Tất cả động từ xu hướng trong tiếng Trung (汉语趋向动词大全) ngày 17/11/2026
Biên soạn: ChineMaster EDU – Giáo trình ngữ pháp tiếng Trung ứng dụng. Ngày 17/11/2026.Chuyên đề tiếp nối phương vị từ (方位词), hướng đến khả năng nói và phân tích hướng di chuyển, đích đến, kết quả và sự biến đổi trạng thái. Bài học bao quát hệ thống 24 đơn vị cốt lõi (10 từ đơn và 14 từ ghép), bổ sung 4 đơn vị/mẫu trong hệ thống 28 bổ ngữ theo cách phân loại rộng của Lưu Nguyệt Hoa (刘月华). Các động từ vận động liên quan được tách riêng, không coi mọi động từ chỉ chuyển động đều là động từ xu hướng theo nghĩa hẹp.
Phần 1. Khái niệm động từ xu hướng 趋向动词 và bổ ngữ xu hướng 趋向补语
1.1. Từ loại và chức năng cú pháp
Động từ xu hướng chỉ hướng hoặc đường đi của sự chuyển động. Khi làm vị ngữ chính, nó trực tiếp diễn đạt hành động di chuyển. Khi đứng sau động từ khác, nó có thể đảm nhiệm chức năng bổ ngữ xu hướng, bổ sung thông tin về đường đi, hướng nhìn, kết quả hoặc diễn tiến. Không phải mọi trường hợp đều tồn tại chuyển động vật lý.他进来了。
Tā jìnlái le.
Anh ấy đi vào rồi.
He has come in.
他跑进来了。
Tā pǎo jìnlái le.
Anh ấy chạy vào rồi.
He has run in.
天气渐渐暖和起来了。
Tiānqì jiànjiàn nuǎnhuo qǐlái le.
Thời tiết dần ấm lên.
The weather has gradually warmed up.
书在桌子上。
Shū zài zhuōzi shàng.
Sách ở trên bàn.
The book is on the table.
他上楼了。
Tā shàng lóu le.
Anh ấy lên tầng rồi.
He went upstairs.
Trong 桌子上, 上 là phương vị từ; trong 上楼, 上 là động từ chỉ hướng; trong 跑上楼, 上 đứng sau 跑 và chỉ đường đi. Nhận diện chức năng bằng cấu trúc, không chỉ bằng mặt chữ.
1.2. Ba thành phần của một sự kiện chuyển động
Người/vật chuyển động + cách thức di chuyển + đường đi + hướng quy chiếu (nếu cần)Ví dụ 跑进来: 跑 chỉ cách thức chạy; 进 chỉ đường đi từ ngoài vào trong; 来 chỉ chuyển động về phía mốc quy chiếu. Mốc có thể là người nói, người nghe, một nhân vật hoặc địa điểm được chọn trong ngữ cảnh.
Phần 2. Danh mục đầy đủ 10 động từ xu hướng đơn 单纯趋向动词
- 来
lái
Đến, tới phía mốc quy chiếu.
Come. - 去
qù
Đi, rời về hướng khác.
Go. - 上
shàng
Lên, đi lên.
Go up; ascend. - 下
xià
Xuống.
Go down; descend. - 进
jìn
Vào, đi vào.
Enter. - 出
chū
Ra, đi ra.
Exit; go out. - 回
huí
Trở lại, quay về.
Return. - 过
guò
Qua, vượt qua, sang phía khác.
Cross; pass. - 起
qǐ
Dậy, nhô lên; thường xuất hiện trong tổ hợp.
Rise; lift. - 开
kāi
Mở ra, tách ra, rời khỏi; nghĩa tùy kết hợp.
Open; move apart; away.
Phần 3. Danh mục 14 động từ xu hướng ghép 复合趋向动词
- 上来
shànglái
Lên về phía mốc quy chiếu.
Come up. - 上去
shàngqù
Lên về phía khác.
Go up. - 下来
xiàlái
Xuống về phía mốc quy chiếu.
Come down. - 下去
xiàqù
Xuống về phía khác.
Go down. - 进来
jìnlái
Vào về phía mốc quy chiếu.
Come in. - 进去
jìnqù
Vào phía khác.
Go in. - 出来
chūlái
Ra về phía mốc quy chiếu.
Come out. - 出去
chūqù
Ra phía khác.
Go out. - 回来
huílái
Quay về phía mốc quy chiếu.
Come back. - 回去
huíqù
Quay về nơi khác.
Go back. - 过来
guòlái
Sang, qua phía mốc quy chiếu.
Come over. - 过去
guòqù
Sang, qua phía khác.
Go over. - 起来
qǐlái
Dậy, nâng lên; bắt đầu biến đổi.
Rise; get up; begin. - 开来
kāilái
Tách ra, lan ra; thường dùng sau động từ.
Spread out; apart.
| Đường đi | Hướng về mốc | Hướng rời mốc |
|---|---|---|
| 上 | 上来 | 上去 |
| 下 | 下来 | 下去 |
| 进 | 进来 | 进去 |
| 出 | 出来 | 出去 |
| 回 | 回来 | 回去 |
| 过 | 过来 | 过去 |
| 起 | 起来 | Không có *起去 trong hệ thống chuẩn. |
| 开 | 开来 | 开去 (dạng mở rộng). |
Phần 4. Bốn đơn vị và mẫu mở rộng trong hệ thống 28 bổ ngữ
- 到
dào
Đến, đạt tới đích.
Arrive at; reach. - 开去
kāiqù
Dạt, tản hoặc tiếp tục rời xa; tùy động từ đứng trước.
Away; off; outward. - 到……来
dào … lái
Đến địa điểm về phía mốc quy chiếu.
Come to a place. - 到……去
dào … qù
Đến địa điểm ở hướng khác.
Go to a place.
请走到我这儿来。
Qǐng zǒu dào wǒ zhèr lái.
Xin đi tới chỗ tôi đây.
Please walk over here to me.
把货送到仓库去。
Bǎ huò sòng dào cāngkù qù.
Hãy chuyển hàng đến kho.
Deliver the goods to the warehouse.
人群渐渐散开去了。
Rénqún jiànjiàn sànkāiqù le.
Đám đông dần tản đi.
The crowd gradually dispersed.
我们终于到北京了。
Wǒmen zhōngyú dào Běijīng le.
Cuối cùng chúng tôi đã đến Bắc Kinh.
We finally arrived in Beijing.
Phần 5. 来 và 去: hướng quy chiếu, không chỉ là gần và xa
5.1. Làm động từ chính
你明天来我家吧。Nǐ míngtiān lái wǒ jiā ba.
Ngày mai bạn đến nhà tôi nhé.
Come to my place tomorrow.
我下午去银行。
Wǒ xiàwǔ qù yínháng.
Chiều tôi đi ngân hàng.
I am going to the bank this afternoon.
你什么时候来公司?
Nǐ shénme shíhou lái gōngsī?
Khi nào bạn đến công ty?
When are you coming to the office?
我这就过去。
Wǒ zhè jiù guòqù.
Tôi sang đó ngay đây.
I will come over there right now.
5.2. Làm bổ ngữ sau động từ
V + 来 / 去; V + tân ngữ sự vật + 来 / 去请拿来一份合同。
Qǐng nálái yí fèn hétong.
Hãy mang đến một bản hợp đồng.
Please bring a copy of the contract here.
你带一本词典来吧。
Nǐ dài yì běn cídiǎn lái ba.
Bạn mang một cuốn từ điển đến nhé.
Bring a dictionary with you.
把这份文件送去。
Bǎ zhè fèn wénjiàn sòngqù.
Hãy gửi tài liệu này sang đó.
Send this document over there.
他从楼上跑来了。
Tā cóng lóushàng pǎolái le.
Anh ấy chạy từ trên tầng xuống/đến đây rồi.
He came running from upstairs.
跑来 không tự thân chỉ hướng xuống: hướng xuống trong câu cuối được suy từ vị trí xuất phát và ngữ cảnh. Khi người kể chọn điểm nhìn tại nơi đích, 来 có thể dùng dù người kể chưa ở đó. Qua điện thoại, 我马上过去 thường là nói sẽ sang chỗ người nghe; không áp dụng máy móc rằng cứ tới người nghe phải dùng 来.
Phần 6. 上、下、上来、上去、下来、下去
6.1. Đường đi theo chiều cao và phương tiện
他上车了。Tā shàng chē le.
Anh ấy lên xe rồi.
He got into the vehicle.
我们在下一站下车。
Wǒmen zài xià yí zhàn xià chē.
Chúng ta xuống xe ở trạm kế tiếp.
We will get off at the next stop.
我在二楼,你上来吧。
Wǒ zài èr lóu, nǐ shànglái ba.
Tôi ở tầng hai, bạn lên đây đi.
I am on the second floor; come up.
你先上去,我在下面等你。
Nǐ xiān shàngqù, wǒ zài xiàmiàn děng nǐ.
Bạn lên trước đi, tôi đợi ở dưới.
Go up first; I will wait below.
请把箱子搬下来。
Qǐng bǎ xiāngzi bānxiàlái.
Hãy chuyển cái thùng xuống đây.
Please bring the box down here.
他们沿着楼梯走下去了。
Tāmen yánzhe lóutī zǒuxiàqù le.
Họ đi xuống theo cầu thang.
They went down the stairs.
6.2. Nghĩa mở rộng
上 còn biểu thị gắn vào, khép kín, bắt kịp hoặc đạt một trạng thái. 下 có thể biểu thị tách ra, lưu giữ, tiếp nhận hay chứa vừa. 下来 chỉ quá trình hội tụ hoặc ổn định; 下去 thường chỉ tiếp tục từ hiện tại về sau. Nghĩa phải học theo tổ hợp, không thể ghép tùy ý.请关上门。
Qǐng guānshàng mén.
Hãy đóng cửa lại.
Please close the door.
我终于赶上了末班车。
Wǒ zhōngyú gǎnshàng le mòbānchē.
Cuối cùng tôi đã bắt kịp chuyến xe cuối.
I finally caught the last bus.
请记下客户的电话号码。
Qǐng jìxià kèhù de diànhuà hàomǎ.
Hãy ghi lại số điện thoại khách hàng.
Please write down the customer's phone number.
会议室慢慢安静下来了。
Huìyìshì mànmàn ānjìng xiàlái le.
Phòng họp dần yên tĩnh trở lại.
The meeting room gradually quieted down.
我们必须坚持下去。
Wǒmen bìxū jiānchí xiàqù.
Chúng ta phải tiếp tục kiên trì.
We must keep going.
Phần 7. 进、出、进来、进去、出来、出去
7.1. Vượt qua ranh giới trong và ngoài
请进。Qǐng jìn.
Xin mời vào.
Please come in.
他刚出门。
Tā gāng chū mén.
Anh ấy vừa ra khỏi nhà.
He has just stepped out.
老师在教室里,学生们走进来了。
Lǎoshī zài jiàoshì li, xuéshengmen zǒujìnlái le.
Giáo viên ở trong lớp, các học sinh đi vào.
The teacher was in the classroom, and the students came in.
请把设备搬进去。
Qǐng bǎ shèbèi bānjìnqù.
Hãy chuyển thiết bị vào trong đó.
Please move the equipment inside.
小猫从箱子里跳出来了。
Xiǎomāo cóng xiāngzi li tiàochūlái le.
Mèo con nhảy ra khỏi thùng rồi.
The kitten jumped out of the box.
他拿着雨伞走出去了。
Tā názhe yǔsǎn zǒuchūqù le.
Anh ấy cầm ô đi ra ngoài.
He went out holding an umbrella.
7.2. Nhập dữ liệu, nhận biết và phát hiện
把客户信息录进去。Bǎ kèhù xìnxī lùjìnqù.
Hãy nhập thông tin khách hàng vào.
Enter the customer information.
我已经看出问题了。
Wǒ yǐjīng kànchū wèntí le.
Tôi đã nhận ra vấn đề rồi.
I have identified the problem.
你能听出来是谁的声音吗?
Nǐ néng tīngchūlái shì shéi de shēngyīn ma?
Bạn có nhận ra giọng của ai không?
Can you tell whose voice it is?
这份报告不能泄露出去。
Zhè fèn bàogào bùnéng xièlòu chūqù.
Báo cáo này không được để lộ ra ngoài.
This report must not be leaked.
Phần 8. 回、回来、回去: trở lại điểm đã từng đến hoặc điểm gốc
我星期五回家。Wǒ xīngqīwǔ huí jiā.
Thứ Sáu tôi về nhà.
I am going home on Friday.
他刚从上海回来。
Tā gāng cóng Shànghǎi huílái.
Anh ấy vừa từ Thượng Hải về.
He just came back from Shanghai.
你先回去休息吧。
Nǐ xiān huíqù xiūxi ba.
Bạn về nghỉ trước đi.
Go back and get some rest.
这批不合格产品已经退回去了。
Zhè pī bù hégé chǎnpǐn yǐjīng tuìhuíqù le.
Lô sản phẩm không đạt đã được trả lại rồi.
This batch of defective products has been returned.
请把样品寄回来。
Qǐng bǎ yàngpǐn jìhuílái.
Hãy gửi mẫu hàng về đây.
Please mail the samples back here.
我们终于找回了丢失的文件。
Wǒmen zhōngyú zhǎohuí le diūshī de wénjiàn.
Cuối cùng chúng tôi đã tìm lại được tài liệu bị mất.
We finally recovered the lost documents.
回 nhấn mạnh trở lại, khác 来 chỉ hướng đến nói chung. 回来/回去 phụ thuộc điểm nhìn, không tự động phụ thuộc nhà của ai. 找回 chỉ khôi phục vật đã mất, không nhất thiết có hành trình vật lý.
Phần 9. 过、过来、过去: vượt qua và chuyển sang
过马路的时候要小心。Guò mǎlù de shíhou yào xiǎoxīn.
Khi qua đường phải cẩn thận.
Be careful when crossing the road.
你过来一下。
Nǐ guòlái yíxià.
Bạn qua đây một chút.
Come over here for a moment.
我走过去跟他打招呼。
Wǒ zǒuguòqù gēn tā dǎ zhāohu.
Tôi đi sang đó chào anh ấy.
I walked over to greet him.
请把文件发过来。
Qǐng bǎ wénjiàn fāguòlái.
Hãy gửi tài liệu sang đây.
Please send the document over.
他终于醒过来了。
Tā zhōngyú xǐngguòlái le.
Cuối cùng anh ấy tỉnh lại rồi.
He finally came around.
她累得差点儿晕过去。
Tā lèi de chàdiǎnr yūnguòqù.
Cô ấy mệt đến mức suýt ngất đi.
She was so tired that she almost passed out.
这段困难时期总会过去的。
Zhè duàn kùnnan shíqī zǒng huì guòqù de.
Giai đoạn khó khăn này rồi sẽ qua.
This difficult period will pass.
过 trong 过桥 biểu thị vượt qua. 过 trong 去过北京 là trợ từ động thái chỉ trải nghiệm, thường đọc nhẹ; không phải bổ ngữ xu hướng. 过去 trong 过去的经验 là từ chỉ thời gian quá khứ, không phải động từ di chuyển của câu đó.
Phần 10. 起 và 起来: nhấc lên, khởi phát, tập hợp và đánh giá
10.1. Nghĩa không gian
请站起来。Qǐng zhànqǐlái.
Xin hãy đứng dậy.
Please stand up.
他举起了右手。
Tā jǔqǐ le yòushǒu.
Anh ấy giơ tay phải lên.
He raised his right hand.
把掉在地上的笔捡起来。
Bǎ diào zài dìshang de bǐ jiǎnqǐlái.
Hãy nhặt chiếc bút rơi dưới đất lên.
Pick up the pen that fell on the floor.
10.2. Khởi phát, tập hợp và ghi nhớ
孩子突然哭起来了。Háizi tūrán kūqǐlái le.
Đứa trẻ đột nhiên òa khóc.
The child suddenly started crying.
天气热起来了。
Tiānqì rè qǐlái le.
Thời tiết bắt đầu nóng lên.
The weather has started getting hot.
把这些资料整理起来。
Bǎ zhèxiē zīliào zhěnglǐ qǐlái.
Hãy sắp xếp, tập hợp những tài liệu này lại.
Organize these materials together.
我想起来了,他姓王。
Wǒ xiǎngqǐlái le, tā xìng Wáng.
Tôi nhớ ra rồi, anh ấy họ Vương.
I remember now; his surname is Wang.
10.3. Nhận xét và điều kiện thao tác
这台机器用起来很方便。Zhè tái jīqì yòngqǐlái hěn fāngbiàn.
Máy này sử dụng rất tiện.
This machine is convenient to use.
这个问题说起来容易,做起来难。
Zhè ge wèntí shuōqǐlái róngyì, zuòqǐlái nán.
Vấn đề này nói thì dễ, làm thì khó.
This is easier said than done.
这道菜吃起来有点儿辣。
Zhè dào cài chīqǐlái yǒudiǎnr là.
Món này ăn hơi cay.
This dish tastes a little spicy.
用起来很方便 không phải bắt đầu sử dụng rồi mới tiện; cả cụm 用起来 tạo góc nhìn đánh giá khi thực hiện thao tác. 想起来 là nhớ ra, khác 想下去 (tiếp tục suy nghĩ).
Phần 11. 开、开来、开去: mở, tách, giãn và lan truyền
请把窗户打开。Qǐng bǎ chuānghu dǎkāi.
Hãy mở cửa sổ ra.
Please open the window.
大家往两边让开。
Dàjiā wǎng liǎngbiān ràngkāi.
Mọi người tránh sang hai bên.
Everyone move aside.
把两张桌子分开。
Bǎ liǎng zhāng zhuōzi fēnkāi.
Hãy tách hai chiếc bàn ra.
Separate the two tables.
消息很快传开来了。
Xiāoxi hěn kuài chuánkāilái le.
Tin tức nhanh chóng lan ra.
The news quickly spread.
人群向四周散开来。
Rénqún xiàng sìzhōu sànkāilái.
Đám đông tản ra xung quanh.
The crowd spread out in all directions.
他把车开走了。
Tā bǎ chē kāizǒu le.
Anh ấy lái xe đi rồi.
He drove the car away.
开去 ít thông dụng hơn 开来, thường gắn với động từ biểu thị tản ra. Trong 汽车开过去了, 开 là động từ chính chỉ lái/chạy xe, 过去 là bổ ngữ. Trong 开门, 开 là động từ mở; trong 推开门, 开 biểu thị kết quả cửa mở. Các phân tích xu hướng và kết quả có thể giao nhau.
Phần 12. Bổ ngữ xu hướng đơn và kép: cách xây dựng cấu trúc
V + C1 (上/下/进/出/回/过/起/开/到) + C2 (来/去)C1 chỉ đường đi hoặc kết quả, C2 chỉ hướng quy chiếu ở nghĩa không gian. V + 来/去 hoặc V + C1 là các kiểu đơn; V + C1 + 来/去 là kiểu kép, nhưng không phải mọi tổ hợp đều được phép. 到……来/去 cần vị trí đích trong mẫu mở rộng. Ngoài trường hợp đặc biệt 起来, không ép cách giải thích từng chữ vào nghĩa trừu tượng.
他跑上楼了。
Tā pǎoshàng lóu le.
Anh ấy chạy lên tầng rồi.
He ran upstairs.
他跑上楼来了。
Tā pǎoshàng lóu lái le.
Anh ấy chạy lên tầng chỗ này rồi.
He ran upstairs toward here.
请把货搬进仓库去。
Qǐng bǎ huò bānjìn cāngkù qù.
Hãy chuyển hàng vào kho đó.
Move the goods into the warehouse.
他从办公室走出来了。
Tā cóng bàngōngshì zǒuchūlái le.
Anh ấy đi ra khỏi văn phòng.
He walked out of the office.
Phần 13. Vị trí tân ngữ trong bổ ngữ xu hướng
13.1. Tân ngữ địa điểm
V + C1 + địa điểm + 来/去Với cụm xu hướng kép có tân ngữ chỉ địa điểm đích/ranh giới ngay sau động từ, địa điểm thường nằm giữa hai yếu tố chỉ hướng. Đừng áp dụng vị trí tân ngữ chỉ sự vật cho tân ngữ địa điểm.
他跑进教室来了。
Tā pǎojìn jiàoshì lái le.
Anh ấy chạy vào lớp học chỗ này rồi.
He ran into the classroom toward us.
她走出办公室去了。
Tā zǒuchū bàngōngshì qù le.
Cô ấy đi ra khỏi văn phòng rồi.
She walked out of the office.
请走到门口去。
Qǐng zǒu dào ménkǒu qù.
Hãy đi đến cửa kia.
Please walk to the doorway.
13.2. Tân ngữ sự vật và thông tin mới
| Cấu trúc | Ví dụ | Đặc điểm |
|---|---|---|
| V + C1 + C2 + O | 拿出来一本书 | Thường đưa sự vật mới vào diễn ngôn. |
| V + C1 + O + C2 | 拿出一本书来 | Tân ngữ xen giữa hai yếu tố. |
| V + O + C1 + C2 | 拿一本书出来 | Thường gặp trong yêu cầu/thao tác, tùy động từ. |
| 把 + O + V + C1 + C2 | 把那本书拿出来 | Xử lý đối tượng đã xác định. |
Tā náchūlái yì běn shū.
Anh ấy lấy ra một cuốn sách.
He took out a book.
他拿出一本书来。
Tā náchū yì běn shū lái.
Anh ấy lấy một cuốn sách ra.
He took a book out.
请拿一本书出来。
Qǐng ná yì běn shū chūlái.
Hãy lấy một cuốn sách ra.
Please take out a book.
请把那本书拿出来。
Qǐng bǎ nà běn shū náchūlái.
Hãy lấy cuốn sách đó ra.
Please take that book out.
Bốn kiểu không tự do hoán đổi cho mọi động từ và mọi nghĩa. Tân ngữ dài, tính xác định, trọng tâm thông tin, khả năng tách cụm và loại sự kiện đều ảnh hưởng đến lựa chọn. Với nghĩa trừu tượng đã cố định như 看出来, ưu tiên học tổ hợp tự nhiên (我看出来了; 我看出问题来了).
Phần 14. Trợ từ 了、着、过 và phủ định 不、没
14.1. Thể hoàn thành, thay đổi và trải nghiệm
他跑进来了。Tā pǎojìnlái le.
Anh ấy đã chạy vào.
He has run in.
他拿出了一份文件。
Tā náchū le yí fèn wénjiàn.
Anh ấy đã lấy ra một tài liệu.
He took out a document.
她拿了一本书出来。
Tā ná le yì běn shū chūlái.
Cô ấy lấy một cuốn sách ra.
She took a book out.
他拿着文件走进来。
Tā názhe wénjiàn zǒujìnlái.
Anh ấy cầm tài liệu đi vào.
He comes in holding a document.
我以前进去过。
Wǒ yǐqián jìnqù guo.
Trước đây tôi đã từng vào đó.
I have been inside before.
了 sau động từ/cụm động từ có thể đánh dấu sự kiện hoàn thành; 了 cuối câu có thể báo tình huống mới, đôi khi hai chức năng giao nhau. 着 thường gắn vào hành động/trạng thái kéo dài như 拿着, không tùy tiện đặt giữa hai thành tố xu hướng. 过 ở câu cuối là trợ từ trải nghiệm.
14.2. Phủ định hành động và khả năng
他昨天没回来。Tā zuótiān méi huílái.
Hôm qua anh ấy không về.
He did not come back yesterday.
我今天不回去。
Wǒ jīntiān bù huíqù.
Hôm nay tôi không về đó.
I am not going back today.
别把资料带出去。
Bié bǎ zīliào dàichūqù.
Đừng mang tài liệu ra ngoài.
Do not take the materials outside.
我没想起来。
Wǒ méi xiǎngqǐlái.
Tôi đã không nhớ ra.
I did not remember.
我想不起来。
Wǒ xiǎngbuqǐlái.
Tôi không thể nhớ ra.
I cannot remember.
Phần 15. Bổ ngữ khả năng 得/不 với động từ xu hướng
V + 得/不 + C; V + 得/不 + C1 + C2得 hoặc 不 đặt giữa động từ chính và phần bổ ngữ để nói khả năng đạt kết quả/hướng, không phải mức độ. Dạng khẳng định đôi khi ít tự nhiên hơn câu hỏi hoặc phủ định, tùy tình huống.
这个箱子搬得上去吗?
Zhè ge xiāngzi bāndeshàngqù ma?
Có chuyển được cái thùng này lên đó không?
Can this box be moved up there?
门太窄,设备搬不进去。
Mén tài zhǎi, shèbèi bānbujìnqù.
Cửa quá hẹp, không chuyển thiết bị vào được.
The door is too narrow to move the equipment inside.
你看得出来这是什么材料吗?
Nǐ kàndechūlái zhè shì shénme cáiliào ma?
Bạn có nhìn ra đây là vật liệu gì không?
Can you tell what material this is?
我听不出来他说的是哪种方言。
Wǒ tīngbuchūlái tā shuō de shì nǎ zhǒng fāngyán.
Tôi không nghe ra anh ấy nói phương ngữ nào.
I cannot tell which dialect he is speaking.
这部电影我实在看不下去了。
Zhè bù diànyǐng wǒ shízài kànbuxiàqù le.
Bộ phim này tôi thực sự không xem tiếp nổi.
I really cannot keep watching this movie.
他累得站不起来了。
Tā lèi de zhànbuqǐlái le.
Anh ấy mệt đến mức không đứng dậy nổi.
He was too tired to stand up.
Trong 累得站不起来, 得 thứ nhất giới thiệu bổ ngữ mức độ/kết quả của 累; 不 trong 站不起来 biểu thị bất khả năng. Không dùng 了 máy móc ngay sau 得/不; 了 cuối câu có thể biểu thị sự thay đổi tình huống.
Phần 16. Hệ thống nghĩa mở rộng thường gặp của bổ ngữ xu hướng
16.1. Kết quả phát hiện, xuất hiện và hình thành
工程师终于找出了故障原因。Gōngchéngshī zhōngyú zhǎochū le gùzhàng yuányīn.
Kỹ sư cuối cùng đã tìm ra nguyên nhân sự cố.
The engineer finally identified the cause of the malfunction.
我们必须尽快拿出一个解决方案。
Wǒmen bìxū jǐnkuài náchū yí ge jiějué fāng’àn.
Chúng ta phải nhanh chóng đưa ra một phương án giải quyết.
We must come up with a solution as soon as possible.
这种新产品已经研发出来了。
Zhè zhǒng xīn chǎnpǐn yǐjīng yánfā chūlái le.
Loại sản phẩm mới này đã được nghiên cứu phát triển thành công.
This new product has been developed.
请把所有费用算出来。
Qǐng bǎ suǒyǒu fèiyòng suànchūlái.
Hãy tính ra tất cả các khoản chi phí.
Please calculate all the costs.
16.2. Lưu giữ, ổn định, kéo dài và loại bỏ
把会议内容记录下来。Bǎ huìyì nèiróng jìlù xiàlái.
Hãy ghi lại nội dung cuộc họp.
Record the contents of the meeting.
这份合同应该保存下来。
Zhè fèn hétong yīnggāi bǎocún xiàlái.
Bản hợp đồng này nên được lưu giữ lại.
This contract should be preserved.
我们先冷静下来,再讨论。
Wǒmen xiān lěngjìng xiàlái, zài tǎolùn.
Chúng ta bình tĩnh lại trước rồi thảo luận.
Let us calm down first and then discuss it.
请继续说下去。
Qǐng jìxù shuōxiàqù.
Xin hãy nói tiếp.
Please keep speaking.
如果成本继续涨下去,公司压力会更大。
Rúguǒ chéngběn jìxù zhǎngxiàqù, gōngsī yālì huì gèng dà.
Nếu chi phí tiếp tục tăng, áp lực của công ty sẽ lớn hơn.
If costs keep rising, the company will be under greater pressure.
请把旧标签撕下来。
Qǐng bǎ jiù biāoqiān sīxiàlái.
Hãy bóc nhãn cũ xuống.
Please peel off the old label.
16.3. Khôi phục, mất ý thức, truyền đạt
休息几天以后,他慢慢缓过来了。Xiūxi jǐ tiān yǐhòu, tā mànmàn huǎnguòlái le.
Sau khi nghỉ vài ngày, anh ấy dần hồi phục lại.
After a few days of rest, he gradually recovered.
他一听到这个消息就昏过去了。
Tā yì tīngdào zhè ge xiāoxi jiù hūnguòqù le.
Vừa nghe tin này anh ấy đã ngất đi.
He fainted as soon as he heard the news.
我已经把报价单发过去了。
Wǒ yǐjīng bǎ bàojiàdān fāguòqù le.
Tôi đã gửi bảng báo giá sang đó rồi.
I have sent the quotation over.
客户把修改意见发过来了。
Kèhù bǎ xiūgǎi yìjiàn fāguòlái le.
Khách hàng đã gửi ý kiến chỉnh sửa sang đây.
The customer has sent over their revision comments.
Phần 17. Phân biệt các cặp cấu trúc dễ nhầm
17.1. 起来、下来 và 下去
起来 nhấn mạnh sự khởi phát hoặc chuyển sang trạng thái, 下来 thường nhấn mạnh kết quả ổn định hoặc lưu giữ, 下去 nhấn mạnh sự tiếp diễn. Chúng không đối lập tuyệt đối, và phụ thuộc vào tính chất của động từ/tính từ.大家笑起来了。
Dàjiā xiàoqǐlái le.
Mọi người bắt đầu cười.
Everyone started laughing.
大家渐渐安静下来了。
Dàjiā jiànjiàn ānjìng xiàlái le.
Mọi người dần yên lặng lại.
Everyone gradually quieted down.
请把这个故事讲下去。
Qǐng bǎ zhè ge gùshi jiǎngxiàqù.
Hãy kể tiếp câu chuyện này.
Please continue telling this story.
请把这个故事记下来。
Qǐng bǎ zhè ge gùshi jìxiàlái.
Hãy ghi lại câu chuyện này.
Please write this story down.
17.2. 看起来、看上去、看出来、看下去
他看起来很年轻。Tā kànqǐlái hěn niánqīng.
Trông anh ấy rất trẻ.
He looks very young.
这台设备看上去很新。
Zhè tái shèbèi kànshàngqù hěn xīn.
Thiết bị này nhìn có vẻ rất mới.
This equipment looks very new.
我看出来了,他并不满意。
Wǒ kànchūlái le, tā bìng bù mǎnyì.
Tôi nhận ra rồi, anh ấy không hài lòng.
I can tell now that he is not satisfied.
这本书值得看下去。
Zhè běn shū zhíde kànxiàqù.
Cuốn sách này đáng để đọc tiếp.
This book is worth continuing to read.
看起来 và 看上去 thường gần nghĩa về ấn tượng. 看出来 biểu thị nhận biết, còn 看下去 biểu thị tiếp tục xem/đọc; không dùng thay thế máy móc.
17.3. 到、在、向/往 và động từ xu hướng
他在办公室工作。Tā zài bàngōngshì gōngzuò.
Anh ấy làm việc trong văn phòng.
He works in the office.
他走进办公室了。
Tā zǒujìn bàngōngshì le.
Anh ấy đi vào văn phòng rồi.
He walked into the office.
他走到办公室门口了。
Tā zǒu dào bàngōngshì ménkǒu le.
Anh ấy đi đến cửa văn phòng rồi.
He walked to the office entrance.
他正往办公室走。
Tā zhèng wǎng bàngōngshì zǒu.
Anh ấy đang đi về phía văn phòng.
He is walking toward the office.
在 xác định vị trí xảy ra hành động; 进 biểu thị đi vào; 到 xác định đích đạt tới; 往 nhấn mạnh hướng, không khẳng định đã đến. 走到门口 không có nghĩa đã vào trong.
Phần 18. Câu chữ 把、被、liên động và câu tồn hiện
18.1. Đối tượng bị dịch chuyển hoặc được xử lý
请把两台机器搬上去。Qǐng bǎ liǎng tái jīqì bānshàngqù.
Hãy chuyển hai chiếc máy lên đó.
Please move the two machines upstairs.
这批货被搬进仓库去了。
Zhè pī huò bèi bānjìn cāngkù qù le.
Lô hàng này đã được chuyển vào kho.
This batch of goods was moved into the warehouse.
合同已经被收起来了。
Hétong yǐjīng bèi shōuqǐlái le.
Hợp đồng đã được cất đi rồi.
The contract has been put away.
我去仓库拿货。
Wǒ qù cāngkù ná huò.
Tôi đến kho lấy hàng.
I am going to the warehouse to collect goods.
他跑出去买药了。
Tā pǎochūqù mǎi yào le.
Anh ấy chạy ra ngoài mua thuốc rồi.
He ran out to buy medicine.
Trong 去仓库拿货, 去 là động từ đầu của chuỗi hành động; trong 跑出去买药, 出去 làm bổ ngữ sau 跑, 买药 chỉ mục đích. Câu 把 thường cần đối tượng có thể xác định hoặc nhận diện được trong ngữ cảnh, cùng một vị ngữ biểu thị sự tác động phù hợp.
18.2. Câu xuất hiện và biến mất
门外走进来一个人。Ménwài zǒujìnlái yí ge rén.
Từ ngoài cửa có một người đi vào.
A person walked in from outside the door.
远处开过来一辆卡车。
Yuǎnchù kāiguòlái yí liàng kǎchē.
Từ xa có một chiếc xe tải chạy đến.
A truck came driving from the distance.
屋里跑出去一只猫。
Wūli pǎochūqù yì zhī māo.
Từ trong nhà có một con mèo chạy ra.
A cat ran out of the room.
Mở đầu là nơi xuất phát hoặc vùng quan sát, vị ngữ nêu sự xuất hiện/biến mất, danh từ phía sau thường là thông tin mới. Không nhất thiết là câu có 有.
Phần 19. Động từ xu hướng trong định ngữ và định ngữ đa tầng
Mệnh đề chứa V + bổ ngữ xu hướng + 的 + trung tâm ngữ刚进来的学生是我的同事。
Gāng jìnlái de xuésheng shì wǒ de tóngshì.
Học viên vừa đi vào là đồng nghiệp của tôi.
The student who just came in is my colleague.
客户昨天发过来的那两份报价单需要核实。
Kèhù zuótiān fāguòlái de nà liǎng fèn bàojiàdān xūyào héshí.
Hai bản báo giá đó mà khách gửi sang hôm qua cần được xác minh.
Those two quotations sent over by the customer yesterday need verification.
我们从仓库搬出来的三台旧设备已经卖掉了。
Wǒmen cóng cāngkù bānchūlái de sān tái jiù shèbèi yǐjīng màidiào le.
Ba thiết bị cũ mà chúng tôi chuyển ra khỏi kho đã được bán rồi.
The three old machines we moved out of the warehouse have been sold.
技术部门整理出来的最新产品清单已经发给供应商了。
Jìshù bùmén zhěnglǐ chūlái de zuìxīn chǎnpǐn qīngdān yǐjīng fāgěi gōngyìngshāng le.
Danh sách sản phẩm mới nhất do bộ phận kỹ thuật tổng hợp đã được gửi cho nhà cung cấp.
The latest product list compiled by the technical department has been sent to the supplier.
Ở ví dụ 2, 客户昨天发过来的 là định ngữ mệnh đề, 那两份 là chỉ định–số lượng, 报价单 là trung tâm ngữ. 过来 trong định ngữ vẫn là bổ ngữ của 发, không trực tiếp bổ nghĩa cho 报价单 một cách độc lập. Ở ví dụ 4, 出来 mang nghĩa kết quả tạo ra thông tin, không phải chuyển động vật lý.
Phần 20. Các lỗi sai điển hình của người Việt
| Câu cần sửa (theo ý đã nêu) | Câu đề xuất | Lý do |
|---|---|---|
| *他跑进来教室了。 | 他跑进教室来了。 | Tân ngữ địa điểm 教室 đứng giữa 进 và 来. |
| *我想起来不。 | 我想不起来。 | Dạng bất khả năng đặt 不 giữa V và bổ ngữ. |
| *他昨天不回来了。 (ý: hôm qua đã không về) | 他昨天没回来。 | 没 phủ định sự kiện chưa/không xảy ra; 不 thường nói ý định hoặc thói quen. |
| *请站起去。 | 请站起来。 | Không có cặp *起去 chuẩn thông dụng. |
| *我已经往公司走到了。 | 我已经走到公司了。 | 到 nêu đích đạt được; 往 chỉ hướng. |
| *请把文件发来了。 (yêu cầu gửi) | 请把文件发过来。 | Mệnh lệnh chưa thực hiện không cần 了 theo mẫu này. |
| *他在办公室进去。 (ý: đi vào văn phòng) | 他走进办公室了。 | 在 không biểu thị vượt ranh giới vào. |
| *会议开始下去了。 (ý: cuộc họp bắt đầu) | 会议开始了。 | 下去 không dùng để thay cho sự khởi phát. |
Phần 21. Từ vựng ứng dụng: động tác chuyển động và tổ hợp thông dụng
21.1. Động từ vận động liên quan (không đồng nhất với nhóm xu hướng cốt lõi)
- 走
zǒu
Đi bộ, rời đi.
Walk; leave. - 跑
pǎo
Chạy.
Run. - 跳
tiào
Nhảy.
Jump. - 爬
pá
Bò, trèo.
Crawl; climb. - 飞
fēi
Bay.
Fly. - 游
yóu
Bơi, di chuyển trong nước.
Swim. - 钻
zuān
Chui, luồn.
Bore; squeeze through. - 冲
chōng
Xông, lao.
Rush. - 滚
gǔn
Lăn.
Roll. - 掉
diào
Rơi.
Fall; drop. - 搬
bān
Chuyển, khuân.
Move; carry. - 抬
tái
Khiêng, nâng.
Lift; carry. - 拿
ná
Cầm, lấy.
Take; hold. - 带
dài
Mang, dẫn.
Bring; take. - 送
sòng
Đưa, giao.
Deliver; send. - 寄
jì
Gửi qua bưu điện.
Mail. - 推
tuī
Đẩy.
Push. - 拉
lā
Kéo.
Pull. - 驶
shǐ
Di chuyển (xe, tàu).
Drive; sail. - 返回
fǎnhuí
Trở về.
Return. - 进入
jìnrù
Tiến vào.
Enter. - 离开
líkāi
Rời khỏi.
Leave. - 抵达
dǐdá
Đến nơi.
Arrive at. - 前往
qiánwǎng
Đi tới.
Proceed to.
21.2. Tổ hợp kết quả và xu hướng dùng trong công việc
- 拿出来
náchūlái
Lấy ra; đưa ra.
Take out; produce. - 搬进去
bānjìnqù
Chuyển vào.
Move inside. - 寄回来
jìhuílái
Gửi về đây.
Mail back here. - 发过去
fāguòqù
Gửi sang đó.
Send over there. - 发过来
fāguòlái
Gửi sang đây.
Send over here. - 退回去
tuìhuíqù
Trả về nơi kia.
Return (goods). - 记录下来
jìlù xiàlái
Ghi lại.
Record. - 保存下来
bǎocún xiàlái
Lưu giữ lại.
Preserve. - 整理出来
zhěnglǐ chūlái
Tổng hợp thành kết quả.
Compile; produce. - 收起来
shōuqǐlái
Thu, cất lại.
Put away. - 挑出来
tiāochūlái
Chọn ra.
Pick out. - 检查出来
jiǎnchá chūlái
Kiểm tra và phát hiện ra.
Detect through inspection. - 想起来
xiǎngqǐlái
Nhớ ra.
Recall. - 看出来
kànchūlái
Nhìn, nhận ra.
Recognize; tell. - 听出来
tīngchūlái
Nghe ra.
Identify by listening. - 坚持下去
jiānchí xiàqù
Tiếp tục kiên trì.
Persevere. - 冷静下来
lěngjìng xiàlái
Bình tĩnh lại.
Calm down. - 恢复过来
huīfù guòlái
Hồi phục trở lại.
Recover. - 传开来
chuánkāilái
Lan truyền ra.
Spread. - 赶上
gǎnshàng
Bắt kịp.
Catch up with. - 找回
zhǎohuí
Tìm lại.
Recover; retrieve. - 解决方案
jiějué fāng’àn
Phương án giải quyết.
Solution. - 验收
yànshōu
Nghiệm thu.
Inspect and accept. - 到货
dàohuò
Hàng đến nơi.
Arrival of goods.
Phần 22. Hội thoại ứng dụng thực tế
22.1. Trong lớp học – bước vào, lấy sách và đứng dậy
A:老师,我可以进来吗?Lǎoshī, wǒ kěyǐ jìnlái ma?
A: Thưa thầy, em có thể vào không?
A: Teacher, may I come in?
B:请进来,先把书拿出来。
Qǐng jìnlái, xiān bǎ shū náchūlái.
B: Mời vào, trước hết lấy sách ra.
B: Come in and take out your book first.
A:我需要站起来回答吗?
Wǒ xūyào zhànqǐlái huídá ma?
A: Em cần đứng dậy trả lời không?
A: Do I need to stand up to answer?
B:不用,坐着回答就可以。
Búyòng, zuòzhe huídá jiù kěyǐ.
B: Không cần, ngồi trả lời là được.
B: No, you can answer while seated.
22.2. Kho hàng – vận chuyển và nghiệm thu
A:这批设备已经到货了吗?Zhè pī shèbèi yǐjīng dàohuò le ma?
A: Lô thiết bị này đã đến chưa?
A: Has this batch of equipment arrived?
B:到了,我让工人把设备搬进仓库去。
Dào le, wǒ ràng gōngrén bǎ shèbèi bānjìn cāngkù qù.
B: Đến rồi, tôi bảo công nhân chuyển thiết bị vào kho.
B: Yes, I will have the workers move it into the warehouse.
A:有一台机器搬不进去,怎么办?
Yǒu yì tái jīqì bānbujìnqù, zěnme bàn?
A: Có một máy không chuyển vào được, làm sao đây?
A: One machine will not fit through. What should we do?
B:先把它搬到旁边去,等技术人员过来。
Xiān bǎ tā bān dào pángbiān qù, děng jìshù rényuán guòlái.
B: Trước tiên chuyển nó sang bên cạnh, chờ nhân viên kỹ thuật sang.
B: Move it aside first and wait for the technicians to come over.
22.3. Báo giá và hợp đồng – gửi, sửa, lưu
A:客户把修改意见发过来了吗?Kèhù bǎ xiūgǎi yìjiàn fāguòlái le ma?
A: Khách hàng đã gửi ý kiến chỉnh sửa sang chưa?
A: Has the customer sent over their revision comments?
B:发过来了,我已经把重点记录下来了。
Fāguòlái le, wǒ yǐjīng bǎ zhòngdiǎn jìlù xiàlái le.
B: Gửi rồi, tôi đã ghi lại các điểm chính.
B: Yes, I have recorded the key points.
A:请尽快整理出新的报价单。
Qǐng jǐnkuài zhěnglǐ chū xīn de bàojiàdān.
A: Hãy nhanh chóng tổng hợp bản báo giá mới.
A: Please compile a new quotation as soon as possible.
B:审核完成以后,我就发过去。
Shěnhé wánchéng yǐhòu, wǒ jiù fāguòqù.
B: Sau khi xét duyệt xong, tôi sẽ gửi sang.
B: I will send it over once the review is complete.
22.4. Kiểm tra thiết bị – phát hiện và ổn định
A:你看得出来这台机器哪里出了故障吗?Nǐ kàndechūlái zhè tái jīqì nǎli chū le gùzhàng ma?
A: Bạn có nhận ra máy này bị lỗi ở đâu không?
A: Can you tell where this machine has malfunctioned?
B:暂时看不出来,需要进一步检查。
Zànshí kànbuchūlái, xūyào jìnyíbù jiǎnchá.
B: Tạm thời chưa nhận ra, cần kiểm tra thêm.
B: Not yet; further inspection is needed.
A:先让机器停下来吧。
Xiān ràng jīqì tíngxiàlái ba.
A: Trước tiên cho máy dừng lại nhé.
A: Stop the machine first.
B:好,我会把检查结果记录下来。
Hǎo, wǒ huì bǎ jiǎnchá jiéguǒ jìlù xiàlái.
B: Được, tôi sẽ ghi lại kết quả kiểm tra.
B: Okay, I will record the inspection results.
22.5. Học tiếng Trung – khởi phát và tiếp diễn
A:学了几个月以后,我渐渐对汉语感兴趣了。Xué le jǐ ge yuè yǐhòu, wǒ jiànjiàn duì Hànyǔ gǎn xìngqù le.
A: Sau vài tháng học, tôi dần có hứng thú với tiếng Trung.
A: After a few months of study, I gradually became interested in Chinese.
B:那就坚持学下去吧。
Nà jiù jiānchí xuéxiàqù ba.
B: Vậy hãy kiên trì học tiếp nhé.
B: Then keep studying.
A:可是有些词我总是想不起来。
Kěshì yǒuxiē cí wǒ zǒngshì xiǎngbuqǐlái.
A: Nhưng có vài từ tôi luôn không nhớ ra được.
A: But there are some words I can never recall.
B:把它们记下来,多读几遍,慢慢就能记住。
Bǎ tāmen jìxiàlái, duō dú jǐ biàn, mànmàn jiù néng jìzhù.
B: Ghi chúng lại, đọc thêm vài lần, dần dần sẽ nhớ được.
B: Write them down and read them several times; gradually you will remember them.
Phần 23. Bài tập thực hành từ cơ bản đến nâng cao
23.1. Điền từ thích hợp theo bối cảnh
- Tôi đang ở trong phòng. 请走进___。 (来/去)
- Tôi ở dưới tầng, bạn hãy lên tầng trên kia. 你先上___吧。
- Tôi đang ở văn phòng, yêu cầu gửi tài liệu đến mình. 把文件发___。
- Trời dần ấm lên: 天气暖和___了。
- Xin nói tiếp: 请继续说___。
- Bình tĩnh lại: 请冷静___。
- Không nhớ ra: 我想___起来。
- Tìm ra nguyên nhân: 找___故障原因。
23.2. Sắp xếp câu
- 跑 / 他 / 教室 / 进 / 来 / 了
- 把 / 下来 / 记录 / 内容 / 请 / 会议
- 一本 / 出来 / 拿 / 请 / 书
- 门口 / 到 / 走 / 去 / 请
- 不 / 这台 / 搬 / 机器 / 进去
- 过去 / 把 / 发 / 他 / 报价单 / 了
23.3. Chữa lỗi theo nghĩa cho trước
- 他跑出来办公室了。 (Anh ấy chạy ra khỏi văn phòng về phía đây.)
- 请站起去。 (Hãy đứng dậy.)
- 我想起来不。 (Tôi không nhớ ra được.)
- 他昨天不回来。 (Kể sự việc quá khứ: hôm qua anh ấy không về.)
- 他在仓库走进去。 (Anh ấy đi vào kho.)
- 请把故事讲起来。 (Xin kể tiếp câu chuyện đang dở.)
23.4. Dịch Việt – Trung và vận dụng
- Hãy chuyển lô hàng này vào kho kia.
- Tôi đã nhận ra vấn đề rồi.
- Thiết bị này sử dụng rất thuận tiện.
- Hai tài liệu mà khách hàng gửi sang hôm qua cần được kiểm tra.
- Chúng ta phải tiếp tục kiên trì học tiếng Trung.
- Sau khi nghỉ ngơi, anh ấy dần hồi phục.
Phần 24. Đáp án và giải thích chi tiết
24.1. Điền từ thích hợp theo bối cảnh
- 请走进来。
Qǐng zǒujìnlái.
Xin hãy đi vào đây.
Please come in.
Giải thích: Mốc ở trong phòng nên dùng 来. - 你先上去吧。
Nǐ xiān shàngqù ba.
Bạn lên đó trước nhé.
Go up there first.
Giải thích: Đi lên và rời mốc người nói. - 把文件发过来。
Bǎ wénjiàn fāguòlái.
Hãy gửi tài liệu sang đây.
Send the document over here.
Giải thích: 过来 chỉ phía nhận tài liệu. - 天气暖和起来了。
Tiānqì nuǎnhuo qǐlái le.
Thời tiết ấm lên rồi.
The weather has warmed up.
Giải thích: 起来 đánh dấu sự biến đổi. - 请继续说下去。
Qǐng jìxù shuōxiàqù.
Xin tiếp tục nói.
Please keep speaking.
Giải thích: 下去 chỉ tiếp diễn. - 请冷静下来。
Qǐng lěngjìng xiàlái.
Xin hãy bình tĩnh lại.
Please calm down.
Giải thích: 下来 chỉ chuyển sang ổn định. - 我想不起来。
Wǒ xiǎngbuqǐlái.
Tôi không thể nhớ ra.
I cannot remember.
Giải thích: 不 nằm giữa V và bổ ngữ kép. - 找出故障原因。
Zhǎochū gùzhàng yuányīn.
Tìm ra nguyên nhân sự cố.
Identify the cause of the malfunction.
Giải thích: 出 biểu thị phát hiện.
24.2. Sắp xếp câu
- 他跑进教室来了。
Tā pǎojìn jiàoshì lái le.
Anh ấy chạy vào lớp rồi.
He ran into the classroom.
Giải thích: Địa điểm đứng giữa 进 và 来. - 请把会议内容记录下来。
Qǐng bǎ huìyì nèiróng jìlù xiàlái.
Hãy ghi lại nội dung cuộc họp.
Please record the meeting contents.
Giải thích: Dạng 把 + O + V + C. - 请拿一本书出来。
Qǐng ná yì běn shū chūlái.
Hãy lấy một cuốn sách ra.
Please take out a book.
Giải thích: Tân ngữ sự vật có thể đứng trước bổ ngữ kép. - 请走到门口去。
Qǐng zǒu dào ménkǒu qù.
Hãy đi đến cửa kia.
Please walk to the doorway.
Giải thích: 到 + nơi đến + 去. - 这台机器搬不进去。
Zhè tái jīqì bānbujìnqù.
Máy này không chuyển vào được.
This machine cannot be moved inside.
Giải thích: Bổ ngữ khả năng phủ định. - 他把报价单发过去了。
Tā bǎ bàojiàdān fāguòqù le.
Anh ấy đã gửi bảng báo giá sang đó.
He has sent the quotation over.
Giải thích: 发 + 过去 + 了.
24.3. Chữa lỗi theo nghĩa cho trước
- 他跑出办公室来了。
Tā pǎochū bàngōngshì lái le.
Anh ấy chạy ra khỏi văn phòng về phía đây.
He ran out of the office toward here.
Giải thích: Đặt 办公室 giữa 出 và 来. - 请站起来。
Qǐng zhànqǐlái.
Hãy đứng dậy.
Please stand up.
Giải thích: Dùng 起来, không dùng 起去. - 我想不起来。
Wǒ xiǎngbuqǐlái.
Tôi không thể nhớ ra.
I cannot remember.
Giải thích: Dùng V + 不 + bổ ngữ. - 他昨天没回来。
Tā zuótiān méi huílái.
Hôm qua anh ấy không về.
He did not come back yesterday.
Giải thích: 没 phủ định sự kiện quá khứ. - 他走进仓库了。
Tā zǒujìn cāngkù le.
Anh ấy đi vào kho rồi.
He walked into the warehouse.
Giải thích: 进 + địa điểm nêu ranh giới đi vào. - 请把故事讲下去。
Qǐng bǎ gùshi jiǎngxiàqù.
Hãy kể tiếp câu chuyện.
Please continue telling the story.
Giải thích: 下去 nêu sự tiếp tục.
24.4. Dịch Việt – Trung và vận dụng
- 请把这批货搬进仓库去。
Qǐng bǎ zhè pī huò bānjìn cāngkù qù.
Hãy chuyển lô hàng này vào kho kia.
Please move this batch of goods into the warehouse.
Giải thích: Cấu trúc 把 + O + V + 进 + địa điểm + 去. - 我已经看出问题了。
Wǒ yǐjīng kànchū wèntí le.
Tôi đã nhận ra vấn đề rồi.
I have identified the problem.
Giải thích: 出 chỉ kết quả nhận biết. - 这台设备用起来很方便。
Zhè tái shèbèi yòngqǐlái hěn fāngbiàn.
Thiết bị này sử dụng rất thuận tiện.
This equipment is convenient to use.
Giải thích: V + 起来 + nhận xét. - 客户昨天发过来的两份文件需要检查。
Kèhù zuótiān fāguòlái de liǎng fèn wénjiàn xūyào jiǎnchá.
Hai tài liệu mà khách gửi sang hôm qua cần kiểm tra.
The two documents the customer sent yesterday need to be checked.
Giải thích: Mệnh đề định ngữ + 的 + số lượng + N. - 我们必须坚持学下去。
Wǒmen bìxū jiānchí xuéxiàqù.
Chúng ta phải kiên trì học tiếp.
We must keep studying.
Giải thích: 学下去 nhấn mạnh tiếp tục. - 休息以后,他慢慢恢复过来了。
Xiūxi yǐhòu, tā mànmàn huīfù guòlái le.
Sau khi nghỉ, anh ấy dần hồi phục.
After resting, he gradually recovered.
Giải thích: 过来 mang nghĩa khôi phục trạng thái.
Phần 25. Tổng kết công thức ngữ pháp trọng tâm
| Công thức | Ứng dụng |
|---|---|
| V + 来/去 | Hướng quy chiếu. |
| V + 上/下/进/出/回/过/起/开 | Đường đi hoặc kết quả theo tổ hợp. |
| V + C1 + 来/去 | Kết hợp đường đi và hướng quy chiếu. |
| V + C1 + địa điểm + 来/去 | Vị trí tân ngữ nơi đến/ranh giới. |
| V + C1 + C2 + O | Đưa tân ngữ sự vật sau bổ ngữ kép. |
| V + C1 + O + C2 | Tân ngữ xen giữa. |
| V + O + C1 + C2 | Tân ngữ sự vật trước bổ ngữ kép khi phù hợp. |
| 把 + O + V + C | Xử lý/di chuyển đối tượng. |
| 被 + V + C | Đối tượng chịu tác động (có thể nêu tác nhân sau 被). |
| V + 得/不 + C | Khả năng đạt hướng hoặc kết quả. |
| 没 + V + C | Phủ định việc xảy ra của sự kiện. |
| V/A + 起来 | Khởi phát, biến đổi, tập hợp, đánh giá tùy tổ hợp. |
| V/A + 下来 | Ổn định, ghi lại hoặc tách xuống. |
| V/A + 下去 | Tiếp diễn về sau. |
| V + 出来 | Ra ngoài, phát hiện hoặc hình thành. |
| V + 过来/过去 | Chuyển phía, khôi phục hoặc mất trạng thái tùy tổ hợp. |
| Mệnh đề + 的 + N | Định ngữ có chứa động từ/bổ ngữ xu hướng. |