân tích: 走 là động từ chính (cách di chuyển); 进 là bổ ngữ xu hướng đơn.
她拿来一本书。
Tā ná lái yì běn shū.
Cô ấy mang đến một quyển sách.
She brought a book here.
Phân tích: 拿 là động từ chính; 来 đánh dấu hướng về mốc quy chiếu.
1.2. Nghĩa hướng thực và nghĩa mở rộng
他把箱子搬上楼了。Tā bǎ xiāngzi bān shàng lóu le.
Anh ấy đã chuyển chiếc thùng lên tầng trên.
He carried the box upstairs.
Phân tích: 上 thể hiện hướng chuyển động thực.
她考上大学了。
Tā kǎo shàng dàxué le.
Cô ấy đã thi đỗ vào đại học.
She was admitted to university.
Phân tích: 考上 đã phát triển nghĩa đạt được kết quả, không phải chuyển động vật lý.
Nên phân biệt giá trị gốc của hình vị với chức năng của toàn tổ hợp. Ví dụ 拿起 giữ nghĩa nhấc lên tương đối rõ; 想起 đã chuyển thành nhớ ra. Trong mô tả ngữ pháp khác nhau, một số tổ hợp chuyển nghĩa được phân tích gần với bổ ngữ kết quả hoặc động từ ghép từ vựng hóa.
1.3. Hai cách thống kê cần ghi nhớ
| Cách phân loại | Danh mục | Giải thích |
|---|---|---|
| Hệ thống giảng dạy 10 yếu tố | 来、去、上、下、进、出、回、过、起、开 | Phổ biến trong mô tả bổ ngữ xu hướng cơ bản và khi đối chiếu với bổ ngữ xu hướng kép. |
| Hệ thống phân tích rộng 11 yếu tố | Mười yếu tố trên + 到 | Một số công trình ngữ pháp tính 到 vào nhóm xu hướng đơn; những giáo trình khác thường xếp 到 vào bổ ngữ kết quả/chỉ đích. |
| Bổ ngữ xu hướng kép | 上来、上去、进来、进去… | Có hai hình vị xu hướng, không được tính là bổ ngữ đơn trong bài này. |
Phần 2. Bảng hệ thống tổng quan: 10 bổ ngữ cốt lõi và 到 mở rộng
| Số | Bổ ngữ | Pinyin | Nghĩa hướng gốc | Tổ hợp minh họa |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 来 | lái | Về mốc quy chiếu | 带来、送来、拿来 |
| 2 | 去 | qù | Rời mốc quy chiếu | 带去、送去、拿去 |
| 3 | 上 | shàng | Lên, lên trên bề mặt | 走上、搬上、爬上 |
| 4 | 下 | xià | Xuống, từ trên xuống | 走下、跳下、搬下 |
| 5 | 进 | jìn | Vào phạm vi bên trong | 走进、搬进、放进 |
| 6 | 出 | chū | Ra khỏi phạm vi | 走出、拿出、跑出 |
| 7 | 回 | huí | Trở về vị trí cũ | 走回、送回、寄回 |
| 8 | 过 | guò | Băng qua, vượt qua | 跑过、走过、跨过 |
| 9 | 起 | qǐ | Nhấc lên, từ dưới lên | 拿起、抬起、举起 |
| 10 | 开 | kāi | Mở, tách khỏi, tránh ra | 推开、拉开、走开 |
| 11* | 到 | dào | Tới đích/đạt tới | 走到、送到、拿到 |
Phần 3. Năm bước phân tích một câu có bổ ngữ xu hướng đơn
- Bước 1: tìm động từ biểu thị hành động chủ đạo (chạy, cầm, đặt, mang, gửi, nhảy…).
- Bước 2: xác định yếu tố xu hướng đứng sát sau động từ chính; kiểm tra đó là từ đơn hay tổ hợp kép.
- Bước 3: xác định chuyển động thật hay nghĩa kết quả, nghĩa trừu tượng đã cố định hóa.
- Bước 4: xác định đối tượng theo sau là địa điểm, vật thể hay đối tượng trừu tượng; kiểm tra trật tự tân ngữ.
- Bước 5: kiểm tra 了、没、得/不、把、被, rồi mới dịch tự nhiên sang tiếng Việt.
Kuàidìyuán bǎ bāoguǒ sòng huí cāngkù le.
Nhân viên giao hàng đã đưa kiện hàng trở lại kho.
The courier returned the parcel to the warehouse.
Phân tích: Động từ chính 送; bổ ngữ 回; đích 仓库; 把 đưa đối tượng bị tác động ra trước.
我们终于找回了丢失的文件。
Wǒmen zhōngyú zhǎo huí le diūshī de wénjiàn.
Cuối cùng chúng tôi đã tìm lại được tài liệu bị thất lạc.
We finally recovered the lost documents.
Phân tích: 回 không mô tả người đi về; nghĩa trọng tâm là khôi phục quyền kiểm soát đối tượng.
Phần 4. Phân tích chuyên sâu bổ ngữ 来 (lái)
来: đặc điểm cốt lõi và phạm vi nghĩa
Hạt nhân nghĩa: Hướng về mốc quy chiếu; đưa/mang/sai người đến. Khi dùng làm bổ ngữ, 来 gắn với điểm nhìn người nói hoặc trung tâm quan sát trong lời kể, không nhất thiết đồng nghĩa với “đến chỗ người nghe”.V + 来 (+ tân ngữ đồ vật/người)Chỉ là khung thường gặp. Việc kết hợp tân ngữ, trợ từ và sự tự nhiên phụ thuộc từng động từ.
Tám mẫu câu trọng điểm với bổ ngữ 来
他给我寄来一封信。Tā gěi wǒ jì lái yì fēng xìn.
Anh ấy gửi đến cho tôi một lá thư.
He mailed me a letter.
经理请来一位翻译。
Jīnglǐ qǐng lái yí wèi fānyì.
Giám đốc mời đến một phiên dịch viên.
The manager invited an interpreter over.
请把合同拿来。
Qǐng bǎ hétong ná lái.
Vui lòng mang hợp đồng lại đây.
Please bring the contract here.
她带来了一份新方案。
Tā dài lái le yí fèn xīn fāng'àn.
Cô ấy mang đến một phương án mới.
She brought a new proposal.
这场活动吸引来了很多游客。
Zhè chǎng huódòng xīyǐn lái le hěn duō yóukè.
Sự kiện này đã thu hút nhiều du khách đến.
This event attracted many visitors.
新的技术带来了更多机会。
Xīn de jìshù dài lái le gèng duō jīhuì.
Công nghệ mới mang lại nhiều cơ hội hơn.
New technology has brought more opportunities.
他从图书馆借来两本词典。
Tā cóng túshūguǎn jiè lái liǎng běn cídiǎn.
Anh ấy mượn từ thư viện mang về hai cuốn từ điển.
He borrowed two dictionaries from the library and brought them back.
老师找来几张地图。
Lǎoshī zhǎo lái jǐ zhāng dìtú.
Giáo viên tìm và mang đến vài tấm bản đồ.
The teacher fetched several maps.
Các lưu ý và lỗi dễ nhầm khi dùng 来
Không nói rằng 来 luôn là động từ chính; phải xem nó có một động từ khác đứng ngay trước hay không. Với 带来/寄来, có thể xuất hiện chuyển nghĩa “mang lại” mà không có sự di chuyển cụ thể.Phần 5. Phân tích chuyên sâu bổ ngữ 去 (qù)
去: đặc điểm cốt lõi và phạm vi nghĩa
Hạt nhân nghĩa: Đưa, mang, chuyển tới nơi khác; hướng rời mốc. 去 hướng hành động rời khỏi điểm nhìn đang được lấy làm mốc. Đích có thể nêu bằng thành phần nơi chốn hoặc suy từ tình huống.V + 去 (+ tân ngữ đồ vật/người) / V + tân ngữ + 去Chỉ là khung thường gặp. Việc kết hợp tân ngữ, trợ từ và sự tự nhiên phụ thuộc từng động từ.
Tám mẫu câu trọng điểm với bổ ngữ 去
请把资料送去办公室。Qǐng bǎ zīliào sòng qù bàngōngshì.
Hãy chuyển tài liệu tới văn phòng.
Please take the documents to the office.
我明天带这本书去学校。
Wǒ míngtiān dài zhè běn shū qù xuéxiào.
Ngày mai tôi sẽ mang quyển sách này đến trường.
I will take this book to school tomorrow.
他把样品寄去了上海。
Tā bǎ yàngpǐn jì qù le Shànghǎi.
Anh ấy đã gửi mẫu hàng tới Thượng Hải.
He sent the sample to Shanghai.
请拿一把椅子去。
Qǐng ná yì bǎ yǐzi qù.
Hãy mang một chiếc ghế đi.
Please take a chair over there.
他们搬去了一个更大的办公室。
Tāmen bān qù le yí ge gèng dà de bàngōngshì.
Họ đã chuyển đến một văn phòng lớn hơn.
They moved to a larger office.
志愿者给山区送去了很多书。
Zhìyuànzhě gěi shānqū sòng qù le hěn duō shū.
Các tình nguyện viên đã mang rất nhiều sách đến vùng núi.
Volunteers delivered many books to the mountain region.
他把孩子送去学校了。
Tā bǎ háizi sòng qù xuéxiào le.
Anh ấy đã đưa con đến trường.
He took the child to school.
请把这份报告拿去给主管看。
Qǐng bǎ zhè fèn bàogào ná qù gěi zhǔguǎn kàn.
Hãy mang báo cáo này cho trưởng bộ phận xem.
Please take this report to the supervisor for review.
Các lưu ý và lỗi dễ nhầm khi dùng 去
Đừng coi mọi 去 sau động từ là “bỏ đi” về nghĩa cảm xúc; ví dụ 送去医院 nói về đích đến. Khi có nơi chốn sau 去, cấu trúc cần xét theo động từ và ngữ cảnh.Phần 6. Phân tích chuyên sâu bổ ngữ 上 (shàng)
上: đặc điểm cốt lõi và phạm vi nghĩa
Hạt nhân nghĩa: Lên cao, lên trên bề mặt; đạt tới trạng thái/kết quả. 上 gắn với một hướng đi lên hoặc sự tiếp xúc, gia nhập, đạt ngưỡng. Trong 考上、穿上、关上 nghĩa đã mở rộng, cần học theo tổ hợp cụ thể.V + 上 + đích/đối tượngChỉ là khung thường gặp. Việc kết hợp tân ngữ, trợ từ và sự tự nhiên phụ thuộc từng động từ.
Tám mẫu câu trọng điểm với bổ ngữ 上
他爬上了屋顶。Tā pá shàng le wūdǐng.
Anh ấy đã trèo lên mái nhà.
He climbed onto the roof.
孩子跳上了椅子。
Háizi tiào shàng le yǐzi.
Đứa trẻ đã nhảy lên ghế.
The child jumped onto the chair.
司机把箱子搬上车了。
Sījī bǎ xiāngzi bān shàng chē le.
Tài xế đã chuyển thùng hàng lên xe.
The driver loaded the box onto the vehicle.
请在表格上写上姓名。
Qǐng zài biǎogé shàng xiě shàng xìngmíng.
Hãy điền họ tên vào biểu mẫu.
Please write your name on the form.
外面冷,快穿上外套。
Wàimiàn lěng, kuài chuān shàng wàitào.
Ngoài trời lạnh, mau mặc áo khoác vào.
It is cold outside; put on your coat.
她终于考上了理想的大学。
Tā zhōngyú kǎo shàng le lǐxiǎng de dàxué.
Cuối cùng cô ấy đã đỗ vào trường đại học mong muốn.
She was finally admitted to her ideal university.
请关上窗户。
Qǐng guān shàng chuānghu.
Vui lòng đóng cửa sổ lại.
Please close the window.
他们给新设备装上了传感器。
Tāmen gěi xīn shèbèi zhuāng shàng le chuángǎnqì.
Họ đã lắp cảm biến lên thiết bị mới.
They installed a sensor on the new equipment.
Các lưu ý và lỗi dễ nhầm khi dùng 上
Không áp dụng một nghĩa “lên trên” cho 考上、穿上、关上. 关上 là đạt trạng thái đóng; 写上 là ghi một nội dung lên đối tượng.Phần 7. Phân tích chuyên sâu bổ ngữ 下 (xià)
下: đặc điểm cốt lõi và phạm vi nghĩa
Hạt nhân nghĩa: Xuống thấp, rời bề mặt; lưu lại/định hình. 下 diễn đạt hướng xuống và sự tách khỏi bề mặt; ở 写下、记下、定下 thường là lưu giữ hay xác lập kết quả.V + 下 + đích/đối tượngChỉ là khung thường gặp. Việc kết hợp tân ngữ, trợ từ và sự tự nhiên phụ thuộc từng động từ.
Tám mẫu câu trọng điểm với bổ ngữ 下
他走下了楼梯。Tā zǒu xià le lóutī.
Anh ấy đã bước xuống cầu thang.
He walked down the stairs.
猫跳下了桌子。
Māo tiào xià le zhuōzi.
Con mèo đã nhảy xuống khỏi bàn.
The cat jumped down from the table.
工人把机器搬下卡车了。
Gōngrén bǎ jīqì bān xià kǎchē le.
Công nhân đã chuyển máy móc xuống khỏi xe tải.
The workers unloaded the machine from the truck.
请脱下外套。
Qǐng tuō xià wàitào.
Hãy cởi áo khoác ra.
Please take off your coat.
她认真记下了老师的话。
Tā rènzhēn jì xià le lǎoshī de huà.
Cô ấy ghi lại cẩn thận lời thầy cô.
She carefully wrote down the teacher’s words.
我们已经定下了会议日期。
Wǒmen yǐjīng dìng xià le huìyì rìqī.
Chúng tôi đã chốt ngày họp.
We have settled on the meeting date.
请把地址写下。
Qǐng bǎ dìzhǐ xiě xià.
Hãy ghi lại địa chỉ.
Please write down the address.
他把墙上的画取下了。
Tā bǎ qiáng shàng de huà qǔ xià le.
Anh ấy đã tháo bức tranh xuống khỏi tường.
He took the painting down from the wall.
Các lưu ý và lỗi dễ nhầm khi dùng 下
写下、记下、定下 có nghĩa ghi lại/chốt lại, không phải đặt đồ vật xuống dưới. 下来 là bổ ngữ kép và không được dùng thay vô điều kiện.Phần 8. Phân tích chuyên sâu bổ ngữ 进 (jìn)
进: đặc điểm cốt lõi và phạm vi nghĩa
Hạt nhân nghĩa: Vào không gian hoặc phạm vi. 进 dùng với động từ chỉ di chuyển/đưa vào; tân ngữ chỉ nơi chốn thường theo ngay sau 进. Nghĩa mở rộng trong 听进、看进 thường đòi hỏi ngữ cảnh hoặc cấu trúc kép thông dụng hơn.V + 进 + nơi chốn/đối tượng chứaChỉ là khung thường gặp. Việc kết hợp tân ngữ, trợ từ và sự tự nhiên phụ thuộc từng động từ.
Tám mẫu câu trọng điểm với bổ ngữ 进
老师走进教室了。Lǎoshī zǒu jìn jiàoshì le.
Giáo viên đã đi vào phòng học.
The teacher walked into the classroom.
小狗跑进院子了。
Xiǎogǒu pǎo jìn yuànzi le.
Chú chó nhỏ đã chạy vào sân.
The puppy ran into the courtyard.
请把文件放进抽屉。
Qǐng bǎ wénjiàn fàng jìn chōuti.
Hãy đặt tài liệu vào ngăn kéo.
Please put the documents into the drawer.
工人把货物搬进仓库了。
Gōngrén bǎ huòwù bān jìn cāngkù le.
Công nhân đã chuyển hàng vào kho.
The workers moved the goods into the warehouse.
水慢慢流进瓶子里。
Shuǐ mànmàn liú jìn píngzi lǐ.
Nước từ từ chảy vào trong chai.
Water slowly flowed into the bottle.
请把这段内容加进报告。
Qǐng bǎ zhè duàn nèiróng jiā jìn bàogào.
Hãy bổ sung đoạn nội dung này vào báo cáo.
Please add this passage to the report.
他挤进了人群。
Tā jǐ jìn le rénqún.
Anh ấy chen vào đám đông.
He squeezed into the crowd.
她把卡片插进了机器。
Tā bǎ kǎpiàn chā jìn le jīqì.
Cô ấy đã cắm thẻ vào máy.
She inserted the card into the machine.
Các lưu ý và lỗi dễ nhầm khi dùng 进
Sau 进, danh từ địa điểm như 教室、仓库 có thể nối tiếp trực tiếp. 进去 bổ sung hướng rời mốc và là dạng kép.Phần 9. Phân tích chuyên sâu bổ ngữ 出 (chū)
出: đặc điểm cốt lõi và phạm vi nghĩa
Hạt nhân nghĩa: Ra khỏi trong; đưa ra, nhận ra, tìm ra. 出 có thể chỉ sự thoát khỏi không gian, hoặc sự xuất hiện trong nhận thức và ngôn ngữ; nhiều tổ hợp được dùng như một đơn vị nghĩa kết quả.V + 出 + nguồn/đối tượngChỉ là khung thường gặp. Việc kết hợp tân ngữ, trợ từ và sự tự nhiên phụ thuộc từng động từ.
Tám mẫu câu trọng điểm với bổ ngữ 出
他跑出了大门。Tā pǎo chū le dàmén.
Anh ấy chạy ra khỏi cổng lớn.
He ran out through the main gate.
请从抽屉里拿出钥匙。
Qǐng cóng chōuti lǐ ná chū yàoshi.
Hãy lấy chìa khóa ra khỏi ngăn kéo.
Please take the key out of the drawer.
他们从水里救出一个孩子。
Tāmen cóng shuǐ lǐ jiù chū yí ge háizi.
Họ cứu được một đứa trẻ ra khỏi nước.
They rescued a child from the water.
我终于找出了问题的原因。
Wǒ zhōngyú zhǎo chū le wèntí de yuányīn.
Cuối cùng tôi đã tìm ra nguyên nhân vấn đề.
I finally identified the cause of the problem.
我一眼就认出了她。
Wǒ yì yǎn jiù rèn chū le tā.
Tôi nhận ra cô ấy ngay từ cái nhìn đầu tiên.
I recognized her at a glance.
请说出你的理由。
Qǐng shuō chū nǐ de lǐyóu.
Hãy nói ra lý do của bạn.
Please state your reasons.
医生查出了病因。
Yīshēng chá chū le bìngyīn.
Bác sĩ đã tìm ra nguyên nhân gây bệnh.
The doctor identified the cause of the illness.
她从口袋里掏出手机。
Tā cóng kǒudài lǐ tāo chū shǒujī.
Cô ấy móc điện thoại từ túi ra.
She took her phone out of her pocket.
Các lưu ý và lỗi dễ nhầm khi dùng 出
找出、认出、看出 phát triển nét nghĩa “phát hiện”. Hãy xác định đó là kết quả nhận thức chứ không gán máy móc thành đi ra khỏi một nơi.Phần 10. Phân tích chuyên sâu bổ ngữ 回 (huí)
回: đặc điểm cốt lõi và phạm vi nghĩa
Hạt nhân nghĩa: Trở lại vị trí ban đầu; hoàn trả, lấy lại. 回 có nét nghĩa hồi quy về nơi trước đó hoặc khôi phục tình trạng/quyền sở hữu. Không đánh đồng với 回去 (bổ ngữ kép) khi có thêm 去.V + 回 + địa điểm/đối tượngChỉ là khung thường gặp. Việc kết hợp tân ngữ, trợ từ và sự tự nhiên phụ thuộc từng động từ.
Tám mẫu câu trọng điểm với bổ ngữ 回
她走回房间了。Tā zǒu huí fángjiān le.
Cô ấy đã đi bộ trở lại phòng.
She walked back to her room.
他把自行车骑回家了。
Tā bǎ zìxíngchē qí huí jiā le.
Anh ấy đã đạp xe trở về nhà.
He rode his bicycle back home.
请把文件寄回公司。
Qǐng bǎ wénjiàn jì huí gōngsī.
Vui lòng gửi tài liệu về lại công ty.
Please mail the documents back to the company.
我们找回了丢失的数据。
Wǒmen zhǎo huí le diūshī de shùjù.
Chúng tôi đã khôi phục lại dữ liệu bị mất.
We recovered the lost data.
客户要求退回这批货物。
Kèhù yāoqiú tuì huí zhè pī huòwù.
Khách hàng yêu cầu trả lại lô hàng này.
The customer requested to return this batch of goods.
请收回刚才的通知。
Qǐng shōu huí gāngcái de tōngzhī.
Hãy thu hồi thông báo vừa rồi.
Please withdraw the notice issued just now.
他把借来的书送回图书馆。
Tā bǎ jiè lái de shū sòng huí túshūguǎn.
Anh ấy mang sách đã mượn trả lại thư viện.
He returned the borrowed books to the library.
她终于赢回了大家的信任。
Tā zhōngyú yíng huí le dàjiā de xìnrèn.
Cuối cùng cô ấy đã giành lại được lòng tin của mọi người.
She finally regained everyone’s trust.
Các lưu ý và lỗi dễ nhầm khi dùng 回
回 trong 寄回、送回、找回 không đồng nhất với 回来; dạng sau có thêm hướng tương đối với mốc.Phần 11. Phân tích chuyên sâu bổ ngữ 过 (guò)
过: đặc điểm cốt lõi và phạm vi nghĩa
Hạt nhân nghĩa: Vượt qua, đi qua ranh giới; chuyển vượt. 过 trong 跑过、走过、跨过 diễn tả vượt qua không gian; khác với trợ từ trải nghiệm 过 trong 去过、看过. Nghĩa mở rộng có thể biểu thị vượt qua khó khăn.V + 过 + ranh giới/chướng ngạiChỉ là khung thường gặp. Việc kết hợp tân ngữ, trợ từ và sự tự nhiên phụ thuộc từng động từ.
Tám mẫu câu trọng điểm với bổ ngữ 过
他跑过了马路。Tā pǎo guò le mǎlù.
Anh ấy đã chạy băng qua đường.
He ran across the road.
我们走过了那座桥。
Wǒmen zǒu guò le nà zuò qiáo.
Chúng tôi đã đi qua cây cầu đó.
We crossed that bridge on foot.
运动员跳过了障碍。
Yùndòngyuán tiào guò le zhàng'ài.
Vận động viên đã nhảy qua chướng ngại vật.
The athlete jumped over the obstacle.
他们穿过了森林。
Tāmen chuān guò le sēnlín.
Họ đã xuyên qua khu rừng.
They passed through the forest.
请把这一页翻过。
Qǐng bǎ zhè yí yè fān guò.
Hãy lật qua trang này.
Please turn this page over.
我们终于熬过了最困难的时期。
Wǒmen zhōngyú áo guò le zuì kùnnan de shíqī.
Cuối cùng chúng tôi đã vượt qua giai đoạn khó khăn nhất.
We finally made it through the hardest period.
他跨过了门槛。
Tā kuà guò le ménkǎn.
Anh ấy đã bước qua ngưỡng cửa.
He stepped over the threshold.
她的声音传过了走廊。
Tā de shēngyīn chuán guò le zǒuláng.
Giọng cô ấy vọng qua hành lang.
Her voice carried across the corridor.
Các lưu ý và lỗi dễ nhầm khi dùng 过
Phân biệt 跨过小河 (过 là thành phần của hành động vượt qua) với 去过北京 (过 là trợ từ trải nghiệm). Hai cấu trúc có âm tiết giống nhau nhưng chức năng khác nhau.Phần 12. Phân tích chuyên sâu bổ ngữ 起 (qǐ)
起: đặc điểm cốt lõi và phạm vi nghĩa
Hạt nhân nghĩa: Nhấc lên, đưa từ thấp lên; khởi lên. 起 giữ nghĩa nhấc/vươn lên trong 举起、拿起、抬起; trong 想起、说起、引起 đã phát triển nét nghĩa nhớ ra, đề cập, gây nên. Cần phân biệt 起 với 起来.V + 起 + đối tượngChỉ là khung thường gặp. Việc kết hợp tân ngữ, trợ từ và sự tự nhiên phụ thuộc từng động từ.
Tám mẫu câu trọng điểm với bổ ngữ 起
请拿起你的书。Qǐng ná qǐ nǐ de shū.
Hãy cầm quyển sách của bạn lên.
Please pick up your book.
他慢慢抬起了头。
Tā mànmàn tái qǐ le tóu.
Anh ấy từ từ ngẩng đầu lên.
He slowly raised his head.
大家一起举起了手。
Dàjiā yìqǐ jǔ qǐ le shǒu.
Mọi người cùng giơ tay lên.
Everyone raised their hands together.
老师提起了一个重要问题。
Lǎoshī tí qǐ le yí ge zhòngyào wèntí.
Giáo viên đề cập đến một vấn đề quan trọng.
The teacher brought up an important issue.
我突然想起了他的名字。
Wǒ tūrán xiǎng qǐ le tā de míngzi.
Tôi chợt nhớ ra tên anh ấy.
I suddenly remembered his name.
请收起桌上的文件。
Qǐng shōu qǐ zhuō shàng de wénjiàn.
Hãy cất những tài liệu trên bàn đi.
Please put away the documents on the desk.
这个决定引起了广泛讨论。
Zhège juédìng yǐn qǐ le guǎngfàn tǎolùn.
Quyết định này đã gây ra thảo luận rộng rãi.
The decision sparked widespread discussion.
孩子从地上拾起了一支笔。
Háizi cóng dì shàng shí qǐ le yì zhī bǐ.
Đứa trẻ nhặt một cây bút từ dưới đất lên.
The child picked up a pen from the ground.
Các lưu ý và lỗi dễ nhầm khi dùng 起
拿起 là nhấc lên; 想起 là nhớ ra. 拿起来 là dạng kép, có thêm 来; không mặc định đồng nghĩa tuyệt đối với 拿起.Phần 13. Phân tích chuyên sâu bổ ngữ 开 (kāi)
开: đặc điểm cốt lõi và phạm vi nghĩa
Hạt nhân nghĩa: Tách khỏi, mở ra, tránh xa. 开 thể hiện sự mở, tách, tỏa sang hai bên hoặc rời khỏi một vị trí. Một số tổ hợp như 打开 được từ vựng hóa với nghĩa kết quả đóng/mở; không phải mọi 开 đều có nghĩa “đi ra”.V + 开 + đối tượng/đích (tùy động từ)Chỉ là khung thường gặp. Việc kết hợp tân ngữ, trợ từ và sự tự nhiên phụ thuộc từng động từ.
Tám mẫu câu trọng điểm với bổ ngữ 开
请推开这扇门。Qǐng tuī kāi zhè shàn mén.
Hãy đẩy cánh cửa này ra.
Please push this door open.
她轻轻拉开了窗帘。
Tā qīngqīng lā kāi le chuānglián.
Cô ấy nhẹ nhàng kéo rèm ra.
She gently drew the curtains apart.
路太窄,请让开一点儿。
Lù tài zhǎi, qǐng ràng kāi yìdiǎnr.
Đường hẹp quá, vui lòng tránh ra một chút.
The path is too narrow; please move aside a little.
小狗听到声音就跑开了。
Xiǎogǒu tīngdào shēngyīn jiù pǎo kāi le.
Chú chó nhỏ nghe thấy tiếng động liền chạy đi.
The puppy ran away when it heard a sound.
请把两张桌子分开。
Qǐng bǎ liǎng zhāng zhuōzi fēn kāi.
Hãy tách hai chiếc bàn ra.
Please separate the two tables.
他拨开树枝继续往前走。
Tā bō kāi shùzhī jìxù wǎng qián zǒu.
Anh ấy gạt cành cây sang bên rồi tiếp tục đi tới.
He pushed the branches aside and kept walking.
请打开电脑上的文件。
Qǐng dǎ kāi diànnǎo shàng de wénjiàn.
Hãy mở tệp trên máy tính.
Please open the file on the computer.
大家散开后,广场安静下来了。
Dàjiā sàn kāi hòu, guǎngchǎng ānjìng xiàlái le.
Sau khi mọi người tản ra, quảng trường yên tĩnh trở lại.
After everyone dispersed, the square became quiet.
Các lưu ý và lỗi dễ nhầm khi dùng 开
开 trong 跑开、推开、拉开 không cùng chức năng với 开 đứng độc lập trong 开车 (“lái xe”).Phần 14. Bổ ngữ 到: cách phân loại mở rộng và đối chiếu với bổ ngữ kết quả
Vì sao có tài liệu ghi 10, có tài liệu ghi 11?
Một số công trình phân tích hình vị 到 (dào) là bổ ngữ xu hướng đơn vì nó chỉ đạt tới điểm đích. Nhiều giáo trình thực hành lại phân tích 听到、看到、买到 như bổ ngữ kết quả. Cả hai cách có cơ sở tùy tiêu chí; điều quan trọng là giải thích chính xác nghĩa và trật tự câu.V + 到 + nơi chốn / V + 到 + đối tượng nhận thức / kết quảĐến được địa điểm hoặc đạt kết quả; phân loại theo từng ngữ cảnh.
他走到了车站。
Tā zǒu dào le chēzhàn.
Anh ấy đã đi đến bến xe.
He walked to the bus station.
Phân tích: 到 giới thiệu điểm đến.
请把包裹送到前台。
Qǐng bǎ bāoguǒ sòng dào qiántái.
Vui lòng chuyển kiện hàng tới quầy lễ tân.
Please deliver the parcel to the front desk.
Phân tích: 到 nêu đích của hành động chuyển đồ.
我听到了门铃声。
Wǒ tīng dào le ménlíng shēng.
Tôi đã nghe thấy tiếng chuông cửa.
I heard the doorbell.
Phân tích: 到 đánh dấu kết quả tri giác; không nên giải nghĩa là hướng di chuyển.
我们终于买到了车票。
Wǒmen zhōngyú mǎi dào le chēpiào.
Cuối cùng chúng tôi đã mua được vé xe.
We finally managed to buy the tickets.
Phân tích: 买到 diễn đạt đạt được mục tiêu mua hàng.
她看到了问题的关键。
Tā kàn dào le wèntí de guānjiàn.
Cô ấy đã nhìn ra điểm then chốt của vấn đề.
She identified the key point of the problem.
Phân tích: 到 chuyển thành ý nghĩa đạt tới kết quả nhận thức.
他跑到了终点。
Tā pǎo dào le zhōngdiǎn.
Anh ấy đã chạy đến đích.
He ran to the finish line.
Phân tích: Có sự di chuyển tới đích cụ thể.
Chú ý: Không nên nói rằng 到 chỉ có một giá trị ngữ pháp trong mọi tổ hợp. Hãy ưu tiên mức độ cụ thể của mục tiêu phát ngôn: điểm đến thật, thời hạn, phát hiện hay đạt được kết quả.
Phần 15. Vị trí tân ngữ trong V + 来/去
Tân ngữ là đồ vật: hai kiểu đặt tương đối thường gặp
V + 来/去 + O(đồ vật) | V + O(đồ vật) + 来/去Hai cách không phải luôn thay thế tự do; phụ thuộc tính xác định, trạng thái hành động và phong cách.他给我带来了一杯咖啡。
Tā gěi wǒ dài lái le yì bēi kāfēi.
Anh ấy mang đến cho tôi một cốc cà phê.
He brought me a cup of coffee.
明天请带一杯咖啡来。
Míngtiān qǐng dài yì bēi kāfēi lái.
Ngày mai hãy mang một cốc cà phê đến nhé.
Please bring a cup of coffee tomorrow.
我会带去一些资料。
Wǒ huì dài qù yìxiē zīliào.
Tôi sẽ mang một số tài liệu đến đó.
I will take some documents there.
我明天带这些资料去。
Wǒ míngtiān dài zhèxiē zīliào qù.
Ngày mai tôi sẽ mang những tài liệu này đi.
I will take these documents tomorrow.
Kiểu V + 来/去 + O thường rất thuận tiện khi giới thiệu đối tượng mới, đặc biệt trong câu tường thuật hành động đã thực hiện. Kiểu V + O + 来/去 phổ biến trong mệnh lệnh, kế hoạch hoặc với tân ngữ đã xác định. Tuy vậy, đây là khuynh hướng sử dụng, không phải quy tắc cứng theo thì thời gian.
Khi tân ngữ là địa điểm hoặc người: không áp dụng máy móc cùng một khuôn
Với các động từ như 送、搬、带、寄, địa điểm có thể biểu thị bằng cấu trúc đích thích hợp: 送去医院、寄去上海、带到学校; đôi khi dùng 送往、送到 để diễn đạt rõ hơn. Không tự ý chuyển mọi câu sang công thức V + 来/去 + địa điểm hoặc đưa địa điểm ra trước mà không xét tính tự nhiên.医生把病人送去医院了。
Yīshēng bǎ bìngrén sòng qù yīyuàn le.
Bác sĩ đã đưa bệnh nhân tới bệnh viện.
The doctor took the patient to the hospital.
我把资料带到办公室来了。
Wǒ bǎ zīliào dài dào bàngōngshì lái le.
Tôi đã mang tài liệu đến văn phòng này.
I brought the documents to the office.
Phân tích: Cấu trúc có cả 到 và 来 nên xét theo lớp cấu trúc phức tạp hơn, không xếp toàn bộ thành bổ ngữ đơn.
Phần 16. Trật tự tân ngữ với 上、下、进、出、回、过、起、开
Đối với tám yếu tố này, tân ngữ thường đi sau cả động từ lẫn bổ ngữ khi nó là đối tượng/địa điểm trực tiếp của tổ hợp; trong câu chữ 把, đối tượng bị xử lý được đưa ra phía trước. Không chen tân ngữ tự do giữa động từ chính và bổ ngữ đã kết hợp chặt.V + C + (了) + O | 把 + O + V + C + (了)Ví dụ: 搬进仓库、取出文件、拿起书;把文件放进抽屉。
他走进了会议室。
Tā zǒu jìn le huìyìshì.
Anh ấy đã bước vào phòng họp.
He walked into the meeting room.
他把箱子搬进了会议室。
Tā bǎ xiāngzi bān jìn le huìyìshì.
Anh ấy đã chuyển chiếc thùng vào phòng họp.
He moved the box into the meeting room.
她取出了身份证。
Tā qǔ chū le shēnfènzhèng.
Cô ấy đã lấy căn cước ra.
She took out her identity card.
请拿起桌上的杯子。
Qǐng ná qǐ zhuō shàng de bēizi.
Hãy cầm chiếc cốc trên bàn lên.
Please pick up the cup on the desk.
他跑过了马路。
Tā pǎo guò le mǎlù.
Anh ấy chạy băng qua đường.
He ran across the road.
请把门推开。
Qǐng bǎ mén tuī kāi.
Hãy đẩy cửa mở ra.
Please push the door open.
Ngữ pháp thực tế còn có đảo ngữ, tách động từ, phân phối đối tượng và những cấu trúc giàu sắc thái ngữ dụng. Ở giai đoạn luyện bài này nên nắm chắc các mẫu chuẩn trước khi khảo sát các cấu trúc hiếm.
Phần 17. Cách dùng 了、着、过 sau tổ hợp động từ + bổ ngữ xu hướng đơn
了: hoàn tất sự kiện và trạng thái mới
他走进了房间。Tā zǒu jìn le fángjiān.
Anh ấy đã bước vào phòng.
He walked into the room.
他走进房间了。
Tā zǒu jìn fángjiān le.
Anh ấy đã bước vào phòng rồi.
He has entered the room.
Phân tích: Vị trí 了 khác nhau có thể làm thay đổi trọng tâm thể–ngữ dụng; cả hai câu đều dùng được ở ngữ cảnh thích hợp.
她拿起了电话。
Tā ná qǐ le diànhuà.
Cô ấy đã nhấc điện thoại lên.
She picked up the phone.
工作人员关上了大门。
Gōngzuò rényuán guān shàng le dàmén.
Nhân viên đã đóng cổng lớn.
The staff closed the main gate.
着: thường miêu tả trạng thái duy trì sau kết quả
窗户关着,门开着。Chuānghu guān zhe, mén kāi zhe.
Cửa sổ đang đóng, còn cửa ra vào đang mở.
The window is shut, while the door is open.
门上挂着一块牌子。
Mén shàng guà zhe yí kuài páizi.
Trên cửa có treo một tấm biển.
A sign is hanging on the door.
他手里拿着一本书。
Tā shǒu lǐ ná zhe yì běn shū.
Trong tay anh ấy đang cầm một quyển sách.
He is holding a book in his hand.
Các câu vừa nêu dùng 着 để minh họa trạng thái hoặc sự tồn tại; không vì có trạng thái duy trì mà tự động chèn 着 vào mọi tổ hợp V + C như *走进着.
过: phân biệt trợ từ trải nghiệm với bổ ngữ xu hướng 过
我去过北京。Wǒ qù guò Běijīng.
Tôi đã từng đến Bắc Kinh.
I have been to Beijing.
Phân tích: 过 là trợ từ chỉ trải nghiệm.
他跨过了围栏。
Tā kuà guò le wéilán.
Anh ấy đã bước qua hàng rào.
He stepped over the fence.
Phân tích: 过 là yếu tố chỉ vượt qua ranh giới.
这条河我以前游过。
Zhè tiáo hé wǒ yǐqián yóu guo.
Con sông này trước đây tôi đã từng bơi qua/bơi ở đó.
I have swum in or across this river before.
Phân tích: Có thể hiểu theo trải nghiệm; ngữ cảnh quyết định hoạt động là bơi ngang hay bơi ở sông. Không dùng câu này để chứng minh chắc chắn 过 là bổ ngữ xu hướng.
Phần 18. Câu phủ định, câu nghi vấn và mệnh lệnh
Phủ định sự kiện bằng 没/没有
没(有) + V + C (+ O)Phủ định sự kiện đã xảy ra hoặc chưa hoàn tất, không mặc định phủ định khả năng.他还没走进办公室。
Tā hái méi zǒu jìn bàngōngshì.
Anh ấy vẫn chưa vào văn phòng.
He has not entered the office yet.
我没找到,但我已经找出了一个线索。
Wǒ méi zhǎodào, dàn wǒ yǐjīng zhǎo chū le yí ge xiànsuǒ.
Tôi chưa tìm được thứ cần tìm, nhưng đã tìm ra một manh mối.
I have not found it, but I have identified a clue.
她没有拿起那个箱子。
Tā méiyǒu ná qǐ nà ge xiāngzi.
Cô ấy đã không nhấc chiếc thùng đó lên.
She did not pick up that box.
Hỏi và yêu cầu hành động
你把文件寄回公司了吗?Nǐ bǎ wénjiàn jì huí gōngsī le ma?
Bạn đã gửi tài liệu về công ty chưa?
Have you mailed the documents back to the company?
你能把门推开吗?
Nǐ néng bǎ mén tuī kāi ma?
Bạn có thể đẩy cánh cửa ra được không?
Can you push the door open?
请把书拿来。
Qǐng bǎ shū ná lái.
Hãy mang sách lại đây.
Please bring the book here.
别把这张纸扔出窗外。
Bié bǎ zhè zhāng zhǐ rēng chū chuāngwài.
Đừng ném tờ giấy này ra ngoài cửa sổ.
Do not throw this sheet of paper out the window.
Phần 19. Bổ ngữ khả năng: V + 得/不 + C
Giữa động từ chính và bổ ngữ có thể chèn 得 hoặc 不 để diễn đạt có đạt được hay không đạt được kết quả/hướng. Một số tổ hợp rất thông dụng như 拿得起、拿不起、放得下、放不下、推得开、推不开、找得回、找不回. Không phải mọi cặp V+C đều tự nhiên như nhau trong kết cấu khả năng.V + 得 + C / V + 不 + CKhả năng đạt được / không đạt được hướng hoặc kết quả.
这个箱子太重,我拿不起。
Zhège xiāngzi tài zhòng, wǒ ná bu qǐ.
Chiếc thùng này nặng quá, tôi không nhấc nổi.
This box is too heavy for me to lift.
这个箱子不重,我拿得起。
Zhège xiāngzi bù zhòng, wǒ ná de qǐ.
Chiếc thùng này không nặng, tôi nhấc nổi.
This box is not heavy; I can lift it.
书架太满了,放不下更多书。
Shūjià tài mǎn le, fàng bu xià gèng duō shū.
Giá sách đầy quá, không đặt thêm được sách nữa.
The bookshelf is too full to hold more books.
这扇门卡住了,我推不开。
Zhè shàn mén kǎ zhù le, wǒ tuī bu kāi.
Cánh cửa này bị kẹt, tôi không đẩy mở được.
This door is stuck, and I cannot push it open.
丢失的资料还能找得回吗?
Diūshī de zīliào hái néng zhǎo de huí ma?
Tài liệu thất lạc vẫn còn tìm lại được không?
Can the lost documents still be recovered?
这一百个单词,我今天记不下。
Zhè yì bǎi ge dāncí, wǒ jīntiān jì bu xià.
Một trăm từ này, hôm nay tôi không thể ghi nhớ hết.
I cannot memorize all these one hundred words today.
Không thể làm và chưa làm là hai cách nói khác nhau
| Cấu trúc | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| 没 + V + C | Chưa thực hiện/không xảy ra | 我没推开门。 – Tôi đã không đẩy mở cửa. |
| V + 不 + C | Không đạt được kết quả dù thực hiện/có ý định | 我推不开门。 – Tôi không đẩy mở cửa được. |
| 不能 + V + C | Không được phép/không có điều kiện/không thể làm tùy ngữ cảnh | 这里不能推开窗户。 – Ở đây không được/không thể mở cửa sổ. |
Phần 20. Bổ ngữ xu hướng đơn trong câu chữ 把 và 被
把 nhấn mạnh đối tượng được chuyển dịch hoặc thay đổi
S + 把 + O + V + C (+ đích đến / 了)Câu thường mô tả đối tượng xác định chịu tác động và kết quả được nêu rõ.请把箱子搬进仓库。
Qǐng bǎ xiāngzi bān jìn cāngkù.
Hãy chuyển thùng hàng vào kho.
Please move the box into the warehouse.
他把门推开了。
Tā bǎ mén tuī kāi le.
Anh ấy đã đẩy cửa mở ra.
He pushed the door open.
请把照片贴上墙。
Qǐng bǎ zhàopiàn tiē shàng qiáng.
Hãy dán bức ảnh lên tường.
Please stick the photo on the wall.
她把客户资料找回来了。
Tā bǎ kèhù zīliào zhǎo huílái le.
Cô ấy đã tìm lại được dữ liệu khách hàng.
She recovered the customer data.
Phân tích: Bổ ngữ 回来 là dạng kép; ví dụ này dùng để đối chiếu với 找回 đơn.
被 đặt trọng tâm vào đối tượng chịu tác động
门被风吹开了。Mén bèi fēng chuī kāi le.
Cánh cửa bị gió thổi bật mở.
The door was blown open by the wind.
文件被工作人员带回公司了。
Wénjiàn bèi gōngzuò rényuán dài huí gōngsī le.
Tài liệu đã được nhân viên mang trở lại công ty.
The documents were brought back to the company by a staff member.
那辆车被拖进车库了。
Nà liàng chē bèi tuō jìn chēkù le.
Chiếc xe đó đã bị kéo vào gara.
That vehicle was towed into the garage.
Không phải lúc nào dịch từ “bị” trong tiếng Việt cũng bắt buộc dùng 被 trong tiếng Trung. Cách lựa chọn phụ thuộc trọng tâm sự kiện, sắc thái chủ động/bị động và tính tự nhiên của lời nói.
Phần 21. Đối chiếu bổ ngữ đơn và bổ ngữ kép: thêm 来/去 có tác động gì?
| Đơn | Kép | Ý nghĩa cần phân biệt |
|---|---|---|
| 走进 | 走进来 / 走进去 | 进 cho biết đi vào; 进来/进去 bổ sung mốc quy chiếu hướng về/rời. |
| 跑出 | 跑出来 / 跑出去 | 出 chỉ đi ra; 出来/出去 bổ sung mốc hướng. |
| 搬上 | 搬上来 / 搬上去 | 上 chỉ đưa lên; thêm 来/去 xác định hướng theo mốc. |
| 走下 | 走下来 / 走下去 | 下 hướng xuống; 下来/下去 có thêm nghĩa mở rộng tùy động từ. |
| 寄回 | 寄回来 / 寄回去 | 回 nghĩa về lại; thêm 来/去 hướng theo mốc. |
| 走过 | 走过来 / 走过去 | 过 qua/đi qua; kết hợp 来/去 dẫn hướng. |
| 拿起 | 拿起来 | 起 chỉ nhấc lên; 起来 có thêm hướng/khởi phát. |
| 推开 | 推开来 / 推开去 | Hai tổ hợp mở rộng có phân bố dùng hạn chế/nhạy cảm ngữ cảnh, không suy ra đồng nghĩa tự do. |
Tā zǒu jìn le huìyìshì.
Anh ấy đã bước vào phòng họp.
He walked into the meeting room.
他走进来了。
Tā zǒu jìnlái le.
Anh ấy đã bước vào đây.
He walked in toward us.
请把箱子搬上车。
Qǐng bǎ xiāngzi bān shàng chē.
Hãy chuyển thùng lên xe.
Please load the box onto the vehicle.
请把箱子搬上来。
Qǐng bǎ xiāngzi bān shànglái.
Hãy mang chiếc thùng lên đây.
Please carry the box up here.
请拿起那支笔。
Qǐng ná qǐ nà zhī bǐ.
Hãy nhấc chiếc bút đó lên.
Please pick up that pen.
请把那支笔拿起来。
Qǐng bǎ nà zhī bǐ ná qǐlái.
Hãy cầm chiếc bút đó lên.
Please pick up that pen.
Phần 22. Phân biệt bổ ngữ xu hướng với bổ ngữ kết quả và trợ từ
| Hình thức | Phân tích | Ví dụ |
|---|---|---|
| V + 趋向成分 | Bổ sung đường đi hoặc nghĩa phát triển từ đường đi | 搬进仓库;跑出大门;抬起头 |
| V + 结果成分 | Nêu kết quả đạt được của hành động | 写完作业;听懂汉语 |
| V + 过 (trải nghiệm) | Trợ từ động thái 过, không phải bổ ngữ chỉ hướng | 我看过这本书。 |
| V + 到 (kết quả/đích) | Có thể là đích thật hoặc kết quả tri giác | 走到学校;听到声音 |
| 趋向词 làm động từ | Yếu tố xu hướng tự làm vị ngữ chính | 你进来!你出去! |
Ba câu chứa 过 nhưng không cùng kiểu
他走过那座桥了。Tā zǒu guò nà zuò qiáo le.
Anh ấy đã đi qua cây cầu đó.
He has crossed that bridge.
Phân tích: Trong cách hiểu không gian, 过 bổ sung hướng vượt qua.
我看过这部电影。
Wǒ kàn guo zhè bù diànyǐng.
Tôi từng xem bộ phim này.
I have seen this film before.
Phân tích: 过 là trợ từ trải nghiệm, không phải bổ ngữ xu hướng.
他从我身边走过。
Tā cóng wǒ shēnbiān zǒu guò.
Anh ấy đi ngang qua bên cạnh tôi.
He walked past me.
Phân tích: 过 biểu thị chuyển động đi ngang/qua mốc.
Phần 23. Nghĩa mở rộng theo trường ngữ nghĩa
| Trường nghĩa | Bổ ngữ/tổ hợp | Cách hiểu |
|---|---|---|
| Đạt thành tích | 考上、选上 | Thành công trong tuyển chọn/trúng tuyển |
| Ghi lại, xác lập | 写下、记下、定下 | Lưu giữ hoặc xác định thông tin |
| Phát hiện, nhận diện | 找出、认出、查出、说出 | Thông tin xuất hiện rõ |
| Phục hồi, lấy lại | 找回、赢回、收回 | Đưa về trạng thái/quan hệ có trước |
| Vượt qua trở ngại | 熬过、跨过 | Đi qua hoặc vượt được khó khăn |
| Khơi gợi ký ức/chủ đề | 想起、提起、引起 | Nghĩ ra, nhắc tới, gây nên |
| Phân tách, dịch chuyển | 分开、让开、推开 | Tạo khoảng cách/mở đường |
| Đạt đích / kết quả | 走到、买到、听到 | Một số hệ thống coi 到 là loại mở rộng hoặc kết quả |
Zhège bànfǎ bāngzhù wǒmen dù guò le nánguān.
Biện pháp này giúp chúng tôi vượt qua khó khăn.
This measure helped us get through the difficult time.
工作人员查出了重复的数据。
Gōngzuò rényuán chá chū le chóngfù de shùjù.
Nhân viên đã phát hiện dữ liệu bị trùng lặp.
The staff identified the duplicate data.
她终于找回了自信。
Tā zhōngyú zhǎo huí le zìxìn.
Cuối cùng cô ấy đã lấy lại sự tự tin.
She finally regained her confidence.
这次事故引起了社会关注。
Zhè cì shìgù yǐn qǐ le shèhuì guānzhù.
Vụ việc này đã gây sự quan tâm của xã hội.
The incident drew public attention.
他们已经定下了交货时间。
Tāmen yǐjīng dìng xià le jiāohuò shíjiān.
Họ đã chốt thời gian giao hàng.
They have finalized the delivery time.
Phần 24. Kết hợp với định ngữ, trung tâm ngữ và câu dài
[V + C + 的] + Trung tâm ngữBiến thông tin về hành động có bổ ngữ thành thành phần bổ nghĩa đứng trước danh từ.刚走进教室的学生是我的朋友。
Gāng zǒu jìn jiàoshì de xuéshēng shì wǒ de péngyou.
Học sinh vừa bước vào lớp là bạn tôi.
The student who just entered the classroom is my friend.
昨天寄回公司的文件已经收到。
Zuótiān jì huí gōngsī de wénjiàn yǐjīng shōudào.
Những tài liệu gửi về công ty hôm qua đã được nhận.
The documents sent back to the company yesterday have been received.
她找出的原因很有说服力。
Tā zhǎo chū de yuányīn hěn yǒu shuōfúlì.
Nguyên nhân cô ấy tìm ra rất thuyết phục.
The cause she identified is very convincing.
他写下的那三个电话号码都正确。
Tā xiě xià de nà sān ge diànhuà hàomǎ dōu zhèngquè.
Cả ba số điện thoại mà anh ấy ghi lại đều chính xác.
All three phone numbers he wrote down are correct.
我们刚搬进的新办公室很宽敞。
Wǒmen gāng bān jìn de xīn bàngōngshì hěn kuānchang.
Văn phòng mới mà chúng tôi vừa chuyển vào rất rộng rãi.
The new office we have just moved into is spacious.
刚考上大学的学生都很兴奋。
Gāng kǎo shàng dàxué de xuéshēng dōu hěn xīngfèn.
Các sinh viên vừa đỗ đại học đều rất phấn khích.
The students newly admitted to university are all excited.
Khi phân tích định ngữ dài, tìm danh từ trung tâm ở bên phải trước, sau đó tách toàn bộ phần đứng trước 的. Một cụm như 昨天送回仓库的那三台新机器 có nhiều lớp nhưng chỉ một trung tâm ngữ chính là 机器.
Phần 25. Tiếng Trung thương mại: xuất nhập kho, giao hàng, nhân sự và hợp đồng
Kho hàng và hậu cần
请把这批货物搬进三号仓库。Qǐng bǎ zhè pī huòwù bān jìn sān hào cāngkù.
Hãy chuyển lô hàng này vào kho số 3.
Please move this batch of goods into Warehouse No. 3.
验收不合格的产品必须退回供应商。
Yànshōu bù hégé de chǎnpǐn bìxū tuì huí gōngyìngshāng.
Sản phẩm nghiệm thu không đạt phải trả lại nhà cung cấp.
Products that fail inspection must be returned to the supplier.
工作人员已经查出了包装损坏的原因。
Gōngzuò rényuán yǐjīng chá chū le bāozhuāng sǔnhuài de yuányīn.
Nhân viên đã tìm ra nguyên nhân hư hỏng bao bì.
The staff identified the cause of the packaging damage.
请把旧设备搬下货车。
Qǐng bǎ jiù shèbèi bān xià huòchē.
Hãy chuyển thiết bị cũ xuống khỏi xe chở hàng.
Please unload the old equipment from the truck.
Hợp đồng, văn thư và phê duyệt
请在附件上写上合同编号。Qǐng zài fùjiàn shàng xiě shàng hétong biānhào.
Hãy ghi mã số hợp đồng vào phụ lục.
Please write the contract number on the attachment.
双方已经定下了交付日期。
Shuāngfāng yǐjīng dìng xià le jiāofù rìqī.
Hai bên đã chốt ngày bàn giao.
Both parties have agreed on the delivery date.
法务部门要求收回原来的授权书。
Fǎwù bùmén yāoqiú shōu huí yuánlái de shòuquánshū.
Bộ phận pháp chế yêu cầu thu hồi giấy ủy quyền trước đó.
The legal department requested the withdrawal of the previous authorization letter.
请把签好的文件寄回总部。
Qǐng bǎ qiān hǎo de wénjiàn jì huí zǒngbù.
Vui lòng gửi tài liệu đã ký về trụ sở chính.
Please mail the signed documents back to headquarters.
Phần 26. Hai mươi lỗi điển hình và phương án sửa
| Câu sai / thiếu tự nhiên | Cách sửa theo nghĩa nêu ra | Giải thích |
|---|---|---|
| *他走了进教室。 | 他走进了教室。 | Không chèn 了 giữa động từ chính và 进 khi dùng tổ hợp xu hướng. |
| *我把门推不打开。 | 我推不开门。 | Bổ ngữ khả năng của 推开 là 推不开, không phải “推不打开”. |
| *他没进去教室。 | 他没进教室。 / 他没走进教室。 | Nếu muốn nói vào lớp, dùng 进 hoặc 走进; 进去 là dạng kép và không trực tiếp thay thế tự do trong cấu trúc này. |
| *我看过电影了,所以过表示方向。 | 我看过电影。这里的过表示经历。 | 过 theo sau 看 trong câu chỉ kinh nghiệm xem là trợ từ trải nghiệm. |
| *我考上去大学了。 | 我考上大学了。 | 考上大学 là tổ hợp kết quả; không tự thêm 去. |
| *他写下来了地址。 | 他写下了地址。 / 他把地址写下来了。 | Có thể dùng 写下 hoặc 写下来, nhưng trật tự tân ngữ phải phù hợp. |
| *请把文件进仓库。 | 请把文件放进仓库。 | Sau 把 cần động từ xử lý đối tượng như 放/搬 rồi mới kết hợp 进. |
| *我们把书回图书馆了。 | 我们把书送回图书馆了。 | Cần động từ chính 送/还 để diễn tả trả sách. |
| 我不拿起这个重箱子。 | 这个箱子太重,我拿不起。 | Câu gốc diễn tả ý không muốn/không thực hiện, không phải không đủ khả năng. Muốn nói không nhấc nổi, dùng V+不+C. |
| *你推门开了吗? | 你把门推开了吗? | V+C phải kết hợp chặt; 把 giúp nêu đối tượng bị tác động. |
| *他出跑房间了。 | 他跑出房间了。 | Trật tự là V + C, không phải C + V. |
| *她进走教室了。 | 她走进教室了。 | Đặt 走 trước 进. |
| *他们把机器下搬车了。 | 他们把机器搬下车了。 | Đặt 搬 trước 下; tùy nghĩa, “搬下车” là chuyển máy xuống khỏi xe. |
| *我把地址下写了。 | 我把地址写下了。 | Viết lại sử dụng 写下. |
| *他起拿了一本书。 | 他拿起了一本书。 | Đặt 起 sau 拿. |
| *这个门推不开了,因为我没推。 | 这扇门卡住了,我推不开。 | Không nhầm không thực hiện với không đủ khả năng. |
| *我昨天走进去教室了。 | 我昨天走进教室了。 | Dùng 走进+địa điểm; thêm 去 cần thay đổi cấu trúc và điểm nhìn. |
| *她把钱找回去银行。 | 她从银行找回了那笔钱。 | 找回 là tìm lại; 回去 không dùng để nối ngân hàng theo cấu trúc này. |
| *请把那些人离开门。 | 请让那些人离开门口。 / 请让开门口。 | 离开 là động từ riêng; 让开 là cấu trúc khác, cần chủ thể/tân ngữ phù hợp. |
| *我们听进这个消息了。 | 我们听到了这个消息。 | Thông báo “nghe thấy” thường dùng 听到; 听进去 có nghĩa tiếp nhận/để lọt tai khác. |
Phần 27. Hội thoại ứng dụng: luyện dùng trong ngữ cảnh thật
Hội thoại 1. Trong lớp học
老师:请把书拿来,放在桌子上。Lǎoshī: Qǐng bǎ shū ná lái, fàng zài zhuōzi shàng.
Giáo viên: Hãy mang sách lại đây và đặt trên bàn.
Teacher: Bring the book here and put it on the desk.
学生:老师,我已经拿来了。
Xuéshēng: Lǎoshī, wǒ yǐjīng ná lái le.
Học sinh: Thưa thầy/cô, em đã mang đến rồi.
Student: Teacher, I have already brought it.
老师:请翻过这一页,再写下答案。
Lǎoshī: Qǐng fān guò zhè yí yè, zài xiě xià dá'àn.
Giáo viên: Hãy lật qua trang này rồi ghi đáp án lại.
Teacher: Turn this page and then write down the answers.
学生:好的,我马上写下。
Xuéshēng: Hǎo de, wǒ mǎshàng xiě xià.
Học sinh: Vâng, em sẽ ghi lại ngay.
Student: Okay, I will write them down right away.
Điểm luyện tập: phân vai đọc lần thứ nhất đúng thanh điệu; lần thứ hai thay một tân ngữ hoặc đích chuyển động; lần thứ ba giải thích vì sao từng bổ ngữ là loại đơn hay kép.
Hội thoại 2. Chuyển hàng vào kho
主管:今天的货都搬进仓库了吗?Zhǔguǎn: Jīntiān de huò dōu bān jìn cāngkù le ma?
Trưởng bộ phận: Hàng hôm nay đã được chuyển hết vào kho chưa?
Supervisor: Have all today’s goods been moved into the warehouse?
员工:大部分搬进去了,还有两箱。
Yuángōng: Dà bùfen bān jìnqù le, hái yǒu liǎng xiāng.
Nhân viên: Phần lớn đã chuyển vào trong rồi, còn hai thùng.
Employee: Most have been moved in; two boxes remain.
主管:先把损坏的产品挑出,再退回供应商。
Zhǔguǎn: Xiān bǎ sǔnhuài de chǎnpǐn tiāo chū, zài tuì huí gōngyìngshāng.
Trưởng bộ phận: Trước tiên hãy lựa sản phẩm hư hỏng ra, sau đó trả lại nhà cung cấp.
Supervisor: First separate out the damaged products, then return them to the supplier.
员工:明白,我会记下数量。
Yuángōng: Míngbai, wǒ huì jì xià shùliàng.
Nhân viên: Tôi hiểu rồi, tôi sẽ ghi lại số lượng.
Employee: Understood. I will record the quantity.
Điểm luyện tập: phân vai đọc lần thứ nhất đúng thanh điệu; lần thứ hai thay một tân ngữ hoặc đích chuyển động; lần thứ ba giải thích vì sao từng bổ ngữ là loại đơn hay kép.
Hội thoại 3. Làm việc với hồ sơ
经理:昨天寄回来的合同收到了吗?Jīnglǐ: Zuótiān jì huílái de hétong shōudào le ma?
Giám đốc: Hợp đồng gửi về hôm qua đã nhận được chưa?
Manager: Have we received the contract sent back yesterday?
助理:收到了,我还找出了两处错误。
Zhùlǐ: Shōudào le, wǒ hái zhǎo chū le liǎng chù cuòwù.
Trợ lý: Đã nhận rồi, tôi còn phát hiện hai chỗ sai.
Assistant: Yes, and I found two errors.
经理:请写下问题,再把文件送去法务部。
Jīnglǐ: Qǐng xiě xià wèntí, zài bǎ wénjiàn sòng qù fǎwù bù.
Giám đốc: Hãy ghi lại các vấn đề rồi chuyển tài liệu đến phòng pháp chế.
Manager: Write down the issues and send the documents to Legal.
助理:好的,我马上送去。
Zhùlǐ: Hǎo de, wǒ mǎshàng sòng qù.
Trợ lý: Vâng, tôi sẽ chuyển đến đó ngay.
Assistant: Certainly, I will send them there right away.
Điểm luyện tập: phân vai đọc lần thứ nhất đúng thanh điệu; lần thứ hai thay một tân ngữ hoặc đích chuyển động; lần thứ ba giải thích vì sao từng bổ ngữ là loại đơn hay kép.
Hội thoại 4. Phát hiện sự cố kỹ thuật
工程师:这台机器为什么打不开?Gōngchéngshī: Zhè tái jīqì wèishénme dǎ bu kāi?
Kỹ sư: Vì sao chiếc máy này không mở được?
Engineer: Why can’t this machine be opened?
技术员:我已经查出了原因。
Jìshùyuán: Wǒ yǐjīng chá chū le yuányīn.
Kỹ thuật viên: Tôi đã tìm ra nguyên nhân rồi.
Technician: I have already identified the cause.
工程师:请把外壳拆下,检查里面的线路。
Gōngchéngshī: Qǐng bǎ wàiké chāi xià, jiǎnchá lǐmiàn de xiànlù.
Kỹ sư: Hãy tháo vỏ máy xuống và kiểm tra dây điện bên trong.
Engineer: Remove the casing and inspect the wiring inside.
技术员:好,我先记下故障编号。
Jìshùyuán: Hǎo, wǒ xiān jì xià gùzhàng biānhào.
Kỹ thuật viên: Vâng, tôi ghi mã sự cố trước.
Technician: Okay, I will record the fault code first.
Điểm luyện tập: phân vai đọc lần thứ nhất đúng thanh điệu; lần thứ hai thay một tân ngữ hoặc đích chuyển động; lần thứ ba giải thích vì sao từng bổ ngữ là loại đơn hay kép.
Hội thoại 5. Hướng dẫn trong nhà
妈妈:把书拿起,放进书包。Māma: Bǎ shū ná qǐ, fàng jìn shūbāo.
Mẹ: Hãy cầm sách lên và bỏ vào cặp.
Mother: Pick up the book and put it in your schoolbag.
孩子:我的书包里放不下了。
Háizi: Wǒ de shūbāo lǐ fàng bu xià le.
Con: Trong cặp của con không còn chỗ để nữa.
Child: There is no more room in my schoolbag.
妈妈:那就把旧本子拿出,再试试。
Māma: Nà jiù bǎ jiù běnzi ná chū, zài shìshi.
Mẹ: Vậy hãy lấy quyển vở cũ ra rồi thử lại.
Mother: Then take out the old notebook and try again.
孩子:现在放得下了。
Háizi: Xiànzài fàng de xià le.
Con: Bây giờ để vừa rồi ạ.
Child: Now it fits.
Điểm luyện tập: phân vai đọc lần thứ nhất đúng thanh điệu; lần thứ hai thay một tân ngữ hoặc đích chuyển động; lần thứ ba giải thích vì sao từng bổ ngữ là loại đơn hay kép.
Hội thoại 6. Chuẩn bị chuyến đi
朋友甲:明天你带什么去?Péngyou jiǎ: Míngtiān nǐ dài shénme qù?
Bạn A: Ngày mai bạn sẽ mang gì đi?
Friend A: What will you take tomorrow?
朋友乙:我带地图去,还要把相机拿去。
Péngyou yǐ: Wǒ dài dìtú qù, hái yào bǎ xiàngjī ná qù.
Bạn B: Tôi sẽ mang bản đồ đi và còn mang cả máy ảnh.
Friend B: I will take a map and bring my camera too.
朋友甲:路上有一座桥,我们得走过那座桥。
Péngyou jiǎ: Lù shàng yǒu yí zuò qiáo, wǒmen děi zǒu guò nà zuò qiáo.
Bạn A: Trên đường có một cây cầu, chúng ta phải đi qua cầu đó.
Friend A: There is a bridge along the way; we need to cross it.
朋友乙:好的,我已经记下路线了。
Péngyou yǐ: Hǎo de, wǒ yǐjīng jì xià lùxiàn le.
Bạn B: Được, tôi đã ghi lại tuyến đường rồi.
Friend B: Okay, I have written down the route.
Điểm luyện tập: phân vai đọc lần thứ nhất đúng thanh điệu; lần thứ hai thay một tân ngữ hoặc đích chuyển động; lần thứ ba giải thích vì sao từng bổ ngữ là loại đơn hay kép.
Hội thoại 7. Cuộc họp dự án
项目经理:大家看出风险了吗?Xiàngmù jīnglǐ: Dàjiā kàn chū fēngxiǎn le ma?
Quản lý dự án: Mọi người đã nhìn ra rủi ro chưa?
Project manager: Have you identified the risks?
工程师:我发现了两个问题,也提出了新方案。
Gōngchéngshī: Wǒ fāxiàn le liǎng ge wèntí, yě tíchū le xīn fāng'àn.
Kỹ sư: Tôi phát hiện hai vấn đề và cũng đã đưa ra một phương án mới.
Engineer: I found two issues and also proposed a new plan.
项目经理:请把关键内容写下。
Xiàngmù jīnglǐ: Qǐng bǎ guānjiàn nèiróng xiě xià.
Quản lý dự án: Hãy ghi lại nội dung then chốt.
Project manager: Please write down the key points.
工程师:好的,我还会把旧版本收回。
Gōngchéngshī: Hǎo de, wǒ hái huì bǎ jiù bǎnběn shōu huí.
Kỹ sư: Vâng, tôi cũng sẽ thu hồi phiên bản cũ.
Engineer: Sure, I will also withdraw the old version.
Điểm luyện tập: phân vai đọc lần thứ nhất đúng thanh điệu; lần thứ hai thay một tân ngữ hoặc đích chuyển động; lần thứ ba giải thích vì sao từng bổ ngữ là loại đơn hay kép.
Hội thoại 8. Gửi trả sản phẩm
客户:我想把这件产品退回去。Kèhù: Wǒ xiǎng bǎ zhè jiàn chǎnpǐn tuì huíqù.
Khách hàng: Tôi muốn gửi trả sản phẩm này về lại bên bán.
Customer: I would like to return this product.
客服:可以,请把包装打开,检查编号。
Kèfú: Kěyǐ, qǐng bǎ bāozhuāng dǎ kāi, jiǎnchá biānhào.
Chăm sóc khách hàng: Được, vui lòng mở bao bì và kiểm tra mã số.
Support: Certainly. Please open the package and check the number.
客户:我已经查出了产品编号。
Kèhù: Wǒ yǐjīng chá chū le chǎnpǐn biānhào.
Khách hàng: Tôi đã tra ra mã số sản phẩm rồi.
Customer: I have located the product number.
客服:请记下退货地址,再把包裹寄回。
Kèfú: Qǐng jì xià tuìhuò dìzhǐ, zài bǎ bāoguǒ jì huí.
Chăm sóc khách hàng: Hãy ghi lại địa chỉ trả hàng rồi gửi lại kiện hàng.
Support: Please note the return address and send the parcel back.
Điểm luyện tập: phân vai đọc lần thứ nhất đúng thanh điệu; lần thứ hai thay một tân ngữ hoặc đích chuyển động; lần thứ ba giải thích vì sao từng bổ ngữ là loại đơn hay kép.
Phần 28. Từ vựng và tổ hợp trọng điểm: danh sách đánh số
- 带来
dài lái
mang đến
bring here - 寄来
jì lái
gửi đến
mail here - 拿来
ná lái
cầm/mang đến
bring over - 送来
sòng lái
chuyển đến
deliver here - 请来
qǐng lái
mời đến
invite over - 借来
jiè lái
mượn mang về
borrow and bring - 找来
zhǎo lái
tìm mang đến
fetch - 吸引来
xīyǐn lái
thu hút đến
attract here - 带去
dài qù
mang đi
take there - 寄去
jì qù
gửi đi
mail away - 拿去
ná qù
mang đi
take away - 送去
sòng qù
đưa tới
send there - 搬去
bān qù
chuyển đến chỗ khác
move there - 送上
sòng shàng
đưa lên
deliver up - 爬上
pá shàng
trèo lên
climb onto - 跳上
tiào shàng
nhảy lên
jump onto - 搬上
bān shàng
chuyển lên
load onto - 写上
xiě shàng
ghi lên
write on - 穿上
chuān shàng
mặc vào
put on - 考上
kǎo shàng
thi đỗ
gain admission - 关上
guān shàng
đóng lại
close - 装上
zhuāng shàng
lắp vào
install - 走下
zǒu xià
đi xuống
walk down - 跳下
tiào xià
nhảy xuống
jump down - 搬下
bān xià
chuyển xuống
unload - 脱下
tuō xià
cởi ra
take off - 写下
xiě xià
ghi lại
write down - 记下
jì xià
ghi nhớ/ghi lại
note down - 定下
dìng xià
ấn định
settle on - 取下
qǔ xià
tháo/lấy xuống
take down - 走进
zǒu jìn
đi vào
walk into - 跑进
pǎo jìn
chạy vào
run into - 搬进
bān jìn
chuyển vào
move into - 放进
fàng jìn
đặt vào
put into - 流进
liú jìn
chảy vào
flow into - 加进
jiā jìn
bổ sung vào
add into - 挤进
jǐ jìn
chen vào
squeeze into - 插进
chā jìn
cắm vào
insert into - 走出
zǒu chū
đi ra
walk out - 跑出
pǎo chū
chạy ra
run out - 拿出
ná chū
lấy ra
take out - 救出
jiù chū
cứu ra
rescue out - 找出
zhǎo chū
tìm ra
identify - 认出
rèn chū
nhận ra
recognize - 查出
chá chū
tra/tìm ra
find out - 说出
shuō chū
nói ra
say aloud - 走回
zǒu huí
đi bộ trở lại
walk back - 送回
sòng huí
đưa trả lại
send back - 寄回
jì huí
gửi về lại
mail back - 找回
zhǎo huí
tìm lại
recover - 收回
shōu huí
thu hồi
withdraw - 赢回
yíng huí
giành lại
regain - 退回
tuì huí
trả lại
return - 带回
dài huí
mang trở về
bring back - 走过
zǒu guò
đi qua
walk across - 跑过
pǎo guò
chạy qua
run across - 跳过
tiào guò
nhảy qua/bỏ qua
jump over/skip - 跨过
kuà guò
bước vượt qua
step across - 穿过
chuān guò
xuyên qua
go through - 熬过
áo guò
vượt qua thời gian khó khăn
get through - 翻过
fān guò
lật/vượt qua
turn over - 拿起
ná qǐ
cầm lên
pick up - 抬起
tái qǐ
ngẩng/nâng lên
raise - 举起
jǔ qǐ
giơ lên
lift up - 拾起
shí qǐ
nhặt lên
pick up - 想起
xiǎng qǐ
chợt nhớ ra
recall - 提起
tí qǐ
đề cập tới
bring up - 收起
shōu qǐ
cất đi
put away - 引起
yǐn qǐ
gây nên
cause - 推开
tuī kāi
đẩy mở/tách ra
push open - 拉开
lā kāi
kéo mở ra
pull apart - 让开
ràng kāi
tránh ra
move aside - 跑开
pǎo kāi
chạy ra xa
run away - 拨开
bō kāi
gạt ra
brush aside - 分开
fēn kāi
tách ra
separate - 打开
dǎ kāi
mở ra
open - 散开
sàn kāi
tản ra
disperse - 走到
zǒu dào
đi đến
walk to - 送到
sòng dào
giao đến
deliver to - 买到
mǎi dào
mua được
manage to buy - 听到
tīng dào
nghe thấy
hear - 看到
kàn dào
nhìn thấy/nhận ra
see - 拿到
ná dào
lấy/nhận được
obtain
Phần 29. Bài tập thực hành: lựa chọn, sắp xếp, dịch và sửa lỗi
- Điền bổ ngữ thích hợp: 请把文件放___抽屉。
- Điền bổ ngữ thích hợp: 他把箱子搬___楼了。
- Điền bổ ngữ thích hợp: 我终于找___了丢失的手机。
- Điền bổ ngữ thích hợp: 请把门推___。
- Điền bổ ngữ thích hợp: 她一眼就认___了我。
- Điền bổ ngữ thích hợp: 请把这句话写___。
- Điền bổ ngữ thích hợp: 他走___了办公室。
- Điền bổ ngữ thích hợp: 运动员跳___了栏杆。
- Điền bổ ngữ thích hợp: 他抬___头看了看。
- Điền bổ ngữ thích hợp: 请把包裹寄___公司。
- Điền bổ ngữ thích hợp: 他给我送___一份礼物。
- Điền bổ ngữ thích hợp: 明天我带资料___。
- Chọn giữa 过 xu hướng và 过 trải nghiệm: 我去___上海。 (từng đến)
- Chọn giữa 过 xu hướng và 过 trải nghiệm: 他跑___马路。 (băng qua)
- Chọn nghĩa kết quả: 她考___了大学。
- Chọn nghĩa mở rộng: 这个办法引___了很多讨论。
- Sắp xếp từ: 走 / 他 / 教室 / 进 / 了
- Sắp xếp từ: 拿 / 这本书 / 起 / 请
- Sắp xếp từ: 把 / 门 / 推 / 他 / 开 / 了
- Sắp xếp từ: 回 / 公司 / 寄 / 请 / 合同 / 把
- Sắp xếp từ: 走 / 了 / 下 / 楼梯 / 他
- Sắp xếp từ: 问题 / 出 / 找 / 她 / 了
- Sắp xếp từ: 这份报告 / 带 / 明天 / 来
- Sắp xếp từ: 从 / 书包里 / 拿 / 旧书 / 出 / 请
- Dịch Việt–Trung: Hãy đặt máy tính vào trong thùng.
- Dịch Việt–Trung: Tôi chợt nhớ ra tên của anh ấy.
- Dịch Việt–Trung: Chúng tôi đã tìm ra hai lỗi.
- Dịch Việt–Trung: Hãy chuyển tài liệu trở lại trụ sở chính.
- Dịch Việt–Trung: Anh ấy đã nhảy qua con mương.
- Dịch Việt–Trung: Xin hãy đóng cửa sổ lại.
- Dịch Việt–Trung: Họ đã chuyển những chiếc máy vào kho.
- Dịch Việt–Trung: Cô ấy đã ghi lại số điện thoại.
- Dịch Trung–Việt: 他终于考上大学了。
- Dịch Trung–Việt: 她从抽屉里拿出钥匙。
- Dịch Trung–Việt: 请把文件带去会议室。
- Dịch Trung–Việt: 我把这件衣服脱下了。
- Dịch Trung–Việt: 他们走过了独木桥。
- Dịch Trung–Việt: 这个消息引起了很多人的注意。
- Phát hiện và sửa lỗi: *他进走教室了。
- Phát hiện và sửa lỗi: *请把桌子上搬。
- Phát hiện và sửa lỗi: 我拿不起来这个行李。 (yêu cầu bổ ngữ đơn)
- Phát hiện và sửa lỗi: *我去过北京,所以过表示方向。
- Phát hiện và sửa lỗi: *这扇门太重,我推不开了门。
- Phát hiện và sửa lỗi: *我把文件回寄公司。
- Phát hiện và sửa lỗi: *他把门开推了。
- Phát hiện và sửa lỗi: *请书拿起。
- Giải thích phân loại: 为什么“买到票”不等于“走到车站”?
- Giải thích phân loại: “走进教室”与“走进来”有何区别?
Phần 30. Đáp án và phân tích đầy đủ cho từng bài tập
- Điền bổ ngữ thích hợp – 请把文件放___抽屉。
Đáp án: 进
请把文件放进抽屉。
Qǐng bǎ wénjiàn fàng jìn chōuti.
Hãy đặt tài liệu vào ngăn kéo.
Please put the documents into the drawer.
Giải thích: 放进 + nơi chứa; không dùng 出 khi muốn đưa vật vào bên trong. - Điền bổ ngữ thích hợp – 他把箱子搬___楼了。
Đáp án: 上
他把箱子搬上楼了。
Tā bǎ xiāngzi bān shàng lóu le.
Anh ấy đã chuyển thùng lên tầng trên.
He carried the box upstairs.
Giải thích: 上 thể hiện hướng lên. - Điền bổ ngữ thích hợp – 我终于找___了丢失的手机。
Đáp án: 回
我终于找回了丢失的手机。
Wǒ zhōngyú zhǎo huí le diūshī de shǒujī.
Cuối cùng tôi đã tìm lại được chiếc điện thoại bị mất.
I finally recovered my lost phone.
Giải thích: 找回 nhấn mạnh thu hồi đối tượng từng mất. - Điền bổ ngữ thích hợp – 请把门推___。
Đáp án: 开
请把门推开。
Qǐng bǎ mén tuī kāi.
Hãy đẩy cửa mở ra.
Please push the door open.
Giải thích: 推开 có nghĩa đẩy cho mở/tách ra. - Điền bổ ngữ thích hợp – 她一眼就认___了我。
Đáp án: 出
她一眼就认出了我。
Tā yì yǎn jiù rèn chū le wǒ.
Cô ấy nhận ra tôi ngay từ cái nhìn đầu tiên.
She recognized me at a glance.
Giải thích: 认出 là nhận diện ra. - Điền bổ ngữ thích hợp – 请把这句话写___。
Đáp án: 下
请把这句话写下。
Qǐng bǎ zhè jù huà xiě xià.
Hãy ghi lại câu này.
Please write down this sentence.
Giải thích: 写下 chỉ ghi giữ lại. - Điền bổ ngữ thích hợp – 他走___了办公室。
Đáp án: 进
他走进了办公室。
Tā zǒu jìn le bàngōngshì.
Anh ấy đã bước vào văn phòng.
He walked into the office.
Giải thích: Động từ 走 và bổ ngữ 进 đứng liền nhau. - Điền bổ ngữ thích hợp – 运动员跳___了栏杆。
Đáp án: 过
运动员跳过了栏杆。
Yùndòngyuán tiào guò le lángān.
Vận động viên đã nhảy qua thanh chắn.
The athlete jumped over the bar.
Giải thích: 过 biểu thị vượt qua ranh giới/chướng ngại. - Điền bổ ngữ thích hợp – 他抬___头看了看。
Đáp án: 起
他抬起头看了看。
Tā tái qǐ tóu kàn le kàn.
Anh ấy ngẩng đầu lên nhìn.
He raised his head and took a look.
Giải thích: 抬起 là nâng lên. - Điền bổ ngữ thích hợp – 请把包裹寄___公司。
Đáp án: 回
请把包裹寄回公司。
Qǐng bǎ bāoguǒ jì huí gōngsī.
Vui lòng gửi kiện hàng trở lại công ty.
Please mail the parcel back to the company.
Giải thích: 寄回 + đích: gửi về lại. - Điền bổ ngữ thích hợp – 他给我送___一份礼物。
Đáp án: 来
他给我送来一份礼物。
Tā gěi wǒ sòng lái yí fèn lǐwù.
Anh ấy mang đến tặng tôi một món quà.
He brought me a gift.
Giải thích: 来 hướng tới mốc người nói/nhận. - Điền bổ ngữ thích hợp – 明天我带资料___。
Đáp án: 去
明天我带资料去。
Míngtiān wǒ dài zīliào qù.
Ngày mai tôi sẽ mang tài liệu đi.
I will take the documents tomorrow.
Giải thích: 去 hướng rời mốc quy chiếu. - Chọn giữa 过 xu hướng và 过 trải nghiệm – 我去___上海。 (từng đến)
Đáp án: 过 (trải nghiệm)
我去过上海。
Wǒ qù guo Shànghǎi.
Tôi đã từng đến Thượng Hải.
I have been to Shanghai.
Giải thích: 过 biểu thị trải nghiệm, không phải bổ ngữ xu hướng. - Chọn giữa 过 xu hướng và 过 trải nghiệm – 他跑___马路。 (băng qua)
Đáp án: 过 (xu hướng)
他跑过马路。
Tā pǎo guò mǎlù.
Anh ấy chạy băng qua đường.
He ran across the road.
Giải thích: 过 là thành tố chỉ vượt qua. - Chọn nghĩa kết quả – 她考___了大学。
Đáp án: 上
她考上了大学。
Tā kǎo shàng le dàxué.
Cô ấy đã thi đỗ đại học.
She was admitted to university.
Giải thích: 考上 là kết quả trúng tuyển, không phải chuyển động đi lên. - Chọn nghĩa mở rộng – 这个办法引___了很多讨论。
Đáp án: 起
这个办法引起了很多讨论。
Zhège bànfǎ yǐn qǐ le hěn duō tǎolùn.
Biện pháp này đã gây ra nhiều tranh luận.
This approach prompted extensive discussion.
Giải thích: 引起 là gây nên; đã từ vựng hóa. - Sắp xếp từ – 走 / 他 / 教室 / 进 / 了
Đáp án: 他走进教室了。
他走进教室了。
Tā zǒu jìn jiàoshì le.
Anh ấy đã bước vào lớp học.
He walked into the classroom.
Giải thích: Trật tự là S + V + C + nơi chốn + 了. - Sắp xếp từ – 拿 / 这本书 / 起 / 请
Đáp án: 请拿起这本书。
请拿起这本书。
Qǐng ná qǐ zhè běn shū.
Hãy cầm quyển sách này lên.
Please pick up this book.
Giải thích: 拿起 là V+C; 这本书 là tân ngữ. - Sắp xếp từ – 把 / 门 / 推 / 他 / 开 / 了
Đáp án: 他把门推开了。
他把门推开了。
Tā bǎ mén tuī kāi le.
Anh ấy đã đẩy cửa mở ra.
He pushed the door open.
Giải thích: Câu chữ 把: S + 把 + O + V+C + 了. - Sắp xếp từ – 回 / 公司 / 寄 / 请 / 合同 / 把
Đáp án: 请把合同寄回公司。
请把合同寄回公司。
Qǐng bǎ hétong jì huí gōngsī.
Vui lòng gửi hợp đồng trở lại công ty.
Please mail the contract back to the company.
Giải thích: 寄回 + địa điểm. - Sắp xếp từ – 走 / 了 / 下 / 楼梯 / 他
Đáp án: 他走下了楼梯。
他走下了楼梯。
Tā zǒu xià le lóutī.
Anh ấy bước xuống cầu thang.
He walked down the stairs.
Giải thích: 了 đứng sau tổ hợp 走下. - Sắp xếp từ – 问题 / 出 / 找 / 她 / 了
Đáp án: 她找出了问题。
她找出了问题。
Tā zhǎo chū le wèntí.
Cô ấy đã tìm ra vấn đề.
She found the problem.
Giải thích: 找出 = phát hiện và nêu rõ vấn đề. - Sắp xếp từ – 这份报告 / 带 / 明天 / 来
Đáp án: 明天带这份报告来。
明天带这份报告来。
Míngtiān dài zhè fèn bàogào lái.
Ngày mai hãy mang bản báo cáo này đến.
Bring this report tomorrow.
Giải thích: V + tân ngữ + 来 dùng tự nhiên trong lời yêu cầu. - Sắp xếp từ – 从 / 书包里 / 拿 / 旧书 / 出 / 请
Đáp án: 请从书包里拿出旧书。
请从书包里拿出旧书。
Qǐng cóng shūbāo lǐ ná chū jiù shū.
Hãy lấy sách cũ ra khỏi cặp.
Please take the old books out of the bag.
Giải thích: 从书包里 nêu nguồn, 拿出 là V+C đơn. - Dịch Việt–Trung – Hãy đặt máy tính vào trong thùng.
Đáp án: 请把电脑放进箱子。
请把电脑放进箱子。
Qǐng bǎ diànnǎo fàng jìn xiāngzi.
Hãy đặt máy tính vào trong thùng.
Please put the computer into the box.
Giải thích: 把 đưa đối tượng lên trước, 放进 chỉ đặt vào. - Dịch Việt–Trung – Tôi chợt nhớ ra tên của anh ấy.
Đáp án: 我突然想起了他的名字。
我突然想起了他的名字。
Wǒ tūrán xiǎng qǐ le tā de míngzi.
Tôi chợt nhớ ra tên của anh ấy.
I suddenly remembered his name.
Giải thích: 想起 thể hiện nghĩa nhớ ra. - Dịch Việt–Trung – Chúng tôi đã tìm ra hai lỗi.
Đáp án: 我们找出了两个错误。
我们找出了两个错误。
Wǒmen zhǎo chū le liǎng ge cuòwù.
Chúng tôi đã tìm ra hai lỗi.
We found two errors.
Giải thích: 找出 biểu thị phát hiện. - Dịch Việt–Trung – Hãy chuyển tài liệu trở lại trụ sở chính.
Đáp án: 请把文件送回总部。
请把文件送回总部。
Qǐng bǎ wénjiàn sòng huí zǒngbù.
Hãy chuyển tài liệu trở lại trụ sở chính.
Please send the documents back to headquarters.
Giải thích: 送回 + đích của hành động hoàn trả. - Dịch Việt–Trung – Anh ấy đã nhảy qua con mương.
Đáp án: 他跳过了水沟。
他跳过了水沟。
Tā tiào guò le shuǐgōu.
Anh ấy đã nhảy qua con mương.
He jumped over the ditch.
Giải thích: 跳过 diễn tả vượt qua vật cản. - Dịch Việt–Trung – Xin hãy đóng cửa sổ lại.
Đáp án: 请关上窗户。
请关上窗户。
Qǐng guān shàng chuānghu.
Xin hãy đóng cửa sổ lại.
Please close the window.
Giải thích: 关上 diễn tả kết quả đóng kín. - Dịch Việt–Trung – Họ đã chuyển những chiếc máy vào kho.
Đáp án: 他们把机器搬进仓库了。
他们把机器搬进仓库了。
Tāmen bǎ jīqì bān jìn cāngkù le.
Họ đã chuyển máy móc vào kho.
They moved the machines into the warehouse.
Giải thích: 搬进 + kho là V+C+đích. - Dịch Việt–Trung – Cô ấy đã ghi lại số điện thoại.
Đáp án: 她写下了电话号码。
她写下了电话号码。
Tā xiě xià le diànhuà hàomǎ.
Cô ấy đã ghi lại số điện thoại.
She wrote down the phone number.
Giải thích: 写下 nhấn mạnh lưu lại thông tin. - Dịch Trung–Việt – 他终于考上大学了。
Đáp án: Cuối cùng anh ấy đã thi đỗ đại học.
他终于考上大学了。
Tā zhōngyú kǎo shàng dàxué le.
Cuối cùng anh ấy đã thi đỗ đại học.
He was finally admitted to university.
Giải thích: 考上 là trúng tuyển. - Dịch Trung–Việt – 她从抽屉里拿出钥匙。
Đáp án: Cô ấy lấy chìa khóa từ ngăn kéo ra.
她从抽屉里拿出钥匙。
Tā cóng chōuti lǐ ná chū yàoshi.
Cô ấy lấy chìa khóa từ ngăn kéo ra.
She took the key out of the drawer.
Giải thích: 拿出 diễn tả lấy ra khỏi không gian chứa. - Dịch Trung–Việt – 请把文件带去会议室。
Đáp án: Hãy mang tài liệu đến phòng họp.
请把文件带去会议室。
Qǐng bǎ wénjiàn dài qù huìyìshì.
Hãy mang tài liệu đến phòng họp.
Please take the documents to the meeting room.
Giải thích: 去 hướng rời điểm nhìn. - Dịch Trung–Việt – 我把这件衣服脱下了。
Đáp án: Tôi đã cởi chiếc áo này ra.
我把这件衣服脱下了。
Wǒ bǎ zhè jiàn yīfu tuō xià le.
Tôi đã cởi chiếc áo này ra.
I took off this piece of clothing.
Giải thích: 脱下 diễn tả gỡ/cởi khỏi cơ thể. - Dịch Trung–Việt – 他们走过了独木桥。
Đáp án: Họ đã đi qua chiếc cầu độc mộc.
他们走过了独木桥。
Tāmen zǒu guò le dúmùqiáo.
Họ đã đi qua chiếc cầu độc mộc.
They crossed the log bridge.
Giải thích: 走过 = đi qua chướng ngại. - Dịch Trung–Việt – 这个消息引起了很多人的注意。
Đáp án: Tin này đã thu hút sự chú ý của nhiều người.
这个消息引起了很多人的注意。
Zhège xiāoxi yǐn qǐ le hěn duō rén de zhùyì.
Tin này đã thu hút sự chú ý của nhiều người.
This news attracted the attention of many people.
Giải thích: 引起 mang nghĩa gây nên/thu hút. - Phát hiện và sửa lỗi – *他进走教室了。
Đáp án: 他走进教室了。
他走进教室了。
Tā zǒu jìn jiàoshì le.
Anh ấy đã đi vào lớp học.
He walked into the classroom.
Giải thích: Động từ chính đứng trước bổ ngữ. - Phát hiện và sửa lỗi – *请把桌子上搬。
Đáp án: 请把桌子搬上楼。
请把桌子搬上楼。
Qǐng bǎ zhuōzi bān shàng lóu.
Hãy chuyển chiếc bàn lên tầng trên.
Please carry the table upstairs.
Giải thích: V + 上 + đích, không đảo 上 và 搬. - Phát hiện và sửa lỗi – 我拿不起来这个行李。 (yêu cầu bổ ngữ đơn)
Đáp án: 这个行李太重,我拿不起。
这个行李太重,我拿不起。
Zhège xíngli tài zhòng, wǒ ná bu qǐ.
Hành lý này nặng quá, tôi không nhấc nổi.
This luggage is too heavy for me to lift.
Giải thích: 拿不起来 là dạng khả năng với bổ ngữ kép, có thể đúng; khi yêu cầu đơn thì dùng 拿不起. - Phát hiện và sửa lỗi – *我去过北京,所以过表示方向。
Đáp án: 我去过北京,这里的过表示经历。
我去过北京。
Wǒ qù guo Běijīng.
Tôi đã từng đến Bắc Kinh.
I have been to Beijing.
Giải thích: Câu đề sai ở kết luận về 过; trong 去过, 过 là trợ từ trải nghiệm. - Phát hiện và sửa lỗi – *这扇门太重,我推不开了门。
Đáp án: 这扇门太重,我推不开。
这扇门太重,我推不开。
Zhè shàn mén tài zhòng, wǒ tuī bu kāi.
Cánh cửa này nặng quá, tôi không đẩy mở được.
This door is too heavy for me to push open.
Giải thích: Câu sửa dùng kết cấu khả năng tự nhiên, không lặp tân ngữ. - Phát hiện và sửa lỗi – *我把文件回寄公司。
Đáp án: 我把文件寄回公司。
我把文件寄回公司。
Wǒ bǎ wénjiàn jì huí gōngsī.
Tôi gửi tài liệu trở lại công ty.
I mailed the documents back to the company.
Giải thích: 寄回 là V+C. - Phát hiện và sửa lỗi – *他把门开推了。
Đáp án: 他把门推开了。
他把门推开了。
Tā bǎ mén tuī kāi le.
Anh ấy đã đẩy cửa ra.
He pushed the door open.
Giải thích: Đảo đúng thứ tự 推开. - Phát hiện và sửa lỗi – *请书拿起。
Đáp án: 请把书拿起。
请把书拿起。
Qǐng bǎ shū ná qǐ.
Hãy cầm quyển sách lên.
Please pick up the book.
Giải thích: Câu chữ 把 giúp nói rõ đối tượng. - Giải thích phân loại – 为什么“买到票”不等于“走到车站”?
Đáp án: 买到 nhấn mạnh kết quả; 走到 nhấn mạnh điểm đến.
我们买到了车票,然后走到了车站。
Wǒmen mǎi dào le chēpiào, ránhòu zǒu dào le chēzhàn.
Chúng tôi đã mua được vé xe rồi đi đến bến xe.
We managed to buy the tickets and then walked to the station.
Giải thích: Cùng 到 nhưng vai trò nghĩa khác nhau. - Giải thích phân loại – “走进教室”与“走进来”有何区别?
Đáp án: 走进 nêu đích vào lớp; 走进来 nêu thêm hướng về mốc.
老师走进教室来了。
Lǎoshī zǒu jìn jiàoshì lái le.
Giáo viên bước vào lớp theo hướng về chỗ chúng tôi.
The teacher walked into the classroom toward us.
Giải thích: Câu mẫu kết hợp 进 và 来 thuộc lớp phức tạp hơn.
Phần 31. Bảng tổng kết công thức và trình tự ôn tập
| Vấn đề | Công thức / Nhận diện | Ví dụ |
|---|---|---|
| Bổ ngữ đơn chỉ hướng | S + V + C | 他走进教室。 |
| Bổ ngữ 来/去 | V + 来/去 + O hoặc V + O + 来/去 | 带来一件礼物 / 带礼物来 |
| Đích là nơi chốn | V + 上/下/进/出/回/过 + nơi chốn | 走进教室;走过桥 |
| Đưa đối tượng lên trước | 把 + O + V + C | 把箱子搬进仓库 |
| Sự kiện chưa xảy ra | 没(有) + V + C | 他没走进房间 |
| Khả năng | V + 得/不 + C | 推得开 / 推不开 |
| Bị động | O + 被 + tác nhân + V + C | 门被风吹开了 |
| Trạng thái kết quả | V + C + 了 (+ O) | 拿起了书 |
| Định ngữ hóa | [V + C + 的] + N | 刚走进教室的学生 |
| Đối chiếu bổ ngữ kép | V + C + 来/去 | 走进来;搬上去 |
| 到 chỉ đích/kết quả | V + 到 + đích/đối tượng | 走到车站;买到票 |
Trình tự tự kiểm tra sáu vòng
- Vòng 1: học thuộc 10 bổ ngữ cơ bản và ghi nhận trường hợp 到 trong hệ thống mở rộng.
- Vòng 2: đọc 80 câu ví dụ trong phần phân tích mười yếu tố, gạch chân động từ chính và bổ ngữ.
- Vòng 3: đổi tân ngữ vật thể sang địa điểm rồi kiểm tra xem công thức có còn tự nhiên hay không.
- Vòng 4: thực hành 了、没、得/不、把、被 bằng các câu ngắn đã học.
- Vòng 5: đóng vai tám hội thoại, thay đổi bối cảnh để kiểm tra việc chọn 来/去 và địa điểm.
- Vòng 6: làm toàn bộ bài tập, đối chiếu đáp án và tự viết thêm một câu về công việc hoặc học tập cho mỗi bổ ngữ.