Định ngữ đa tầng và trật tự sắp xếp (多项定语及其语序) trong tiếng Trung ngày 17/11/2026
Biên soạn: ChineMaster EDU – Giáo trình ngữ pháp tiếng Trung ứng dụng. Ngày 17/11/2026.Chuyên đề nối tiếp bài Định ngữ + 的 + Trung tâm ngữ. Mục tiêu: hiểu nguyên tắc sắp xếp nhiều định ngữ, phân tích phạm vi bổ nghĩa và cấu trúc lồng nhau, vận dụng trong giao tiếp, văn bản công việc và tiếng Trung thương mại. Mức độ: từ nền tảng đến nâng cao; không gán cấp HSK chính thức cho chuyên đề.
Phần 1. Định ngữ đa tầng là gì? 多层定语与多项定语
Định ngữ đa tầng là cách tổ chức nhiều thành phần bổ nghĩa trong một cụm danh từ. Trong bài này, dùng “định ngữ đa tầng” theo nghĩa giảng dạy rộng, bao gồm cả 多项定语 (nhiều định ngữ cùng xuất hiện), cấu trúc bổ nghĩa theo tầng 递加式定语 và cấu trúc lồng nhau. Không phải mọi cụm có hai chữ 的 đều có hai định ngữ trực tiếp bổ nghĩa cho cùng một danh từ; cũng không phải mọi cụm có hai định ngữ đều phải có hai chữ 的.1.1. Từ cụm danh từ đơn giản đến cụm phức tạp
Định ngữ 1 + Định ngữ 2 + … + Định ngữ n + Trung tâm ngữ书
shū
Sách.
A book.
新书
xīn shū
Sách mới.
A new book.
三本新书
sān běn xīn shū
Ba quyển sách mới.
Three new books.
那三本新书
nà sān běn xīn shū
Ba quyển sách mới đó.
Those three new books.
老师推荐的那三本新书
lǎoshī tuījiàn de nà sān běn xīn shū
Ba quyển sách mới đó mà giáo viên giới thiệu.
Those three new books recommended by the teacher.
老师上周推荐的那三本新汉语教材
lǎoshī shàng zhōu tuījiàn de nà sān běn xīn Hànyǔ jiàocái
Ba quyển giáo trình tiếng Trung mới đó mà giáo viên giới thiệu tuần trước.
Those three new Chinese textbooks recommended by the teacher last week.
Trong ví dụ cuối, 教材 là hạt nhân danh từ; 汉语教材 chỉ loại giáo trình; 新 bổ sung tình trạng mới; 那三本 xác định đối tượng và số lượng; 老师上周推荐的 là định ngữ mệnh đề. 上周 nằm bên trong mệnh đề 推荐, không phải định ngữ thời gian độc lập của 教材.
1.2. Định ngữ hạn định và định ngữ miêu tả
Định ngữ hạn định (限制性定语) thu hẹp phạm vi đối tượng, chẳng hạn chọn những hồ sơ đã được duyệt trong số nhiều hồ sơ. Định ngữ miêu tả (描写性定语) nêu đặc điểm. Hai chức năng có thể giao nhau: màu đỏ vừa miêu tả vừa dùng để chọn đối tượng trong một nhóm nhiều màu.已经审核通过的那几份重要文件
yǐjīng shěnhé tōngguò de nà jǐ fèn zhòngyào wénjiàn
Mấy tài liệu quan trọng đó đã được xét duyệt thông qua.
Those important documents that have already been approved.
那几件漂亮的红色连衣裙
nà jǐ jiàn piàoliang de hóngsè liányīqún
Mấy chiếc váy liền màu đỏ đẹp đó.
Those beautiful red dresses.
Phần 2. Trật tự định ngữ đa tầng thường gặp trong tiếng Trung
2.1. Công thức chuẩn dùng để luyện tập
Sở hữu/quan hệ + Thời gian/địa điểm + Chỉ định + Số lượng + Hành động/mệnh đề + Đặc điểm + Phân loại/chất liệu/công dụng + Danh từ trung tâmĐây là trình tự trung tính tham khảo, không phải quy luật bắt buộc cho mọi câu. Các nhóm sở hữu, thời gian, nơi chốn có thể đổi vị trí theo quan hệ nghĩa; định ngữ mệnh đề có thể đứng trước hoặc sau cụm chỉ định – số lượng. Thành phần càng gắn chặt với loại sự vật thường càng gần danh từ. Không nên cố đưa đủ mọi nhóm vào một cụm.
| Vị trí | Nhóm định ngữ | Câu hỏi nhận diện | Ví dụ thành phần |
|---|---|---|---|
| 1 | Sở hữu, quan hệ | 谁的? Của ai? | 我们公司的 |
| 2 | Thời gian, nơi chốn | 什么时候的?哪里的? Khi nào, ở đâu? | 上个月的、仓库里的 |
| 3 | Chỉ định | 哪一个? Đối tượng nào? | 这、那 |
| 4 | Số lượng | 多少? Bao nhiêu? | 三台、两份 |
| 5 | Hành động, mệnh đề | 做了什么? Có hành động nào liên quan? | 刚采购的 |
| 6 | Tính chất, trạng thái | 怎么样? Như thế nào? | 质量很好的、全新的 |
| 7 | Phân loại, chất liệu, công dụng | 哪一类? Loại gì? | 工业、塑料、教学 |
| 8 | Hạt nhân danh từ | 是什么? Là cái gì? | 设备、箱子、资料 |
2.2. Hai vị trí phổ biến của định ngữ mệnh đề
A: Mệnh đề + 的 + Chỉ định/số lượng + Đặc điểm + Danh từB: Chỉ định/số lượng + Mệnh đề + 的 + Đặc điểm + Danh từ
我昨天买的那两本新书
wǒ zuótiān mǎi de nà liǎng běn xīn shū
Hai quyển sách mới đó mà tôi mua hôm qua.
Those two new books I bought yesterday.
那两本我昨天买的新书
nà liǎng běn wǒ zuótiān mǎi de xīn shū
Hai quyển sách mới đó, mà tôi mua hôm qua.
Those two new books that I bought yesterday.
公司新采购的三台工业设备
gōngsī xīn cǎigòu de sān tái gōngyè shèbèi
Ba thiết bị công nghiệp công ty mới mua.
Three pieces of industrial equipment recently purchased by the company.
三台公司新采购的工业设备
sān tái gōngsī xīn cǎigòu de gōngyè shèbèi
Ba thiết bị công nghiệp được công ty mới mua.
Three pieces of industrial equipment that the company recently purchased.
Cả hai kiểu có thể tự nhiên. Kiểu A dễ lấy tập hợp đã được xác định bằng hành động làm nền rồi chỉ ra một lượng; kiểu B dễ giới thiệu số lượng hoặc chỉ định trước. Sự khác biệt về thông tin này là xu hướng, không hàm ý bắt buộc tổng số hay duy nhất trong mọi ngữ cảnh.
2.3. Nguyên tắc phạm vi và độ gắn kết
我们公司的两名新员工wǒmen gōngsī de liǎng míng xīn yuángōng
Hai nhân viên mới của công ty chúng tôi.
Two new employees of our company.
去年在北京成立的一家大型科技公司
qùnián zài Běijīng chénglì de yì jiā dàxíng kējì gōngsī
Một công ty công nghệ lớn được thành lập ở Bắc Kinh năm ngoái.
A large technology company established in Beijing last year.
Ví dụ thứ hai có 去年 và 在北京 nằm trong mệnh đề 成立, không phải hai định ngữ độc lập của 公司. Không coi mọi từ thời gian đứng đầu cụm là định ngữ thời gian trực tiếp.
Phần 3. Sở hữu, đơn vị trực thuộc và quan hệ lồng nhau
3.1. Sở hữu đứng ngoài cụm số lượng và phân loại
Chủ sở hữu + 的 + Chỉ định/số lượng + Định ngữ khác + Danh từ我的那两本专业词典
wǒ de nà liǎng běn zhuānyè cídiǎn
Hai quyển từ điển chuyên ngành đó của tôi.
Those two specialized dictionaries of mine.
我们部门的三名新同事
wǒmen bùmén de sān míng xīn tóngshì
Ba đồng nghiệp mới của bộ phận chúng tôi.
Three new colleagues in our department.
客户的那份最新报价单
kèhù de nà fèn zuìxīn bàojiàdān
Bản báo giá mới nhất đó của khách hàng.
That latest quotation from the customer.
3.2. Nhiều quan hệ sở hữu lồng nhau
我朋友的姐姐的公司wǒ péngyou de jiějie de gōngsī
Công ty của chị gái bạn tôi.
My friend's older sister's company.
我们公司的财务部的负责人
wǒmen gōngsī de cáiwùbù de fùzérén
Người phụ trách phòng tài chính của công ty chúng tôi.
The person in charge of our company's finance department.
我们公司财务部的负责人
wǒmen gōngsī cáiwùbù de fùzérén
Người phụ trách phòng tài chính công ty chúng tôi.
The head of our company's finance department.
Phân tích cấu trúc thứ hai: [[我们公司的财务部] 的 负责人]. 财务部 là trung tâm của cụm bên trong; 负责人 là trung tâm của toàn cụm. Cách thứ ba gọn hơn nhờ tổ chức 公司财务部 thành một cụm chỉ đơn vị; không có nghĩa là có thể bỏ tùy tiện bất kỳ chữ 的 nào.
3.3. Quan hệ sở hữu khác chủ thể trong mệnh đề
我们公司的新设备wǒmen gōngsī de xīn shèbèi
Thiết bị mới của công ty chúng tôi.
Our company's new equipment.
我们公司采购的新设备
wǒmen gōngsī cǎigòu de xīn shèbèi
Thiết bị mới do công ty chúng tôi mua.
New equipment purchased by our company.
Cụm thứ nhất: [我们公司] 的. Cụm thứ hai: [我们公司采购] 的. Câu thứ hai xác nhận hành động mua, nhưng riêng cụm từ chưa khẳng định quyền sở hữu pháp lý hiện tại.
Phần 4. Thời gian, địa điểm và phạm vi bổ nghĩa
4.1. Thời gian và nơi chốn làm định ngữ độc lập
上个月的三份采购合同shàng ge yuè de sān fèn cǎigòu hétong
Ba bản hợp đồng mua hàng của tháng trước.
Three purchase contracts from last month.
仓库里的那批进口设备
cāngkù lǐ de nà pī jìnkǒu shèbèi
Lô thiết bị nhập khẩu đó trong kho.
That batch of imported equipment in the warehouse.
北京分公司的两名技术人员
Běijīng fēngōngsī de liǎng míng jìshù rényuán
Hai nhân viên kỹ thuật của chi nhánh Bắc Kinh.
Two technical staff members from the Beijing branch.
4.2. Thời gian của sự vật và thời gian của hành động
昨天的会议记录zuótiān de huìyì jìlù
Biên bản cuộc họp hôm qua (hoặc biên bản thuộc ngày hôm qua).
The meeting minutes from yesterday.
昨天整理的会议记录
zuótiān zhěnglǐ de huìyì jìlù
Biên bản cuộc họp được chỉnh lý hôm qua.
The meeting minutes organized yesterday.
我昨天收到的那份合同
wǒ zuótiān shōudào de nà fèn hétong
Bản hợp đồng đó mà tôi nhận hôm qua.
That contract I received yesterday.
我昨天收到了那份合同。
wǒ zuótiān shōudào le nà fèn hétong.
Tôi đã nhận được bản hợp đồng đó hôm qua.
I received that contract yesterday.
Hai ví dụ cuối có cùng sự kiện nhưng chức năng cú pháp khác nhau. Cụm thứ nhất có thể làm chủ ngữ hoặc tân ngữ; câu thứ hai tự nó là phát ngôn hoàn chỉnh. 昨天 bổ nghĩa cho 收到 ở cả hai, không trực tiếp cho 合同.
4.3. Địa điểm của đối tượng và địa điểm xảy ra hành động
仓库里的新设备cāngkù lǐ de xīn shèbèi
Thiết bị mới trong kho.
The new equipment in the warehouse.
在仓库里检查过的新设备
zài cāngkù lǐ jiǎnchá guo de xīn shèbèi
Thiết bị mới đã từng được kiểm tra trong kho.
The new equipment that has been inspected in the warehouse.
Câu thứ hai không nhất thiết có nghĩa thiết bị vẫn ở kho. Cần tránh diễn giải sai vị trí hiện tại từ địa điểm một sự kiện trong quá khứ.
Phần 5. Chỉ định, số lượng, lượng từ và phạm vi số lượng
5.1. Khối chỉ định – số lượng
这/那 + Số từ + Lượng từ + (Định ngữ) + Danh từ这三份重要文件
zhè sān fèn zhòngyào wénjiàn
Ba tài liệu quan trọng này.
These three important documents.
那两家长期合作的供应商
nà liǎng jiā chángqī hézuò de gōngyìngshāng
Hai nhà cung cấp hợp tác lâu dài đó.
Those two long-term suppliers.
每位参加培训的新员工
měi wèi cānjiā péixùn de xīn yuángōng
Mỗi nhân viên mới tham gia đào tạo.
Every new employee attending the training.
所有尚未付款的客户
suǒyǒu shàngwèi fùkuǎn de kèhù
Tất cả khách hàng chưa thanh toán.
All customers who have not yet paid.
Không chen 的 giữa số từ và lượng từ hoặc sau lượng từ trong cấu trúc đếm trực tiếp thông thường. Các từ 每, 各, 所有, 其余, 另外, 共计 có chức năng phạm vi riêng, không phải tất cả đều là chỉ định từ hay đều thay thế cho nhau.
5.2. Lượng từ tương ứng với danh từ nào?
| Lượng từ | Danh từ thường dùng | Nghĩa |
|---|---|---|
| 本 běn | 书、教材、词典 | Quyển |
| 份 fèn | 合同、报告、文件 | Bản, phần |
| 台 tái | 机器、电脑、设备 | Chiếc máy |
| 件 jiàn | 衣服、样品、产品 | Chiếc, món |
| 批 pī | 货物、原材料、产品 | Lô |
| 家 jiā | 公司、供应商、工厂 | Đơn vị, cơ sở |
| 名 míng / 位 wèi | 员工、老师、客户 | Người (位 có sắc thái lịch sự) |
| 条 tiáo | 规定、生产线、消息 | Điều, dây chuyền, mẩu tin |
5.3. Đổi vị trí số lượng có thể đổi đối tượng được đếm
两家公司的员工liǎng jiā gōngsī de yuángōng
Nhân viên của hai công ty.
Employees of two companies.
公司的两名员工
gōngsī de liǎng míng yuángōng
Hai nhân viên của công ty.
Two employees of the company.
三个部门的负责人
sān ge bùmén de fùzérén
Người hoặc những người phụ trách ba bộ phận.
The person or people in charge of three departments.
部门的三名负责人
bùmén de sān míng fùzérén
Ba người phụ trách của bộ phận.
Three people in charge of the department.
Hai câu đầu: 两家 đếm 公司, 两名 đếm 员工. Hai câu sau: 三个 đếm 部门, 三名 đếm 负责人. Không suy ra chắc chắn ba người từ 三个部门的负责人 vì một người có thể phụ trách nhiều bộ phận.
5.4. Lượng xác định không đồng nghĩa với tổng số
他买的三本书tā mǎi de sān běn shū
Ba quyển sách anh ấy mua.
Three books he bought.
他买的书中的三本
tā mǎi de shū zhōng de sān běn
Ba quyển trong số những sách anh ấy mua.
Three of the books he bought.
他一共只买了三本书。
tā yígòng zhǐ mǎi le sān běn shū.
Anh ấy tổng cộng chỉ mua ba quyển sách.
He bought only three books in total.
Muốn nhấn rõ là một phần trong tập hợp, dùng ……中的三本; muốn xác nhận tổng số, dùng 一共 hoặc 总共, kèm 只 khi giới hạn. Không suy diễn tổng số chỉ dựa vào vị trí của 三本.
Phần 6. Định ngữ động từ và mệnh đề chủ vị
6.1. Xác định ranh giới mệnh đề trước 的
[Chủ ngữ + Thời gian + Trạng ngữ + Động từ (+ thành phần khác)] + 的 + Cụm danh từ客户昨天正式签署的那份采购合同
kèhù zuótiān zhèngshì qiānshǔ de nà fèn cǎigòu hétong
Bản hợp đồng mua hàng đó được khách hàng chính thức ký hôm qua.
That purchase contract formally signed by the customer yesterday.
我们公司上个月从国外进口的两台大型设备
wǒmen gōngsī shàng ge yuè cóng guówài jìnkǒu de liǎng tái dàxíng shèbèi
Hai thiết bị cỡ lớn mà công ty chúng tôi nhập từ nước ngoài tháng trước.
Two large machines our company imported from abroad last month.
那三名能够独立处理客户投诉的新员工
nà sān míng nénggòu dúlì chǔlǐ kèhù tóusù de xīn yuángōng
Ba nhân viên mới đó có thể tự xử lý khiếu nại của khách hàng.
Those three new employees who can handle customer complaints independently.
Trong ví dụ đầu, 客户 là chủ thể của 签署, 昨天 và 正式 lần lượt cho biết thời gian và cách thức; cả cụm là một định ngữ. Trong ví dụ thứ ba, 客户投诉 là tân ngữ của 处理, không phải trung tâm toàn cụm.
6.2. Vai trò của danh từ trung tâm đối với mệnh đề
正在检查设备的那两名工程师zhèngzài jiǎnchá shèbèi de nà liǎng míng gōngchéngshī
Hai kỹ sư đó đang kiểm tra thiết bị.
Those two engineers who are inspecting the equipment.
工程师正在检查的那两台设备
gōngchéngshī zhèngzài jiǎnchá de nà liǎng tái shèbèi
Hai thiết bị đó mà kỹ sư đang kiểm tra.
Those two machines the engineer is inspecting.
我们存放原材料的那个大型仓库
wǒmen cúnfàng yuáncáiliào de nà ge dàxíng cāngkù
Nhà kho lớn đó nơi chúng tôi lưu trữ nguyên liệu.
That large warehouse where we store raw materials.
Trung tâm lần lượt là chủ thể (工程师), đối tượng tác động (设备), và địa điểm (仓库). Khi trung tâm chính là tân ngữ bị khuyết của mệnh đề, không lặp lại tân ngữ ấy bên trong mệnh đề. Tuy nhiên, khi trung tâm là chủ thể hoặc địa điểm, mệnh đề vẫn có thể chứa tân ngữ riêng.
6.3. Phủ định và thể của động từ nằm trong định ngữ
尚未完成验收的那批进口设备shàngwèi wánchéng yànshōu de nà pī jìnkǒu shèbèi
Lô thiết bị nhập khẩu đó chưa hoàn tất nghiệm thu.
That batch of imported equipment for which acceptance inspection has not yet been completed.
已经通过审核的三份申请材料
yǐjīng tōngguò shěnhé de sān fèn shēnqǐng cáiliào
Ba bộ tài liệu xin xét duyệt đã được thông qua.
Three sets of application materials that have already passed review.
我以前用过的那款国产软件
wǒ yǐqián yòng guo de nà kuǎn guóchǎn ruǎnjiàn
Mẫu phần mềm nội địa đó mà tôi từng dùng.
That domestically developed software product I used before.
过 biểu thị kinh nghiệm; 已经, 尚未 biểu thị trạng thái thời gian của hành động. Không tự động chèn 了 sau mọi động từ quá khứ trước 的; dạng có 了 cũng có thể dùng tùy cấu trúc và ngữ cảnh, chẳng hạn 已经签了字的文件.
Phần 7. Tính từ, trạng thái, chất liệu và công dụng
7.1. Trật tự trung tính của các đặc điểm
Mới/cũ + Kích thước + Màu sắc + Chất liệu/công dụng + Danh từ (xu hướng, không phải quy tắc cứng)一件新的红色棉衬衫
yí jiàn xīn de hóngsè mián chènshān
Một chiếc áo sơ mi cotton màu đỏ mới.
A new red cotton shirt.
两个小白盒子
liǎng ge xiǎo bái hézi
Hai chiếc hộp nhỏ màu trắng.
Two small white boxes.
那个白色的小盒子
nà ge báisè de xiǎo hézi
Chiếc hộp nhỏ màu trắng đó.
That white little box.
一张很结实的大木桌
yì zhāng hěn jiēshi de dà mùzhuō
Một chiếc bàn gỗ lớn rất chắc chắn.
A very sturdy large wooden table.
Màu sắc đứng trước kích thước như 白色的小盒子 vẫn tự nhiên, đặc biệt khi đang lựa chọn hộp theo màu. Cấu trúc 小白盒子 thiên về một cụm kết hợp chặt. Việc thêm 的 có thể cho phép đặc điểm ở vị trí ngoài làm nhiệm vụ hạn định.
7.2. Phân loại thường đứng sát danh từ
一台高性能的工业空气净化器yì tái gāo xìngnéng de gōngyè kōngqì jìnghuàqì
Một máy lọc không khí công nghiệp hiệu suất cao.
A high-performance industrial air purifier.
两份详细的产品检测报告
liǎng fèn xiángxì de chǎnpǐn jiǎncè bàogào
Hai bản báo cáo kiểm định sản phẩm chi tiết.
Two detailed product inspection reports.
一套适合初学者的汉语教学资料
yí tào shìhé chūxuézhě de Hànyǔ jiàoxué zīliào
Một bộ tài liệu giảng dạy tiếng Trung phù hợp người mới học.
A set of Chinese teaching materials suitable for beginners.
工业空气净化器, 产品检测报告, 汉语教学资料 là các cụm chỉ loại. Cấu trúc nội bộ có thể gồm nhiều danh từ nhưng không cần chen 的 giữa chúng. Một số kết hợp dùng được cả dạng có 的, song sắc thái và phạm vi có thể khác.
7.3. Miêu tả dài thường dùng 的
一家规模很大的民营企业yì jiā guīmó hěn dà de mínyíng qǐyè
Một doanh nghiệp tư nhân có quy mô rất lớn.
A very large privately run enterprise.
两名经验丰富的技术人员
liǎng míng jīngyàn fēngfù de jìshù rényuán
Hai nhân viên kỹ thuật giàu kinh nghiệm.
Two experienced technical staff members.
一批质量稳定、价格合理的原材料
yì pī zhìliàng wěndìng, jiàgé hélǐ de yuáncáiliào
Một lô nguyên vật liệu có chất lượng ổn định, giá hợp lý.
A batch of raw materials of consistent quality and reasonable price.
Phần 8. Ba kiểu tổ chức: nối tầng, song song và lồng nhau
8.1. Nối tầng (递加式): mỗi lớp bổ sung một phạm vi
那三本老师推荐的新教材nà sān běn lǎoshī tuījiàn de xīn jiàocái
Ba quyển giáo trình mới đó do giáo viên giới thiệu.
Those three new textbooks recommended by the teacher.
Phân tích phục vụ giảng dạy: 教材 → 新教材 → 老师推荐的新教材 → 那三本老师推荐的新教材. Mỗi bước thêm điều kiện. Đây là cách diễn giải phạm vi theo nghĩa, không khẳng định một cây cú pháp duy nhất cho mọi cụm từ.
8.2. Song song (并列式): nhiều đặc điểm ở cùng cấp
一个认真、负责的部门主管yí ge rènzhēn, fùzé de bùmén zhǔguǎn
Một trưởng bộ phận nghiêm túc, có trách nhiệm.
A conscientious and responsible department head.
一家信誉好、交货及时的供应商
yì jiā xìnyù hǎo, jiāohuò jíshí de gōngyìngshāng
Một nhà cung cấp uy tín, giao hàng đúng lúc.
A reputable supplier that delivers promptly.
一个既安全又高效的管理系统
yí ge jì ānquán yòu gāoxiào de guǎnlǐ xìtǒng
Một hệ thống quản lý vừa an toàn vừa hiệu quả.
A management system that is both secure and efficient.
Các đặc điểm có quan hệ đẳng lập, thường có thể dùng dấu 顿号 (、), liên từ 和 hoặc mẫu 既……又…… tùy kiểu cấu trúc. Khi dùng một chữ 的 cho cả cụm, cần bảo đảm hai thành phần thực sự cùng bổ nghĩa cho đối tượng. Có thể đổi thứ tự nhiều đặc điểm song song mà ý chính vẫn giữ nguyên, nhưng trọng tâm thông tin hoặc nhịp điệu có thể đổi.
8.3. Lồng nhau (嵌套): một cụm danh từ nằm trong định ngữ khác
我昨天认识的那位老师的学生wǒ zuótiān rènshi de nà wèi lǎoshī de xuésheng
Học sinh của vị giáo viên đó mà tôi làm quen hôm qua.
A student of the teacher I met yesterday.
客户提供的产品的技术参数
kèhù tígōng de chǎnpǐn de jìshù cānshù
Thông số kỹ thuật của sản phẩm do khách hàng cung cấp.
The technical specifications of the product supplied by the customer.
Phân tích theo cách hiểu đang xét: [[客户提供的产品] 的 技术参数]. 产品 là danh từ bên trong; 技术参数 là trung tâm của toàn bộ cụm. Có thể diễn đạt rõ bằng 该产品由客户提供,其技术参数…… (sản phẩm này do khách hàng cung cấp; thông số kỹ thuật của nó…). Với cụm lồng, xác định từng quan hệ trước khi giản lược 的.
Phần 9. Chữ 的 trong chuỗi định ngữ: giữ hay lược bỏ?
9.1. Các vị trí thường cần giữ
我昨天收到的那份非常重要的通知wǒ zuótiān shōudào de nà fèn fēicháng zhòngyào de tōngzhī
Thông báo rất quan trọng đó mà tôi nhận hôm qua.
That very important notice I received yesterday.
Chữ 的 thứ nhất kết thúc mệnh đề 我昨天收到; chữ 的 thứ hai kết nối cụm tính từ 非常重要 với 通知. Bỏ một trong hai thường làm cấu trúc mất tự nhiên hoặc đổi cách phân tích.
他们部门的两名业务能力很强的员工
tāmen bùmén de liǎng míng yèwù nénglì hěn qiáng de yuángōng
Hai nhân viên có năng lực nghiệp vụ rất tốt của bộ phận họ.
Two employees with strong professional skills in their department.
9.2. Các vị trí thường không dùng hoặc có thể lược
我们公司行政部的新员工wǒmen gōngsī xíngzhèngbù de xīn yuángōng
Nhân viên mới của phòng hành chính công ty chúng tôi.
New employees in our company's administration department.
三台新电脑
sān tái xīn diànnǎo
Ba chiếc máy tính mới.
Three new computers.
三台新的电脑
sān tái xīn de diànnǎo
Ba chiếc máy tính mới.
Three new computers.
Hai cách cuối đều đúng. 新电脑 kết hợp gọn; 新的电脑 có thể làm đặc điểm “mới” nổi bật hơn trong tình huống đối chiếu. Không nhất thiết luôn có khác biệt lớn về nghĩa.
9.3. Một chữ 的 có thể kết nối nhiều đặc điểm song song
一家服务周到、收费合理的物流公司yì jiā fúwù zhōudào, shōufèi hélǐ de wùliú gōngsī
Một công ty logistics phục vụ chu đáo, thu phí hợp lý.
A logistics company with attentive service and reasonable fees.
一款操作简单而且价格合理的设备
yì kuǎn cāozuò jiǎndān érqiě jiàgé hélǐ de shèbèi
Một mẫu thiết bị dễ vận hành và có giá hợp lý.
A device model that is easy to operate and reasonably priced.
Không nên bỏ 的 sau một mệnh đề dài chỉ để tránh lặp. Nếu cụm quá dài, ưu tiên tách thành hai câu hoặc chuyển một phần thông tin thành vị ngữ.
Phần 10. Phạm vi bổ nghĩa và hiện tượng đa nghĩa
10.1. Số lượng thuộc về danh từ nào?
两家公司的三名员工liǎng jiā gōngsī de sān míng yuángōng
Ba nhân viên thuộc hai công ty.
Three employees from two companies.
Hai số lượng có hai trung tâm riêng. Cụm này nói tổng cộng ba nhân viên trong nhóm được nêu, không phải mỗi công ty có ba người. Nếu muốn nói mỗi công ty có ba người, dùng câu sau.
这两家公司各派了三名员工。
zhè liǎng jiā gōngsī gè pài le sān míng yuángōng.
Hai công ty này mỗi bên cử ba nhân viên.
Each of these two companies sent three employees.
10.2. Mệnh đề bổ nghĩa cho danh từ bên trong hay bên ngoài?
新来的老师的学生xīn lái de lǎoshī de xuésheng
Học sinh của giáo viên mới đến; hoặc trong ngữ cảnh thích hợp, học sinh mới đến của giáo viên.
A student of a newly arrived teacher; or, in a suitable context, a teacher's newly arrived student.
Hai cách phân tích: [[新来的老师] 的 学生] và [新来的 [老师的学生]]. Cách thứ nhất thường dễ được hiểu hơn khi thiếu ngữ cảnh. Để loại bỏ mơ hồ, xác định ai là người mới đến bằng câu riêng.
那位老师是新来的,这是他的学生。
nà wèi lǎoshī shì xīn lái de, zhè shì tā de xuésheng.
Vị giáo viên đó mới đến, đây là học sinh của thầy ấy.
That teacher has just arrived; this is his student.
老师有一名新来的学生。
lǎoshī yǒu yì míng xīn lái de xuésheng.
Giáo viên có một học sinh mới đến.
The teacher has a newly arrived student.
10.3. Quan hệ thuộc tính có thể thay đổi khi thêm 的
那两份中文合同nà liǎng fèn Zhōngwén hétong
Hai bản hợp đồng tiếng Trung đó.
Those two contracts in Chinese.
中国公司的那两份合同
Zhōngguó gōngsī de nà liǎng fèn hétong
Hai bản hợp đồng đó của công ty Trung Quốc.
Those two contracts of the Chinese company.
Cụm 中文合同 nói về ngôn ngữ văn bản, không khẳng định công ty nào tham gia. 中国公司的 chỉ quan hệ của hợp đồng với công ty Trung Quốc, không mặc nhiên xác nhận văn bản bằng tiếng Trung.
Phần 11. Phân tích cấu trúc từ phải sang trái: phương pháp sáu bước
11.1. Quy trình thực hành
- Xác định danh từ cuối cùng giữ vai trò trung tâm toàn cụm. Nếu là từ ghép, giữ nguyên đơn vị có nghĩa hoàn chỉnh.
- Tìm thành phần phân loại sát trung tâm, chẳng hạn 工业设备, 采购合同.
- Xác định từng cụm miêu tả và mệnh đề có 的, đồng thời nhận diện chủ ngữ, vị ngữ bên trong.
- Tìm khối chỉ định – số lượng; kiểm tra lượng từ đang đếm danh từ nào.
- Tìm các quan hệ sở hữu, thời gian, nơi chốn ở các tầng ngoài hoặc bên trong mệnh đề.
- Kiểm tra lại cách đọc bằng ngữ cảnh, dịch sang tiếng Việt tự nhiên, diễn đạt lại nếu có nhiều cách hiểu.
11.2. Mổ xẻ câu mẫu về mua hàng
我们公司上周采购的那三台全新的工业空气净化器已经到货了。wǒmen gōngsī shàng zhōu cǎigòu de nà sān tái quánxīn de gōngyè kōngqì jìnghuàqì yǐjīng dàohuò le.
Ba máy lọc không khí công nghiệp hoàn toàn mới đó mà công ty chúng tôi mua tuần trước đã được giao đến.
Those three brand-new industrial air purifiers our company purchased last week have arrived.
| Thành phần | Chức năng |
|---|---|
| 空气净化器 | Danh từ trung tâm theo đơn vị từ vựng: máy lọc không khí |
| 工业 | Phân loại theo công dụng |
| 全新的 | Trạng thái hoàn toàn mới |
| 那三台 | Chỉ định và số lượng thiết bị |
| 我们公司上周采购的 | Mệnh đề định ngữ: chủ thể 我们公司, thời gian 上周, động từ 采购 |
| 已经到货了 | Vị ngữ chính của câu, nằm ngoài cụm danh từ |
11.3. Mổ xẻ câu mẫu về hợp đồng
请把客户昨天确认的那两份最新的采购合同发给财务部。qǐng bǎ kèhù zuótiān quèrèn de nà liǎng fèn zuìxīn de cǎigòu hétong fā gěi cáiwùbù.
Hãy gửi hai bản hợp đồng mua hàng mới nhất đó mà khách hàng xác nhận hôm qua cho phòng tài chính.
Please send those two latest purchase contracts confirmed by the customer yesterday to the finance department.
| Thành phần | Phân tích |
|---|---|
| 采购合同 | Trung tâm theo cụm từ vựng, hạt nhân 合同 |
| 最新的 | Định ngữ chỉ mức độ mới |
| 那两份 | Khối chỉ định – số lượng |
| 客户昨天确认的 | Mệnh đề bổ nghĩa cho hợp đồng |
| 请把……发给财务部 | Khung câu chữ 把; cả cụm danh từ dài là đối tượng được xử lý |
Phần 12. Cách xây dựng cụm định ngữ khi dịch từ tiếng Việt
12.1. Mở rộng có kiểm soát từ một danh từ gốc
合同hétong
Hợp đồng.
A contract.
采购合同
cǎigòu hétong
Hợp đồng mua hàng.
A purchase contract.
最新的采购合同
zuìxīn de cǎigòu hétong
Hợp đồng mua hàng mới nhất.
The latest purchase contract.
那两份最新的采购合同
nà liǎng fèn zuìxīn de cǎigòu hétong
Hai bản hợp đồng mua hàng mới nhất đó.
Those two latest purchase contracts.
客户已经确认的那两份最新的采购合同
kèhù yǐjīng quèrèn de nà liǎng fèn zuìxīn de cǎigòu hétong
Hai bản hợp đồng mua hàng mới nhất đó mà khách hàng đã xác nhận.
Those two latest purchase contracts already confirmed by the customer.
Khi dịch, đừng mang nguyên trật tự tiếng Việt sang tiếng Trung. Trước hết tìm 合同, dựng loại 采购合同, thêm 最新的, rồi chỉ định, số lượng và mệnh đề. Cũng có thể đặt mệnh đề sau 那两份 nếu ngữ cảnh phù hợp.
12.2. Chuyển câu đơn thành định ngữ và lắp vào câu lớn
供应商已经发出了这批货物。gōngyìngshāng yǐjīng fāchū le zhè pī huòwù.
Nhà cung cấp đã gửi lô hàng này đi.
The supplier has dispatched this batch of goods.
供应商已经发出的这批货物
gōngyìngshāng yǐjīng fāchū de zhè pī huòwù
Lô hàng này mà nhà cung cấp đã gửi đi.
This batch of goods already dispatched by the supplier.
供应商已经发出的这批货物预计明天到达。
gōngyìngshāng yǐjīng fāchū de zhè pī huòwù yùjì míngtiān dàodá.
Lô hàng này mà nhà cung cấp đã gửi đi dự kiến đến ngày mai.
This batch of goods already dispatched by the supplier is expected to arrive tomorrow.
Khi tạo định ngữ từ câu xuất phát, đưa đối tượng cần bổ nghĩa ra làm trung tâm, bỏ vị trí tân ngữ lặp lại, thêm 的; không tự động mang 了 của câu đơn sang kết cấu mới. Sau đó thêm vị ngữ mới phù hợp.
Phần 13. Phân biệt các cấu trúc dễ nhầm và cách sửa lỗi
13.1. Lỗi sai trật tự, thiếu hoặc thừa 的
| Dạng cần sửa (trong nghĩa dự kiến) | Dạng tự nhiên hơn | Giải thích |
|---|---|---|
| 书我昨天买的 | 我昨天买的书 | Trật tự cụm danh từ, không xét cách nói đề hóa hoặc bổ sung sau câu. |
| 那三的台新机器 | 那三台新机器 | Không tách số từ khỏi lượng từ bằng 的. |
| 两份客户昨天确认合同 | 两份客户昨天确认的合同 | Cần đánh dấu hết mệnh đề định ngữ. |
| 一台很先进设备 | 一台很先进的设备 | Cụm có phó từ mức độ 很 thường cần 的. |
| 客户签署合同的那份合同 | 客户签署的那份合同 | Nếu trung tâm là chính hợp đồng được ký thì không lặp tân ngữ. |
| 两名公司采购的设备 | 公司采购的两台设备 | 名 đếm người, 台 phù hợp khi đếm thiết bị dạng máy. |
| 我的朋友的公司里的财务部的负责人 | 我朋友公司财务部的负责人 | Dạng đầu có thể hiểu được nhưng nặng; dạng sau gọn hơn nếu quan hệ đã rõ. |
13.2. Không đánh đồng cách đảo thứ tự hợp lệ với câu sai
他上周买的那辆新车tā shàng zhōu mǎi de nà liàng xīn chē
Chiếc xe mới đó anh ấy mua tuần trước.
That new car he bought last week.
那辆他上周买的新车
nà liàng tā shàng zhōu mǎi de xīn chē
Chiếc xe mới đó, mà anh ấy mua tuần trước.
That new car that he bought last week.
Cả hai đều đúng. Nếu người học viết kiểu thứ hai, không sửa máy móc thành kiểu thứ nhất chỉ vì một công thức ghi mệnh đề ở vị trí khác.
13.3. Định ngữ hay trạng ngữ? 的 hay 地?
仔细检查过的那批货物zǐxì jiǎnchá guo de nà pī huòwù
Lô hàng đó đã được kiểm tra cẩn thận.
That batch of goods that has been carefully inspected.
请仔细地检查那批货物。
qǐng zǐxì de jiǎnchá nà pī huòwù.
Hãy kiểm tra cẩn thận lô hàng đó.
Please inspect that batch of goods carefully.
仔细 bổ nghĩa cho 检查; ở câu đầu cả 仔细检查过 là định ngữ của 货物, vì thế dùng 的 ở cuối mệnh đề. Ở câu sau 仔细地 là trạng ngữ; 地 có thể lược trong nhiều cách diễn đạt tự nhiên với 仔细检查.
Phần 14. Định ngữ quá dài trong tiếng Trung thương mại và văn bản hợp đồng
14.1. Diễn đạt xác định đối tượng rõ ràng
双方于本月签署的那份设备采购合同已正式生效。shuāngfāng yú běn yuè qiānshǔ de nà fèn shèbèi cǎigòu hétong yǐ zhèngshì shēngxiào.
Bản hợp đồng mua thiết bị đó mà hai bên ký trong tháng này đã chính thức có hiệu lực.
That equipment purchase contract signed by both parties this month has formally taken effect.
乙方应按期交付符合合同约定的全部设备。
yǐfāng yīng ànqī jiāofù fúhé hétong yuēdìng de quánbù shèbèi.
Bên B phải giao đúng hạn toàn bộ thiết bị đáp ứng thỏa thuận trong hợp đồng.
Party B shall deliver on time all equipment that complies with the contractual terms.
甲方有权拒收不符合双方约定的质量标准的产品。
jiǎfāng yǒuquán jùshōu bù fúhé shuāngfāng yuēdìng de zhìliàng biāozhǔn de chǎnpǐn.
Bên A có quyền từ chối nhận sản phẩm không đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng do hai bên thỏa thuận.
Party A has the right to reject products that fail to meet the quality standards agreed upon by both parties.
Câu cuối có hai 的, nhưng chữ đầu liên kết 双方约定 với 质量标准; chữ thứ hai kết thúc toàn bộ cụm 不符合……质量标准, bổ nghĩa cho 产品. Đây là ví dụ học ngữ pháp, không phải điều khoản pháp lý đã được thẩm định.
14.2. Khi nào nên chia cụm dài thành hai câu?
请核实客户上周通过邮件发送的那份需要双方进一步确认的最新报价单。qǐng héshí kèhù shàng zhōu tōngguò yóujiàn fāsòng de nà fèn xūyào shuāngfāng jìnyíbù quèrèn de zuìxīn bàojiàdān.
Hãy xác minh bản báo giá mới nhất đó mà khách hàng gửi qua email tuần trước và cần hai bên xác nhận thêm.
Please verify that latest quotation sent by the customer via email last week, which requires further confirmation by both parties.
请核实客户上周通过邮件发送的最新报价单。这份报价单还需要双方进一步确认。
qǐng héshí kèhù shàng zhōu tōngguò yóujiàn fāsòng de zuìxīn bàojiàdān. zhè fèn bàojiàdān hái xūyào shuāngfāng jìnyíbù quèrèn.
Hãy xác minh bản báo giá mới nhất khách hàng gửi qua email tuần trước. Bản báo giá này vẫn cần hai bên xác nhận thêm.
Please verify the latest quotation the customer emailed last week. It still requires further confirmation by both parties.
Nếu có nhiều điều kiện, thời hạn, chủ thể khác nhau, văn bản ngắn và ranh giới câu rõ ràng thường dễ đọc hơn chuỗi định ngữ dài. Khi tách câu cần giữ nguyên điều kiện, số lượng, phạm vi và ý định của bản gốc; không biến điều kiện hạn định thành lời khẳng định về mọi đối tượng.
Phần 15. Hội thoại ứng dụng định ngữ đa tầng
15.1. Tại lớp học: lựa chọn giáo trình
A:老师上周推荐的那三本新汉语教材,你都买了吗?Lǎoshī shàng zhōu tuījiàn de nà sān běn xīn Hànyǔ jiàocái, nǐ dōu mǎi le ma?
A: Ba quyển giáo trình tiếng Trung mới đó mà giáo viên giới thiệu tuần trước, bạn mua hết chưa?
A: Have you bought all three new Chinese textbooks the teacher recommended last week?
B:我只买了其中两本适合初学者的教材。
Wǒ zhǐ mǎi le qízhōng liǎng běn shìhé chūxuézhě de jiàocái.
B: Tôi chỉ mua hai quyển trong số đó phù hợp người mới học.
B: I only bought two of them that are suitable for beginners.
A:那本带有练习答案的语法书呢?
Nà běn dàiyǒu liànxí dá'àn de yǔfǎ shū ne?
A: Còn quyển sách ngữ pháp có đáp án bài tập đó thì sao?
A: What about that grammar book with exercise answers?
B:我准备明天去买。
Wǒ zhǔnbèi míngtiān qù mǎi.
B: Tôi định ngày mai đi mua.
B: I plan to go buy it tomorrow.
Phân tích: 老师上周推荐的 đặt trước 那三本; 带有练习答案的 đặt sau 那本. 其中 làm rõ việc chọn hai trong một tập hợp đã nhắc tới.
15.2. Mua thiết bị cho công ty
A:我们上个月采购的那两台大型设备到了吗?Wǒmen shàng ge yuè cǎigòu de nà liǎng tái dàxíng shèbèi dào le ma?
A: Hai thiết bị cỡ lớn đó mà chúng ta mua tháng trước đã đến chưa?
A: Have those two large machines we purchased last month arrived?
B:其中一台已经送到仓库了。
Qízhōng yì tái yǐjīng sòng dào cāngkù le.
B: Một chiếc trong số đó đã được giao đến kho.
B: One of them has already been delivered to the warehouse.
A:另一台尚未到货的设备什么时候能到?
Lìng yì tái shàngwèi dàohuò de shèbèi shénme shíhou néng dào?
A: Chiếc thiết bị còn lại chưa được giao khi nào có thể đến?
A: When will the other machine that has not arrived yet get here?
B:供应商说,明天上午就能送到。
Gōngyìngshāng shuō, míngtiān shàngwǔ jiù néng sòng dào.
B: Nhà cung cấp nói sáng mai có thể giao đến.
B: The supplier says it can be delivered tomorrow morning.
Phân tích: 另一台 làm rõ số máy còn lại; 上个月 thuộc phạm vi 采购; 明天上午 trong lượt cuối là trạng ngữ thời gian của sự kiện giao hàng.
15.3. Xác nhận tài liệu hợp đồng
A:请把客户昨天确认的那两份采购合同发给我。Qǐng bǎ kèhù zuótiān quèrèn de nà liǎng fèn cǎigòu hétong fā gěi wǒ.
A: Hãy gửi cho tôi hai bản hợp đồng mua hàng đó mà khách hàng đã xác nhận hôm qua.
A: Please send me those two purchase contracts the customer confirmed yesterday.
B:您说的是需要我们进一步审核的那两份吗?
Nín shuō de shì xūyào wǒmen jìnyíbù shěnhé de nà liǎng fèn ma?
B: Ý ông/bà là hai bản đó mà chúng ta cần xét duyệt thêm phải không?
B: Do you mean those two that we still need to review further?
A:对,还要附上双方确认的最新报价单。
Duì, hái yào fùshàng shuāngfāng quèrèn de zuìxīn bàojiàdān.
A: Đúng, còn phải đính kèm bản báo giá mới nhất mà hai bên đã xác nhận.
A: Yes, and attach the latest quotation confirmed by both parties.
B:好的,我马上整理好发给您。
Hǎo de, wǒ mǎshàng zhěnglǐ hǎo fā gěi nín.
B: Vâng, tôi sẽ sắp xếp xong và gửi ngay cho ông/bà.
B: Certainly, I'll organize everything and send it to you right away.
Phân tích: 那两份 có thể lược 合同 khi người nghe đã biết đối tượng. 最新 đứng sát 报价单, còn 双方 xác định chủ thể của hành động 确认.
15.4. Tuyển dụng nhân sự
A:我们需要两名有相关工作经验的技术人员。Wǒmen xūyào liǎng míng yǒu xiāngguān gōngzuò jīngyàn de jìshù rényuán.
A: Chúng tôi cần hai nhân viên kỹ thuật có kinh nghiệm làm việc liên quan.
A: We need two technical staff members with relevant work experience.
B:昨天参加面试的那几位应聘者中,有合适的人选吗?
Zuótiān cānjiā miànshì de nà jǐ wèi yìngpìnzhě zhōng, yǒu héshì de rénxuǎn ma?
B: Trong số mấy ứng viên đó đã tham gia phỏng vấn hôm qua, có người phù hợp không?
B: Are there any suitable candidates among those who attended the interview yesterday?
A:有一位能够独立处理设备故障的工程师。
Yǒu yí wèi nénggòu dúlì chǔlǐ shèbèi gùzhàng de gōngchéngshī.
A: Có một kỹ sư có thể tự xử lý sự cố thiết bị.
A: There is an engineer who can troubleshoot equipment faults independently.
B:那我们再联系一下这位经验丰富的工程师吧。
Nà wǒmen zài liánxì yíxià zhè wèi jīngyàn fēngfù de gōngchéngshī ba.
B: Vậy chúng ta hãy liên hệ lại với kỹ sư giàu kinh nghiệm này nhé.
B: Then let's contact this experienced engineer again.
Phân tích: 技术人员 và 设备故障 là hai cụm từ ghép nằm ở hai cấp khác nhau. 设备故障 là tân ngữ của 处理, không phải danh từ mà cả cụm dài bổ nghĩa.
15.5. Kiểm tra chất lượng hàng hóa
A:昨天收到的那批塑料包装材料已经检查完了吗?Zuótiān shōudào de nà pī sùliào bāozhuāng cáiliào yǐjīng jiǎnchá wán le ma?
A: Lô vật liệu đóng gói bằng nhựa đó nhận hôm qua đã kiểm tra xong chưa?
A: Has the batch of plastic packaging materials received yesterday been fully inspected?
B:还有两箱需要重新检测的产品。
Hái yǒu liǎng xiāng xūyào chóngxīn jiǎncè de chǎnpǐn.
B: Vẫn còn hai thùng sản phẩm cần kiểm định lại.
B: There are still two boxes of products that need to be tested again.
A:请把不符合质量标准的产品单独存放。
Qǐng bǎ bù fúhé zhìliàng biāozhǔn de chǎnpǐn dāndú cúnfàng.
A: Hãy lưu riêng những sản phẩm không đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng.
A: Please store the products that fail to meet quality standards separately.
B:明白,我会及时通知相关的部门负责人。
Míngbai, wǒ huì jíshí tōngzhī xiāngguān de bùmén fùzérén.
B: Tôi hiểu rồi, tôi sẽ thông báo kịp thời cho người phụ trách bộ phận liên quan.
B: Understood. I'll notify the relevant department heads promptly.
Phân tích: câu chữ 把 yêu cầu nhận diện tân ngữ dài như một khối. 单独 là trạng ngữ của 存放, không phải định ngữ của 产品.
15.6. Công việc văn phòng và cơ cấu tổ chức
A:我们公司财务部的那位新负责人是谁?Wǒmen gōngsī cáiwùbù de nà wèi xīn fùzérén shì shéi?
A: Người phụ trách mới đó của phòng tài chính công ty chúng ta là ai?
A: Who is that new head of our company's finance department?
B:就是上周从北京分公司调过来的那位经理。
Jiù shì shàng zhōu cóng Běijīng fēngōngsī diào guòlai de nà wèi jīnglǐ.
B: Chính là vị quản lý đó được điều chuyển từ chi nhánh Bắc Kinh sang tuần trước.
B: It's the manager who was transferred from the Beijing branch last week.
A:那两份需要他签字的文件已经送过去了吗?
Nà liǎng fèn xūyào tā qiānzì de wénjiàn yǐjīng sòng guòqu le ma?
A: Hai tài liệu đó cần ông ấy ký đã được chuyển sang chưa?
A: Have those two documents that require his signature been sent over?
B:还没有,我下午送。
Hái méiyǒu, wǒ xiàwǔ sòng.
B: Vẫn chưa, chiều tôi chuyển.
B: Not yet. I'll send them this afternoon.
Phân tích: 我们公司财务部 là tên đơn vị theo quan hệ lồng; 从北京分公司 là cụm giới từ trong mệnh đề 调过来. Vị trí của 的 cho biết ranh giới mệnh đề.
Phần 16. Từ vựng trọng điểm và mở rộng
16.1. Thuật ngữ ngữ pháp
- 定语
dìngyǔ
Định ngữ.
Attributive modifier. - 中心语
zhōngxīnyǔ
Trung tâm ngữ.
Head. - 多项定语
duōxiàng dìngyǔ
Nhiều định ngữ.
Multiple attributive modifiers. - 语序
yǔxù
Trật tự từ.
Word order. - 层次
céngcì
Tầng, cấp độ.
Hierarchical level. - 领属关系
lǐngshǔ guānxì
Quan hệ sở thuộc.
Possessive relationship. - 限制性定语
xiànzhìxìng dìngyǔ
Định ngữ hạn định.
Restrictive attributive modifier. - 描写性定语
miáoxiěxìng dìngyǔ
Định ngữ miêu tả.
Descriptive attributive modifier. - 指示代词
zhǐshì dàicí
Đại từ chỉ định.
Demonstrative pronoun. - 数量短语
shùliàng duǎnyǔ
Cụm số lượng.
Numeral-classifier phrase. - 量词
liàngcí
Lượng từ.
Classifier. - 主谓短语
zhǔwèi duǎnyǔ
Cụm chủ vị.
Subject-predicate phrase. - 并列
bìngliè
Song song, đẳng lập.
Coordination. - 嵌套
qiàntào
Lồng nhau.
Embedding. - 修饰范围
xiūshì fànwéi
Phạm vi bổ nghĩa.
Scope of modification. - 歧义
qíyì
Sự mơ hồ, đa nghĩa.
Ambiguity.
16.2. Từ vựng tiếng Trung công sở và thương mại
- 采购
cǎigòu
Thu mua.
Procure; purchase. - 供应商
gōngyìngshāng
Nhà cung cấp.
Supplier. - 报价单
bàojiàdān
Bản báo giá.
Quotation. - 采购合同
cǎigòu hétong
Hợp đồng mua hàng.
Purchase contract. - 质量标准
zhìliàng biāozhǔn
Tiêu chuẩn chất lượng.
Quality standard. - 技术参数
jìshù cānshù
Thông số kỹ thuật.
Technical specifications. - 验收
yànshōu
Nghiệm thu.
Acceptance inspection. - 审核
shěnhé
Xét duyệt.
Review; audit. - 核实
héshí
Xác minh.
Verify. - 签署
qiānshǔ
Ký kết.
Sign. - 交付
jiāofù
Bàn giao.
Deliver; hand over. - 拒收
jùshōu
Từ chối nhận.
Reject delivery. - 尚未
shàngwèi
Vẫn chưa.
Not yet. - 进一步
jìnyíbù
Thêm một bước, sâu hơn.
Further. - 原材料
yuáncáiliào
Nguyên vật liệu.
Raw materials. - 仓库
cāngkù
Nhà kho.
Warehouse. - 空气净化器
kōngqì jìnghuàqì
Máy lọc không khí.
Air purifier. - 分公司
fēngōngsī
Chi nhánh công ty.
Branch company. - 负责人
fùzérén
Người phụ trách.
Person in charge. - 应聘者
yìngpìnzhě
Ứng viên.
Job applicant.
16.3. Mở rộng các cụm có tần suất sử dụng cao
- 已经审核通过的
yǐjīng shěnhé tōngguò de
Đã được xét duyệt thông qua.
Already approved. - 尚未付款的
shàngwèi fùkuǎn de
Chưa thanh toán.
Not yet paid. - 需要进一步确认的
xūyào jìnyíbù quèrèn de
Cần xác nhận thêm.
Requiring further confirmation. - 符合合同约定的
fúhé hétong yuēdìng de
Phù hợp thỏa thuận trong hợp đồng.
Complying with contractual terms. - 有相关经验的
yǒu xiāngguān jīngyàn de
Có kinh nghiệm liên quan.
With relevant experience. - 长期合作的
chángqī hézuò de
Hợp tác lâu dài.
Cooperating on a long-term basis. - 质量稳定的
zhìliàng wěndìng de
Có chất lượng ổn định.
Of consistent quality. - 操作简单的
cāozuò jiǎndān de
Dễ vận hành.
Easy to operate.
Phần 17. Bài tập thực hành chuyên sâu
Mỗi bài tập có thể có hơn một cách diễn đạt hợp lệ. Với bài sắp xếp, sử dụng tất cả khối từ đã cho. Với bài sửa lỗi, giữ nguyên nghĩa dự kiến. Đáp án là phương án tham khảo, không loại trừ biến thể phù hợp ngữ cảnh.17.1. Sắp xếp các khối định ngữ thành cụm danh từ
- 新设备 / 那两台 / 我们公司上周采购的
- 重要文件 / 财务部的 / 三份
- 新汉语教材 / 老师推荐的 / 这三本
- 一家 / 供应商 / 信誉很好的
- 高性能的 / 那款 / 工业空气净化器
- 两名 / 经验丰富的 / 技术人员 / 我们部门的
- 需要进一步确认的 / 那份 / 最新报价单
- 仓库里的 / 那批 / 进口设备
17.2. Sửa lỗi hoặc tối ưu câu theo nghĩa dự kiến
- 那两的本新教材 (hai quyển giáo trình mới đó)
- 客户昨天签署那份采购合同 (chuyển thành cụm danh từ: bản hợp đồng mua hàng đó mà khách hàng ký hôm qua)
- 一家很专业供应商 (một nhà cung cấp rất chuyên nghiệp)
- 那三份我昨天收到文件 (ba tài liệu đó tôi nhận hôm qua)
- 两名新的工业设备 (hai thiết bị công nghiệp mới dạng máy)
- 老师推荐教材的那本教材 (quyển giáo trình đó mà giáo viên giới thiệu)
- 我们公司财务部负责人 (chuyển sang cách diễn đạt có 的 để làm rõ quan hệ, không coi dạng ban đầu là sai)
- 我们公司的行政部的那位新来的负责人 (rút gọn mà vẫn giữ rõ quan hệ)
17.3. Phân biệt phạm vi bổ nghĩa
- 两家公司的员工 và 公司的两名员工: 两 đếm gì trong mỗi cụm?
- 昨天的会议记录 và 昨天整理的会议记录: sự khác biệt về thời gian là gì?
- 仓库里的设备 và 在仓库里检查过的设备: cụm nào trực tiếp nói về vị trí thiết bị?
- 新来的老师的学生: có những cách hiểu nào? Hãy viết lại rõ nghĩa “học sinh mới đến”.
- 他买的三本书 có nhất thiết nghĩa là anh ấy chỉ mua ba quyển sách hay không? Viết câu làm rõ tổng số.
- 正在检查设备的工程师 và 工程师正在检查的设备: trung tâm ngữ có vai trò gì trong mỗi mệnh đề?
- 我们公司上周采购的那三台设备已经到货了: 上周 và 已经 lần lượt bổ nghĩa cho hành động nào?
- 两家公司的三名员工: viết câu thể hiện mỗi công ty cử ba người.
17.4. Dịch tiếng Việt sang tiếng Trung
- Hai quyển từ điển chuyên ngành đó của tôi.
- Ba nhân viên mới của bộ phận chúng tôi.
- Ba quyển giáo trình tiếng Trung mới đó mà giáo viên giới thiệu tuần trước.
- Lô hàng nhập khẩu đó chưa được nghiệm thu.
- Hai kỹ sư đó đang kiểm tra thiết bị (cụm danh từ).
- Hãy gửi hai bản hợp đồng mua hàng đó khách hàng xác nhận hôm qua cho phòng tài chính.
- Ba máy lọc không khí công nghiệp hoàn toàn mới đó mà công ty chúng tôi mua tuần trước đã được giao đến.
- Chúng tôi đang tìm một nhà cung cấp có uy tín tốt và giao hàng đúng lúc.
- Bên A có quyền từ chối nhận những sản phẩm không đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng do hai bên thỏa thuận.
- Bản báo giá mới nhất mà khách hàng gửi qua email tuần trước vẫn cần hai bên xác nhận thêm.
Phần 18. Đáp án và giải thích bài tập
18.1. Đáp án sắp xếp
- 我们公司上周采购的那两台新设备
wǒmen gōngsī shàng zhōu cǎigòu de nà liǎng tái xīn shèbèi
Hai thiết bị mới đó công ty chúng tôi mua tuần trước.
Those two new machines our company purchased last week.
Giải thích: Mệnh đề đặt ngoài 那两台; cũng chấp nhận 那两台我们公司上周采购的新设备. - 财务部的三份重要文件
cáiwùbù de sān fèn zhòngyào wénjiàn
Ba tài liệu quan trọng của phòng tài chính.
Three important documents from the finance department.
Giải thích: Quan hệ sở thuộc ở ngoài số lượng. - 老师推荐的这三本新汉语教材
lǎoshī tuījiàn de zhè sān běn xīn Hànyǔ jiàocái
Ba quyển giáo trình tiếng Trung mới này do giáo viên giới thiệu.
These three new Chinese textbooks recommended by the teacher.
Giải thích: Cũng có thể đặt 老师推荐的 sau 这三本. - 一家信誉很好的供应商
yì jiā xìnyù hěn hǎo de gōngyìngshāng
Một nhà cung cấp rất có uy tín.
A supplier with a very good reputation.
Giải thích: 信誉很好 là cụm chủ vị, cần 的 ở cuối cụm. - 那款高性能的工业空气净化器
nà kuǎn gāo xìngnéng de gōngyè kōngqì jìnghuàqì
Mẫu máy lọc không khí công nghiệp hiệu suất cao đó.
That high-performance industrial air purifier model.
Giải thích: 款 đếm mẫu sản phẩm; 工业 chỉ loại. - 我们部门的两名经验丰富的技术人员
wǒmen bùmén de liǎng míng jīngyàn fēngfù de jìshù rényuán
Hai nhân viên kỹ thuật giàu kinh nghiệm của bộ phận chúng tôi.
Two experienced technical staff members from our department.
Giải thích: 名 đếm người; 经验丰富 là đặc điểm. - 那份需要进一步确认的最新报价单
nà fèn xūyào jìnyíbù quèrèn de zuìxīn bàojiàdān
Bản báo giá mới nhất đó cần xác nhận thêm.
That latest quotation requiring further confirmation.
Giải thích: Cũng có thể dùng 需要进一步确认的那份最新报价单. - 仓库里的那批进口设备
cāngkù lǐ de nà pī jìnkǒu shèbèi
Lô thiết bị nhập khẩu đó trong kho.
That batch of imported equipment in the warehouse.
Giải thích: 仓库里的 chỉ địa điểm; 进口设备 chỉ loại/nguồn gốc.
18.2. Đáp án sửa lỗi và tối ưu
- 那两本新教材
nà liǎng běn xīn jiàocái
Hai quyển giáo trình mới đó.
Those two new textbooks.
Giải thích: Bỏ 的 trong khối số lượng. - 客户昨天签署的那份采购合同
kèhù zuótiān qiānshǔ de nà fèn cǎigòu hétong
Bản hợp đồng mua hàng đó mà khách hàng ký hôm qua.
That purchase contract the customer signed yesterday.
Giải thích: Thêm 的 sau mệnh đề để chuyển câu thành cụm danh từ. - 一家很专业的供应商
yì jiā hěn zhuānyè de gōngyìngshāng
Một nhà cung cấp rất chuyên nghiệp.
A very professional supplier.
Giải thích: Cụm 很专业 làm định ngữ cần 的 trong cách diễn đạt này. - 那三份我昨天收到的文件
nà sān fèn wǒ zuótiān shōudào de wénjiàn
Ba tài liệu đó tôi nhận hôm qua.
Those three documents I received yesterday.
Giải thích: Thêm 的 sau 收到. - 两台新的工业设备
liǎng tái xīn de gōngyè shèbèi
Hai thiết bị công nghiệp mới.
Two new pieces of industrial equipment.
Giải thích: 台 phù hợp với thiết bị dạng máy; 名 đếm người. - 老师推荐的那本教材
lǎoshī tuījiàn de nà běn jiàocái
Quyển giáo trình đó giáo viên giới thiệu.
That textbook the teacher recommended.
Giải thích: Lược tân ngữ 教材 bên trong mệnh đề vì nó đã làm trung tâm toàn cụm. - 我们公司财务部的负责人
wǒmen gōngsī cáiwùbù de fùzérén
Người phụ trách phòng tài chính công ty chúng tôi.
The head of our company's finance department.
Giải thích: Thêm 的 sau tên đơn vị; dạng ngắn không có 的 cũng có thể phù hợp trong văn bản chức danh. - 我们公司行政部的那位新来的负责人
wǒmen gōngsī xíngzhèngbù de nà wèi xīn lái de fùzérén
Người phụ trách mới đến đó của phòng hành chính công ty chúng tôi.
That newly arrived head of our company's administration department.
Giải thích: Gộp tên đơn vị; giữ 的 kết nối mệnh đề 新来.
18.3. Đáp án phân biệt phạm vi
- 两家 đếm 公司 (công ty); 两名 đếm 员工 (nhân viên). Không suy ra số nhân viên ở cụm đầu.
- 昨天的 giới hạn biên bản theo thời gian liên quan đến nó; 昨天整理的 chỉ rõ hành động chỉnh lý diễn ra hôm qua, không khẳng định cuộc họp diễn ra hôm qua.
- 仓库里的设备 trực tiếp nói vị trí thiết bị. 在仓库里检查过的设备 nói địa điểm kiểm tra, không xác nhận vị trí hiện tại.
- Có thể là học sinh của giáo viên mới đến, hoặc học sinh mới đến của giáo viên. Viết rõ nghĩa thứ hai như sau:
Lǎoshī yǒu yì míng xīn lái de xuésheng.
Giáo viên có một học sinh mới đến.
The teacher has a newly arrived student.
- Không nhất thiết. Muốn xác nhận tổng số chỉ là ba quyển, có thể dùng:
Tā yígòng zhǐ mǎi le sān běn shū.
Anh ấy tổng cộng chỉ mua ba quyển sách.
He bought only three books in total.
- 工程师 là chủ thể thực hiện 检查 ở cụm thứ nhất; 设备 là đối tượng bị kiểm tra ở cụm thứ hai.
- 上周 chỉ thời gian 采购; 已经 chỉ trạng thái hoàn tất việc 到货 ở vị ngữ chính.
- Dùng 各 để làm rõ mỗi công ty cử ba người:
Zhè liǎng jiā gōngsī gè pài le sān míng yuángōng.
Hai công ty này mỗi bên cử ba nhân viên.
Each of these two companies sent three employees.
18.4. Đáp án dịch tiếng Việt sang tiếng Trung
- 我的那两本专业词典
wǒ de nà liǎng běn zhuānyè cídiǎn
Hai quyển từ điển chuyên ngành đó của tôi.
Those two specialized dictionaries of mine.
Giải thích: Sở hữu + chỉ định/số lượng + loại + danh từ. - 我们部门的三名新员工
wǒmen bùmén de sān míng xīn yuángōng
Ba nhân viên mới của bộ phận chúng tôi.
Three new employees in our department.
Giải thích: 部门 là đơn vị sở thuộc; 名 đếm người. - 老师上周推荐的那三本新汉语教材
lǎoshī shàng zhōu tuījiàn de nà sān běn xīn Hànyǔ jiàocái
Ba quyển giáo trình tiếng Trung mới đó mà giáo viên giới thiệu tuần trước.
Those three new Chinese textbooks the teacher recommended last week.
Giải thích: 上周 nằm bên trong định ngữ mệnh đề. - 那批尚未验收的进口货物
nà pī shàngwèi yànshōu de jìnkǒu huòwù
Lô hàng nhập khẩu đó chưa được nghiệm thu.
That batch of imported goods not yet undergone acceptance inspection.
Giải thích: 尚未验收 mô tả tình trạng chưa nghiệm thu. - 正在检查设备的那两名工程师
zhèngzài jiǎnchá shèbèi de nà liǎng míng gōngchéngshī
Hai kỹ sư đó đang kiểm tra thiết bị.
Those two engineers inspecting the equipment.
Giải thích: 工程师 là chủ thể, giữ tân ngữ 设备 trong mệnh đề. - 请把客户昨天确认的那两份采购合同发给财务部。
Qǐng bǎ kèhù zuótiān quèrèn de nà liǎng fèn cǎigòu hétong fā gěi cáiwùbù.
Hãy gửi hai bản hợp đồng mua hàng đó khách hàng xác nhận hôm qua cho phòng tài chính.
Please send those two purchase contracts confirmed by the customer yesterday to the finance department.
Giải thích: Cụm dài là đối tượng trong câu 把. - 我们公司上周采购的那三台全新的工业空气净化器已经到货了。
Wǒmen gōngsī shàng zhōu cǎigòu de nà sān tái quánxīn de gōngyè kōngqì jìnghuàqì yǐjīng dàohuò le.
Ba máy lọc không khí công nghiệp hoàn toàn mới đó mà công ty chúng tôi mua tuần trước đã được giao đến.
Those three brand-new industrial air purifiers our company purchased last week have arrived.
Giải thích: Xác định ranh giới giữa chủ ngữ dài và 已经到货了. - 我们正在寻找一家信誉好、交货及时的供应商。
Wǒmen zhèngzài xúnzhǎo yì jiā xìnyù hǎo, jiāohuò jíshí de gōngyìngshāng.
Chúng tôi đang tìm một nhà cung cấp có uy tín tốt và giao hàng đúng lúc.
We are looking for a reputable supplier that delivers promptly.
Giải thích: Hai thành phần cùng cấp chia sẻ 的. - 甲方有权拒收不符合双方约定的质量标准的产品。
Jiǎfāng yǒuquán jùshōu bù fúhé shuāngfāng yuēdìng de zhìliàng biāozhǔn de chǎnpǐn.
Bên A có quyền từ chối nhận những sản phẩm không đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng do hai bên thỏa thuận.
Party A has the right to reject products that do not meet the quality standards agreed upon by both parties.
Giải thích: Hai 的 ở hai cấp lồng khác nhau. - 客户上周通过邮件发送的最新报价单还需要双方进一步确认。
Kèhù shàng zhōu tōngguò yóujiàn fāsòng de zuìxīn bàojiàdān hái xūyào shuāngfāng jìnyíbù quèrèn.
Bản báo giá mới nhất mà khách hàng gửi qua email tuần trước vẫn cần hai bên xác nhận thêm.
The latest quotation emailed by the customer last week still requires further confirmation by both parties.
Giải thích: 还需要 thuộc vị ngữ chính, không nằm trong định ngữ trước 报价单.
Phần 19. Tổng kết chuyên đề định ngữ đa tầng
| Mẫu cấu trúc | Ý nghĩa sử dụng |
|---|---|
| Sở hữu + 的 + số lượng + danh từ | Xác định đối tượng thuộc ai hoặc đơn vị nào |
| Thời gian/nơi chốn + 的 + chỉ định + danh từ | Xác định phạm vi thời gian hoặc vị trí |
| Mệnh đề + 的 + chỉ định/số lượng + danh từ | Xác định đối tượng bằng sự kiện hoặc đặc điểm |
| Chỉ định/số lượng + mệnh đề + 的 + danh từ | Giới thiệu lượng hoặc chỉ định trước khi bổ nghĩa |
| Đặc điểm + phân loại + danh từ | Miêu tả một loại sự vật cụ thể |
| Đặc điểm A、đặc điểm B + 的 + danh từ | Nhiều đặc điểm song song cùng cấp |
| [Cụm danh từ có 的] + 的 + danh từ | Quan hệ lồng nhiều cấp |
ChineMaster EDU – Giáo trình ngữ pháp tiếng Trung ứng dụng.